I SA/GL 490/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. określającą skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. na kwotę [...] zł, zamiast zadeklarowanej przez podatniczkę kwoty [...] zł. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez firmę H. D. (łącznie [...] zł netto w 2014 r.) oraz C Sp. z o.o. (łącznie [...] zł). W przypadku faktur od H. D., organy wskazały na brak dowodów faktycznego wykonania usług, nierzetelność dowodów zapłaty (gotówkowe KP bez podpisów), problemy z ustaleniem miejsca zamieszkania H. D. (który wymeldował się z C., mieszkał w Niemczech, był karany i wykreślony z rejestru VAT), a także brak zaplecza kadrowego do wykonania zafakturowanych usług. Sąd administracyjny podkreślił, że podobne problemy z fakturami H. D. były już przedmiotem rozstrzygnięć sądowych w sprawach dotyczących lat 2010-2013, a podatniczka sama korygowała zeznania za lata 2011 i 2012, wyłączając te faktury z kosztów. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły nierzetelność tych faktur. W odniesieniu do faktur od C Sp. z o.o., organy zakwestionowały zaliczenie ich do kosztów z powodu sprzeczności z innymi dowodami i braku wyjaśnień ze strony podatniczki. Dokumentacja cen transferowych wskazywała, że to spółka C zleciła skarżącej wykonanie usług, co sugerowało odwrócony charakter transakcji. Sąd uznał, że organy zasadnie odmówiły zaliczenia tych wydatków do kosztów. Sąd odniósł się również do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, stwierdzając, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (wszczęcie postępowania karnego-skarbowego) oraz art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19. Podkreślono, że przeciwko skarżącej wniesiono akt oskarżenia, a w sprawach dotyczących lat 2010 i 2012 zapadły wyroki skazujące. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a ustalenia faktyczne organów podatkowych są prawidłowe i znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie oceny nierzetelnych faktur jako kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych, a także interpretacji przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w kontekście postępowań karnych-skarbowych i ustawy COVID-19.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego argumentacja prawna ma szerokie zastosowanie w sprawach dotyczących kosztów uzyskania przychodów i nierzetelnych faktur.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydatki udokumentowane fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych lub są wystawione przez podmioty nieistniejące lub niezdolne do wykonania usług, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydatki udokumentowane nierzetelnymi fakturami, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami od H. D. i C Sp. z o.o. Ustalono, że faktury te nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji, dowody zapłaty były niewiarygodne, a kontrahenci budzili wątpliwości co do swojej rzetelności i zdolności do wykonania usług. Podatniczka nie przedstawiła wystarczających dowodów na poniesienie faktycznych wydatków.
Czy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego-skarbowego oraz w okresie obowiązywania stanu epidemii COVID-19?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wszczęcie śledztwa w sprawie przestępstwa skarbowego przez Prokuraturę oraz ogłoszenie stanu epidemii COVID-19 spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co potwierdza zasadność wydania decyzji po upływie pierwotnego terminu przedawnienia.
Czy dla zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych istotne jest badanie świadomości podatnika co do nierzetelności kontrahenta lub jego udziału w oszustwie podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Badanie świadomości podatnika nie jest konieczne dla ustalenia, czy wydatek stanowi koszt uzyskania przychodu.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że w podatku dochodowym od osób fizycznych kluczowe jest obiektywne spełnienie przesłanek wynikających z przepisów prawa, a nie subiektywna świadomość podatnika. Badanie dobrej lub złej wiary podatnika może mieć znaczenie w innych postępowaniach (np. VAT, karnoskarbowych), ale nie wpływa na możliwość zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
Przepisy (12)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Kluczowe jest faktyczne poniesienie wydatku, jego udokumentowanie, związek z przychodami i brak wyłączenia z art. 23.
o.p. art. 70 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wskazuje na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania karnego lub karnoskarbowego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy nie narusza ona prawa.
uCOVID-19 art. 15zzr § 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Zawieszenie biegu terminów przedawnienia w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
Pomocnicze
o.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Reguluje sposób zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
u.p.d.o.f. art. 23
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Katalog wydatków, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu do zbadania sprawy pod kątem przedawnienia z urzędu.
k.k.s. art. 56 § 1
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
Przestępstwo skarbowe polegające na podaniu danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym.
k.k.s. art. 62 § 2
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
Przestępstwo skarbowe polegające na nieujawnieniu faktycznego przedmiotu lub podstawy opodatkowania.
k.k.s. art. 6 § 2
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
Określa zasady odpowiedzialności za przestępstwa skarbowe.
k.k.s. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
Określa zasady odpowiedzialności za przestępstwa skarbowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury od H. D. i C Sp. z o.o. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. • Podatniczka nie wykazała faktycznego poniesienia wydatków związanych z zakwestionowanymi fakturami. • Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został zawieszony na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy COVID-19.
Odrzucone argumenty
Zaliczenie wydatków udokumentowanych fakturami od H. D. i C Sp. z o.o. do kosztów uzyskania przychodów. • Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe (dowolność ustaleń, brak wyjaśnienia podstaw, naruszenie zasady prawdy obiektywnej). • Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu pozorności transakcji. • Znaczenie dobrej wiary podatniczki i braku jej świadomości co do nierzetelności kontrahentów.
Godne uwagi sformułowania
koszty uzyskania przychodów są kategorią prawa podatkowego i dane wydatki tylko wtedy mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, gdy wszystkie warunki wymagane przez to prawo zostają łącznie i niepodważalnie spełnione. • Faktura jest nierzetelna w tym kontekście, jeśli w rzeczywistości nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego, w szczególności, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało. • odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, nie jest oparta na zasadzie winy. W tym przypadku obowiązek podatkowy ma charakter obiektywny, a jego warunki wynikają z treści przepisów prawa podatkowego.
Skład orzekający
Paweł Kornacki
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Kandut
członek
Bożena Pindel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie oceny nierzetelnych faktur jako kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych, a także interpretacji przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w kontekście postępowań karnych-skarbowych i ustawy COVID-19."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego argumentacja prawna ma szerokie zastosowanie w sprawach dotyczących kosztów uzyskania przychodów i nierzetelnych faktur.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierzetelnych faktur i ich wpływu na koszty uzyskania przychodów, a także zawiera istotne rozważania dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście pandemii.
“Nierzetelne faktury: dlaczego nie można ich wrzucić w koszty, nawet jeśli zapłacono?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.