I SA/GL 580/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-10-02
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnezawieszenie postępowaniasprostowanie postanowieniaorgan egzekucyjnyzarzuty w sprawie egzekucjiKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiWojewódzki Sąd Administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o sprostowaniu daty zawieszenia postępowania egzekucyjnego, uznając zmianę daty za oczywistą omyłkę.

Skarżący kwestionował postanowienie o sprostowaniu daty zawieszenia postępowania egzekucyjnego, twierdząc, że zmiana daty z 16 stycznia na 11 stycznia 2024 r. nie była oczywistą omyłką pisarską, lecz błędem merytorycznym. Sąd uznał, że zmiana daty była oczywistą omyłką, ponieważ organ egzekucyjny sam wskazał, że zarzuty złożono wcześniej. Sąd podkreślił, że sprostowanie nie zmienia skutków prawnych zawieszenia postępowania, które następuje z mocy prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu była skarga na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o sprostowaniu oczywistej pomyłki w postanowieniu o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Naczelnik sprostował datę zawieszenia postępowania egzekucyjnego z 16 stycznia 2024 r. na 11 stycznia 2024 r., uznając pierwotną datę za oczywistą omyłkę pisarską. Skarżący zarzucił naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie zmiany daty za oczywistą omyłkę oraz naruszenie art. 35 § 1 u.p.e.a., twierdząc, że postępowanie powinno zostać zawieszone od 6 stycznia 2024 r., kiedy to wpłynęły zarzuty. Sąd uznał, że zmiana daty była oczywistą omyłką, biorąc pod uwagę złożoność i liczbę pism składanych przez pełnomocnika skarżącego w krótkich odstępach czasu. Podkreślono, że sprostowanie nie zmienia skutków prawnych zawieszenia postępowania, które następuje z mocy prawa. Sąd nie badał merytorycznej poprawności daty zawieszenia postępowania, gdyż przedmiotem skargi było postanowienie o sprostowaniu, a nie samo postanowienie o zawieszeniu. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że zmiana daty zawieszenia postępowania egzekucyjnego w drodze sprostowania była dopuszczalna, ponieważ stanowiła oczywistą omyłkę pisarską, a nie błąd merytoryczny.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że biorąc pod uwagę liczbę i zawiłość pism składanych przez pełnomocnika skarżącego, wskazanie przez organ egzekucyjny daty 16 stycznia 2024 r. jako daty zawieszenia postępowania, podczas gdy zarzuty złożono wcześniej, mogło być oczywistą omyłką. Podkreślono, że sprostowanie nie zmienia skutków prawnych zawieszenia postępowania, które następuje z mocy prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 113 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 35 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 134 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 123 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 17 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 3 § 2 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 35 § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana daty zawieszenia postępowania egzekucyjnego w drodze sprostowania stanowi oczywistą omyłkę pisarską, a nie błąd merytoryczny.

Odrzucone argumenty

Zmiana daty zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie była oczywistą omyłką, lecz błędem merytorycznym. Postępowanie egzekucyjne powinno zostać zawieszone od daty złożenia zarzutów (6 stycznia 2024 r.), a nie od daty wskazanej w postanowieniu sprostowanym (11 stycznia 2024 r.).

Godne uwagi sformułowania

Sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w związku z wniesieniem zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej ma funkcję informacyjną dla zobowiązanego i innych uczestników postępowania. Skutek ten (zawieszenie postępowania) występuje z mocy prawa. Przedmiotem zaskarżenia było postanowienie o sprostowaniu postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Weryfikacja legalności tego postanowienia nie może prowadzić do pośredniego objęcia kontrolą sądową postanowienia nieodpowiadającego kryteriom z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.

Skład orzekający

Paweł Kornacki

przewodniczący

Mikołaj Darmosz

sprawozdawca

Borys Marasek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprostowania oczywistych omyłek w postanowieniach administracyjnych, w szczególności w kontekście postępowania egzekucyjnego. Potwierdzenie, że sprostowanie nie może zmieniać merytorycznej treści rozstrzygnięcia, a jedynie korygować błędy oczywiste."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu postępowania egzekucyjnego i sprostowania postanowienia o zawieszeniu. Sąd nie badał merytorycznej poprawności daty zawieszenia, co ogranicza możliwość cytowania orzeczenia w sprawach dotyczących meritum zawieszenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury administracyjnej i egzekucyjnej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach. Kwestia 'oczywistej omyłki' jest często podnoszona w praktyce.

Czy błąd w dacie zawieszenia postępowania egzekucyjnego to tylko literówka, czy poważny błąd merytoryczny?

Dane finansowe

WPS: 527 762 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 580/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Borys Marasek
Mikołaj Darmosz /sprawozdawca/
Paweł Kornacki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 113 par. 1, art. 123 par. 1 i 2, art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 17 par. 1, art. 18, art. 35 par. 1, art. 56 par. 1.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 3, art. 134 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), Sędzia WSA Borys Marasek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2024 r. sprawy ze skargi G. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 marca 2024 r. nr 2401-IEE.7192.142.2024.2/AD UNP: 2401-24-069233 w przedmiocie sprostowania postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIAS", "Dyrektor", "organ odwoławczy", "organ nadzoru") z 15 marca 2024 r. nr 2401-IEE.7192.142.2024.2/AD UNP: 2401-24-069233 wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144, art. 126 i art. 113 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") po rozpoznaniu zażalenia G.T. (dalej: "skarżący", "strona", "zobowiązany") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z 25 stycznia 2024 r., nr [...] (dalej: "organ egzekucyjny", "organ I instancji") w przedmiocie sprostowania postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Wskazane postanowienie organu odwoławczego zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Naczelnik działając w trybie art. 56 § 3 w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a. wydał postanowienie z 23 stycznia 2024 r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr 2436-SEW.723.63.2024 obejmującego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług z wystawionej faktury w kwocie należności głównej 527.762,00 zł. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego nr 2436-SEW.723.63.2024 nastąpiło 10 stycznia 2024 r., a 6 stycznia 2024 r. do organu egzekucyjnego wpłynęły zarzuty w sprawie egzekucji złożone przez pełnomocnika zobowiązanego, uzupełnione pismami z 7, 8 i 11 stycznia 2024 r. Pismem z 16 stycznia 2024 r. pełnomocnik zobowiązanego złożył ponownie zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.
Następnie Naczelnik postanowieniem z 25 stycznia 2024 r. działając na podstawie art. 113 § 1 i § 3 k.p.a. sprostował z urzędu oczywistą pomyłkę w postanowieniu z 23 stycznia 2024 r. w ten sposób, że w sentencji postanowienia zwrot: "postanawia się od dnia 16.01.2024 r. zawiesić postępowanie egzekucyjne/.../" zastąpiono zwrotem: "postanawia się od dnia 11.01.2024 r. zawiesić postępowanie egzekucyjne/.../".
Zobowiązany działając przez pełnomocnika wniósł drogą elektroniczną zażalenie z 12 lutego 2024 r. na postanowienie Naczelnika. Strona zaskarżyła postanowienie, w całości zarzucając, że wydano je z naruszeniem:
1. art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez uznanie za oczywistą omyłkę wskazanej w postanowieniu w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z dnia 23 stycznia 2024 r., daty, od której nastąpiło zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego z 4 stycznia 2024 r. nr 2436- SEW.723.63.2024, pomimo braku podstaw do przyjęcia, że błąd odnośnie daty wskazanej w treści postanowienia z dnia 23 stycznia 2024 r. stanowił oczywistą omyłkę pisarską, w szczególności z uwagi na fakt, że data wskazana w zaskarżonym postanowieniu, podobnie jak data wskazana w postanowieniu z dnia 23 stycznia 2024 r., nie jest właściwa, a zatem błąd we wskazanej dacie jest błędem merytorycznym;
2. art. 35 § 1 u.p.e.a. - poprzez stwierdzenie, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Zobowiązanego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, nastąpiło od dnia 11 stycznia 2024 r., podczas gdy zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej zostały przez pełnomocnika zobowiązanego złożone i doręczone organowi egzekucyjnemu już w dniu 6 stycznia 2024 r., co skutkowało zawieszeniem postępowania egzekucyjnego z mocy prawa z tym dniem.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że sprostowanie orzeczenia w trybie art. 113 k.p.a. nie może wymagać postępowania wyjaśniającego, tworzyć nowego stanu faktycznego, ani zmieniać skutków aktu administracyjnego. Dlatego też, w ocenie strony błąd we wskazaniu daty zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie mógł zostać zmieniony w drodze sprostowania, gdyż nie stanowił oczywistej omyłki pisarskiej, lecz błąd o charakterze merytorycznym. Strona wskazała, że w zaskarżonym postanowieniu nie wyjaśniono na jakiej podstawie ustalono, że datą zawieszenia postępowania był dzień 11 stycznia 2024 r. i na jakiej podstawie uznano, że wskazanie w postanowieniu z 23 stycznia 2024 r. daty 16 stycznia 2024 r. stanowiło oczywistą omyłkę pisarską. W uzasadnieniu zażalenia rozwinięto obszerną argumentację dotyczącą naruszenia art. 35 § 1 u.p.e.a. z uwagi na wadliwe zdaniem skarżącego określenie daty wniesienia zarzutu. Strona wskazała, że skoro zarzut został doręczony organowi egzekucyjnemu w dniu 6 stycznia 2024 r. to z tą datą, a nie z datą przyjętą przez organ egzekucyjny, nastąpił skutek w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący stanął na stanowisku, że z przepisów u.p.e.a., nie wynika, aby wniesienie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej było możliwe dopiero po doręczeniu zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Skarżący nawiązał do stanowiska zajętego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 maja 2019 r. sygn. akt I FSK 282/19, w którym Sąd wskazał, że doręczenie tytułu wykonawczego nie może być w każdym przypadku traktowane jako przesłanka sine qua non skutecznego wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w rozumieniu art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm.).
Dyrektor postanowieniem z 15 marca 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Organ nadzoru stwierdził, że sprostowanie dokonane przez Naczelnika nie zostało poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym. Sprostowanie to nie utworzyło nowego stanu faktycznego sprawy, nie zmieniło (nie zawęziło, jak również nie rozszerzyło) zakresu rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ani też nie zmieniło skutków prawnych powstałych z mocy prawa wobec zobowiązanego. Sprostowanie dotyczyło postanowienia organu egzekucyjnego wydanego w oparciu o art. 35 § 1 w związku z art. 56 § 3 u.p.e.a, a więc orzeczenia o charakterze deklaratoryjnym, którym Naczelnik jedynie poinformował o skutku, który nastąpił w związku ze złożonymi przez zobowiązanego zarzutami i który zaistniał z mocy prawa. Dyrektor zaznaczył, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku ze zgłoszonymi zarzutami następuje więc z mocy prawa, a organ egzekucyjny jedynie informuje zobowiązanego o zaistnieniu takiego stanu. W związku z powyższym, nie można uznać, że błąd w dacie zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawarty w postanowieniu z 23 stycznia 2024 r. był błędem o charakterze merytorycznym, mającym istotne znaczenie dla sytuacji prawnej zobowiązanego, który wyniknął z wadliwie przeprowadzonego przez organ egzekucyjny procesu decyzyjnego i który nie podlegał sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Ponadto, ani opieszałość organu egzekucyjnego w zakresie wydania postanowienia w oparciu o art. 35 § 1 w związku z art. 56 § 3 u.p.e.a., ani brak wskazania w takim postanowieniu daty zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w żaden sposób nie niweczą, ani nie modyfikują, skutku złożenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, w terminie o którym mowa w art. 35 § 1 u.p.e.a, w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego - a zatem nie zmieniają sytuacji prawnej zobowiązanego w tym zakresie. Informacyjnie Dyrektor wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyrażano pogląd, że rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zarzutów nie można uzależniać od wystąpienia innych zdarzeń aniżeli doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (wyroki NSA: z 27 stycznia 2015 r. sygn. akt 3081/12, 9 grudnia 2016 r. o sygn. akt II FSK 3220/14, z 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 1885/15, z 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt 2470/19, z 31 maja 2022 r. sygn. akt III FSK 165/22, z 23 listopada 2021 r. sygn. akt III FSK 555/21, z 23 listopada 2021 r. o sygn. akt III FSK 473/21).
W skardze wniesionej na postanowienie Dyrektora strona skarżąca zarzuciła, że zostało ono wydane z naruszeniem:
1. art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez błędne przyjęcie, że zmiana daty zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wskazanej w treści postanowienia Naczelnika w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, stanowi oczywistą omyłkę pisarską;
2. art. 35 § 1 w zw. z art. 56 § 3 u.p.e.a. - poprzez błędne przyjęcie, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr 2436-SEW.723.63.2024 nastąpiło dopiero z dniem 11 stycznia 2024 r., w sytuacji, gdy zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej zostały złożone przez pełnomocnika skarżącego już w dniu 6 stycznia 2024 r., co skutkowało zawieszeniem postępowania egzekucyjnego z tym dniem z mocy prawa;
3. art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Naczelnika, pomimo jego sprzeczności z prawem
W obliczu przedstawionych zarzutów strona wniosła o:
a) o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji;
b) o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;
c) o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów
- zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej z dnia 6 stycznia 2024 r., wraz z urzędowym poświadczeniem przedłożenia z dnia 6 stycznia 2024 r.,
- pisma w sprawie uzupełnienia zarzutów z dnia 7 stycznia 2024 r., wraz z urzędowym poświadczeniem przedłożenia z dnia 7 stycznia 2024 r.,
- pisma w sprawie ponowienia zarzutów z dnia 8 stycznia 2024 r., wraz z urzędowym
poświadczeniem przedłożenia z dnia 8 stycznia 2024 r.
na okoliczność, że: w dniu 6 stycznia 2024 r. skarżący złożył skutecznie zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec niego na podstawie tytułu wykonawczego z
dnia 4 stycznia 2024 r. uzupełnienie zarzutów w zakresie przedłożenia pełnomocnictwa nastąpiło w dniu 7 stycznia 2024 r., pismem z dnia 8 stycznia 2024 r. ww. zarzuty z dnia 6 stycznia 2024 r. zostały ponowione;
d) o połączenie na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. niniejszej sprawy do wspólnego rozpoznania ze sprawą skargi Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 13 marca 2024 r. nr 2401- IEE.7192.141.2024.7/AD, albowiem obie sprawy są ze sobą bezpośrednio merytorycznie powiązane, co wynika z okoliczności przywołanych w uzasadnieniu niniejszej skargi.
W uzasadnieniu skargi zrelacjonowano dotychczasowy przebieg postępowania wskazując m.in., że na podstawie stawie tytułu wykonawczego z 4 stycznia 2024 r. nr 2436-SEW.723.63.2024 wystawionego przez Naczelnika wszczęto wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne. Odpis ww. tytułu wykonawczego został doręczony Skarżącemu w dniu 10 stycznia 2024 r., a o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym Skarżący powziął jednak wiedzę wcześniej, w związku z dokonaniem przez organ egzekucyjny w dniu 5 stycznia 2024 r. zajęcia jego rachunków bankowych i na tej podstawie w dniu 6 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Uzasadniając zarzuty podniesione w skardze powtórzono argumentację użytą w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę udzielonej pismem z 16 maja 2024 r. Dyrektor podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga wniesiona została na postanowienie wymienione w art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") podlegające kontroli sprawowanej przez właściwy sąd administracyjny.
Osią sporu w sprawie spornym jest wskazany w postanowieniu organu egzekucyjnego moment, w którym doszło do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w następstwie wniesienia przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, w terminie do 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Strony nie są zgodne, co do tego czy do skutku w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego może doprowadzić wniesienie zarzutu przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Na tak zarysowanym tle strona skarżąca kwestionuje zasadność zmiany w drodze sprostowania treści postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w zakresie daty z jaką nastąpić miał skutek zawieszenia.
Jedną z zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego w administracji wyrażoną w art. 18 u.p.e.a. jest odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w sprawach nieuregulowanych ustawą egzekucyjną.
Odesłanie to obejmuje m.in. uregulowane w art. 113 § 1 k.p.a., a nieuregulowane w u.p.e.a., kwestie rektyfikacji indywidualnych aktów administracyjnych wydawanych w toku szeroko pojmowanego postępowania egzekucyjnego w administracji. Stosownie do art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Zarówno w literaturze jak i orzecznictwie podnosi się, że sprostowanie dotyczyć może wad nieistotnych, nie wpływających na merytoryczną treść rozstrzygnięcia. Sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Prostowane mogą być pomyłki oczywiste to jest takie, których wystąpienie jest stosunkowo proste do stwierdzenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 906/19, z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 164/21, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt III FSK 1836/21 – powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Należy zaznaczyć, że na wydane w trybie art. 35 § 1 w zw. z art. 56 § 3 u.p.e.a. postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego nie przysługuje zażalenie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 19 czerwca 2024 r. sygn. akt. III SA/Po 232/24, wyrok WSA w Łodzi z 30 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 762/22 - postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 2127/18). Stanowisko takie przyjął tut. Sąd w rozpoznawanej równolegle pod sygn. akt I SA/Gl 579/24 sprawie ze skargi Zobowiązanego na postanowienie DIAS stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na prostowane postanowienie Naczelnika w przedmiocie zawieszania postępowania egzekucyjnego.
Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że postanowienie wydane w trybie art. 35 § 1 w zw. z art. 56 § 3 u.p.e.a. nie podlega weryfikacji w drodze instancyjnych środków zaskarżenia, a także nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Zgodnie bowiem ze stosowanym odpowiednio art. 126 k.p.a. do postanowień na które przysługuje zażalenie stosuje się art. 145-152 oraz art. 156-159 k.p.a. W ostatnio przywołanych jednostki redakcyjnych k.p.a. umiejscowione są przepisy dotyczące stosowania nadzwyczajnych trybów wzruszania orzeczeń tj. odpowiednio wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności. Wskazane tryby w dużym uproszczeniu służą usuwaniu orzeczeń istotnie wadliwych.
Postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w związku z wniesieniem zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej ma funkcję informacyjną dla zobowiązanego i innych uczestników postępowania (wierzyciela, dłużnika zajętej wierzytelności). Chodzi tutaj o potwierdzenie, że wniesienie zarzutu było skuteczne, nastąpiło w terminie wskazanym w art. 35 § 1 u.p.e.a. i wywołało skutek opisany w dyspozycji tego przepisu. Istotne jest przy tym to, że skutek ten występuje z mocy prawa. Zaakcentować należy, że wprowadzenie do ustawy egzekucyjnej normy przewidującej, iż pomimo wystąpienia skutku zawieszenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, organ egzekucyjny powinien wydać postanowienie, stanowi odstępstwo od reguły. Przed wprowadzeniem art. 35 § 1 u.p.e.a. w obecnym brzmieniu zbędne było dodatkowe wydawanie postanowienia o zawieszeniu postępowania, gdyż jeżeli ziściła się hipoteza art. 35 § 1 u.p.e.a. dochodziło do tego z mocy prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z 13 października 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 723/20 – zapadły w sprawie do której zastosowanie miał stan prawnym sprzed 30 lipca 2020 r.). Przyjmuje się bowiem w orzecznictwie i doktrynie, że o ile brak jest wyraźnej podstawy prawnej, to niemożliwe jest do wydawanie indywidualnych aktów administracyjnych stwierdzających wystąpienie skutku prawnego, który następuje z mocy samego przepisu prawa. Chodzi o sytuacje, gdy przepis prawa wprost wiąże z danym stanem faktycznym określone następstwa prawne (norma bezpośrednio stosowana), a nie wymaga potwierdzenia tego w drodze aktu autorytatywnej konkretyzacji (norma pośrednio stosowana). Ujmując w uproszczeniu, jako zbędne należałoby traktować wydanie postanowienia stwierdzającego wystąpienie skutku prawnego, który już nastąpił z mocy samego prawa. Jednakże wobec istnienia jednoznacznej podstawy prawnej organ egzekucyjny jest obowiązany wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.
Sprostowanie postanowienia wydanego w trybie art. 35 § 1 w zw. z art. 56 § 3 u.p.e.a. nie powoduje zmiany skutku zawieszenia postępowania egzekucyjnego, które wystąpił z mocy prawa. W tym znaczeniu wskazanie innej daty z którą skutek ten nastąpił nie prowadzi do wiążącej zmiany stanu prawnego. Dzieje się tak, bowiem samo postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego nie kształtowało autorytatywnie treści stosunku procesowego łączącego organ egzekucyjny ze zobowiązanym. Na stosunek procesowy oddziaływało samo wniesienie zarzutu przez zobowiązanego.
Jednocześnie w okolicznościach niniejszej sprawy można uznać za oczywistą omyłkę podlegającą sprostowaniu zmianę daty, uznanej przez organ egzekucyjny za moment wniesienia zarzutu. Należy uwzględnić, że w sprawie Zobowiązanego w krótkich odstępach czasu wniesiono do organu egzekucyjnego kilka obszernych pism, dla których wspólnym mianownikiem było to, że odnosiły się do zarzutu w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Pełnomocnik działająca imieniem Zobowiązanego wniosła pisma z 6 stycznia 2024 r. godzina 19:50, z 7 stycznia 2024 r. godzina 13:59, z 8 stycznia 2024 r. godzina 10:23, z 11 stycznia 2024 r. godzina 23:34, z 16 stycznia 2024 r. 17:01 i 18:40, z 17 stycznia 2024 r. godzina 19:02 (akta administracyjne k. 68-52, 51-10, 73-113, 114-118, 125-167, 168-172, 173-177). Prawdopodobne jest zatem wystąpienie omyłki w dacie jaką organ egzekucyjny przyjął za moment zawieszenia biegu postępowania egzekucyjnego. Oczywistość tej pomyłki widoczna jest przy analizie treści postanowienia Naczelnika z 23 stycznia 2024 r. Otóż Naczelnik wskazał, że Zobowiązany wniósł pisma zarzut z 6 stycznia 2024 r. uzupełniony kolejnymi pismami z 7, 8, 11 stycznia 2024 r., a 16 stycznia 2024 r. wniósł ponownie zarzut z ostrożności procesowej. Jednocześnie organ egzekucyjny zaznaczył, że odpis tytułu wykonawczego doręczono 10 stycznia 2024 r. (akta administracyjne k. 188). W tej sytuacji wskazanie daty zawieszenia postępowania egzekucyjnego – 16 stycznia 2024 r., traktować można jako oczywistą omyłkę, skoro sam organ egzekucyjny podał, że strona wcześniej wniosła zarzut.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że ze względów na uzasadnione potrzeby procesowe należy dopuścić wydanie przez organ egzekucyjny kolejnego postanowienia wskazującego datę zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Odpowiednie zastosowanie znajdzie tutaj art. 123 § 1 i § 2 k.p.a. Stosownie do przywołanego przepisu, w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
W art. 17 § 1 u.p.e.a. mowa jest o tym, że rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Jak wyjaśniono wcześniej postanowienie o zawieszeniu postępowania wydane w trybie art. 35 § 1 w. zw. z art. 56 § 3 u.p.e.a. nie ma charakteru rozstrzygającego lecz informacyjny. Podstawy prawnej do wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na skutek zarzutów należy upatrywać nie tylko w art. 56 § 3 u.p.e.a., ale również w odpowiednio stosowanym art. 123 § 2 k.p.a. Wszystko to naprowadza na wniosek, że ustalenie iż wskazana w takim postanowieniu data jest nieprawidłowa, uprawnia organ egzekucyjny do wydania postanowienia, z którego treści wynika że za datę zawieszenia postępowania egzekucyjnego uznaje inny moment. Kolejne postanowienie czyni niebyłym wcześniejsze wskazanie daty.
Wszystkie te okoliczności brane łącznie przywiodły Sąd do stwierdzenia, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że ewentualna weryfikacja daty z jaką doszło zawieszenie postępowania egzekucyjnego, może mieć miejsce przy rozpoznaniu innych przysługujących zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym środków prawnych, w sprawach w których kwestia ta będzie istotna dla rozstrzygnięcia (np. w związku ze skargą na czynność egzekucyjną).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd wskazuje, że w granicach sprawy wywołanej rozpoznawaną obecnie skargą Zobowiązanego nie mieści się badanie poprawności merytorycznej postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem zaskarżenia było postanowienie o sprostowaniu postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Weryfikacja legalności tego postanowienia nie może prowadzić do pośredniego objęcia kontrolą sądową postanowienia nieodpowiadającego kryteriom z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. W szczególności Sąd nie był uprawniony do oceny stanowiska organów administracji, co do znaczenia chwili doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego dla skuteczności wniesienie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z tych względów Sąd nie badał postawionego w skardze zarzutu naruszenia art. 35 § 1 w zw. z art. 56 § 3 u.p.e.a. - polegającego na przyjęciu daty 11 stycznia 2024 r. a nie 6 stycznia 2024 r. za datę skutecznego wniesienia zarzutu. Z tożsamych przyczyn niecelowe było przeprowadzenie przez Sąd dowodów powołanych w skardze.
Sąd nie stwierdził, aby DIAS uchybił przepisom postępowania mającym charakter wynikowy to jest art. 138 § 1 kpa (w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Sama odmienna od strony ocena przez organ odwoławczy poprawności rozstrzygnięcia organu I instancji nie czyniła tego zarzutu zasadnym.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie wobec czego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI