I SA/Gl 578/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-11-26
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowy od osób prawnychrygor natychmiastowej wykonalnościpostanowienieOrdynacja podatkowaegzekucjazbywanie majątkuuprawdopodobnienie niewykonania zobowiązaniaWSAskarga podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki D. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej podatek dochodowy od osób prawnych za 2015 rok.

Spółka D. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej podatek dochodowy od osób prawnych za 2015 rok w kwocie 480.761,00 zł. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Sąd uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że obie przesłanki nadania rygoru zostały spełnione: toczące się postępowania egzekucyjne oraz zbywanie majątku znacznej wartości przez spółkę, a także uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania.

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej spółce D. Sp. z o.o. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 rok w kwocie 480.761,00 zł. Naczelnik uzasadniał nadanie rygoru zaistnieniem przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1 i 3 Ordynacji podatkowej (toczące się postępowanie egzekucyjne i zbywanie majątku znacznej wartości) oraz uprawdopodobnieniem, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). Spółka w zażaleniu i skardze podnosiła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym braku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i błędnego oszacowania wartości majątku, co miało skutkować naruszeniem art. 239b § 2 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd stwierdził, że obie przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zostały spełnione. Wskazał, że spółka nie uregulowała dobrowolnie zobowiązań, toczą się wobec niej postępowania egzekucyjne, zbywa majątek znacznej wartości, a jej sytuacja finansowa jest zachwiana, co potwierdzają straty generowane przez działalność gospodarczą i niski poziom płynności. Sąd podkreślił, że dla nadania rygoru wystarczy uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania, a nie jego pewność. Zaznaczył również, że zarzuty dotyczące naruszenia k.p.a. były bezprzedmiotowe, gdyż w sprawie zastosowanie miał Ordynacja podatkowa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy prawidłowo nadał rygor natychmiastowej wykonalności, ponieważ zaistniały łącznie obie przesłanki: sytuacje określone w art. 239b § 1 O.p. (toczące się postępowanie egzekucyjne i zbywanie majątku znacznej wartości) oraz uprawdopodobnienie przez organ, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo ocenił sytuację spółki, biorąc pod uwagę toczące się postępowania egzekucyjne, zbywanie majątku znacznej wartości, nieuregulowane zobowiązania, straty generowane przez działalność gospodarczą oraz zachwianą płynność finansową. Wystarczające było uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania, a nie jego pewność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

O.p. art. 239b § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239b § 2

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

O.p. art. 239a

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy prawidłowo ocenił, że zaistniały przesłanki z art. 239b § 1 O.p. (postępowanie egzekucyjne, zbywanie majątku znacznej wartości). Organ podatkowy prawidłowo uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Zarzuty naruszenia k.p.a. są bezprzedmiotowe w sprawie podlegającej Ordynacji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Błędne oszacowanie wartości majątku spółki. Brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Zastosowanie k.p.a. zamiast Ordynacji podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzależnione od spełnienia łącznie dwóch przesłanek zaistnienie już jednej z nich daje podstawę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności dla wykazania spełnienia warunku określonego w jej art. 239b § 2 wystarczy jedynie uprawdopodobnienie natychmiastowa wykonalność decyzji [...] jest przejawem tymczasowej ochrony prawnej i ma charakter zapobiegawczy nierzetelne rozliczanie podatku jest okolicznością uprawdopodabniającą, że określone decyzją zobowiązanie nie zostanie wykonane

Skład orzekający

Dorota Kozłowska

przewodniczący

Agata Ćwik-Bury

sprawozdawca

Borys Marasek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom nieostatecznym, zwłaszcza w kontekście oceny przesłanek z art. 239b O.p. oraz znaczenia uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej spółki i jej kondycji finansowej. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia przedsiębiorców zagadnienia nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom podatkowym, co może mieć istotne konsekwencje finansowe. Analiza przesłanek i uzasadnienia sądu jest pouczająca dla prawników i księgowych.

Czy rygor natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej to zawsze koniec nadziei dla firmy?

Dane finansowe

WPS: 480 761 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 578/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /sprawozdawca/
Borys Marasek
Dorota Kozłowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 239b par. 1, par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Borys Marasek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 lutego 2024 r. nr 2401-IEW3.4250.1.2024.14 UNP: 2401-24-054387 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy, Dyrektor) z dnia 28 lutego 2024 r., nr 2401-IEW3.4250.1.2024.14 utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (dalej: organ pierwszej instancji, Naczelnik) z dnia 22 listopada 2023 r. nr [...] wydane wobec D Sp. z o.o. (dalej: skarżąca, strona, spółka) dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie określenia wysokości podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r.
2. Postępowanie przed organami podatkowymi.
2.1. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 22 listopada 2023 r. Naczelnik nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 31 października 2023 r. o nr [...] określającej spółce wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. w kwocie 480.761,00 zł.
Zdaniem Naczelnika w sprawie zaistniała przesłanka z art. 239b § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383, dalej: O.p.), tj. wobec spółki toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych.
Ponadto spółka dokonała zbycia nieruchomości o łącznej wartości 2.138.640,00 zł w okresie od wszczęcia kontroli podatkowej. Oznacza to, że strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości.
Dodatkowo Naczelnik wskazał, że w sprawie zostało uprawdopodobnione, iż wynikające z wydanej decyzji podatkowej zobowiązanie nie zostanie wykonane, tj. zaistniała przesłanka z art. 239b § 2 O.p. Spółka posiada bowiem nieuregulowane zobowiązania względem wierzycieli publicznoprawnych, wynoszące wraz z odsetkami na dzień 22 listopada 2023 r. łącznie 1.342.150,00 zł. Ponadto, pomimo zbycia - w okresie od wszczęcia kontroli podatkowej – majątku o znacznej wartości, nie uregulowała zobowiązań publicznoprawnych za lata 2014 – 2015.
2.2. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania. Strona zarzuciła naruszenie art. 180 § 1 O.p. i art. 187 § 1 O.p. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez zebrania materiału dowodowego i przy braku wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, co skutkowało z kolei naruszeniem art. 239b § 2 O.p. poprzez uznanie, iż uprawdopodobnione zostało, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
2.3. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzależnione od spełnienia łącznie dwóch przesłanek: po pierwsze musi zaistnieć jedna z sytuacji określonych w art. 239b § 1 O.p. a po drugie, organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Jednocześnie Dyrektor stwierdził, że przesłanki te w niniejszej sprawie zostały zrealizowane.
W tych ramach organ odwoławczy wskazał, że wobec spółki prowadzone są lub były postępowania egzekucyjne:
- z wniosku wierzycieli: Burmistrza Miasta W., ZUS, Burmistrza Miasta T. - łączna kwota dochodzonych należności wynosiła 475.709,41 zł (w tym kwota objęta zawieszeniem wyniosła 239.238,11 zł),
- z wniosku wierzycieli: Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., Burmistrza Miasta W, ZUS, Burmistrza Miasta T. - łączna kwota dochodzonych należności wynosiła 479.369,49 zł (w tym kwota objęta zawieszeniem wynosi 243.086,56 zł),
- z wniosku wierzycieli: Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., Burmistrza Miasta W, ZUS, Burmistrza Miasta T. - łączna kwota dochodzonych należności wynosiła 860.899,09 zł (w tym kwota objęta zawieszeniem wynosi 244.230,69 zł).
W świetle powyższego Dyrektor stwierdził, że okoliczność ta wypełnia przesłankę, wymienioną w art. 239b § 1 pkt 1 O.p., do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w okresie od 20 lutego 2019 r., tj. wszczęcia wobec spółki kontroli podatkowej, dokonała ona zbycia majątku:
- w dniu 8 stycznia 2020 r. - umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i wcześniejsza warunkowa umowa sprzedaży zabudowanej nieruchomości o wartości 768.640,00 zł;
- w dniu 25 września 2020 r. - umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego w T. przy ul. [...] o wartości 200.000,00 zł;
- w dniu 6 kwietnia 2021 r. - umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...] o wartości 200.000,00 zł;
- w dniu 1 sierpnia 2022 r. - umowa sprzedaży nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] o wartości 720.000,00 zł;
- w dniu 22 kwietnia 2022 r. - umowa sprzedaży niezabudowanej nieruchomości o wartości 250.000,00 zł.
Nadto, w sprawozdaniach finansowych za lata 2020-2022 spółka wykazała aktywa trwałe w wysokości odpowiednio: 4.518.961,00 zł, 4.224.235,12 zł oraz 3.736.228,18 zł.
Z uwagi na to organ odwoławczy stwierdził, że wartość zbytych nieruchomości stanowi o wyzbywaniu się majątku o znacznej wartości, zatem zrealizowana została przesłanka z art. 239b § 1 pkt 3 O.p. Dyrektor wskazał przy tym, że już w momencie wszczęcia kontroli podatkowej strona zyskuje wiedzę, iż wykazane przez nią rozliczenie podatku podlega weryfikacji, co może zakończyć się wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w innej wysokości, zatem uznać trzeba, że spółka, będąc tego świadoma, podjęła czynności rozporządzające jej majątkiem.
Ponadto istnieje realne zagrożenie dla wykonania obowiązku zapłaty zobowiązań podatkowych. Decyzja wymiarowa została bowiem zaskarżona odwołaniem, stosownie zaś do art. 239a O.p. decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu. Co więcej, spółka nie uregulowała ciążącego na niej zobowiązania, nie podejmując żadnych innych – poza wniesieniem odwołania od decyzji – działań.
Dalej Dyrektor wskazał, że prowadzone postępowania egzekucyjne świadczą o tym, iż spółka nie reguluje dobrowolnie swoich dotychczasowych zobowiązań. Co więcej, Dyrektor odwołał się do postępowań podatkowych w których stwierdzono, że spółka posługiwała się fikcyjnymi fakturami VAT, zaś w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zaniżyła uzyskiwane dochody.
Organ odwoławczy stwierdził także, że pomimo wysokich przychodów, działalność spółki generuje stratę, co wynika z deklaracji CIT-8 za lata 2020 – 2022. Ponadto, wbrew twierdzeniom strony o stabilności finansowej, analiza jej sprawozdań finansowych prowadzi do wniosku, że za ww. lata sytuacja finansowa spółki została zachwiana. Niski poziom wskaźnika bieżącej płynności finansowej świadczy o tym, że istnieje duże prawdopodobieństwo nie uiszczenia należności wynikających z decyzji wymiarowej.
Następnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że spółka nie wywiązała się z podjętego zobowiązania do comiesięcznej wpłaty kwoty 20.000,00 zł, co także pozostaje w związku z przesłanką uprawdopodobnienia braku dobrowolnego uregulowania zobowiązania.
Końcowo Dyrektor wskazał, że aktualna wysokość kwoty zabezpieczonej wynosi 365.721,63 zł, co stanowi 47% całości zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. (na dzień 22 grudnia 2023 r. łączna kwota dochodzonej z tego tytułu należności wyniosła 771.806,00 zł (480.761,00 zł + 291.045,00 zł). Poza tym, jak wskazał Naczelnik, w wyniku dokonanych czynności zabezpieczono kwotę 357.803,24 zł. W związku z powyższym, w perspektywie roku zabezpieczono jedynie dodatkową kwotę 7.918,39 zł.
Dyrektor podniósł też, że hipoteki przymusowe zostały ustanowione na rzecz ZUS na łączną kwotę odpowiednio 1.036.002,55 zł oraz 1.270.643,95 zł podczas gdy, jak podała spółka, przedmiotowe nieruchomości zostały oszacowane na odpowiednio 460.000,00 zł i 639.000,00 zł, co oznacza, że zaspokojenie organu podatkowego w tym przypadku może okazać się nierealne.
3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
3.1. W skardze skarżąca ww. postanowieniu zarzuciła:
- naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, w tym w szczególności nie ustalenie wartości całego aktualnego majątku spółki oraz błędne oszacowanie wartości nieruchomości dla których prowadzone są księgi wieczyste;
- naruszenie art. 180 § 1 O.p. i art. 187 § 1 O.p. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez zebrania materiału dowodowego i przy braku wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, co z kolei skutkowało naruszeniem przepisu art. 239b § 2 O.p. poprzez uznanie, że uprawdopodobnione zostało przez organ, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, podczas gdy w sprawie toczy się postępowanie zabezpieczające, w ramach którego na dzień wniesienia skargi zajęto środki w wysokości 365.721,63 zł oraz dokonano wpisu hipoteki na nieruchomościach na łączną kwotę 994.899,00 zł.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o zasądzenie od organu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi spółka podkreślała, iż organ nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Zdaniem spółki organy podatkowe zignorowały treść art. 239 § 2 O.p., nie sprostały bowiem obowiązkowi spełnienia drugiej przesłanki w postaci konieczności uprawdopodobnienia, że skarżąca nie wykona zobowiązania wynikającego z decyzji. Organy nie ustaliły aktualnej wartości majątku spółki, weryfikując jedynie poziom jej zadłużenia. Nie ustalono ani składu, ani wartości całego majątku Spółki. Pomimo możliwości organy nie ustaliły także, czy skarżąca dysponuje nieruchomościami bądź majątkiem ruchomym i jaka jest jego rzeczywista wartość. Nie wiadomo także, na jakiej podstawie dokonano oszacowania wartości nieruchomości dla których prowadzone są księgi wieczyste.
Ponadto w ocenie skarżącej, jej rentowność została oceniona jedynie w oparciu o krótki okres czasu, bez uwzględnienia faktu, że spółka na rynku funkcjonuje od wielu lat i wypracowała znaczny majątek trwały. Krótkotrwałe problemy finansowe nie mogą zatem świadczyć o jej długofalowej nierentowności.
Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji i wszczęcie postępowania egzekucyjnego całkowicie uniemożliwiło jej bieżące funkcjonowanie i regulowanie zobowiązań, co jest dla niej nazbyt uciążliwe i w rzeczywistości zmniejsza rentowność spółki. Co więcej, zdaniem spółki wartość nieruchomości zabudowanych, na których ustanowiono hipoteki, opiewa na kwotę powyżej 3.000.000,00 zł i nie jest wiadomym, na jakiej podstawie organy podatkowe oszacowały ich wartość w kwocie niższej.
W ocenie skarżącej, przy tak znacznym zajęciu środków pieniężnych oraz ustanowieniu hipotek na nieruchomościach, których wartość znacznie przekracza wysokość ewentualnie pozostałej do zapłaty należności, przyjęcie, iż zaległość nie zostanie spłacona jest sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego i zasadami logiki. Organ podatkowy nie wskazał zatem żadnych przekonujących okoliczności, pozwalających przyjąć, że podatnik nie wykona ciążącego na nim zobowiązania podatkowego, zwłaszcza wobec okoliczności, iż decyzja została już wykonana w przeważającym zakresie
Nieuprawnione jest stwierdzenie organu, jakoby spółka nie mogła rozporządzać swoim majątkiem już po dacie wszczęcia postępowania, jeżeli powyższe ograniczałoby jej działania na długie lata trwającego postępowania podatkowego. Wszczęcie postępowania kontrolnego nie przesądza jeszcze o jego wyniku, a w analizowanym przypadku kontrola podatkowa rozpoczęła się blisko 4 lata temu i postępowanie nie zostało prawomocnie zakończone.
Skarżąca zwróciła uwagę, iż nie sposób obiektywnie przyjąć, jakoby zachodziła wątpliwość wykonania decyzji, skoro na dzień wydania skarżonego postanowienia wykonanie decyzji jest już zabezpieczone na rachunkach bankowych do kwoty 365.721,63 zł, a pozostała należność jest zabezpieczona dokonanym wpisem hipotecznym. Sam fakt, iż spółce zajęto środki pieniężne rzędu ponad 365.000,00 zł wskazuje, iż spółka posiadała na rachunkach środki finansowe, które wykorzystywała do bieżącej działalności a nadto posiadała nieściągnięte wierzytelności.
Końcowo skarżąca stwierdziła, że zaskarżone postanowienie nie zawiera szczegółowego uzasadnienia faktycznego, tj. wskazania, na jakich dowodach organ się oparł, co rażąco narusza przepisy O.p.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4.1.Skarga okazał się niezasadna.
4.2. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze. zm., dalej: p.p.s.a.). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
4.3. Spór w sprawie dotyczy zasadności nadania zaskarżonym postanowieniem rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej.
4.4. Rozważając sporne zagadnienie na wstępie przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 239b O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.).
Przesłanki określone w przywołanym art. 239b § 1 pkt 1-4 O.p. mają charakter fakultatywny i rozłączny, co powoduje, że zaistnienie już jednej z nich daje podstawę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zarazem warunkiem koniecznym jest również uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). Podkreślenia wymaga, że zaistnienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 komentowanej ustawy organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w jej art. 239b § 2 wystarczy jedynie uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2016 r. I FSK 1160/12).
W świetle powyższego nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzależnione od spełnienia łącznie dwóch przesłanek, po pierwsze musi zaistnieć jedna z sytuacji określonych w art. 239b § 1 O.p. oraz po drugie, organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
4.5. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy spełnione zostały łącznie przesłanki: po pierwsze zaistniała jedna z sytuacji określonych w art. 239b § 1 O.p. a po drugie, organ podatkowy uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
W przedmiotowej sprawie, wbrew zarzutom skargi, podjęto wszelkie niezbędne działania oraz zbadano dostępny materiał dowodowy, dokonując w sposób wyczerpujący jego oceny, w stopniu pozwalającym na wydanie rozstrzygnięcia.
W skardze spółką głównie podniosła, że nie wykazano związku przyczynowego pomiędzy jej sytuacją majątkową a niemożliwością wyegzekwowania należności w późniejszym terminie, a tym samym, że przesłanka uprawdopodobnienia, że zobowiązania podatkowe nie zostanie wykonane.
Sąd poglądu tego nie podziela. Natychmiastowa wykonalność decyzji, wynikająca z nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest przejawem tymczasowej ochrony prawnej i ma charakter zapobiegawczy. Nadanie nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności może nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Takim dobrem prawnie chronionym jest potrzeba ochrony interesów fiskalnych w trakcie postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z 16 listopada 2017 r. II FSK 2882/15).
W przedmiotowej sprawie zaistniały kumulatywnie obie przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Naczelnika z 31 października 2023 r. znak: [...], tj. wymieniona w art. 239b § 1 pkt 1 i 3 - organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych oraz strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości (jej zrealizowanie opisano na str. 4-5), a także wynikająca z art. 239b § 2 O.p., tj. uprawdopodobnienie przez organ pierwszej instancji, że zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane (co opisano na str. 5-9).
W szczególności wykazano, że do dnia wydania postanowienia o nadaniu rygoru spółka dobrowolnie nie uregulowała zobowiązań wynikających z nieostatecznej decyzji wymiarowej. Poza złożeniem odwołania (które dowodzi, że spółka nie zgadza się z rozstrzygnięciem) nie podjęto żadnych działań, z których można by wnioskować, że bez przymusu należność zostanie zapłacona. Jak zasadnie podkreślił NSA w wyroku z dnia 9 stycznia 2024 r., III FSK 3396/21 przy stosowaniu art. 239b § 1 i § 2 o.p. należy brać pod uwagę również takie przyczyny ewentualnego niewykonania zobowiązania, jak realizacja procesowych uprawnień strony, w tym wniesienie odwołania, wniosków dowodowych, zapoznawanie się z aktami sprawy itp. Zachowanie strony, polegające na składaniu pism procesowych, czy wniosków dowodowych, wpływa bowiem niewątpliwie na długość trwania postępowania podatkowego. Strona realizuje w ten sposób swoje uprawnienia procesowe i nie można z tego powodu czynić jej zarzutu, lecz jednocześnie swoim zachowaniem zwiększa prawdopodobieństwo, że organ odwoławczy nie zdoła rozpoznać odwołania przed upływem okresu przedawnienia.
Dalej przypomnieć należy, że 1) spółka nie płaci dotychczasowych zobowiązań, w stosunku do których koniecznym okazało się wszczęcie egzekucji. Ponadto stan zaległości pogłębia się; 2) w trakcie przeprowadzonych wobec spółki postępowań w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. oraz podatku od towarów i usług za okresy od listopada 2018 r. do grudnia 2018 r. ujawniono nieprawidłowości świadczące o działaniu na szkodę Skarbu Państwa. Zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych, nierzetelne rozliczanie podatku jest okolicznością uprawdopodabniającą, że określone decyzją zobowiązanie nie zostanie wykonane; 3) działalność gospodarcza za ostatnie lata (2020-2022) - pomimo wysokich przychodów - generuje straty, zaś analiza sporządzonych za te okresy sprawozdań finansowych wykazała zagrożenie płynności finansowej. W tym aspekcie zarzut, że dokonano weryfikacji podmiotu w oparciu o krótki czas jest chybiony, 4) spółka wyzbywa się majątku, co już samo przez się uprawdopodabnia, że zobowiązanie określone decyzją nie zostanie wykonane; 5) spółka nie wywiązała się z dobrowolnego zobowiązania do uiszczania wpłat; 6) wobec skarżącej zostało wszczęte śledztwo w sprawie narażenia na uszczuplenie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2015 i 2016.
Ponadto w zaskarżonym postanowieniu wskazano, że zabezpieczona dotychczas kwota (365.721,63 zł) stanowi 47 % łącznej kwoty zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych (str. 9). Poza tym ustalono, że w okresie roku zabezpieczono jedynie kwotę 7.918,39 zł. Mając na uwadze powyższe zarzut niewystarczającej oceny zabezpieczenia nie zasługuje na uwzględnienie.
Dodatkowo, co zaakcentowano, w zakresie uprawdopodobnienia organ nie ma obowiązku przedstawienia dowodu wprost potwierdzającego możliwość niewykonania zobowiązania. Zobligowany jest wskazać fakty i dowody, z których można wyprowadzić wniosek, że taka możliwość istnieje. W przedmiotowej sprawie niniejszemu wymogowi uczyniono zadość, badając m.in. kondycję majątkowo- finansową strony.
Dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy nie ma obowiązku wykazywać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest, że wykaże, iż podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Postępowanie dowodowe nie musi więc prowadzić do dokładnego ustalenia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy sam podatnik nie wykazał żadnych należących do niego składników majątku.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej kwestii hipoteki przymusowej, podnieść należy za Dyrektorem, że zostały one ustanowione na rzecz ZUS na łączną kwotę odpowiednio 1.036.002,55 zł oraz 1.270.643,95 zł podczas gdy, jak podała spółka, przedmiotowe nieruchomości zostały oszacowane na odpowiednio 460.000,00 zł i 639.000,00 zł, co oznacza, że zaspokojenie organu podatkowego w tym przypadku może okazać się nierealne.
To, że wnioski organu orzekającego wynikające z ustalonego stanu faktycznego są odmienne od prezentowanych przez podatnika, nie świadczy, że organ podatkowy nie spełnił wymogu prawdy obiektywnej i tym samym uchybił przepisom postępowania oraz art. 239b O.p.
4.6. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca nie wykazała, aby doszło do przepisów prawa procesowego mających zastosowanie w sprawie, tj. naruszenie art. 180 § 1 O.p. i art. 187 § 1 O.p. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez zebrania materiału dowodowego i przy braku wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, co z kolei skutkowało naruszeniem przepisu art. 239b § 2 O.p. poprzez uznanie, że uprawdopodobnione zostało przez organ, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, podczas gdy w sprawie toczy się postępowanie zabezpieczające, w ramach którego na dzień wniesienia skargi zajęto środki w wysokości 365.721,63 zł oraz dokonano wpisu hipoteki na nieruchomościach na łączną kwotę 994.899,00 zł. Skarżąca nie wykazała także, że zaskarżone postanowienie nie zawiera szczegółowego uzasadnienia faktycznego, tj. wskazania, na jakich dowodach organ się oparł, co rażąco narusza przepisy O.p.
Natomiast zarzuty naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, w tym w szczególności nie ustalenie wartości całego aktualnego majątku spółki oraz błędne oszacowanie wartości nieruchomości dla których prowadzone są księgi wieczyste, uznać należy za bezprzedmiotowe z uwagi na brak zastosowania k.p.a. w rozpoznawanej sprawie.
Prawidłowo ustalony stan faktyczny i jego ocena prawna, zdaniem Sądu, uzasadniały zastosowanie ww. przepisów art. 239b O.p., albowiem zasadnie Dyrektor wywiódł, iż ziściły się przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w rozpoznawanej sprawie.
Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
4.7. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, uznając ją za bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI