I SA/Gl 572/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych, uznając, że wierzyciel nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych w interesie publicznym.
Sprawa dotyczyła skargi "A" Oddział w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych. Wierzyciel kwestionował obciążenie go kosztami egzekucyjnymi, argumentując względami społecznymi i charakterem sprawy. Sąd uznał, że przedmiotem sporu jest umorzenie kosztów, a nie zasadność ich nałożenia, która została już rozstrzygnięta. Sąd stwierdził, że wierzyciel nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych, w szczególności interesu publicznego, a odmowa umorzenia mieści się w ramach uznania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę "A" Oddział w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych. Sprawa wywodziła się z postępowania egzekucyjnego wszczętego przez "A" przeciwko "B" S.A. R. w celu ściągnięcia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Mimo że zobowiązany zapłacił należności, organ egzekucyjny wszczął postępowanie, a następnie obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi z powodu niezwłocznego niepowiadomienia o wpłacie. Wierzyciel wnosił o umorzenie tych kosztów, powołując się na społeczne znaczenie swojej działalności i nieproporcjonalność kosztów do zakresu czynności egzekucyjnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że kluczową kwestią jest umorzenie kosztów, a nie ich zasadność, która została już prawomocnie rozstrzygnięta. Sąd uznał, że wierzyciel nie wykazał istnienia przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych, w szczególności ważnego interesu publicznego, a decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani proceduralnego przez organy administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przedmiotem sprawy jest umorzenie kosztów egzekucyjnych, a nie ocena zasadności ich nałożenia, która została już rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kwestia zasadności obciążenia wierzyciela kosztami została rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego i nie może być poddawana ocenie w odrębnym postępowaniu administracyjnym ani sądowoadministracyjnym dotyczącym odmowy umorzenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.p.e.a. art. 64e § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64e § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64c § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64e § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2001 r. Nr 137 poz. 1541 z późn. zmianami art. 9 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.s.u.s. art. 68
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 69
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi nastąpiło z winy wierzyciela, który nie powiadomił niezwłocznie organu egzekucyjnego o wpłacie należności przez zobowiązanego. Wierzyciel nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych, w szczególności ważnego interesu publicznego. Decyzja w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy, a organ egzekucyjny dokonał prawidłowej oceny okoliczności faktycznych.
Odrzucone argumenty
Obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi było niezasadne z uwagi na krótki okres prowadzenia postępowania egzekucyjnego i dobrowolną wpłatę należności przez dłużnika. Ważny interes publiczny przemawia za umorzeniem kosztów egzekucyjnych ze względu na społeczne zadania realizowane przez wierzyciela. Nie przeprowadzono postępowania mającego na celu ustalenie sytuacji finansowej zobowiązanego, co czyni obciążenie wierzyciela kosztami nieuzasadnionym.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem sporu jest problem umorzenia kosztów egzekucyjnych, a nie ocena zasadności obciążenia nimi wierzyciela. Zasada uznania administracyjnego oznacza, iż odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca. W interesie publicznym winno się dochodzić należności publicznoprawnych.
Skład orzekający
Przemysław Dumana
przewodniczący
Eugeniusz Christ
członek
Krzysztof Winiarski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia kosztów egzekucyjnych w administracji, zasada uznania administracyjnego, obowiązki wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wierzycielem i organem egzekucyjnym są podmioty publiczne, a kwestia dotyczy kosztów egzekucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, jakim są koszty egzekucyjne i ich umorzenie. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego i finansowego.
