I SA/GL 543/22

I SA/Gl 543/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek /sprawozdawca/
Borys Marasek
Paweł Kornacki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33  par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Borys Marasek, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 8 marca 2022 r. nr COF.OUR.6375.24970.2021 ŁD.JJ.ZZ 12280087 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 marca 2022 r. nr COF.OUR.6375.24970.2021 ŁD.JJ.ZZ 12280087 Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 z póżn. zm., dalej także: u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689, dalej: u.o.a.) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 6 grudnia 2021 r. nr COF.OUR.6375.24970.2021 KA.BE.P 12280087 wydane w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez Z. W. (dalej: strona, zobowiązana, skarżąca) wystawił tytuł wykonawczy z dnia 23 czerwca 2021 r. nr 48915E1-46/KR/2021, który obejmował zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2016 r. do października 2020 r. w łącznej kwocie 839,60 zł oraz koszty upomnienia w kwocie 11,60 zł.
Skarżąca pismem z dnia 14 sierpnia 2021 r. złożyła do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Podniesiono w nich, że strona została z dniem 9 listopada 2017 r. zwolniona z ponoszenia opłat abonamentowych, gdyż na stosownym formularzu zgłosiła ukończenie 60 lat i ustalenie prawa do emerytury w wysokości do 50% przeciętnego wynagrodzenia. Opłaty za okresy wcześniejsze (przed datą zwolnienia) wnosiła natomiast w wysokości zgodnej z otrzymywanymi z Poczty Polskiej blankietami, a jeżeli wówczas wystąpiła niewielka niedopłata, to Poczta Polska winna niezwłocznie zwrócić się do abonentki o jej uregulowanie.
Organ egzekucyjny przekazał zarzuty wierzycielowi, który w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2021 r. nr COF.OUR.6375.24970.2021 KA.BE.P 12280087:
- oddalił zarzut nieistnienia obowiązku za okres od stycznia 2016 r. do listopada 2017 r. ujęty w części tytułu wykonawczego z dnia 23 czerwca 2021 r. nr 48915E1-46/KR/2021 (pozycja E1-11).
- uznał w części zarzut nieistnienia obowiązku za okres od grudnia 2017 r. do października 2020 r.
Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2021 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku zobowiązanej.
W zażaleniu na postanowienie wierzyciela z dnia 6 grudnia 2021 r. nr COF.OUR.6375.24970.2021KA.BE.P 12280087 strona podniosła, że zgodnie z wydanym przez Pocztę Polską – Urząd Pocztowy K. w dniu 9 listopada 2017 r. Formularzem zwolnienia z opłat za używanie odbiorników została zwolniona z dalszego opłacania opłat abonamentowych. Opłaty za okresy wcześniejsze (przed datą zwolnienia) wnosiła natomiast w wysokości zgodnej z otrzymywanymi z Poczty Polskiej blankietami. Dodatkowo wskazała, że nie doręczono jej jakichkolwiek upomnień dotyczących uregulowania kwot wynikłych ze zmiany wysokości opłat abonamentowych w okresie od stycznia 2016 r. do września 2017 r., a także należności za listopad 2017 r.. O obowiązku opłacenia abonamentu za listopad 2017 r. nie została poinformowana, kiedy w dniu 9 listopada 2017 r. składała formularz zwolnienia z opłat. Oświadczyła także, iż opłata za październik 2017 r. została opłacona w kwocie 22,70 zł (potwierdzenie w załączeniu).
W zażaleniu strona nadmieniła także, iż do dnia 29 sierpnia 2017 r. zamieszkiwała pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym, kolejny adres zamieszkania podany pracownikowi Poczty Polskiej widnieje w formularzu z dnia 9 listopada 2017 r. (jak wynika z postanowienia z dnia 6 grudnia 2021 r. znajdował się on w zasobach Poczty), zaś do podania kolejnego (aktualnego od dnia 21 stycznia 2020 r.) nie była już zobowiązana, gdyż od listopada 2017 r. nie jest już abonentem.
Postanowieniem z dnia 8 marca 2022 r. nr COF.OUR.6375.24970.2021 ŁD.JJ.ZZ 12280087 Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 6 grudnia 2021 r.
Na wstępie swoich rozważań wskazał, że zawarte w zażaleniu stwierdzenie strony, iż nie doręczono jej upomnień wzywających do uregulowania kwot wynikłych ze zmiany wysokości opłat abonamentowych w okresie od stycznia 2016 r. do września 2017 r. oraz za miesiąc listopad 2017 r. wskazywać by mogło na wniesienie zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Zauważono jednak, iż zarzut ten podniesiony został dopiero na etapie zażalenia. Rozpatrzenie wniesionego na etapie zażalenia nowego zarzutu przerzucałoby konieczność rozpoznawania go po raz pierwszy przez organ II instancji, czego nie można pogodzić z zasadą dwuinstancyjności postępowania określoną w art. 15 k.p.a. Zatem powyższe kwestie wierzyciel pozostawił bez rozpatrzenia.
W dalszych wywodach zaskarżonego postanowienia wskazano, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689). Ustawa ta jest aktualnym aktem prawnym regulującym kwestie związane z opłatami za korzystanie z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i jako obowiązująca wskazywana jest w prowadzonych postępowaniach mających na celu wyegzekwowanie należności z tytułu abonamentu. Postępowania takie mogą być wszczęte także wobec osób zobowiązanych, które dokonały rejestracji używanych odbiorników przed dniem wejścia w życie u.o.a., bowiem obowiązująca wcześniej ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 805), która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r., a także wydane w celu ich wykonania rozporządzenia, nakładały na użytkowników odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek ich rejestracji oraz zgłaszania zmian mających wpływ na dokonaną rejestrację (np. aktualizacji danych adresowych, wyrejestrowania odbiorników, zgłaszania uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych).
Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).
Aprobując wyrażone w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2021 r. stanowisko co do zarzutu nieistnienia obowiązku wskazano, że u.o.a. przewiduje, iż abonenci, którzy ukończyli 60 lat oraz posiadają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS mogą skorzystać z uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych (art. 4 ust. 1). Zaistnienie wskazanych okoliczności nie ma jednak znaczenia, do czasu kiedy wspomniane uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez abonenta w placówce pocztowej, na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia, należy do obowiązków abonenta. Przedłożona przez stronę kserokopia "Formularza zwolnienia z opłat za używanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" opatrzonego podpisem pracownika oraz datownikiem Urzędu Pocztowego K. z dnia 9 listopada 2017 r., potwierdza zgłoszenie przez stronę zwolnienia od opłat abonamentowych, co spowodowało, że w zaskarżonym postanowieniu właściwie uznano w części zarzut nieistnienia obowiązku za okres od grudnia 2017 r. do października 2020 r. ujęty w pozycjach E12-46 tytułu wykonawczego z dnia 23 czerwca 2021 r. nr 48915E1-46/KR/2021, gdyż zaległość za ten okres powstała po dopełnieniu formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (od dnia 1 grudnia 2017 r. zobowiązana jest objęta zwolnieniem od opłat abonamentowych). Natomiast zobowiązanie za okres od stycznia 2016 r. do listopada 2017 r. wskazane w pozycjach E1-11 tytułu wykonawczego z dnia 23 czerwca 2021 r. nr 48915E1-46/KR/2021 pozostaje do zapłaty i w tej części zarzut nieistnienia obowiązku właściwie został oddalony. Wbrew twierdzeniom strony opłaty za okres do stycznia 2016 r. do września 2016 r. (ujęte w pozycjach E1-10) wnoszono w nieprawidłowej wysokości, stąd za ten okres powstała niedopłata. Do zapłaty pozostaje także należność za miesiąc listopad 2017 r., ujęta w pozycji 11 przedmiotowego tytułu wykonawczego. Z kolei opłata za miesiąc październik 2017 r. została odnotowana na koncie abonentki w dniu 27 października 2017 r. (wpływ wpłaty do wierzyciela) i nie została ujęta w tytule wykonawczym.
W tym miejscu organ II instancji wyjaśnił, że do abonenta należy skuteczna, terminowa i właściwa co do kwoty opłaty realizacja ciążącego na nim obowiązku. Na spersonalizowanych blankietach wpłat nie była podana wysokość kwoty abonamentu, abonent sam wpisywał kwotę abonamentu oraz okres, za który dokonywał płatności. Miesięczna stawka opłat w latach 2016-2017 wynosiła 22,70 zł, natomiast opłata abonamentowa za 2 miesiące w 2016 r. i 2017 r. wynosiła: z bonifikatą - 44,05 zł, bez bonifikaty - 45,40 zł. Zgodnie z art. 3 ust. 4 u.o.a. należności uiszcza się z góry do 25 dnia miesiąca, za który opłata jest należna. Opłata może być uiszczona z góry za cały rok albo za wybrane miesiące. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji do dnia 31 maja każdego roku ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" stawki kwotowe opłat abonamentowych na następny rok kalendarzowy (art. 3 ust. 2 u.o.a.). Aby skorzystać ze zniżek za okres dłuższy niż jeden miesiąc należy wnieść opłatę do 25 dnia pierwszego miesiąca okresu, za który opłata jest należna. Stawki opłat oraz należną kwotę za dany okres do zapłaty, można ustalić za pomocą strony internetowej Poczty Polskiej S.A.: www.poczta-polska.pl, a także w placówkach Poczty Polskiej S.A.
W dalszych wywodach zaskarżonego postanowienia wskazano, że w tytule wykonawczym wierzyciel nie umieścił adresu podanego na formularzu z dnia 9 listopada 2017 r., gdyż zmiana ta nie została odnotowana na indywidualnym numerze identyfikacyjnym abonentki ([...]). Niemniej za niezasadne uznano, twierdzenie strony, że "...do podania kolejnego adresu (od dnia 21-01-2020), który widnieje w nagłówku niniejszego pisma nie czułam się już zobligowana, będąc od 09-11-2017 roku zwolniona z wnoszenia opłat." W świetle bowiem obowiązujących przepisów także na abonencie "bezpłatnym" ciąży obowiązek informowania o zmianie danych adresowych, zgodnie z obowiązującymi w danym czasie aktami wykonawczymi (rozporządzeniami). W 2020 r., w którym strona zmieniła adres zamieszkania był to § 11 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r. Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz, 1676). Na ustalonych rozporządzeniami formularzach znajdowało się stosowne pouczenie w tym zakresie.
Na odwrotnej stronie "Formularza zwolnienia z opłat za używanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 9 listopada 2017 r,, którego kserokopię strona przedstawiła jako dowód w sprawie, znajduje się informacja dla abonenta, w której (w w pkt 5) wskazano, że "osoby korzystające ze zwolnień od opłat abonamentowych obowiązane są zgłosić w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, które mają wpływ na uzyskane zwolnienia, w terminie 14 dni od dnia, w którym taka zmiana nastąpiła".
Za niezasadne uznano także twierdzenie strony, że w dniu 9 listopada 2017 r., kiedy składała formularz zwolnienia z opłat nie została poinformowana przez pracownika placówki pocztowej, że do uregulowania pozostaje opłata za miesiąc listopad 2017 r. Na odwrocie przedmiotowego formularza jest bowiem informacja (pkt 3), że zwolnienia przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przedstawiono w placówce pocztowej niezbędne dokumenty uprawniające do zwolnienia.
Wierzyciel nie zgodził się również z twierdzeniem, iż miał reagować na uiszczanie opłat abonamentowych w zaniżonej wysokości. Na poparcie tego stanowiska wskazał na wyrok NSA z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 1518/19, w którym stwierdzono, przywołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, że: "...zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika..." [...] "... opłata ma charakter powszechny a jej wyliczenie nie następuje w formie decyzji, ale w drodze czynności materialno - technicznej, w trybie pozaprocesowym lub w drodze samo obliczenia (por. wyrok NSA z 25 września 2018 r. sygn. akt I GSK 1806/18, wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r, sygn. akt. II GSK 1297/15, wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15, wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5276/16)...“ co oznacza w ocenie sądu, iż chybione jest stwierdzenie o obowiązku przypominania zobowiązanemu o braku wpływu bieżących opłat abonamentowych, jak również o usprawiedliwionym przeświadczeniu strony nie tylko o skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika i o braku obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych...". Każdy użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych miał dostęp do obowiązujących przepisów, a tym samym Poczta Polska S.A. spełniła wobec abonentów obowiązek informacyjny. Wszelkie niezbędne informacje dotyczące abonamentu abonenci mogli i nadal mogą uzyskać w placówkach pocztowych, za pośrednictwem strony internetowej www.poczta-polska.pl lub drogą telefoniczną (infolinia dla usługi RTV).
W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca wniosła o "odstąpienie od egzekucji należności opisanych w "Postanowieniu" w Uzasadnieniu w punkcie 2) ( pozycje E12 - 46 Tytułu Wykonawczego numer 48915E1-46/KR/2021 z dnia 23 czerwca 2021 r.) w zakresie związanych z tym kosztów egzekucyjnych, jak również kosztów upomnienia zawartych w Tytule Wykonawczym".
W uzasadnieniu skargi strona wskazała na wstępie, że organ przyznał, iż nie było podstaw prawnych do wystąpienia o egzekucję nienależnej wierzytelności, a więc i wszystkich związanych z nią kosztów. Jednocześnie podniosła, że organ wskazał na brak odnotowania na koncie abonentki zgłoszenia zwolnienia z opłat, co świadczy o niewytłumaczalnym, ewidentnym zaniedbaniu ze strony Poczty Polskiej. Dopiero bowiem pismo strony z załączoną kopią "Formularza zwolnienia" skłoniło pracowników Poczty Polskiej do sprawdzenia, czy abonent, który zaprzestał (zgodnie z prawem) wnoszenia opłat abonamentowych nie miał ku temu podstaw prawnych.
Z treści zaskarżonego postanowienia wynika również, iż prawdopodobnie do sytemu nie wprowadzono także zgłoszonej zmiany adresu abonentki.
Dalej skarżąca zauważyła, że w kwocie dochodzonych należności figuruje jako składowa "kwota kosztów upomnienia"; daty i adresu, na jaki skierowano upomnienie jednak nie podano.
Wobec powyższego bezsporne jest, iż nie było podstaw do domagania się egzekucji nienależnych opłat abonamentowych ujętych w tytule wykonawczym z dnia 23 czerwca 2021 r. nr 48915E1-46/KR/2021 w pozycjach : E12-46, stanowiących należność główną (z odsetkami) za okres : grudzień 2017 r. - październik 2020 r w wysokości: 937,40 zł (t.j. 95 % całej kwoty należności głównej), jak również odpowiadających temu okresowi: kosztów egzekucyjnych z kwoty o wysokości: 207,42 zł (w części dotyczącej okresu po uzyskaniu zwolnienia z opłat abonamentowych) oraz kosztów upomnienia w wysokości: 11,60 zł w całości (strona nigdy nie otrzymała upomnienia przesłanego na wskazany w "Formularzu zwolnienia" adres, co przyznał organ).
Jednocześnie strona podniosła, że przy składaniu "Formlarza zwolnienia" nie została poinformowana o konieczności zapłaty abonamentu za listopad 2017 r. Wcześniejszych opłat za okres od stycznia do października 2017 r. dokonywała w wysokości zgodnej, w jej przekonaniu, z obowiązującymi stawkami, zaś drobne kwoty wynikające z częstych zmian wysokości abonamentu mogła uregulować niezwłocznie, gdyby otrzymała w stosownym czasie upomnienie przesłane na właściwy adres.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi,
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie z dnia 8 marca 2022 r. nr COF.OUR.6375.24970.2021 ŁD.JJ.ZZ 12280087, którym Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 6 grudnia 2021 r. znak: COF.OUR.6375.24970.2021 KA.BE.P 12280087. Wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku za okres od stycznia 2016 r. do listopada 2017 r. ujęty w części tytułu wykonawczego z dnia 23 czerwca 2021 r. nr 48915E1-46/KR/2021 (pozycja E1-11), a uznał go za zasadny w części dotyczącej okresu od grudnia 2017 r. do października 2020 r.
Kontrolę tą rozpocząć należy od stwierdzenia, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią podstawowy środek służący ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej także: u.p.e.a.) - wnosi się je do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują z kolei przepisy art. 34 u.p.e.a.
Poprzez wniesienie zarzutu zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego, w stosunku do którego obowiązuje generalne domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por.: P. M. Przybysz, Komentarz do art. 33 u.p.e.a., [w:] P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, WKP 2021). Jak stanowi art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zaprezentowane wyżej przesłanki tworzą katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty znajdujące oparcie w jednej z wymienionych przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez wierzyciela i następnie organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r., z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13 wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie :http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nadto wymaga odnotowania, iż w aktualnym stanie prawnym, ukształtowanym w ramach nowelizacji postępowania egzekucyjnego w administracji z dnia 11 września 2019 r. (Dz. U. 2019 r., poz. 2070), która weszła w życie w dniu 30 lipca 2020 r., skuteczność wniesienia zarzutów nie jest już uzależniona od zachowania terminu siedmiodniowego, liczonego od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Ten ostatni, zgodnie z dyspozycją art. 35 § 1 u.p.e.a., wpływa aktualnie jedynie na kwestię zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o czym w niniejszej sprawie orzeczono w postanowieniu z dnia 18 sierpnia 2021 r. Podniesiony w zażaleniu zarzut niedoręczenia upomnień nie może być zatem traktowany jako spóźniony i powinien być, wbrew twierdzeniu organu, rozpatrzony w odrębnym postępowaniu. Kwestia ta nie ma zatem wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku wskazać należy na wstępie, że w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że skarżąca zarejestrowała odbiorniki RTV i opłacała abonament do października 2017 r.
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.
Obowiązki związane z rejestracją odbiorników RTV i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach aktualnie obowiązującej u.o.a., a także obowiązującej wcześniej ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 805), która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r.
Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324). Art. 4 ust. 1 u.o.a. stanowi, że abonenci, którzy ukończyli 60 lat oraz posiadają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS mogą skorzystać z uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych. Bezsporne jest, że skarżąca spełnia te kryteria, a znajdująca się w aktach sprawy kserokopia "Formularza zwolnienia z opłat za używanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" opatrzonego podpisem pracownika oraz datownikiem Urzędu Pocztowego K. z dnia 9 listopada 2017 r., potwierdza zgłoszenie przez stronę wspomnianego zwolnienia od opłat abonamentowych.
W zaskarżonym postanowieniu zasadnie uznano zatem zarzut nieistnienia obowiązku za okres od grudnia 2017 r. do października 2020 r. ujęty w pozycjach E12-46 tytułu wykonawczego z dnia 23 czerwca 2021 r. nr 48915E1-46/KR/2021, gdyż opłat abonamentowych domagano się od skarżącej za okres, w którym objęta była prawidłowo zgłoszonym zwolnieniem z opłat abonamentowych. Natomiast zobowiązanie za okres od stycznia 2016 do listopada 2017 r. w kwotach wskazanych w pozycjach E1-11 tytułu wykonawczego z dnia 23 czerwca 2021 r. nr 48915E1-46/KR/2021 pozostawało do zapłaty i w tej części zarzut nieistnienia obowiązku właściwie został oddalony. Opłaty za okres do stycznia 2016 r. do września 2016 r. (ujęte w pozycjach E1-10) wnoszono bowiem w niepełnej wysokości, co skutkowało niedopłatą. Należność za miesiąc listopad 2017 r. nie została w ogóle uiszczona, gdyż strona pozostała w przekonaniu, że w tym miesiącu jest już zwolniona z opłaty. Tymczasem, jak stanowi art. 4 ust. 3 u.o.a., zwolnienia przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień.
Odnośnie podniesionej w skardze kwestii dotyczącej kosztów egzekucyjnych wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 64 c § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych wydaje organ egzekucyjny:
1) na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia:
a) wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
b) zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych,
c) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlega rozstrzygnięcie wierzyciela, natomiast organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego K., który jest właściwy do orzekania o kosztach egzekucyjnych w odrębnym postępowaniu.
Jak więc wykazano powyżej zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, wobec czego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.