I SA/Gl 550/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-04-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnazarzutyimmunitet dyplomatycznyKonwencja wiedeńskastrefa płatnego parkowaniaoznakowanieopłata dodatkowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiustawa o drogach publicznych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie SKO w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że brak jest podstaw do zastosowania immunitetu dyplomatycznego oraz że strefa płatnego parkowania była prawidłowo oznakowana.

Skarżący, podając się za przedstawiciela dyplomatycznego, wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty za parkowanie, argumentując nieistnienie obowiązku z powodu immunitetu oraz nieprawidłowe oznakowanie strefy. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały te zarzuty za bezzasadne, stwierdzając brak dowodów na posiadanie immunitetu dyplomatycznego przez skarżącego oraz prawidłowe oznakowanie strefy płatnego parkowania.

Sprawa dotyczyła skargi M. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący, powołując się na immunitet dyplomatyczny wynikający z Konwencji wiedeńskiej, kwestionował możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz istnienie obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania. Argumentował również, że strefa była nieprawidłowo oznakowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających posiadanie immunitetu dyplomatycznego, a informacje z Ministerstwa Spraw Zagranicznych wskazywały, że nie figuruje on w rejestrach osób korzystających z takich przywilejów w Polsce. Ponadto, sąd stwierdził, że strefa płatnego parkowania była prawidłowo oznakowana zgodnie z przepisami, a obowiązek uiszczenia opłaty wynikał bezpośrednio z przepisów prawa i uchwały rady miasta. Sąd podkreślił, że znaki pionowe informujące o sposobie korzystania z drogi mają rolę decydującą w wyznaczaniu miejsc postojowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie przedstawi dowodów potwierdzających posiadanie immunitetu dyplomatycznego i nie figuruje w rejestrach MSZ.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego status jako przedstawiciela dyplomatycznego, a informacje z MSZ wskazywały na brak jego figurowania w rejestrach osób korzystających z immunitetów w Polsce. Z tego względu nie można było zastosować art. 14 u.p.e.a. ani art. 40 Konwencji wiedeńskiej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § par. 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 14

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 1a

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13f § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13b § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § par. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.d.p. art. 13b § ust. 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieistnienie obowiązku z powodu ochrony immunitetowej dyplomatycznej. Nieistnienie obowiązku z powodu nieprawidłowego oznakowania strefy płatnego parkowania. Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i niezwrócenie się do MSZ z właściwie zadanym pytaniem. Naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli.

Godne uwagi sformułowania

Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Obowiązek uiszczenia opłaty za postój pojazdu samochodowego na drodze publicznej w wyznaczonym miejscu w strefie płatnego parkowania, jak i opłaty dodatkowej jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju.

Skład orzekający

Dorota Kozłowska

przewodniczący

Borys Marasek

członek

Katarzyna Stuła-Marcela

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oznakowania stref płatnego parkowania oraz warunków stosowania immunitetu dyplomatycznego w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i braku dowodów na posiadanie immunitetu dyplomatycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa porusza kwestię immunitetu dyplomatycznego w kontekście egzekucji administracyjnej oraz szczegółowe zagadnienia oznakowania stref płatnego parkowania, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Czy immunitet dyplomatyczny chroni przed mandatem za parkowanie? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 550/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Borys Marasek
Dorota Kozłowska /przewodniczący/
Katarzyna Stuła-Marcela /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 33 par. 1, par. 2 pkt 1, art. 14
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędziowie WSA Borys Marasek, Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 18 marca 2024 r. nr SKO.VIII/422/390/2023 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
1. M. C. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej: Kolegium lub organ drugiej instancji) z 18 marca 2024 r. nr SKO.VIII/422/390/2023 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
2. Stan sprawy.
2.1. Pismem z dnia 21 sierpnia 2023r. skarżący wniósł do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej: organ pierwszej instancji) zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr TW/SPP/1524/2023 wstawionego w dniu 31 lipca 2023 r.
W pierwszej kolejności jako podstawę zarzutu skarżący wskazuje niedopuszczalność egzekucji administracyjnej i zastosowanego środka egzekucyjnego wobec jego osoby jako przedstawiciela dyplomatycznego objętego ochroną immunitetu dyplomatycznego na mocy Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych z dnia 18 kwietnia 1951 r., którego zarówno Rzeczpospolita Polska oraz Republika Vanuatu są sygnatariuszami, jak również w zgodzie z art. 14 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132 - u.p.e.a.).
Skarżący podniósł również zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. o nieistnieniu obowiązku. Wskazał, że w sprawie niniejszej z mocy prawa żaden obowiązek po stronie zobowiązanego nigdy nie powstał, bowiem nie mógł powstać wobec istnienia ochrony immunitetowej związanej z pełnioną funkcją przedstawiciela dyplomatycznego. Nałożenie opłaty dodatkowej na osobę podlegającą ochronie immunitetem dyplomatycznym stanowi czynność bezskuteczną z mocy samego prawa, a zatem stanowi czynność nie wywołującą żadnego skutku prawnego, taka czynność nie tworzy po stronie wierzyciela żadnego prawa, a tym bardziej wierzytelności wobec osoby przedstawiciela dyplomatycznego.
W dalszej kolejności skarżący wskazał, iż rzekoma "strefa płatnego parkowania", z którą wiązało się nałożenie opłaty dodatkowej przez wierzyciela, nie istnieje w miejscu gdzie zobowiązany pozostawił pojazd. Wierzyciel nie dokonał prawidłowego oznakowania strefy płatnego parkowania w sposób wymagany przez przepisy prawa krajowego, jak również wierzyciel uniemożliwił uiszczenie opłaty za postój pojazdu (brak parkomatu), a wobec tego nie istniała podstawa do nałożenia opłaty dodatkowej. Tym samym ponownie w myśl wykładni art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., prowadzona egzekucja winna zostać niezwłocznie umorzona.
2.3. W dniu 19 września 2023 r. organ pierwszej instancji wydał postanowienie, w którym oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że kierujący pojazdem, poprzez fakt korzystania z miejsca postojowego znajdującego się w SPP, ma obowiązek poddać się rygorom w niej obowiązującym. Obowiązek wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego w SPP nałożony został na kierowców art. 13 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 320 z późn. zm. – u.d.p.). przy czym ustawodawca nie uwzględnił żadnej sytuacji, która zwalniałaby kierowców z obowiązku zapłaty obowiązkowej opłaty - poza pojazdami należącymi do podmiotów wymienionych w art. 13 ust. 3 u.d.p. Obowiązek taki powinien zostać wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w SPP, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty za postój), z wystąpieniem którego, ustawa wiąże ten obowiązek.
Dlatego też, zgodnie z § 5 Regulaminu poboru opłat w strefie płatnego parkowania na drogach publicznych Miasta Bielsko-Biała, stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały nr VIII/101/2015 z dnia 26 maja 2015 r. Rady Miejskiej w Bielsku-Białej w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania dla pojazdów samochodowych na drogach publicznych na obszarze miasta Bielska-Białej wraz z załącznikami (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2015r. poz. 2927 z póżn. zm.), opłatę za parkowanie należało wnieść niezwłocznie po zaparkowaniu pojazdu.
Zgodnie z art. 13f ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. za nieuiszczenie opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP pobierana jest opłata dodatkowa. Na podstawie delegacji ustawowej (art. 13f ust. 2 u.d.p. ) Rada Miasta określiła wysokość opłaty dodatkowej w § 12 uchwały nr VIII/101/2015 z dnia 26 maja 2015 r. w kwocie 150 zł, przy czym w przypadku jej uregulowania w terminie 7 dni od dnia wystawienia wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej jej wysokość ulega obniżeniu do 75 zł.
Przedmiotowa strefa jest oznakowana zgodnie z zatwierdzonym projektem stałej organizacji ruchu oraz z obowiązującymi przepisami prawa, tj. Rozporządzeniem ministra transportu, budownictwa i gospodarki morskiej z dnia 23 września 2013 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2013r. poz. 1325). Zgodnie z ww. rozporządzeniem znaki pionowe D-44 "strefa płatnego parkowania" oraz D-45 "koniec strefy płatnego parkowania" są montowane odpowiednio na każdej drodze wjazdowej w obszar SPP oraz wyjazdowej. Na znaku D-44 umieszcza się m.in. symbol parkomatu wskazujący sposób wnoszenia opłat. Tym samym na ul. [...] nie mogą znajdować się przedmiotowe znaki, ponieważ zlokalizowana jest ona wewnątrz obszaru SPP.
Strefa płatnego parkowania stanowi wydzielony obszar miasta, nie jest nim natomiast ciąg postojowy wyznaczony na poszczególnych zlokalizowanych w SPP ulicach. Ciągi te oznakowane są innymi znakami pionowymi tj. znakiem D-18 "parking" oraz liniami poziomymi.
W taki też sposób oznakowano miejsca parkingowe na ww. ulicy co potwierdza wykonana przez kontrolera MZD dokumentacja zdjęciowa (widoczne są na niej zarówno znaki poziome, jak i znak D-18 "parking" wraz z tabliczką "KONIEC"). Dodatkowo na znaku D-18 "parking" wyznaczającym początek ciągu postojowego na ww. ulicy umieszczony został napis "Płatny" przypominający o obowiązku wniesienia opłaty.
Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, że strona w toku postępowania nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego fakt korzystania z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych. Dokumentem takim byłby niewątpliwie m.in. paszport dyplomatyczny, bądź jeden z rodzajów legitymacji wskazanych w Rozporządzeniu Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 8 kwietnia 2015 r. w sprawie wiz oraz dokumentów potwierdzających pełnienie funkcji członków misji dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych (Dz.U.2015.535). Z przedstawionego przez stronę dokumentu wynika wyłącznie, że strona jest Specjalnym Doradcą Vanuatu w Ambasadzie Vanuatu w Brukseli i nieodpłatnie doradza Ambasadorowi ww. Republiki. Nie wynika z niego natomiast, aby strona była przedstawicielem Republiki Vanuatu, występującym w jej imieniu w innych krajach i korzystającym z przysługującego z tego tytułu immunitetu.
2.2. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone w drodze zażalenia.
W zażaleniu zarzucono naruszenie:
- art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. o nieistnieniu obowiązku, a to wobec istnienia ochrony immunitetowej u zobowiązanego (immunitet dyplomatyczny) w związku z wykładnią art. 40 Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych.
- art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. o nieistnieniu obowiązku, a to wobec nieoznakowania strefy płatnego parkowania przez wierzyciela.
Postanowieniem z dnia 5 listopada 2023r. Kolegium zleciło organowi pierwszej instancji uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez wyjaśnienie czy wobec skarżącego ma zastosowanie art. 14 u.p.e.a.
W dniu 19 stycznia 2024 r. do Kolegium wpłynęła odpowiedź Ministra Spraw Zagranicznych, w której poinformowano, że M. C. nie figuruje w prowadzonych przez Protokół Dyplomatyczny MSZ rejestrach osób korzystających na terenie RP z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych.
2.4. Mocą zaskarżonego w nn. sprawie postanowienia, organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ powołał przepisy mające zastosowanie w nn. sprawie zarówno u.p.e.a. jak i u.d.p.
Następnie wskazał, że organ pierwszej instancji ustalił, że w dniu 17 listopada 2022 r. strona korzystała ze strefy płatnego parkowania w B. pozostawiając pojazd marki Opel o nr rej. [...], jako jego użytkownik na ulicy [...] w B.. Następnie, że pojazd ten znajdował się w pasie drogi publicznej za znakiem D-18 "parking" z dodatkowym napisem "Płatny" a przed znakiem D-18 "parking" z umieszczoną pod tym znakiem tabliczką T-3a "koniec", które to znaki były znakami pionowymi. Za postój nie została uiszczona opłata.
Spornym w sprawie jest, czy istniejące oznakowanie, umożliwiało nałożenie na stronę opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za postój w strefie płatnego parkowania w miejscach, w których stwierdzono postój pojazdu, przy przyjęciu zgodności takiego działania z przepisami p.r.d. i rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy.
Zagadnienia dotyczące znaków drogowych, zostały szczegółowo uregulowane w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych, a także w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.
Wyznaczenie stanowiska postojowego wiąże się zatem co do zasady nie tyko z umieszczeniem znaku pionowego D-18 "parking", ale zastosowaniem znaku P- 18 "stanowisko postojowe", P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy".
Ze zdjęć wykonanych w dniu 17 listopada 2022 r., wynika że z pasa drogowego zostały wydzielone stanowiska postojowe za pomocą linii wyznaczającej pas postojowy (znak P-19).
W realiach niniejszej sprawy należy przyjąć, że w dniu 17 listopada 2022 r. ustawione znaki pionowe, jednoznacznie informowały uczestników ruchu drogowego o wyznaczonych miejscach postojowych. W ustalonym stanie faktycznym, wystąpiła sytuacja, w której poza wyznaczeniem granic strefy płatnego parkowania, wewnątrz tej strefy, określenie miejsc przeznaczonych na postój pojazdów, nastąpiło poprzez zamontowanie znaku D-18 "parking", o którym mowa w § 52 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych.
Zatem w świetle powyższego odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku z powodu braku należytego oznakowania miejsca postojowego, Kolegium uznało go za niezasadny.
Odnosząc się natomiast do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i zastosowanego środka egzekucyjnego, Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają charakter formalny, a nie merytoryczny. Warunkują ważność i prawidłowość postępowania w świetle obowiązującego prawa. Natomiast jej przesłanki mogą być zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do zobowiązanego lub organu egzekucyjnego, gdy przepisy prawa wyłączają prowadzenie egzekucji wobec zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym, przykładowo z uwagi na wyłączenia, o których mowa w art. 14 u.p.e.a. Przesłanki przedmiotowe niedopuszczalności egzekucji odnoszą się natomiast do przedmiotu egzekucji i jej podstaw.
Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że z przedłożonego przez stronę dokumentu wynika jedynie, że strona jest Specjalnym Doradcą Vanuatu w Ambasadzie Vanuatu w Brukseli i nieodpłatnie doradza Ambasadorowi ww. Republiki. Zatem zdaniem Kolegium, art. 40 Konwencji wiedeńskiej, nie może mieć zastosowania, gdyż z przedłożonego dokumentu nie wynika aby strona należała do członków personelu administracyjnego i technicznego czy innej osoby należącej do członków personelu. Ponadto z uzupełnionego materiału dowodowego wynika, że strona nie figuruje w prowadzonych przez Protokół Dyplomatyczny MSZ rejestrach osób korzystających na terytorium RP z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych.
3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zarzucono naruszenie:
- art. 7, 77 § 111 i art. 8012 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - k.p.a.) polegające na nie wyczerpujący zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez niezwrócenie się do Ministerstwa Spraw Zagranicznych z właściwie zadanym pytaniem,
- art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie odmiennych postanowień przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, a mianowicie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 2020 r., I GSK 1655/19,
- art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. o nieistnieniu obowiązku, a to wobec istnienia ochrony immunitetowej u zobowiązanego (immunitet dyplomatyczny) w związku z wykładnią art. 40 Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych,
- art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. o nieistnieniu obowiązku, a to wobec nieoznakowania strefy płatnego parkowania przez wierzyciela.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także o stwierdzenie jego nieważności.
W uzasadnieniu skarżący podał, że pełniąc funkcję Specjalnego Doradcy dla Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Vanuatu podlegał ochronie prawnej wynikającej z Art. 40 Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych sporządzonej w Wiedniu dnia 18 kwietnia 1961 r. zarówno w dniu nałożenia na niego opłaty dodatkowej jak również na dzień dzisiejszy. Zarówno Rzeczpospolita Polska, jak również Republika Vanuatu są sygnatariuszami wskazanej Konwencji.
W dyplomacji Specjalnego Doradcę (Special Adyisor) wskazuje się właśnie jako przedstawiciela dyplomatycznego (diplomatic agent), a która to funkcja wiąże się z posiadaniem immunitetu dyplomatycznego.
Kolegium nie zwróciło się do Ministerstwa Spraw Zagranicznych z właściwie zadanym pytaniem. Fakt, że skarżący nie figuruje w prowadzonym przez Protokół Dyplomatyczny MSZ rejestrze osób korzystających na terytorium RP z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych nie oznacza, że takie przywileje skarżącemu nie przysługują również na terenie RP. Kolegium nie dostrzegło, iż skarżący nawet nie może figurować w polskim rejestrze albowiem RP nie jest Państwem przyjmującym (co wprost wynika z dołączonego tłumaczenia przysięgłego (w aktach sprawy) natomiast również skarżący nie wywodził swojego immunitetu dyplomatycznego z figurowania w rejestrze Protokołu Dyplomatycznego polskiego MSZ. Skarżący wprost wskazywał od samego początku na Artykułu 40 Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych, sporządzonej w Wiedniu dnia 18 kwietnia 1961 r. w powiązaniu z funkcją którą pełni (a która to funkcja wprost wynika z załączonego tłumaczenia przysięgłego).
Jak wynika wprost z załączonego przeze skarżącego tłumaczenia przysięgłego wykonanego na język polski, Państwem przyjmującym jest Królestwo Belgii, Państwem wysyłającym Republika Vanuatu, a w tym układzie nie budzi wątpliwości fakt, że Rzeczpospolita Polska jest Państwem trzecim, stąd też prawidłowy sposób postępowania wobec skarżącego w niniejszej sprawie reguluje Artykułu 40 Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych, sporządzonej w Wiedniu dnia 18 kwietnia 1961 r.
Dalej skarżący wskazał, że miejsce postojowe, którego niniejsza sprawa dotyczy było co do zasady nieoznakowane, a w tym stanie sprawy wierzyciel nie jest uprawniony do nałożenia opłaty dodatkowej i prowadzenia na jej podstawie egzekucji komorniczej.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zachowuje aktualność w obecnym stanie prawnym pogląd prawny, że podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w ustawie, to jest obecnie w art. 33 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (§ 4 ww. przepisu).
Skarżący stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a. podniósł, że podstawą jego zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej są: nieistnienie obowiązku (pkt 1).
Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania.
Zgodnie z art. 13b ust. 3 u.d.p. strefę tę ustala rady gminy (rada miasta), co też w tym przypadku (w odniesieniu do analizowanego okresu) zostało dokonane uchwałą Nr VIII/101/2015 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 26 maja 2015 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania dla pojazdów samochodowych na drogach publicznych na obszarze miasta Bielska-Białej (Dz. Urz. Województwa Śląskiego z dnia 29 maja 2015 r., poz. 2927 ze zm., dalej Uchwała Rady Miasta).
W § 2 ww. uchwały, ulica [...] jest wymieniona jako objęta strefą płatnego parkowania, a poza sporem pozostaje, że postój w dniu 17 listopada 2022 r. miał miejsce właśnie na tej ulicy.
Przy tym w myśl art. 13b ust. 1 u.d.p. opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.p., pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Wreszcie, jak stanowi art. 13f ust. 1 u.d.p. za nieuiszczenie opłaty za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową.
Konsekwencją powyższych regulacji jest uznanie, że obowiązek uiszczenia zarówno opłaty za postój pojazdu samochodowego na drodze publicznej w wyznaczonym miejscu w strefie płatnego parkowania, jak i opłaty dodatkowej jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Obowiązek taki powinien być zatem wykonany niezwłocznie po zaistnieniu zdarzenia, z wystąpieniem którego ustawa wiąże jego powstanie. W tym zakresie nie jest przewidziane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2012 r., II GSK 1859/11; z 16 stycznia 2014 r., II GSK 1816/12; z 22 czerwca 2017 r., II GSK 2783/15, dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc nie przeprowadza się odrębnego postępowania administracyjnego ani nie podejmuje czynności wyjaśniających, które poprzedzałyby rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Możliwość dochodzenia swych racji korzystający z drogi publicznej ma więc dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie odpowiedniego zarzutu w sprawie prowadzenia tej egzekucji (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2017 r., II GSK 4350/16).
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, iż obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa. tj. z ww. przepisów u.d.p. i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej akt prawa miejscowego obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, które je ustanowił.
Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotu rozstrzyganej sprawy oraz zarzutów skargi, stwierdzić należy, że w razie pozostawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty (zwykłej) za parkowanie, powstaje z mocy prawa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, a opłata ta obciąża właściciela pojazdu.
Z kolei zagadnienia dotyczące znaków drogowych, zostały szczegółowo uregulowane w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych, a także w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.
W rozporządzeniu z 2003 r., w załączniku nr 1 Szczegółowe warunki techniczne dla znaków drogowych pionowych i warunki ich umieszczania na drogach, w pkt 5 zatytułowanym Znaki informacyjne, wskazano że "znaki informacyjne mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz o obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg" (5.1.1. Funkcja, kształt i wymiary znaków). Następnie w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia, zatytułowanym Szczegółowe warunki techniczne dla znaków drogowych poziomych i warunki ich umieszczania na drogach, w jego pkt 1.2. Cel i zakres stosowania znaków, wskazano że znakowanie poziome dróg ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze oraz usprawnienie ruchu pojazdów i ułatwienie korzystania z drogi. Dodatkowo przyjęto, że znaki poziome mogą występować samodzielnie lub w powiązaniu ze znakami pionowymi. Uzasadnione jest stwierdzenie, że znakom informacyjnym pionowym należy nadawać rolę decydującą, a brak oznakowania poziomego, nie skutkuje że tracą swe znaczenie już zamontowane znaki informacyjne pionowe. Na tę okoliczność zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 9 października 2017 r., sygn. II GPS 2/17 (opubl. ONSAiWSA z 2018 r., nr 1, poz. 4), wskazując, iż: "na tle tych przepisów prawnych pojawia się kwestia ustalenia prawidłowego rozumienia "wyznaczenia" miejsca postoju w strefie płatnego parkowania, stanowiącego, w świetle art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych przesłankę poboru opłaty za parkowanie w takim miejscu. W szczególności chodzi o to, czy prawidłowe wyznaczenie miejsca płatnego postoju wymaga zastosowania dwóch znaków: pionowego D-18 i jednego ze znaków poziomych, np. P-18, czy też wystarczający jest tylko jeden znak - pionowy lub poziomy. Spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym, że "w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi" wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne. W tej interpretacji należałoby jednak również uwzględnić funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według omawianych załączników do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika nr 1). Znaki poziome dróg służą zaś zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2). W świetle omawianych przepisów prawnych miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu P-18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych".
Wyznaczenie stanowiska postojowego wiąże się zatem co do zasady nie tylko z umieszczeniem znaku pionowego D-18 "parking", ale zastosowaniem znaku P-18 "stanowisko postojowe" (o ile stanowisko to nie zostało wydzielone konstrukcyjnie - zgodnie z pkt 5.2.4. zdanie pierwsze załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r.), P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy".
W realiach niniejszej sprawy należy przyjąć, że w dniu wskazanym w zaskarżonym postanowieniu, ustawione znaki pionowe, jednoznacznie informowały uczestników ruchu drogowego o wyznaczonych miejscach postojowych. W rozporządzeniu w sprawie znaków i sygnałów drogowych, jednoznacznie określono treść informacyjną nadaną tym znakom.
Ze zdjęć wykonanych w dniu 17 listopada 2022 r. wynika, że z pasa drogowego zostały wydzielone stanowiska postojowe za pomocą linii wyznaczającej pas postojowy (znak P-19).
Stosownie do w/w załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r., oznaczenie strefy płatnego parkowania znak D-44 "strefa płatnego parkowania", stosuje się w celu wskazania strefy, w której w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo pobierana jest opłata za postój pojazdu samochodowego. Znak D-44 umieszcza się na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do obszaru, na którym została ustalona strefa płatnego parkowania. W strefie oznakowanej znakiem D-44 miejsca dla postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi określonymi w pkt 5.2.18 oraz znakami poziomymi określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia w: pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2. Z kolei znak D-45 "koniec strefy płatnego parkowania" stosuje się w celu wskazania końca strefy płatnego parkowania. Wszystkie wjazdy do strefy płatnego parkowania muszą zostać oznaczone znakiem D-44 "strefa płatnego parkowania" a wszystkie wyjazdy – znakiem D-45 "koniec strefy płatnego parkowania". Na ulicy [...] nie mogą znajdować się przedmiotowe znaki, ponieważ zlokalizowana jest wewnątrz obszaru SPP.
W realiach niniejszej sprawy należy przyjąć, że w dniu wskazanym w zaskarżonym postanowieniu, ustawione znaki pionowe, jednoznacznie informowały uczestników ruchu drogowego o wyznaczonych miejscach postojowych. W ustalonym stanie faktycznym, wystąpiła sytuacja, w której poza wyznaczeniem granic strefy płatnego parkowania, wewnątrz tej strefy, określenie miejsc przeznaczonych na postój pojazdów, nastąpiło poprzez zamontowanie znaku D-18 "parking", o którym mowa w § 52 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych.
Skarżący nie wykazał w tej sprawie, aby dokumentacja sporządzona przez kontrolerów została sporządzona w sposób wadliwy, nierzetelny. Brak jest zatem podstaw aby negować rzetelność kontrolerów czy też ich dobrą wolę. Dokumentacja ta, w tym fotograficzna stanowiła dowód w sprawie podlegający swobodnej ocenie, której granic organy nie przekroczyły.
5. Odnosząc się natomiast do zastosowania środka egzekucyjnego wobec skarżącego osoby jako przedstawiciela dyplomatycznego, objętego ochroną immunitetu dyplomatycznego na mocy Konwencji wiedeńskiej, wskazać należy, że zgodnie z art. 14 u.p.e.a. przeciwko osobom, które korzystają z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych i w zakresie przewidzianym przez ustawy, umowy lub powszechnie ustalone zwyczaje międzynarodowe, nie podlegają orzecznictwu organów polskich, nie może być prowadzona egzekucja administracyjna, chyba że chodzi o sprawę, w której osoby te podlegają orzecznictwu polskich organów administracyjnych.
Podstawowym aktem prawa międzynarodowego określającym przywileje i immunitety, o jakich mowa w art. 14 u.p.e.a., jest Konwencja wiedeńska o stosunkach dyplomatycznych, sporządzona w Wiedniu dnia 18 kwietnia 1961 r. (Dz. U. z 1965 r. Nr 37, poz. 232 zał.).
Zgodnie z art. 31 ust. 1 tej Konwencji, przedstawiciel dyplomatyczny korzysta z immunitetu od jurysdykcji karnej państwa przyjmującego. Korzysta on również z immunitetu od jurysdykcji cywilnej i administracyjnej tegoż państwa, z wyjątkiem:
a) powództw z zakresu prawa rzeczowego dotyczących prywatnego mienia nieruchomego położonego na terytorium państwa przyjmującego, chyba że posiada on je w imieniu państwa wysyłającego dla celów misji,
b) powództw dotyczących spadkobrania, w których przedstawiciel dyplomatyczny występuje jako wykonawca testamentu, administrator, spadkobierca lub zapisobierca w charakterze osoby prywatnej, a nie w imieniu państwa wysyłającego,
c) powództw dotyczących wszelkiego rodzaju zawodowej lub handlowej działalności wykonywanej przez przedstawiciela dyplomatycznego w państwie przyjmującym poza jego funkcjami urzędowymi.
Z kolei zgodnie z ust. 3, w stosunku do przedstawiciela dyplomatycznego nie mogą być przedsięwzięte żadne środki egzekucyjne, z wyjątkiem przypadków przewidzianych w punktach (a), (b) i (c) ustępu 1 niniejszego artykułu, z zastrzeżeniem jednak, że odnośne środki mogą być przedsięwzięte bez naruszania nietykalności jego osoby lub rezydencji.
Zgodnie z art. 1 pkt e) Konwencji, wyrażenie "przedstawiciel dyplomatyczny" oznacza szefa misji lub członka personelu dyplomatycznego misji.
Z kolei w myśl art. 1 pkt d), wyrażenie "członkowie personelu dyplomatycznego" oznacza członków personelu misji posiadających stopień dyplomatyczny.
Sąd podziela stanowisko Kolegium, że z przedłożonego przez stronę dokumentu (kserokopii, nie potwierdzonej za zgodność z oryginałem) wynika jedynie, że skarżący jest Specjalnym Doradcą Vanuatu w Ambasadzie Vanuatu w Brukseli i nieodpłatnie doradza Ambasadorowi ww. Republiki. Zatem z przedłożonego dokumentu nie wynika aby skarżący korzystał z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych. Wręcz przeciwnie z uzupełnionego materiału dowodowego wynika, że skarżący nie figuruje w prowadzonych przez Protokół Dyplomatyczny MSZ rejestrach osób korzystających na terytorium RP z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych (pismo MSZ z dnia 11 stycznia 2024 r.).
Nadto z akt sprawy nie wynika, że skarżący jest przedstawicielem dyplomatycznym, o którym mowa w ww. art. 1 Konwencji. Dokumentem potwierdzającym taką okoliczność byłby m.in. paszport dyplomatyczny, bądź jeden z rodzajów legitymacji wskazanych w Rozporządzeniu Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 8 kwietnia 2015 r. w sprawie wiz oraz dokumentów potwierdzających pełnienie funkcji członków misji dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych (Dz. U. poz. 535 z późn. zm.).
6. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani też przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniach postanowień przedstawiły w wystarczający sposób motywy podjętych rozstrzygnięć w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.
7. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - p.p.s.a.), Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI