I GSK 11/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, potwierdzając, że rejestracja odbiornika RTV bez jego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do powstania tego obowiązku.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. O. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych. Skarżący kwestionował istnienie obowiązku, twierdząc, że nie dokonał rejestracji odbiornika. NSA uznał, że rejestracja odbiornika RTV bez jego wyrejestrowania, nawet dokonana pod rządami wcześniejszych przepisów, stanowi wystarczającą przesłankę do powstania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, który podlega egzekucji administracyjnej. Sąd podkreślił, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku zgłoszenia zmian, w tym zmiany nazwiska, co było wymagane.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy postanowienie Poczty Polskiej S.A. dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie opłat abonamentowych. Skarżący kasacyjnie podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym przepisów Konstytucji RP, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o opłatach abonamentowych i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Głównym argumentem skarżącego było twierdzenie, że nie dokonał rejestracji odbiornika RTV, a tym samym nie powstał wobec niego obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zarejestrowanie odbiornika RTV bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do powstania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, który podlega egzekucji administracyjnej. Sąd wskazał, że skarżący dokonał zgłoszenia rejestracji odbiornika telewizyjnego w 1979 r. i otrzymał książeczkę radiofoniczną, a także wystąpił o wydanie nowej w 1995 r. Ponadto, skarżący nie dopełnił obowiązku powiadomienia o zmianie nazwiska, co było wymagane przepisami rozporządzeń wykonawczych. NSA uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił dowody przedstawione przez organ jako wystarczające do wykazania istnienia obowiązku abonamentowego. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, wskazując, że skarżący kasacyjnie w istocie polemizował z ustaleniami stanu faktycznego, co jest niedopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, rejestracja odbiornika RTV bez jego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do powstania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, który podlega egzekucji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie NSA i Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że obowiązek abonamentowy powstaje z mocy prawa z chwilą rejestracji odbiornika i trwa do momentu jego wyrejestrowania lub zwolnienia z opłat. Podkreślono, że skarżący nie dopełnił obowiązków informacyjnych dotyczących zmian, co utrwalało jego zobowiązanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.e.a. art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut naruszenia tego przepisu przez niezasadne ustalenie za udowodniony faktu istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.
u.o.a. art. 2 § ust. 1,2,3
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
Zarzut naruszenia poprzez uznanie, że powstał obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej w następstwie rejestracji odbiornika, podczas gdy przesłanka ta się nie ziściła.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia zasady praworządności poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego bez przesłanek.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia zasady państwa prawa.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia zasady działania organów na podstawie i w granicach prawa.
u.p.e.a. art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut naruszenia poprzez niezasadne ustalenie za udowodniony faktu istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.
u.o.a. art. 2 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
Za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku wiąże się z rejestracją.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 175
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymagania dotyczące skargi kasacyjnej, w tym przymus adwokacki/radcowski.
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymagania dotyczące skargi kasacyjnej, w tym oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, oraz wniosek.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (granice skargi kasacyjnej).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 11
Obowiązek abonenta powiadomienia o zmianach.
Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 4
Obowiązek abonenta powiadomienia o zmianach.
Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 5 § ust. 1 i ust. 2
Dotychczasowe dowody rejestracji stanowiły dowód rejestracji przez 12 miesięcy; operator nadawał indywidualny numer identyfikacyjny.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 2, art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. poprzez nadużycie prawa i wszczęcie postępowania egzekucyjnego bez przesłanek. Naruszenie art. 2 ust. 3 u.o.a. poprzez uznanie obowiązku abonamentowego mimo braku rejestracji odbiornika. Naruszenie art. 33 u.p.e.a. poprzez niezasadne ustalenie istnienia obowiązku abonamentowego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest ani uprawniony, ani zobowiązany do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej. Zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw (...) bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie. W skardze kasacyjnej wskazano na art. 33 u.p.e.a. jako samodzielną podstawę kasacyjną. W związku z tak sformułowanym zarzutem przypomnieć należy, że artykuł ten składa się z pięciu paragrafów. Dwa z nich podzielone są na punkty, a jeden jeszcze na litery. Brak precyzyjnego określenia przepisu który według skarżącego kasacyjnie został naruszony pozbawia sąd odwoławczy możliwości oceny jego zasadności. Mając na uwadze treść skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że skarżący kasacyjnie w istocie przez zarzut naruszenia prawa materialnego podejmuje polemikę z ustaleniami stanu faktycznego, co jest niedopuszczalne.
Skład orzekający
Tomasz Smoleń
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Grzelak
sędzia
Grzegorz Dudar
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej obowiązku opłat abonamentowych wynikającego z rejestracji odbiornika RTV oraz zasad formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami abonamentowymi i postępowaniem egzekucyjnym. Wymaga analizy stanu faktycznego konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku opłat abonamentowych i zasad postępowania egzekucyjnego, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców prawnych. Kluczowe jest jednak potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej, co czyni ją mniej przełomową.
“Rejestracja odbiornika RTV bez wyrejestrowania to wciąż obowiązek zapłaty. NSA rozwiewa wątpliwości w sprawie opłat abonamentowych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 11/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-11-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Dudar Małgorzata Grzelak Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane I SA/Gl 529/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-06-29 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 175, art. 176 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2025 poz 132 art. 33 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 6 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 2, art. 7 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2020 poz 1689 art. 2 ust. 1,2,3, art. 7 ust. 1,3,5.6 Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j. Dz.U. 2013 poz 1676 § 11 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342 § 4, § 5 ust. 1 i ust. 2 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Smoleń (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Juszyńska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 529/22 w sprawie ze skargi J. O. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 3 marca 2022 r. nr COF.OUR.6375.44029.2019 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 529/22, oddalił skargę J. O. (skarżący kasacyjnie) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (organ, Poczta Polska) z dnia 3 marca 2022 r., nr COF.OUR.6375.44029.2019 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący kasacyjnie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości i uchylenie poprzedzającego je postanowienia; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Ponadto wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy również pod nieobecność pełnomocnika skarżącego. Pismem procesowym z dnia 17 października 2022 r., skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1. prawa materialnego, tj.: - art. 2, art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483; dalej: Konstytucja RP), art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.) poprzez nadużycie przez organy administracji publicznej prawa, które przejawiło się we wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego przy braku ku temu materialnoprawnych i procesowych przesłanek; - art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689; dalej: u.o.a.) poprzez uznanie, iż wobec skarżącego powstał obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej w następstwie dokonania rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, podczas gdy przesłanka ta się nie ziściła, albowiem skarżący nie dokonał przedmiotowej rejestracji; - art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132; dalej: u.p.e.a.) poprzez niezasadne ustalenie za udowodniony fakt istnienia po stronie skarżącego obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej w następstwie dokonania rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że skarżący dokonał rejestracji odbiornika, a w następstwie że istnieje po jego stronie obowiązek uiszczania przedmiotowej opłaty. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. Organ nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie można dopatrzeć się żadnej z wad, która świadczyłaby o tym, że postępowanie sądowoadministracyjne zakończone zaskarżonym wyrokiem dotknięte było nieważnością w rozumieniu § 2 powołanego artykułu. Dlatego też, Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując zaskarżony wyrok, zobowiązany jest ograniczyć się do zbadania, czy wyrok ten uchybia przepisom wskazanym w skardze kasacyjnej w ramach podstaw z art. 174 p.p.s.a. Stosownie do ostatniego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.) przepisów, które zdaniem strony naruszył Sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, itd. oraz oznaczeniem aktu prawnego, w którym są zawarte, a także wyjaśnienie na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. postanowienie NSA z 8 marca 2004 r. sygn. akt FSK 41/04; postanowienie NSA z 1 września 2004 r. sygn. akt FSK 161/04; postanowienie NSA z 24 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2302/04; a także wyrok NSA z 25 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 705/12 oraz wyrok NSA z 21 listopada 2014 r. sygn. akt II FSK 2602/14; te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem skarżącej, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie jest ani uprawniony, ani zobowiązany do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej, czy do formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, bądź też do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (por. wyroki NSA z: 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13; 19 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 16/13; 13 września 2011 r. sygn. akt II FSK 549/10; 13 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 277/10; 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1289/08). Należy także podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych - doradców podatkowych (art. 175 § 1 i § 3 p.p.s.a.), aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych (por. wyrok NSA z: 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 2048/08). Podsumowując, z regulacji zawartych w p.p.s.a. wynika, że prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej powinien zawierać precyzyjne wskazanie przepisu prawa materialnego lub procesowego oraz uzasadnienie tego naruszenia. Zarzut niespełniający tych wymogów nie może być przedmiotem kontroli instancyjnej. Powyższe wyjaśnienia są niezbędne z uwagi na daleko idące błędy konstrukcyjne rozpoznawanej skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej wskazano na art. 33 u.p.e.a. jako samodzielną podstawę kasacyjną. W związku z tak sformułowanym zarzutem przypomnieć należy, że artykuł ten składa się z pięciu paragrafów. Dwa z nich podzielone są na punkty, a jeden jeszcze na litery. Brak precyzyjnego określenia przepisu który według skarżącego kasacyjnie został naruszony pozbawia sąd odwoławczy możliwości oceny jego zasadności, tym bardziej, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej również nie wskazano o który przepis chodzi. Skarżący kasacyjnie jako pierwszy zarzut naruszenia prawa materialnego wskazał art. 2, art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. Przepis art. 2 Konstytucji RP ustala konstytucyjną zasadę państwa prawa, jako jedną z zasad ustroju państwa. W zasadzie tej została wyrażona wola, aby państwem zarządzano zgodnie z prawem, by prawo stało ponad państwem, było wytyczną działania dla niego i dla społeczeństwa. A zatem jako norma ogólna winna zostać przez skarżącego kasacyjnie powiązana ze skonkretyzowanym zarzutem naruszenia stosownego przepisu prawa, które to naruszenie z kolei powodowało właśnie naruszenie tej normy konstytucyjnej. Zgodnie z zasadą ogólną praworządności (art. 6 k.p.a.), mającą walor zasady konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji RP), organy administracji mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa. To zaś implikuje w szczególności powinność rozpoznawania i rozstrzygania spraw przez organy administracji na gruncie obowiązującego aktualnie (tj. na dzień orzekania przez dany organ) stanu prawnego. W rozpoznawanej sprawie nie sposób uznać, by organ wskazując obowiązek skarżącego kasacyjnie do uiszczania abonamentu miał orzekać z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela i uznaje za własny pogląd prezentowany już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw (z 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. Nr 54, poz. 307 oraz z 1984 r. Nr 54, poz. 275), z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141), z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (zob. wyrok NSA z 22.06.2017 sygn. akt II GSK 2878/15 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując w swoich orzeczeniach, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (zob. wyrok NSA z 10 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1818/14, CBOSA). Zatem obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy o opłatach abonamentowych, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy - 16 czerwca 2005 r. - spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, tj. posiadały zarejestrowany odbiornik. Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszych regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 ww. ustawy o opłatach abonamentowych (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1585; dalej: u.o.a.) za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ. Skarżący kasacyjnie dokonał zgłoszenia rejestracji odbiornika telewizyjnego w dniu 15 sierpnia 1979 r. na adres ul. [...], [...], który zgodnie z ewidencją PESEL jest adresem zameldowania skarżącego kasacyjnie od 6 lutego 1964 r. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Ponadto w dniu 16 października 1995 r., na podstawie odcinka "Z" skarżący kasacyjnie wystąpił o wydanie nowej książeczki radiofonicznej z powodu wyczerpania dowodów wpłat. Zarówno § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), jak i wcześniej przepisy § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), obowiązującego do 31 grudnia 2013 r. a także § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (t.j. Dz. U. Nr 141, poz. 1190) nakładały na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej o zmianie m.in. o zmianie nazwiska, miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy zaprzestania używania odbiorników w terminie 7 dni od dnia powstania zmiany lub zaistnienia zdarzenia. Podkreślić należy, że skarżący kasacyjnie nie wywiązał się z powyższego obowiązku, nie zgłosił faktu zmiany nazwiska co nastąpiło z dniem 26 czerwca 2001 r. Zasady postępowania w tym zakresie były zawarte w imiennej książeczce opłaty abonamentowej, która była jednocześnie dowodem zarejestrowania odbiorników. Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników, jak stanowił o tym § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników, nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Z kolei na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Wobec tego osoby, które przed dniem wejścia w życie cytowanego rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. zarejestrowały odbiornik, winny kontynuować wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności dokonywania ponownej rejestracji odbiorników RTV. Natomiast, obowiązkiem operatora publicznego, było nadanie posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego w zakreślonym, dwunastomiesięcznym terminie, od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia oraz powiadomienie o tym użytkownika. Obowiązek powiadomienia nie jest przy tym równoznaczny z koniecznością posiadania dowodu doręczenia pisma stronie. Prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, co już wyżej zaznaczono, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (zob. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15, dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że przedstawione w tym zakresie przez organ dowody były wystarczające do wykazania, że zarejestrowanie odbiornika RTV wobec braku jego wyrejestrowania stanowiło podstawę powstania i istnienia obowiązku dokonywania opłat abonamentowych. W ramach pierwszej podstawy kasacyjnej skarżący kasacyjnie postawił również zarzut naruszenia art. 2 ust. 3 u.o.a. poprzez uznanie, iż wobec skarżącego powstał obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej w następstwie dokonania rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, podczas gdy przesłanka ta się nie ziściła, albowiem zauważyć trzeba skarżący nie dokonał przedmiotowej rejestracji. Odnosząc się do tak skonstruowanego zarzutu przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wskazać należy, że Sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wskazać należy, że Sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada lub nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Mając na uwadze treść skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że skarżący kasacyjnie w istocie przez zarzut naruszenia prawa materialnego podejmuje polemikę z ustaleniami stanu faktycznego, co jest niedopuszczalne. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący kasacyjnie uznaje za prawidłowy. Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne lub błędna jest ich ocena, to zarzut naruszenia prawa materialnego generalnie jest co najmniej przedwczesny. Podnoszenie zarzutów w ramach podstawy wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie jest skuteczne w przypadkach, gdy strona chce zakwestionować wadliwe, jej zdaniem, ustalenia stanu faktycznego. Wykazywanie naruszenia prawa materialnego nie polega bowiem na kwestionowaniu przez skarżącego kasacyjnie ustaleń w zakresie okoliczności sprawy. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Skoro skarga kasacyjna nie opiera się na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to tym samym skarżący kasacyjnie nie podważył skutecznie stanowiska Sądu I instancji co do ustaleń i oceny stanu faktycznego sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalono skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI