I SA/Gl 554/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-12-12
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyodliczenie podatkuzorganizowana część przedsiębiorstwafaktura korygującawznowienie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnyzasada neutralności podatkurozporządzenie Ministra Finansów

WSA w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że wyrok TK z 2004 r. uzasadnia wznowienie postępowania w sprawie VAT, mimo późniejszych korekt faktur.

Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji w sprawie VAT. Spór dotyczył odliczenia podatku naliczonego od zakupu zorganizowanej części przedsiębiorstwa, gdzie pierwotnie wystawiono faktury z VAT, a następnie dokonano korekty, uznając transakcję za niepodlegającą opodatkowaniu. Spółka wniosła o wznowienie postępowania powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niezgodności przepisu rozporządzenia z Konstytucją. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję i podkreślając, że późniejsze korekty faktur nie mogą wpływać na ocenę pierwotnej transakcji i prawidłowość rozliczenia podatku za dany okres.

Sprawa dotyczyła skargi Spółki z o.o. "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia wcześniejszych decyzji dotyczących podatku od towarów i usług za marzec 2001 r. Spółka pierwotnie wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, w tym kwotę do zwrotu. Urząd Skarbowy zakwestionował odliczenie podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakup "zorganizowanej części przedsiębiorstwa", uznając, że transakcja ta nie podlega opodatkowaniu VAT na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1993 r. i § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 1999 r. Spółka wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 czerwca 2004 r. (sygn. akt SK 22/03), który uznał wskazany przepis rozporządzenia za niezgodny z Konstytucją w określonym zakresie. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uchylenia decyzji, argumentując, że mimo pierwotnej zapłaty podatku przez sprzedawcę, późniejsze korekty faktur i zwrot podatku przez sprzedawcę spowodowały, że w momencie wejścia w życie wyroku TK podatek nie był już uiszczony, a zasada neutralności została zachowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania ma na celu weryfikację decyzji pod kątem wad wskazanych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy przesłanki z wyroku TK musiały istnieć w dacie rozliczania podatku przez podatnika, czy też późniejsze zdarzenia mają wpływ. Sąd przyjął, że dla oceny prawidłowości rozliczenia podatku za dany okres istotne są zdarzenia z tego okresu, a późniejsze korekty faktur i zwroty podatku przez sprzedawcę nie mogą wpływać na ocenę pierwotnej transakcji i rozliczenia podatkowego za marzec 2001 r. Sąd uznał, że wyrok TK stanowił podstawę do uchylenia decyzji, ponieważ spełnione zostały przesłanki wskazane w wyroku (nabycie towaru udokumentowane fakturą z VAT, zapłata podatku przez sprzedawcę, pozbawienie podatnika prawa do odliczenia), a późniejsze zdarzenia nie mogły być uwzględniane przy ocenie pierwotnej transakcji. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego może stanowić podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej, jeśli pierwotne przesłanki wskazane w wyroku TK zostały spełnione w okresie rozliczeniowym, a późniejsze korekty faktur i zwroty podatku przez sprzedawcę nie mogą wpływać na ocenę prawidłowości rozliczenia podatku za ten okres.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dla oceny prawidłowości rozliczenia podatku za dany okres istotne są zdarzenia z tego okresu. Późniejsze korekty faktur i zwroty podatku przez sprzedawcę nie mogą być uwzględniane przy ocenie skutków pierwotnej transakcji i rozliczenia podatkowego za ten okres. Spełnienie przesłanek z wyroku TK w pierwotnym okresie rozliczeniowym uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

Op. art. 240 § § 1 pkt 8

Ordynacja podatkowa

Op. art. 245 § § 1

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 3 § ust. 1 pkt l

Ustawa o podatku od towarów i usług

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 50 § ust. 4 pkt 3

Przepis ten, w zakresie w jakim pozbawiał prawa do obniżenia podatku należnego podatnika VAT nabywającego towar czy usługę od podmiotu, który wystawił fakturę wraz z kwotą podatku, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku, a kwota wykazana w fakturze została zapłacona, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 92 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 10 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 26

Ustawa o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r. (sygn. akt SK 22/03) uzasadnia wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, ponieważ przepis § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 1999 r. został uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim pozbawiał podatnika prawa do odliczenia VAT. Dla oceny przesłanek zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie mają znaczenia późniejsze korekty faktur i zwroty podatku przez sprzedawcę, jeśli pierwotne przesłanki (zapłata podatku, nabycie towaru z fakturą VAT, pozbawienie prawa do odliczenia) zostały spełnione w okresie rozliczeniowym, którego dotyczy decyzja.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy argumentował, że późniejsze korekty faktur i zwrot podatku przez sprzedawcę spowodowały, że w momencie wejścia w życie wyroku TK podatek nie był już uiszczony, co wyklucza zastosowanie wyroku. Organ odwoławczy twierdził, że zasada neutralności podatku VAT została zachowana, ponieważ ani sprzedawca, ani nabywca nie poniosły ostatecznie ciężaru podatku.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. każda decyzja administracyjna, w tym też decyzja podatkowa jest efektem ustaleń na conajmniej trzech płaszczyznach. Pierwsza dotyczy ustalenia jaka norma prawa ma w sprawie zastosowanie, druga rozgrywa się w sferze dowodzenia, czyli ustalania faktów w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, zaś kolejna obejmuje subsumpcję faktów uznanych za udowodnione, pod mająca w sprawie zastosowanie normę prawną. Dla oceny czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004r.winien być w rozpoznawanej sprawie podstawą uchylenia ostatecznej decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania nie ma znaczenia fakt, że spółka "B"- kontrahent skarżącej w późniejszym czasie wystawiła faktury korygujące dotyczące sprzedaży zakwalifikowanej pierwotnie przez strony jako sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz otrzymała z tego tytułu zwrot nienależnie wpłaconego podatku VAT.

Skład orzekający

Anna Wiciak

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Karpińska

członek

Marek Kołaczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wznowienia postępowania podatkowego na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, znaczenie daty powstania obowiązku podatkowego i rozliczenia dla oceny skutków prawnych, zasada neutralności podatku VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakupu zorganizowanej części przedsiębiorstwa i późniejszej korekty faktur. Interpretacja wyroku TK w kontekście późniejszych zdarzeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na zakończone postępowania podatkowe, nawet po latach, i jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w momencie powstania obowiązku podatkowego.

Wyrok TK sprzed lat uchyla decyzję podatkową: jak późniejsze korekty faktur nie zatarły winy urzędu?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 554/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Wiciak /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Karpińska
Marek Kołaczek
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak (sprawozdawca), Sędziowie NSA Ewa Karpińska, Marek Kołaczek, Protokolant Anna Charchuła, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ( słownie [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją ostateczną utrzymana została w mocy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w K.-Ośrodek Zamiejscowy w B. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] r. znak: [...] określająca dla spółki z o.o. "A" w Ż. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za [...] 2001r.w kwocie [...] zł w tym do zwrotu na rachunek bankowy w tej kwocie, kwotę zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami. Decyzją tą ustalono też dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za [...] 2001r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną: W dniu [...] 2001r. Sp. z o.o. "A" w Ż. ul. [...] złożyła w Urzędzie Skarbowym w Ż. deklarację VAT- 7 za [...] 2001r. wykazując nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł w tym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości [...] zł oraz do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości [...] zł W oparciu o ustalenia kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w Ż. w skarżącej Spółce oraz w Spółce z o.o. "A" w Ż., ul. [...] stwierdzono, że Spółka skarżąca zakupiła od Spółki z o.o. "A" "zorganizowaną część przedsiębiorstwa", co udokumentowano trzema fakturami VAT.
W rozliczeniu za [...] 2001r. Spółka "A" przyjęła do odliczenia podatek naliczony z tych faktur w łącznej wysokości [...] zł. Tymczasem Urząd Skarbowy w Ż. stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło nabycie przedsiębiorstwa względem którego ma zastosowanie przepis art. 3 ust.1 pkt l ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.), zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do sprzedaży przedsiębiorstwa. ,
W tym stanie rzeczy uznano, że faktury VAT dokumentujące przedmiotowy zakup, w których wykazano podatek VAT są fakturami wystawionymi w trybie art. 33 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem ,zgodnie z § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 109, poz. 1245 z późno zm.) faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Na podstawie powyższych ustaleń Urząd Skarbowy w Ż. wydał decyzję wcześniej opisaną.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej w K. - Ośrodek Zamiejscowy w B. z dnia [...] r. m [...] . Na tę decyzję Strona nie złożyła skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W dniu [...] 2004r.Spółka założyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie zakończonej opisaną wcześniej decyzją ostateczną. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004r. sygn. akt SK 22/03, opublikowany w dniu 2 lipca 2004r. w Dz. U. m 152, poz. 1610, wniosła o uchylenie tej oraz decyzji Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] r., znak: [...] i umorzenie postępowania w sprawie.
Po rozpatrzeniu rzeczonego wniosku Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia [...]r. m [...] odmówił uchylenia wspomnianej decyzji ostatecznej.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i prawa o postępowaniu:- art. 190 ust. 3 oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz- art. 240 § 1 pkt 8 oraz art. 245 § 1 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy, tj. uchylenie wymienionej wyżej decyzji Izby Skarbowej oraz decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. i umorzenie postępowania w sprawie.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. nr [...] . W uzasadnieniu decyzji nawiązano do samej istoty instytucji wznowienia postępowania, podkreślając że polega ono na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania wymienionych wart. 240 § 1 Ordynacji podatkowej nie wpłynęła na treść decyzji. Zauważono następnie, że zgodnie z przepisem art. 240 § 1 pkt 8 ustawy Ordynacja podatkowa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną urnową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny.
Ocenie Trybunału Konstytucyjnego pod kątem zgodności z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej został poddany przepis § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 109, poz. 1245), zgodnie z którym w przypadku gdy wystawiono fakturę, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy, faktura ta nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Następnie przybliżono treść tego orzeczenia wskazując, że Trybunał Konstytucyjny po rozpatrzeniu skargi konstytucyjnej orzekł, że § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. nr 109, poz.1245/ w zakresie, w jakim pozbawia prawa do obniżenia podatku należnego podatnika VAT nabywającego towar czy usługę od podmiotu, który wystawił fakturę wraz z kwotą podatku, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku, a kwota wykazana w fakturze została zapłacona jest niezgodny z art. 64 ust. 2, art. 64 ust. 3 w związku z art. 84 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Po przedstawieniu obszernych fragmentów uzasadnienia wyroku podsumowano istotę wywodu tam zawartego stwierdzeniem, że Trybunał Konstytucyjny w sentencji jak również w treści orzeczenia wyraźnie podkreślił konieczność zapłaty przez wystawcę podatku wykazanego na fakturze.
Kontynuując podkreślono, że sam fakt wznowienia postępowania na podstawie przesłanki, o której mowa w art.240§1 pkt 8 Ordynacji podatkowej nie oznacza konieczności uchylenia zapadłego w postępowaniu podatkowym orzeczenia.
W tym kontekście nawiązano do ustaleń faktycznych sprawy wskazując że Spółka z o.o. "A" w Ż. z tytułu wystawienia spornych faktur dokumentujących sprzedaż "zorganizowanej części przedsiębiorstwa " odprowadziła do budżetu kwotę podatku VAT w łącznej wysokości [...] zł. Jednakże w dniu [...] 2002r. Spółka ta do faktur tych wystawiła faktury korygujące w których wykazała, że sprzedaż ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i dokonała korekty podatku VAT (w łącznej wysokości [...] zł) zawartego w pierwotnych fakturach nr [...] . a następnie w dniu [...] r., złożyła w Urzędzie Skarbowym w Ż. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł (w kwocie tej mieści się również-kwota skorygowanego podatku VAT w łącznej wysokości [...] zł z ww. faktur korygujących nr [...] , [...] , [...]).
Urząd Skarbowy w Ż. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną dla Sp. z 0.0. "A" stwierdził nadpłatę w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł. a następnie dokonał dla Sp. z o.o. "A" zwrotu podatku od towarów i usług w wysokości [...]zł z tytułu nadpłaconego podatku zapłaconego przez tę Spółkę w związku z wystawieniem spornych faktur. W konsekwencji, za niezasadny uznano zarzut skarżącej, naruszenia przez organ I instancji art. 240 § 1 pkt 8 oraz art. 245 § l Ordynacji podatkowej. Nie jest bowiem wystarczającym, zdaniem organu odwoławczego, stwierdzenie, iż w chwili odliczenia podatek został zapłacony. Należy bowiem uwzględnić całokształt działań, które nastąpiły do dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Skutkiem opisanych działań było to, iż w chwili wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego podatek dotyczący kwestionowanej transakcji nie był uiszczony.
Odnosząc się do zarzutu, iż nie została zachowana zasada neutralności podatku, organ odwoławczy zauważył, iż w świetle przedstawionych wyżej zdarzeń, kwota podatku wykazana w spornych fakturach pomimo, iż została pierwotnie wpłacona przez Sp. z o.o. "A" do budżetu, to jednak w wyniku dokonanych korekt udokumentowanych fakturami [...] , [...] , [...] została Spółce zwrócona. I w takim zakresie można mówić o zachowaniu zasady neutralności.
Odnosząc się zaś do kwestii ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego którego konieczność zapłacenia, wg Spółki powoduje, iż zasada neutralności podatku w odniesieniu do kwestionowanej transakcji nie zostaje zachowana, wskazano, iż zostało ono ustalone przez Urząd Skarbowy w Ż. decyzją z dnia [...]r. znak: [...] zgodnie z obowiązującym wówczas stanem prawnym. Wobec uznania, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania analizowany wyrok TK z dnia 21 czerwca 2oo4r.nie jest możliwym uchylenie dodatkowego zobowiązania podatkowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik spółki z o.o. "A" wniósł o uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. w oparciu o zarzut naruszenia art.190 ust.4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art.240 §1 pkt.8 i art.245 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004r.należy uznać, że zakwestionowany przepis rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r.jest niezgodny z Konstytucją, o ile spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: podatnik nabył towar lub usługę od podmiotu, który wystawił fakturę wraz z kwotą podatku, kwota podatku wykazana w fakturze została zapłacona, oraz pozbawiono podatnika VAT prawa do obniżenia podatku należnego.
Zdaniem Spółki nie budzi wątpliwości, że w analizowanym stanie faktycznym wszystkie powyższe przesłanki zostały spełnione.
Dla oceny przesłanki wpłaty podatku do budżetu nie ma znaczenia fakt. że spółka "B" w późniejszym czasie wystawiła faktury korygujące dotyczące sprzedaży zakwalifikowanej pierwotnie przez strony jako sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz otrzymała z tego tytułu zwrot nienależnie wpłaconego podatku VAT. Kwestia wynikająca z rozliczeń podatkowych związanych z wystawieniem faktur korygujących jest sprawą odrębna od głównego postępowania i ma charakter następczy w odniesieniu do kontroli przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy. Skutki korekty rozliczeń dokonanej w [...] 2002 r. oraz związanej z tym decyzji o stwierdzeniu nadpłaty z [...] 2003r. nie mogą być przez to uwzględniane przy ocenie skutków pierwotnej transakcji przeprowadzonej przez strony w [...] 2001 r.
Nie jest też trafny pogląd, że rozpoznawanej sprawie zasada neutralności podatku VAT została zachowana. Mimo bowiem, iż ani "A", ani też "B", w wyniku dokonanych korekt nie poniosły ciężaru samego podatku, to wspomniane korekty nie wpłynęły na konieczność zapłaty przez Spółkę kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego. Dopiero uchylenie decyzji nakładającej na Spółkę powyższą sankcję otworzy drogę do realizacji zasady neutralności.
Końcowo zauważono, że uchylenie decyzji Dyrektora IS nie będzie skutkować odliczeniem przez Spółkę podatku VAT wynikającego z faktur pierwotnie wystawionych przez "B" w związku z transakcją z [...] 2001 r. Faktury te zostały bowiem skorygowane, a transakcja została ostatecznie zaklasyfikowana jako pozostająca poza zakresem opodatkowania VAT. Uchylenie rozstrzygnięć organów podatkowych podjętych na podstawie § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia pozwoli natomiast na wyeliminowanie nałożonego na Spółkę dodatkowego zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji umożliwi realizację podstawowej zasady konstrukcyjnej podatku VAT - zasady neutralności.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga okazała się zasadna.
Ocenę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od przypomnienia, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Postępowanie wznowieniowe toczy się w bardzo zawężonych ramach i na co należy zwrócić szczególnie uwagę, przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. To zaś oznacza, że o ile w postępowaniu zwykłym, głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, o tyle przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. To ostatnie postępowanie ma przy tym własną, odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z okoliczności wyczerpująco wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Z brzmienia art. 243 tej ustawy regulującego przebieg postępowania wznowieniowego wynika zaś, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje podstawę do rozpatrzenia dwóch połączonych ze sobą spraw, to jest sprawy dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Na mocy art. 245 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy może uchylić w całości lub w części decyzję dotychczasową i orzec w tym zakresie, co do istoty sprawy jedynie wówczas, gdy stwierdzi istnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 240 § 1 tej ustawy.
Strona skarżąca we wniosku o uchylenie ostatecznej decyzji wymiarowej powołała się na istnienie w sprawie przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 8 Op.
Zgodnie z jego treścią w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny., Spór miedzy stronami postępowania sądowego w rozpoznawanej sprawie dotyczy zaś tego, czy powołany w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004r.sygn.SK 22/03 może stanowić podstawę uchylenia ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w K. –Ośrodek Zamiejscowy w B. z dnia [...] r.
Dla przypomnienia- podstawą prawną pozbawienia na mocy tej decyzji prawa skarżącej Spółki do obniżenia-w rozliczeniu za miesiąc [...] 2001 roku podatku należnego o podatek naliczony był przepis §5o ust.4 pkt.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r.w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym(Dz.U.Nr.109 poz.1245)co do którego Trybunał Konstytucyjny w cytowanym wyroku orzekł iż w zakresie, w jakim pozbawia prawa do obniżenia podatku należnego podatnika VAT nabywającego towar czy usługę od podmiotu, który wystawił fakturę wraz z kwotą podatku, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku, a kwota wykazana w fakturze została zapłacona jest niezgodny z art. 64 ust. 2, art. 64 ust. 3 w związku z art. 84 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trafnie zatem ujął istotę zagadnienia autor skargi twierdząc ,że w świetle tego wyroku należy uznać, że zakwestionowany przepis rozporządzenia o VAT jest niezgodny z Konstytucją, o ile spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: podatnik nabył towar lub usługę od podmiotu, który wystawił fakturę wraz z kwotą podatku gdy dana sprzedaż nie byłam objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku, kwota podatku wykazana w fakturze została zapłacona oraz pozbawiono podatnika VAT prawa do obniżenia podatku należnego.
Na tle poglądów stron postępowania sama istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wymienione przesłanki muszą istnieć w dacie rozliczania podatku przez podatnika, czy też jakikolwiek wpływ na ocenę wystąpienia przesłanek warunkujących uchylenie ostatecznej decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania mogą mieć okoliczności jakie wystąpiły w okresie innym niż okres rozliczeniowy.
W tym kontekście stwierdzić należy, że każda decyzja administracyjna, w tym też decyzja podatkowa jest efektem ustaleń na conajmniej trzech płaszczyznach. Pierwsza dotyczy ustalenia jaka norma prawa ma w sprawie zastosowanie, druga rozgrywa się w sferze dowodzenia, czyli ustalania faktów w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, zaś kolejna obejmuje subsumpcję faktów uznanych za udowodnione, pod mająca w sprawie zastosowanie normę prawną.
W podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym podatnicy są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym powstał obowiązek podatkowy(art.10 ust.1 ustawy o p.t.u.) W tym też terminie zgodnie z zasadą samoobliczania są obowiązani bez wezwania do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne.(art.26 ustawy)Tym samym, podatnik ma obowiązek obliczenia najpierw podatku należnego w oparciu o kompleks przepisów dotyczących tego podatku a następnie stosując normy dotyczące podatku naliczonego obniża o ten podatek ,podatek należny. Jest oczywiste, że rozliczając w ten sposób podatek uwzględnia on w rozliczeniu tylko te zdarzenia istotne dla istnienia i rozmiaru zobowiązania podatkowego, które wystąpiły w okresie rozliczeniowym. Tak samo postępuje organ podatkowy w sytuacji gdy zaistnieją podstawy do wydania decyzji deklaratoryjnej. "Organ podatkowy kwestionując miesięczne samoobliczenie podatku od towarów i usług przez podatnika ma obowiązek w swej decyzji wskazać fakty z danego miesiąca które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Niedopuszczalna jest natomiast praktyka powoływania się na zdarzenia, które zaszły w dłuższym okresie czasu i nie można ich wiązać z konkretnym wymiarem podatku od towarów i usług za dany miesiąc." Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 1996r.(sygn. akt SA/Po 3142/95)i skład orzekający w pełni go akceptuje. Mimo bowiem ,że został wydany w nieaktualnym już stanie prawnym, to zawiera stwierdzenia uniwersalne trafnie oddające istotę prawnopodatkowego stanu faktycznego stanowiącego podstawę decyzji deklaratoryjnej.
Przenosząc te spostrzeżenia na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że poza sporem pozostaje bowiem fakt, że w analizowanej sytuacji nastąpiło nabycie towaru, które zostało udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą podatku od towarów i usług, kontrahent skarżącej Spółki ujął wystawione faktury sprzedaży w rejestrach VAT, a wynikający z nich podatek należny wykazał w deklaracji VAT -7 za [...] 2001 r. oraz wpłacił go do właściwego urzędu skarbowego. W wyniku kontroli w zakresie prawidłowości rozliczeń Spółki z tytułu VAT za [...] 2001 r., Urząd Skarbowy zakwestionował przedstawione powyżej rozliczenia z tej przyczyny, iż uznał, że dokonana transakcja stanowi w istocie transakcję sprzedaży całego przedsiębiorstwa i nie powinna podlegać opodatkowaniu. co skutkowało pozbawieniem jej prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w oparciu o analizowany przepis rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r.
Zdaniem Sądu ma rację autor skargi gdy twierdzi, że dla oceny czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004r.winien być w rozpoznawanej sprawie podstawą uchylenia ostatecznej decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania nie ma znaczenia fakt, że spółka "B"- kontrahent skarżącej w późniejszym czasie wystawiła faktury korygujące dotyczące sprzedaży zakwalifikowanej pierwotnie przez strony jako sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz otrzymała z tego tytułu zwrot nienależnie wpłaconego podatku VAT. Skutki korekty rozliczeń dokonanej w [...] 2002 r. oraz związanej z tym decyzji o stwierdzeniu nadpłaty z [...] 2003r. nie mogą być uwzględniane przy ocenie skutków pierwotnej transakcji przeprowadzonej przez strony w [...] 2001 r. a tym samym przy ocenie prawidłowości rozliczenia podatku za ten okres.
Oznacza to, że po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją dotyczącą rozliczenia Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za [...] 2001 r. Dyrektor Izby Skarbowej powinien zbadać czy w odniesieniu do prawnopodatkowego stanu faktycznego stanowiącego podstawę tej decyzji spełnione zostały przesłanki zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r. a tym samym, czy zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 245 § 1 pkt l Ordynacji podatkowej skutkujące koniecznością uchylenia wadliwej decyzji.
Ponieważ u podstaw zaskarżonej decyzji legł pogląd, którego konsekwencją było naruszenie art.245 §1pkt.1Ordynacji podatkowej które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy , Sąd działając w oparciu o przepis art.145§1 pkt.1lit. c oraz art.152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr.153 poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI