I SA/Po 1344/02

I SA/Po 1344/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś
Gabriela Gorzan /przewodniczący sprawozdawca/
Karol Pawlicki.
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA Gabriela Gorzan(spr) Sędziowie WSA Barbara Koś as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 03 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Cz. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2000. o d d a l a s k a r g ę /-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/B.Koś LF
Uzasadnienie
Dnia [...] Prezydent Miasta wydał decyzję w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2000 (k.[...]-[...] akt administracyjnych). Skarżącemu oraz siedmiu innym współwłaścicielom nieruchomości położonej przy ul. [...] (KW [...] i KW [...]) P. B., K.Cz., A. M., L.N., J. N., A.B. i Spółce A S.A. doręczono decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za rok 2000 w kwocie [...] zł.
Od decyzji Prezydenta Miasta skarżący się odwołał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 1991 Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) wskazując, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych i jednostkach organizacyjnych, nie posiadających osobowości prawnej, które mają określony tytuł do nieruchomości. W oparciu o treść art. 2 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazano, że jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub współposiadanie innych osób, niż małżonkowie obowiązek ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. Organ wskazał, że tak długo, jak istnieje współwłasność nieruchomości, obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na jej współwłaścicielach, a więc adresatami decyzji są wszyscy współwłaściciele.
Skarżący Cz.B. dnia [...] maja 2002 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego. Skarżący wskazał, że jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...]. W opinii skarżącego wszyscy współwłaściciele powinni otrzymać nakaz podatkowy, podczas gdy nakazu nie otrzymał A. M. Skarżący podkreślił jednocześnie, że nie wnosił o wydanie odrębnego nakazu podatkowego, ale w decyzji winny być określone wielkości udziałów współwłaścicieli oraz solidarna ich odpowiedzialność.
Skarżący zarzucił obciążenie go podwójnym podatkiem poprzez wydanie dwóch decyzji:
1. Urząd Miasta Wydział Finansowy z dnia [...] – podatek od nieruchomości przy ul. [...] – w kwocie [...] zł (k. [...] akt administracyjnych).
2. Decyzją z dnia [...] – wymierzono podatek na kwotę [...] zł.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i obciążenie skarżącego kosztami. W uzasadnieniu organ drugiej instancji podkreślił, że utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] ustalającą podatek od nieruchomości za 2000 r. natomiast decyzję, której wydanie spowodowałoby podwójne opodatkowanie – uchylono przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Z treści art. 2 ust. 1 pkt. 1, ust. 4, ust. 6 i art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm., t.jedn. Dz.U. Nr 9 z 2002 r., poz. 84 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w latach 2000 i 2001, wynikają następujące zasady ustalania podatku od nieruchomości, stanowiących przedmiot współwłasności:
- nieruchomość stanowi odrębny przedmiot opodatkowania w tym znaczeniu, że nie podlega połączeniu w celu opodatkowania z innymi nieruchomościami, będącymi własnością poszczególnych współwłaścicieli,
- nie jest dopuszczalne ustalenie podatku od nieruchomości od poszczególnych udziałów we współwłasności nieruchomości i obciążenie podatkiem od nieruchomości w decyzji poszczególnych współwłaścicieli wyłącznie stosownie do przysługujących im udziałów w tej nieruchomości i to niezależnie od tego, czy współwłaścicielami obok osób fizycznych są także osoby prawne,
- decyzja ustalająca podatek od nieruchomości winna obejmować całą nieruchomość, zostać doręczona wszystkim współwłaścicielom, bowiem ciąży na nich solidarnie, z mocy ustawy obowiązek podatkowy.
W rozpatrywanej sprawie nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21.12.1999 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego (Dz.U. Nr 105, poz. 1200), ponieważ nie zachodzą przesłanki określone w przepisie w art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431) w odniesieniu do nieruchomości przy ul. [...] – narożnik ul. [...], z upoważnienia którego wymienione rozporządzenie zostało wydane.
Nie ma racji skarżący, że skoro jednym ze współwłaścicieli nieruchomości jest osoba prawna – S.A A, należący do tej spółki udział winien być opodatkowany według odrębnych zasad, niż wyżej wskazane. Wniosek powyższy należało wywieść z treści art. 2 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który solidarny obowiązek podatkowy współwłaścicieli nieruchomości nie uzależnia od tego, czy są nimi osoby fizyczne, czy także osoby prawne, obok osób fizycznych. W ten sposób wprowadzono w podatku od nieruchomości obowiązek podatkowy od odrębnego niepodzielnego przedmiotu opodatkowania, jakim jest nieruchomość, stanowiąca współwłasność osób fizycznych a także prawnych.
Zasady tej nie zmienia fakt, że w stanie prawnym obowiązującym w latach 2000 i 2001 osoby fizyczne zobowiązane były do zapłacenia podatku od całej nieruchomości na podstawie decyzji, od momentu jej doręczenia, w ratach w ustawie przewidzianych, natomiast w stosunku do osób prawnych, będących współwłaścicielami nieruchomości, obowiązek podatkowy powstawał z mocy prawa, bez decyzji ustalającej, na podstawie złożonej deklaracji. Deklaracja ta nie mogła być ograniczona do udziału w nieruchomości tego współwłaściciela, bowiem nie zezwalał na to żaden przepis ustawy, lecz winna obejmować całą nieruchomość i należący od niej podatek. Z istoty solidarności dłużników wynika bowiem zasada, że zapłacenie całości podatku przez jednego współwłaściciela powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego pozostałych współwłaścicieli, ale wierzyciel może żądać od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od jednego zaspokojenia swej wierzytelności podatkowej, aż do zupełnego jej spełnienia (art. 91 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 366kc)
Powyższe mając na uwadze Sąd przyjął, wbrew stanowisku skarżącego, ze przepis art. 6 ust. 8 pkt. 1-4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie stanowi podstawy uznania, iż zaskarżona decyzja jest sprzeczna z prawem. Zawarte w nim terminy regulowania podatku od nieruchomości przez osoby prawne, odmienne od przewidzianych dla osób fizycznych, w przypadku współwłasności nieruchomości zarówno jednych, jak i drugich, powodowały duże trudności ale w płaszczyźnie trybu opłacania podatku. Trudności te możliwe były do usunięcia w drodze uzgodnień między współwłaścicielami co do regulowania podatku. Uzgodnienia te należą jednak do sfery prawa cywilnego, natomiast na gruncie prawa publicznego nowym brzmieniem art. 6 ust. 11 ustawy, poczynając od 1.01.2003 r. ustawodawca uregulował jednorodnie występujące uprzednio rozbieżności w przedstawionym wyżej zakresie.
Z akt sprawy wynika, wbrew twierdzeniu skarżącego, że w decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za rok 2000 wydanej na imię i nazwisko skarżącego oraz jemu doręczonej, wymieniono także wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, których wskazano w deklaracji. Każdemu z nich doręczono także decyzje do nich adresowane, takiej samej treści, tzn. wymieniające pozostałych współwłaścicieli, obejmujące całą nieruchomość i należny od niej podatek od nieruchomości. Nie stanowi naruszenia prawa materialnego okoliczność, że w wykazie współwłaścicieli nie zamieszczono zarówno informacji o odpowiedzialności solidarnej współwłaścicieli, jak i o wielkości posiadanego przez każdego współwłaściciela udziału w nieruchomości wspólnej. Nie wymaga tego żaden przepis ustawy, bowiem solidarność w zakresie ciążącego obowiązku podatkowego wynika z ustawy i występuje z chwilą doręczenia decyzji, zaś istnienie solidarności dłużników czyni obojętnym dla organu podatkowego ustalenie, jakiej wielkości udziały mają poszczególni współwłaściciele. Ta ostatnia okoliczność ma natomiast znaczenie dla rozliczeń pożytków i wydatków związanych ze wspólną nieruchomością między współwłaścicielami, dokonywanych w trybie przepisów prawa cywilnego o współwłasności, pozostających poza przedmiotem rozważań w sprawie podatkowej.
Także zarzutu pominięcia A. M. w wykazie współwłaścicieli zamieszczonym w decyzji organu I instancji skierowanej do skarżącego Sąd nie uznał za podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego. Jak wynika z odpisu księgi wieczystej dołączonej do skargi Kw nr [...] osoba ta na prawach wspólności ustawowej posiada do współwłasności łącznej z A. M. udział wynoszący 1/16 części nieruchomości. Wspólność majątkowa małżeńska jest bezudziałowa, każdy małżonek uprawniony jest samodzielnie do zarządu majątkiem wspólnym, a zaspokojenia z majątku wspólnego może żądać także wierzyciel, którego dłużnikiem jest jeden małżonek (art. 36 § 2 i art. 41 § 1 Kr i op.) Skoro decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2000 r. doręczono także A. M., tym samym nie zachodzi sytuacja w odniesieniu do udziału należącego do A. i A. M. we wspólnej nieruchomości braku podstaw odpowiedzialności solidarnej z tytułu podatku od nieruchomości.
Skoro skarga z powyżej przedstawionych powodów jest nieuzasadniona, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające – Prawo o ustroju i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) należało ja oddalić.
/-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/B.Koś
LF