I SA/Gl 50/09

I SA/Gl 50/09 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2009-08-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Edyta Żarkiewicz /sprawozdawca/
Ewa Madej /przewodniczący/
Przemysław Dumana
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I FZ 421/10 - Postanowienie NSA z 2010-11-04
III SA/Wa 660/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-04-11
II FZ 188/10 - Postanowienie NSA z 2010-04-26
II FZ 421/10 - Postanowienie NSA z 2010-09-01
I FSK 1240/11 - Wyrok NSA z 2012-05-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 59 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant apl. radc. Karina Szczepaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. – po rozpoznaniu wniosku W.P. - na podstawie art. 17 oraz art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tj. Dz. U. Nr 229 z 2005 r. poz. 1954 z późn. zm.) odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego przez Ministra Finansów obejmującego należności cywilnoprawne za 12/2005. W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że pismem z dnia [...], zatytułowanym jako skarga na czynności egzekucyjne, W.P. zwrócił się z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Ministra Finansów obejmującego należności cywilnoprawne za 12/2005. Organ podatkowy podkreślił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje w przypadkach określonych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast w przedmiotowej sprawie przesłanki warunkujące umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wystąpiły. Wręcz przeciwnie – z treści stanowiska wierzyciela jednoznacznie wynika, że obowiązek objęty wyżej wymienionym tytułem wykonawczym istnieje i jest wymagalny. Według wyjaśnień wierzyciela obowiązek objęty tytułem wykonawczym dotyczy gwarancji udzielonej przez Skarb Państwa wobec A S.A. Ponadto podstawą roszczenia jest art. 518 k.c. w związku z art. 44 ustawy z dnia 7 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne.
W zażaleniu z dnia [...] W.P. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wstrzymanie tego postępowania. Podniósł, że– zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji występują przesłanki nakazujące umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zarzucił, że nałożony na niego obowiązek nie jest wymagalny, nie istniał i nadal nie istnieje – do [...] r. Ponadto podniósł, że do [...] działał przez pełnomocnika we wszystkich sprawach rozliczeń i kontaktów z fiskusem, o czym poinformował Naczelnika Pierwszego i Drugiego Urzędu Skarbowego w C. W związku z tym zarzucił, że doszło do naruszenia przepisu art. 10 i art. 40 Kodeksu postępowania administracyjnego i wobec tego postępowanie administracyjne jest nieważne. Dodał, że Minister Finansów nie ma żadnych podstaw do roszczeń z tytułu międzypaństwowej umowy kredytowej z dnia [...], a szczególnie z tytułu poręczenia państwowego, które zostało udzielone A uchwałą Rady Ministrów RP. W związku z tym podniósł, że nie udzielono mu poręczenia, został nim tylko objęty. Zarzucił, że Ministrowi Finansów nie przysługuje wobec niego żadna wierzytelność cywilnoprawna, nie została zawarta żadna umowa, będąca podstawą roszczeń.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 i art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tj. Dz. U. Nr 229 z 2005 r. poz. 1954 z późn. zm.) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w piśmie z dnia [...], nazwanym skargą na czynności egzekucyjne, zobowiązany W.P. zakwestionował zasadność prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że – jak podkreślił – nie istnieje obowiązek objęty tytułami wykonawczymi. Wystąpienie zobowiązanego zostało zakwalifikowane jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i przekazane organowi egzekucyjnemu I instancji w celu rozpoznania w trybie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 59 wyżej wymienionej ustawy, umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić tylko w przypadkach enumeratywnie w nim wymienionych. Jednak żaden z nich nie ma odniesienia do W.P., bowiem organ egzekucyjny jest tylko realizatorem zlecenia przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, na żądanie konkretnego wierzyciela. Jeśli więc wierzyciel nie rezygnuje z kontynuowania postępowania egzekucyjnego, to organ egzekucyjny musi takie stanowisko zaakceptować. Ministerstwo Finansów – będące wierzycielem – nie zgodziło się na umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec W.P. i jednocześnie potwierdziło zasadność dochodzenia od zobowiązanego obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...]. Natomiast zgodnie z art. 29 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i nie ma uprawnień do badania wymagalności dochodzonego obowiązku.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, W.P. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia. Wskazał, że jego zażalenie złożone od postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] dotyczyło tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego przez Ministra Finansów za rok 2005, natomiast Izba Skarbowa w K., wydała postanowienie dotyczące tytułu wykonawczego nr [...]. Z tego wynika, że organ odwoławczy wydał postanowienie w innej sprawie, a więc niezgodnie z prawem i z tego powodu całe postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone. Ponadto zarzucił, że w postępowaniu egzekucyjnym pominięto pełnomocnictwo, udzielone przez niego kilka lat wcześniej jego pracownikowi. W dalszej części skargi obszernie wymienił dokumenty, których przedłożenia żąda w celu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na zarzuty skargi podniósł, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. nadał tytułowi wykonawczemu z dnia [...] Nr [...] - obok oryginalnej numeracji - także wewnętrzny numer [...], zgodny z własną ewidencją. Wobec tego bezzasadny jest zarzut skargi, że zażalenie dotyczyło innego tytułu wykonawczego. Nietrafny jest również argument dotyczący pominięcia w postępowaniu egzekucyjnym, ustanowionego wcześniej pełnomocnika, gdyż na żadnym etapie postępowania nie zostało złożone pełnomocnictwo do reprezentowania w nim skarżącego. Ponadto wszelkie pisma i wnioski W.P. składał wyłącznie we własnym imieniu. Odnośnie żądania przedłożenia sądowi dokumentów, obszernie omówionych na siedmiu stronach skargi, organ odwoławczy wskazał, że pozostają one bez znaczenia dla postępowania egzekucyjnego - jak bowiem podkreśliło Ministerstwo Finansów - skarżący może skierować sprawę do rozstrzygnięcia na drogę postępowania sądowego, o czym został poinformowany pismem wierzyciela z dnia [...]. W podsumowaniu organ odwoławczy podniósł, że kwestionowanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie mogło odnieść skutku w postaci umorzenia postępowania egzekucyjnego, bowiem ich kontrola wykracza poza kompetencje organów egzekucyjnych,
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej również P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawowe znaczenie w przedmiotowej sprawie – z uwagi na treść wniosku skarżącego z dnia [...] - miało rozstrzygnięcie przez organ egzekucyjny, czy wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Ministerstwa Finansów z dnia [...] Nr [...].
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. Nr 229 z 2005 r., poz. 1954 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą egzekucyjną, postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) - jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) – jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) – jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) – gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) – jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) – w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) – jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) – jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) – na żądanie wierzyciela; 10) – w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
W piśmie z dnia [...], inicjującym postępowanie w rozpoznawanej sprawie, skarżący kwestionował zasadność prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że w jego ocenie nie istnieje obowiązek objęty tytułem wykonawczym.
W tym zakresie podnieść zatem należało, że w art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej została wyrażona zasada, według której organ egzekucyjny nie jest uprawniony do oceny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
W związku z tym, dopiero w razie zakwestionowania – we właściwym postępowaniu – istnienia egzekwowanego obowiązku, wystąpi przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej.
Zgodnie zatem z cytowanymi wyżej przepisami ustawy egzekucyjnej, prawidłowa była ocena organów obydwu instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że będące wierzycielem Ministerstwo Finansów nie wyraziło zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego, potwierdzając jednocześnie zasadność dochodzenia od skarżącego obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...].
Natomiast odnośnie zarzutu skargi dotyczącego pominięcia w postępowaniu egzekucyjnym, pełnomocnika ustanowionego wcześniej przez skarżącego, wskazać należało, że z akt administracyjnych wynika, iż na żadnym etapie postępowania, nie zostało złożone pełnomocnictwo do reprezentowania w nim skarżącego. Co więcej - pisma i wnioski (w tym wniosek z dnia [...], inicjujący niniejsze postępowanie) zostały złożone przez W.P., działającego osobiście.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia - w zakresie oraz według kryteriów określonych w przytoczonych na wstępie przepisach - stwierdzić zatem należało, że przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego.
Wobec tego - na podstawie art. 151 P.p.s.a. – skarga została oddalona.