“Kto płaci za błędy w egzekucji? Sąd rozstrzyga o kosztach między instytucjami publicznymi.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 572/05 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2006-01-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-04-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Eugeniusz Christ Krzysztof Winiarski /sprawozdawca/ Przemysław Dumana /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.), Protokolant Magdalena Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Oddział w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę. Uzasadnienie W dniu [...] 2003 r. "A" Oddział w C. wystawił na zobowiązanego – "B" S.A. R. dwa tytuły wykonawcze : - numer [...] obejmujący należności z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za [...] r, w kwocie [...] zł plus należne odsetki za zwłokę, - numer [...] obejmujący należności z tytułu składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych za [...] w kwocie [...] zł plus należne odsetki za zwłokę co zostało poprzedzone przesłaniem zobowiązanej Spółce stosownego upomnienia. Klauzula o skierowaniu wyżej wskazanych tytułów do egzekucji została podpisana w dniu [...] 2004 r. - W dniu [...] 2004 r. organ egzekucyjny sporządził dwa zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Zajęcia te zostały przesłane w dniu [...] 2004 r. do "C" Oddziału w R. oraz zobowiązanemu, wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Zobowiązanemu wskazane wyżej zajęcia przesłano również [...] 2004 r. dołączając do nich również odpisy tytułów wykonawczych opisanych na wstępie uzasadnienia. "C" S.A. Oddział w R. zajęcia rachunku bankowego odebrał w dniu [...] 2004 r., a spółka w dniu następnym. Po tym terminie ( tj. [...] 2004 r.) do Urzędu Skarbowego w R. wpłynęło pismo "A" Oddziału w C., z którego to wynika, że należności wynikające z ww. tytułów wykonawczych Spółka zapłaciła w dniu [...] 2004 r. Organ egzekucyjny w związku z uzyskaną z "A" Oddział w C. informacją o wpłaceniu przez zobowiązanego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego dochodzonych należności sporządził w dniu [...] 2004 r. zawiadomienia numer [...] i [...]o uchyleniu dokonanych zajęć rachunku bankowego. Zawiadomienia te spółka odebrała w dniu [...] 2004 r., natomiast "C" Oddział w R. odebrał w dniu [...] 2004 r. W wyniku powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wydał w dniu [...] r. postanowienie numer [...], mocą którego obciążył wierzyciela tj. "A" Oddział w C. kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł. Postanowienie to "A" Oddział w C. odebrał w dniu [...] 2004 r. Na powyższe postanowienie "A" Oddział w C. nie złożył zażalenia, zatem stało się ono ostateczne. "A" Oddział w C. złożył natomiast wniosek, w którym – jako wierzyciel – wierzyciel wnosił o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Sposób rozpatrzenia tego wniosku jest przedmiotem sporu. Organ egzekucyjny wydał w dniu [...] 2004 r, postanowienie numer [...], mocą którego odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł określonych postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia [...] r. Na postanowienie to wierzyciel złożył zażalenie, uzasadniając swoje stanowisko tym, że obciążono wierzyciela kosztami egzekucyjnymi zaledwie po upływie 18 dni od dnia wdrożenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem wierzyciela jest to zbyt krótki okres do stwierdzenia, iż kosztów postępowania egzekucyjnego nie można ściągnąć od zobowiązanego. Ponadto obciążono wierzyciela kosztami bez ustalenia możliwości finansowych dłużnika. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w K. wydał w dniu [...] r. postanowienie numer [...], mocą którego uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. numer [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W końcowej części wydanego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że organ egzekucyjny wydając postanowienie w przedmiotowej sprawie nie zbadał przesłanek wynikających z obowiązujących przepisów prawa, a mogących spowodować umorzenie kosztów egzekucyjnych. Wskazał jedynie, zże koszty egzekucyjne należne ustawowo organowi egzekucyjnemu z tytułu zastosowanych środków i czynności egzekucyjnych stanowią dochód budżetowy – środek specjalny. Ponadto wyjaśnił, jakie wydatki finansowe są z tych środków. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wydał w dniu [...] r. postanowienie numer [...], mocą którego ponownie odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł, określonych w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego numer [...] z dnia [...] r. Postanowienie to ponownie zostało zaskarżone przez "A", który m.in. wniósł o: "zmianę zaskarżonego postanowienia, kwestionując zastosowaną przez organ podstawę prawną obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Wskazano, że : - obciążenie wierzyciela kosztami nastąpiło na podstawie nie popartego dowodami czy jakimkolwiek postępowaniem wyjaśniającym, stwierdzenia organu egzekucyjnego, iż kosztów nie można ściągnąć od zobowiązanego w sytuacji gdy brak jakichkolwiek ustaleń co do majątku dłużnika i jego możliwości finansowych, przy jednoczesnym dobrowolnym uregulowaniu zaległości przez dłużnika, który to fakt pozostaje również w sprzeczności z zasadnością wydanego postanowienia, - abstrahując od faktu, iż podstawą obciążenia Zakładu kosztami były wskazane art. 64 c § 4, a nie nieprawidłowości w działaniu wierzyciela, jak wskazał błędnie organ nadzoru i ustosunkowując się do powyższego wskazania, należy uznać, iż nieprawidłowe działanie wierzyciela nie tylko nie było podstawą wydania postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami ale również, iż jakiekolwiek nieprawidłowości w działaniach wierzyciela nie wystąpiły. Odniesiono się również do wskazania przesłanek umorzenia, podkreślając, że - za umorzeniem kosztów postępowania egzekucyjnego i nie obciążaniem nimi wierzyciela przemawia wskazany przez wierzyciela społeczny aspekt sprawy. Poparty zdaniem wierzyciela argumentacją przedstawioną zarówno we wniosku o umorzenie kosztów jak i w piśmie z dnia [...] 2004 r.". Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. W pierwszej kolejności Dyrektor Izby Skarbowej odniósł się do zarzutów dotyczących braku prawnych podstaw do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Podkreślono, że organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi nie ze względu na brak możliwości ściągnięcia ich od zobowiązanego, ale z uwagi na bezpodstawne wszczęcie przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego po dokonaniu wpłaty dochodzonych należności przez zobowiązanego. Wskazano przy tym, że bezpodstawne wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny wynika natomiast z faktu, iż wierzyciel nie dopełnił obowiązku ciążącego na nim zgodnie z § 9 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2001 r. Nr 137 poz. 1541 z późn. zmianami ) tj. nie zawiadomił niezwłocznie organu egzekucyjnego o uregulowaniu przez zobowiązanego dochodzonych należności. W związku z powyższym, jak zaakcentowano, w takich sytuacjach organ egzekucyjny nie ma prawnych możliwości obciążenia kosztami egzekucyjnymi zobowiązanego, gdyż to z winy wierzyciela zostało bezpodstawnie wszczęte postępowanie egzekucyjne przez organ egzekucyjny. Zwrócono uwagę, że wierzyciel powiadomił w dniu [...] 2004 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. o dokonanej przez dłużnika wpłacie, jednak nastąpiło to po dniu [...] 2004 r. czyli po dniu w którym nastąpiło wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny. W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że organ egzekucyjny postąpił prawidłowo obciążając wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Organ stwierdził, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że wina wierzyciela w zakresie niepowiadomienia w stosownym czasie organu egzekucyjnego o zapłacie przez Spółkę zaległości objętych tytułami wykonawczymi z dnia [...] 2003 roku jest bezsporna. Organ polemizuje również z zarzutem braku badania sytuacji materialnej dłużnika ( Spółki), z uwagi na to, że po jej stronie nie istnieje obowiązek uiszczenia tych opłat. W dalszej części uzasadnienia Dyrektor Izby Skarbowej odniósł się do prawnych podstaw umorzenia kosztów egzekucyjnych. Powołując się na art. 64e) § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dyrektor Izby stwierdził, że w określonych przypadkach organ egzekucyjny może istotnie umorzyć w całości lub części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne, jeżeli : 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Podkreślono przy tym, że decyzja w sprawie umorzenia ma charakter uznaniowy, o czym świadczy użycie zwrotu "...może umorzyć...". Wskazano jednak, że organ egzekucyjny nie jest zwolniony z oceny czy wskazana przez podmiot okoliczność mieści się w katalogu przesłanek umożliwiających umorzenie kosztów egzekucyjnych oraz czy istotnie znajduje uzasadnienie w stanie faktycznym. W ocenie organu nadzoru organ egzekucyjny podjął odpowiednie kroki w celu zbadania czy zaistniały przesłanki mogące spowodować umorzenie kosztów egzekucyjnych i w wyniku tego wydał jednak postanowienie w którym nie przychylił się do wniosku strony. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że przewidziane w obowiązujących przepisach prawa umorzenie kosztów egzekucyjnych jest uznaniowe, co powoduje, że organ egzekucyjny po zbadaniu przesłanek mogących spowodować umorzenie kosztów egzekucyjnych może ale nie musi je umorzyć. Zaakcentowano, że organ nie przychylił się do wniosku strony, gdyż nie uznał argumentów "A" za wystarczające. Na powyższe postanowienie skargę złożył "A". W pierwszej kolejności wskazano, że za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawiają względy społeczne wynikające z zadań realizowanych przez "A", a określonych w art. 68 i 69 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podkreślono, że kwota żądanych kosztów egzekucyjnych odpowiada środkom finansowym przeznaczonym na wypłatę 50 rent minimalnych i zabezpiecza to egzystencję czterech świadczeniobiorców. W ocenie skarżącego za umorzeniem przedmiotowych kosztów przemawiają nie tylko wskazane powyżej przesłanki o charakterze społecznym ale również inne zagadnienia tj. charakter sprawy w której koszty powstały. Podkreślono, iż w przeciągu 2004 r. wierzyciel uiścił na rzecz organu egzekucyjnego koszty egzekucyjne za prowadzone postępowanie egzekucyjne w łącznej kwocie [...] zł. Wskazano, że były to sprawy, w których faktycznie toczyło się postępowanie egzekucyjne, były dokonywane długofalowe czynności egzekucyjne, odbywało się wielokrotne badanie stanu finansowego zobowiązanych. W przypadkach tych wierzyciel nie kwestionował zasadności nałożenia przedmiotowych kosztów oraz nie wnioskował o ich umorzenie. Jednak zdaniem wierzyciela charakter sprawy nie uzasadnia obciążenia Oddziału kosztami egzekucyjnymi. Podniesiono, że wbrew twierdzeniom organu nadzoru zawartym w postanowieniu z dnia [...] r., podstawę nałożenia na wierzyciela kosztów postępowania egzekucyjnego stanowi art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dalszej części skargi podniesiono, że jest niezgodne ze stanem faktycznym sprawy twierdzenie organu nadzoru, iż obciążenie kosztami powstało z innego powodu niż powód wskazany przez organ egzekucyjny. Wskazano, że pomimo społecznego aspektu sprawy przemawiającego za umorzeniem, brak również uzasadnienia dla obciążania wierzyciela kosztami postępowania, w którym nie przeprowadzono postępowania mającego na celu ustalenie sytuacji finansowej i składników majątkowych zobowiązanego. Za nieprawidłowe uznano twierdzenie o niemożliwości ściągnięcia od zobowiązanego kwoty kosztów i obciążenie nimi wierzyciela w świetle faktu, gdzie dłużnik środki finansowe posiadał ponieważ wpłatą własną uregulował kwoty zaległości i przy okresie 18 – dniowego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Nie zgodzono się również z twierdzeniem organu nadzoru, iż wina wierzyciela w zakresie niepowiadomienia w stosownym czasie organu egzekucyjnego o zapłacie przez spółkę zaległości objętych tytułami wykonawczymi jest bezsporna oraz, iż nie jest sprawą organu egzekucyjnego jak długo trwa operacja przepływu pieniędzy od nadawcy do odbiorcy. Wskazano, iż w działaniu wierzyciela brak było jakichkolwiek znamion nieprawidłowości, tym bardziej nieprawidłowości zawinionych jak również naruszenia obowiązków wynikających z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2004 r. nr 137 poz. 1541 z późn. zm.) gdyż niezwłocznie po otrzymaniu informacji o uregulowaniu zaległości przez dłużnika tj. w tym samym dniu, wierzyciel powiadomił o tym fakcie organ egzekucyjny. Argumentację skargi podtrzymał pełnomocnik strony skarżącej podczas rozprawy przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest uzasadniona. Istotą sporu jest zasadność odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych, którymi organ obciążył wierzyciela, tj. "A" oraz czy w objętym skargą rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej, dokonano prawidłowej oceny postanowienia organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych, a ściślej mówiąc, czy dokonane w toku postępowania instancyjnego ustalenia, pozwalały organowi administracji publicznej na rozstrzygnięcie sprawy, w ramach tzw. uznania administracyjnego. Strona skarżąca legitymując swoje uprawnienia do żądania umorzenia kosztów egzekucyjnych podnosi trzy argumenty: - kwestie społeczne wynikające z ustawowych zadań "A", - charakter sprawy, w której koszty powstały ( wydaje się, że skarżącemu chodzi tutaj o nieekwiwalentnosć kosztów, którymi go obciążono, do skromnego zakresu czynności, które w sprawie podjął organ egzekucyjny), - niezasadność obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi ( brak spełnienia przesłanek ustawowych obciążenia ). Sąd nie podzielił zastrzeżeń strony skarżącej. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż przedmiotem sprawy jest problem umorzenia kosztów egzekucyjnych, a nie ocena zasadności obciążenia nimi wierzyciela. Ta ostatnia kwestia została rozstrzygnięta w sposób ostateczny postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w R.z dnia [...] r. i nie może być poddawana ocenie w odrębnym postępowaniu administracyjnym, a tym samym również w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Tym samym bez znaczenia są podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności sprawy, tj. owa nieekwiwalentność przypisanych kosztów do czynności organu. Skoro w wypadku skutecznej egzekucji, w wyniku dokonania przez organ egzekucyjny tych samych czynności, koszty te obowiązany byłby zapłacić dłużnik, nie ma powodów, by różnicować tutaj sytuacją prawną dłużnika i wierzyciela. Koszty te wynikają zresztą z obowiązujących przepisów i organ egzekucyjny nie miał specjalnego wyboru przy ustalaniu ich wysokości. Istotne jest zatem ustalenie poprawności zastosowania w prowadzonym postępowaniu administracyjnym dyspozycji art. 64e ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z tym przepisem ( w brzmieniu obowiązującym w rozpatrywanym okresie ) organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne ( § 1 ). Koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli (§2): 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone w przypadkach określonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione (§3). Odnosząc się do podstaw umorzenia kosztów egzekucyjnych wynikających z powołanego przepisu ustawy egzekucyjnej, stwierdzić należy, iż postanowienie w tym przedmiocie oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego. Zasada uznania administracyjnego oznacza, iż odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca. Zapewnienie jednak organowi administracji publicznej owej uznaniowości, nie zwalnia go z obowiązku oceny czy wskazywane przez zobowiązanego okoliczności mieszczą się w katalogu przesłanek umożliwiających umorzenie kosztów egzekucyjnych oraz czy istotnie znajdują uzasadnienie w stanie faktycznym. Uwzględniając właściwości podmiotu wnoszącego o umorzenie kosztów egzekucyjnych, należy stwierdzić, iż podstawę umorzenia mogłaby stanowić tylko jedna z ww. przesłanek: przesłanka interesu publicznego ( art. 64e § 2 pkt 2 ustawy egzekucyjnej ). Zakres uznania administracyjnego nie został w sposób jednoznaczny określony przez prawo, a w sytuacji takiej, z jaką mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, kiedy przepis art. 64e ustawy egzekucyjnej nie zawiera żadnych obiektywnych kryteriów oceny, zakres ten wynika z przepisów proceduralnych, określających zasady działania organów administracji. Jeżeli organ administracyjny stwierdzi, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 64e ustawy egzekucyjnej, przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero wystąpienie takiej przesłanki nakazuje rozważyć w pierwszej kolejności czy należy daną zaległość podatkową lub odsetki za zwłokę umorzyć. Należy w tym miejscu zaakcentować, iż art. 18 ustawy egzekucyjnej odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jeśli przepisy komentowanej ustawy nie stanowią inaczej. Organ egzekucyjny, dokonując wszczęcia oraz prowadząc postępowanie egzekucyjne, winien kierować się zatem również zasadami ogólnymi, określonymi w przepisach art. 7 – 12 K.p.a. Z treści zaskarżonego postanowienia jednoznacznie wynika, iż organ egzekucyjny dokonał właściwej oceny podniesionych przez stronę skarżącą okoliczności faktycznych, a mogących stanowić – stosownie do ww. przepisu ustawy egzekucyjnej – podstawę umorzenia kosztów egzekucyjnych. Pismem z dnia [...] 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., zgodnie z zaleceniami zawartymi w postanowieniu organu nadzoru z dnia 9 lipca 2004 r., wezwał "A" do przedstawienia sytuacji finansowej zakładu. W szczególności organ egzekucyjny zabiegał o wykazanie, iż uregulowanie kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł pogorszy stan finansów "A" Oddział w C. i wpłynie niekorzystnie na funkcjonowanie systemu ubezpieczeń społecznych lub dostęp do finansowanych przez "A" świadczeń. Odpowiedź na powyższe wystąpienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, zawarta w piśmie z dnia [...] 2004 r. ( sic!), nie wnosi do sprawy nic nowego. W szczególności poza wskazaniem, że ww. kwota kosztów egzekucyjnych stanowi równowartość 50 rent minimalnych z tytułu częściowej niezdolności za pracę, nie potwierdziło, że za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia interes publiczny. Należy przecież zwrócić uwagę, iż stronami sporu są dwie jednostki publiczne – z jednej strony "A", z drugiej Naczelnik Urzędu Skarbowego, reprezentujący interesy fiskalne Skarbu Państwa. Żądanie uregulowania kosztów egzekucyjnych, wynikających z ostatecznego postanowienia, zbieżne będzie zatem z interesem publicznym. W interesie publicznym winno się dochodzić należności publicznoprawnych. Skoro organowi egzekucyjnemu, tj. organowi administracji publicznej przysługuje określone świadczenie od innej jednostki publicznej należy ważyć, interes którego podmiotu będzie bardziej doniosły. Z przedłożonych przez "A" materiałów nie wynika, iż uregulowanie kosztów egzekucyjnych uniemożliwi albo ograniczy możliwość realizacji zadań statutowych. Co więcej skarżący sam podkreśla, iż w innych przypadkach nie kwestionował zasadności nałożenia kosztów egzekucyjnych i nie wnosił o ich umorzenie ( s. 2 skargi ). O uzasadnieniu żądania w tym konkretnym przypadku ma – zdaniem strony skarżącej - decydować charakter sprawy. W ocenie Sądu podnoszone przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają twierdzenia o istnieniu ustawowych przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych, nie wykazano, iż odstąpienie od dochodzenia zapłaty przypadających Skarbowi Państwa należności naruszy funkcjonowanie instytucji publicznej, a tym samym uszczerbku dozna interes ogólny. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej, z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprowadza się do badania pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270). Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd nie stwierdził, iż przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia prawa materialnego podatkowego oraz zasad postępowania w określonym wyżej zakresie. W tej sytuacji skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI