I SA/Gd 49/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-02-21
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościbudynki letniskowebudynki pozostałedziałalność gospodarczanajem gruntuSkarb PaństwaNadleśnictwokwalifikacja budynkówstawki podatkowepostępowanie dowodowe

WSA w Gdańsku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie podatku od nieruchomości za 2001 r., uznając, że organy błędnie zakwalifikowały budynki i nie wyjaśniły stanu faktycznego.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2001 r. Skarżący kwestionowali sposób kwalifikacji posiadanych budynków (czy jako letniskowe, czy pozostałe/związane z działalnością gospodarczą) oraz obowiązek podatkowy od najmowanego gruntu. Organy podatkowe utrzymały w mocy decyzję ustalającą podatek, opierając się m.in. na protokole kontroli i uchwale NSA z 1996 r. WSA w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych, brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz błędną interpretację przepisów dotyczących kwalifikacji budynków i obowiązku podatkowego od gruntu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za 2001 r. Spór koncentrował się wokół dwóch głównych kwestii: kwalifikacji budynków będących własnością skarżących oraz obowiązku podatkowego od gruntu najmowanego od Skarbu Państwa. Skarżący argumentowali, że ich budynki, w zależności od okresu, powinny być opodatkowane jako związane z działalnością gospodarczą lub jako budynki pozostałe, a nie jako letniskowe, jak przyjęły organy. Podnosili również, że organ podatkowy nie wykazał należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszył przepisy postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało decyzję organu pierwszej instancji, powołując się m.in. na uchwałę NSA z 1996 r. WSA w Gdańsku uznał skargę za uzasadnioną. Sąd podzielił stanowisko skarżących co do kwalifikacji budynków, wskazując, że powinny być one opodatkowane stawkami właściwymi dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, gdy skarżący byli wpisani do rejestru przedsiębiorców. W pozostałym okresie, brak było podstaw do kwalifikowania budynków jako letniskowych, zwłaszcza że nie wynikało to z faktu posadowienia na działkach rekreacyjnych. Sąd podkreślił, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia charakteru budynków i sposobu ich wykorzystania. Dodatkowo, WSA skrytykował stanowisko organu odwoławczego o ograniczonym udziale strony w postępowaniu w sprawach podatku od nieruchomości oraz brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził zwrot kosztów postępowania i nakazał, aby zaskarżona decyzja nie mogła być wykonana.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, były z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegały opodatkowaniu stawkami podatkowymi właściwymi dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, niezależnie od ich faktycznego wykorzystania w danym okresie. W pozostałym okresie, kwalifikacja do budynków letniskowych wymagała wykazania, że służą one celowi rekreacyjnemu właścicieli, a nie tylko oceny ich charakteru w protokole kontroli.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w okresie prowadzenia działalności gospodarczej budynki powinny być opodatkowane stawkami dla budynków związanych z tą działalnością. W pozostałym okresie, kwalifikacja do budynków letniskowych była nieuzasadniona bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i wykazania celu rekreacyjnego właścicieli. Organy nie wykazały, że najmowany grunt stanowił działkę rekreacyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.p.o.l. art. 6 § ust. 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Nakazuje obniżenie lub podwyższenie podatku, jeżeli nastąpiła zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania, mająca wpływ na wysokość podatku.

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1 i 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Dotyczy przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości (grunty, budynki, budowle).

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Stanowi, że opodatkowaniu podlegają grunty.

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Określa stawki podatku od nieruchomości, w tym dla budynków związanych z działalnością gospodarczą.

Pomocnicze

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 123

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

o.p. art. 192

Ordynacja podatkowa

Obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do dowodów.

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6 i § 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji (faktycznego i prawnego).

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia orzeczenia przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o wykonalności decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

p.d.g. art. 2 § ust. 2

Ustawa - Prawo działalności gospodarczej

Definicja przedsiębiorcy.

p.d.g. art. 7

Ustawa - Prawo działalności gospodarczej

Warunek podjęcia działalności gospodarczej (wpis do rejestru).

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Dotyczy sposobu orzekania przez kolegia.

o.p. art. 247 § § 1 ust. 1

Ordynacja podatkowa

Stwierdzenie nieważności postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa kwalifikacja budynków jako letniskowych zamiast jako związanych z działalnością gospodarczą lub pozostałych. Brak przeprowadzenia przez organy należytego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Naruszenie przepisów o czynnym udziale strony i uzasadnianiu decyzji. Niewykazanie, że najmowany grunt stanowił działkę rekreacyjną.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów podatkowych oparte na protokole kontroli i uchwale NSA z 1996 r. dotyczące kwalifikacji budynków i obowiązku podatkowego od gruntu. Stanowisko organu odwoławczego o ograniczonym udziale strony w postępowaniu w sprawach podatku od nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd skarżących w tym zakresie. Nie budzi wątpliwości, że w sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej, budynki będące własnością skarżących powinny podlegać opodatkowaniu stawkami przeznaczonymi dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, niezależnie od ich faktycznego wykorzystania. Za niedopuszczalne należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że w przypadku podatku od nieruchomości, gdy zobowiązania ustalane są corocznie, czynny udział strony w postępowaniu jest w pewien sposób ograniczony, tak jak również obowiązek rygorystycznego przestrzegania wszystkich reguł postępowania, w tym szczegółowego uzasadniania decyzji.

Skład orzekający

Ewa Kwarcińska

przewodniczący

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Ewa Wojtynowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji budynków dla celów podatku od nieruchomości w zależności od prowadzonej działalności gospodarczej oraz znaczenie postępowania dowodowego i czynnego udziału strony w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 r. oraz specyfiki podatku od nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego w podatkach od nieruchomości, a także jak sądy interpretują przepisy dotyczące kwalifikacji budynków i obowiązków podatkowych najemców. Jest to przykład walki podatnika z organami administracji w kwestii interpretacji przepisów.

Podatek od nieruchomości: Kiedy budynek staje się 'letniskowy', a kiedy 'związany z firmą'?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 49/04 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Ewa Kwarcińska /przewodniczący/
Ewa Wojtynowska
Tomasz Kolanowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Kwarcińska Sędziowie : WSA Tomasz Kolanowski (spr.) WSA Ewa Wojtynowska Protokolant: Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia 17 grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 700 zł (siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy w sprawie M. i M. S. w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2001.
Podstawą wydanego rozstrzygnięcia był ustalony w sprawie następujący stan faktyczny:
Jak wynika z akt sprawy, M. i M. S. są najemcami gruntu o powierzchni 1,20ha, należącego do Skarbu Państwa – Nadleśnictwa. Ponadto są właścicielami budynków o łącznej powierzchni 762m² , które znajdują się na tym gruncie.
Powyższe stanowiło podstawę do wydania decyzji z dnia [...] przez Wójta Gminy ustalającej M. i M. S. należny podatek od nieruchomości za 2001r. w kwocie [...] zł.
Od decyzji tej pełnomocnik stron złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy albo uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W jego uzasadnieniu podniósł, iż organ podatkowy nie zastosował przepisu art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nakazującego obniżenie lub podwyższenie podatku jeżeli nastąpiła zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania, mająca wpływ na wysokość podatku. Ponadto zarzucono naruszenie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 cytowanej ustawy, przyjmując błędnie, że obowiązek podatkowy w stosunku do części nieruchomości będącej nie wyodrębnioną częścią gruntu spoczywa na najemcy, a nie na właścicielu. Błędnie przyjęto, że część gruntu nie stanowiąca odrębnej nieruchomości stanowi odrębny przedmiot opodatkowania. Ponadto zdaniem pełnomocnika strony, błędnie określono wysokość stawek za poszczególne przedmioty opodatkowania, poprzez niewłaściwe przypisanie poszczególnych nieruchomości do kategorii określonych w uchwale Rady Gminy.
W odwołaniu zrzucono także naruszenie przepisów postępowania – art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W decyzji organu pierwszej instancji błędnie wskazano, że podatnicy są właścicielami nieruchomości, a wysokość podatku ustalono na podstawie złożonej przez skarżących deklaracji i ewidencji gruntów. Sposób obliczenia podatku odbiega od składanych wykazów nieruchomości jak i od stanu faktycznego i prawnego. Podatnicy nie są właścicielami a najemcami gruntu. Są jedynie właścicielami budynków nie związanych trwale z gruntem. Zdaniem pełnomocnika strony, skoro zgonie z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podlegają grunty, to część gruntu nie stanowiąca odrębnej nieruchomości nie jest odrębnym przedmiotem opodatkowania i na najemcach nie może ciążyć obowiązek podatkowy. Na potwierdzenie tego stanowiska przywołano uchwałę 5 sędziów NSA z dnia 25 czerwca 2001r., sygn. akt FPK 4/00, w której sąd orzekł, że posiadacz lokalu nie wyodrębnionego prawnie, będącego częścią nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Poza tym zarzucono, że nie wyjaśniono powodów zakwalifikowania niektórych budynków do "domów rekreacyjnych", a nie "budynków pozostałych". Wszystkie budynki przeznaczone są do działalności gospodarczej, a po jej zakończeniu winny być uznane za budynki pozostałe, nie związane z działalnością gospodarczą. Błędna klasyfikacja powoduje nieuzasadnione rozróżnienie na budynki pozostałe oraz domy rekreacyjne. Zdaniem pełnomocnika strony, o sposobie klasyfikowania budynków dla celów podatku od nieruchomości decyduje sposób ich wykorzystania przez podatnika.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, obowiązek podatkowy ciąży na osobach, które są posiadaczami nieruchomości, albo obiektów budowlanych nie związanych trwale z gruntem stanowiących własność Skarbu Państwa, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem. Skoro strony na podstawie umowy posiadają grunty Skarbu Państwa, to ciąży na nich obowiązek podatkowy. Organ odwoławczy podniósł, że powołana przez strony w odwołaniu uchwała NSA nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Wskazał natomiast na uchwałę 5 sędziów NSA z dnia 19 sierpnia 1996r., sygn. akt FPK 9/96, w której stwierdzono, że w przypadku gdy w wyniku umowy cywilnoprawnej zawartej z jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe przekazano w posiadanie zależne nieruchomość stanowiącą własność Skarbu Państwa, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży a posiadaczu zależnym.
W zakresie podatku od budynków, organ odwoławczy stwierdził, że budynki te zostały wybudowane i były użytkowane jako domki letniskowe. Organ podatkowy przypisał poszczególne nieruchomości do kategorii określonych w Uchwale Rady Gminy na podstawie protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu 17 października 1997r., w którym wyraźnie zaznaczono charakter i powierzchnię poszczególnych budynków. Zdaniem organu odwoławczego, deklaracje składane przez podatników nie odzwierciedlają stanu faktycznego, albowiem wszystkie budynki zostały zakwalifikowane do kategorii pozostałych.
Odpowiadając na zarzuty naruszenia przepisów postępowania, Kolegium stwierdziło, że w przypadku podatku od nieruchomości, gdy zobowiązania ustalane są corocznie, czynny udział strony w postępowaniu jest w pewien sposób ograniczony, tak jak również obowiązek rygorystycznego przestrzegania wszystkich reguł postępowania, w tym szczegółowego uzasadniania decyzji.
Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z wnioskiem o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: art. 122 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez brak podjęcia przez organ odwoławczy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak przeprowadzenia w sprawie wyczerpującego i należytego postępowania dowodowego oraz dokonania wiążących ustaleń jedynie w oparciu o zebrany w ten sposób materiał dowodowy; art. 123 Ordynacji podatkowej, poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów materiałów; art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie za udowodnione okoliczności, jedynie na podstawie twierdzeń i oświadczeń organu podatkowego I instancji; art. 192 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie za udowodnione w sprawie okoliczności faktycznych, co do których strona nie miała możliwości wypowiedzenia się; art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak zawarcia w decyzji rzetelnego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że wbrew temu, co wynika z uzasadnienia decyzji, sposób obliczenia podatku znacznie odbiega zarówno od składanych wykazów nieruchomości, jak również od stanu prawnego i faktycznego. Skarżący są właścicielami budynków o łącznej powierzchni 762,7m², oraz najmują od Nadleśnictwa grunt leśny o powierzchni 1,20ha na podstawie umowy najmu z dnia 17 lipca 1995r. Skarżący składali wykaz nieruchomości, w którym wszystkie należące do nich budynki o łącznej powierzchni 762m², w okresie w którym nie wykorzystują ich do prowadzenia działalności gospodarczej, należy zaliczyć do kategorii budynków pozostałych i opodatkować stawką w wysokości 3,10 złotych. Ponadto wskazują, że nie jest prawdą, że przedmiotowe budynki zostały wybudowane i były użytkowane jako letniskowe. Uzasadnienie decyzji nie wskazuje na żaden dokument ani dowód, które potwierdzałyby tę tezę. Podobnie nieuzasadnione jest twierdzenie, że sprawy dotyczące kwalifikacji poszczególnych budynków były przedmiotem rozstrzygnięć w decyzjach wymiarowych za lata poprzednie. Skarżący złożyli bowiem odwołania od decyzji ustalających podatek od nieruchomości za poprzednie lata podatkowe. Stwierdzili ponadto, że zarówno organ I instancji jak i II instancji nie przedstawiły żadnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, które stanowiłyby przesłankę do zakwestionowania prawidłowości zakwalifikowania wszystkich posiadanych przez nich budynków, po likwidacji działalności gospodarczej, do kategorii określonej w uchwale Rady Gminy jako "budynki pozostałe". W przekonaniu skarżących przesłanką prawną do zakwalifikowania danego budynku do odpowiedniej kategorii jest art. 6 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z którego należy wyciągnąć wniosek, że o tym do jakiej kategorii należy zaliczyć budynek dla potrzeb podatku od nieruchomości, decyduje sposób jego wykorzystywania przez podatnika. Na poparcie swojego stanowiska przytoczyli uchwałę 7 sędziów NSA z 1 lipca 2002r., sygn. akt FPK 2/02, w której Sąd stwierdził, że kryterium zaspakajania podstawowych potrzeb właściciela i jego najbliższej rodziny odgrywa przy kwalifikacji budynku dla potrzeb podatku od nieruchomości rolę podstawową.
Skarżący podnieśli, że w sezonie letnim wykorzystują budynki na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na wynajmie domków kempingowych, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Fakt ten zgłaszają każdorazowo Urzędowi Gminy, składając stosowne wykazy nieruchomości, w których deklarują zmianę sposobu wykorzystywania przedmiotowych budynków z budynków pozostałych na budynki wykorzystywane do działalności gospodarczej, co wiąże się ze wzrostem stawki podatku od nieruchomości w okresie, w którym prowadzona jest działalność. Po jej likwidacji poprzez wykreślenie z ewidencji, skarżący informują o ty fakcie Urząd Gminy i w stosownym wykazie nieruchomości deklarują zmianę sposobu wykorzystywania przedmiotowych budynków z budynków związanych z działalnością gospodarczą na budynki pozostałe, co jest zgodne ze stanem faktycznym.
Ponadto strona skarżąca wskazała, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie doręczyło skutecznie zawiadomienia o mającym się odbyć w dniu [...] posiedzenia, przez co skarżący zostali pozbawieni możliwości wypowiedzenia się co do materiałów i dowodów zebranych w sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Ponadto stwierdziło, że zgodnie z ustawą o samorządowych kolegiach odwoławczych orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Niniejsza sprawa, w ocenie organu, nie wymagała przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie z dnia [...] zapadło na posiedzeniu niejawnym, dlatego też strony nie zostały o nim powiadomione.
W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w dniu 21 lutego 2006r. skarżący przedłożyli pismo procesowe. Powołali się w nim na treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia [...]., sygn. akt [...], uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie M. i M. S. w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 1997r. W uzasadnieniu powołanego orzeczenia, sąd stwierdził, że brak było podstaw do opodatkowania części budynków ośrodka wczasowego w okresie, gdy nie były wykorzystywane na ten cel, stawką podatku jak od budynków letniskowych. Istotne w sprawie jest bowiem rozróżnienie możliwości zaspokojenia celu rekreacyjnego właściciela nieruchomości od działalności gospodarczej ośrodka wczasowego. Poza tym skarżący wskazali, że w dniu wydania decyzji wymiarowej najmowany grunt podlegał wyłącznie rygorom podatku leśnego, a nie podatku od nieruchomości. Nadleśnictwo uiściło z tego tytułu podatek leśny za 2001r. Na dowód powyższego skarżący załączyli pismo Nadleśnictwa Z-2127/5/04 z 10 lutego 2004r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem. W wyniku takiej kontroli orzeczenie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie skarga jest uzasadniona.
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy stosowania stawek podatku od nieruchomości od budynków będących własnością skarżących oraz istnienia obowiązku podatkowego od najmowanego od Skarbu Państwa gruntu. Zdaniem skarżących posiadane budynki nie mogą być zakwalifikowane, jak uczyniły to organy podatkowe, do kategorii budynków letniskowych. W czasie, gdy skarżący prowadzą działalność gospodarczą powinni opłacać podatek od nieruchomości stawkami przeznaczonymi dla budynków związanych z prowadzoną działalnością, a w pozostałym okresie powinny być kwalifikowane do budynków pozostałych. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd skarżących w tym zakresie.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 1997r. budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, były z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegały opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) – por. treść uchwały 5 sędziów NSA z 2 kwietnia 2001r., sygn. akt FPK 3/00, publ. ONSA 2001/4/150, dotyczącej opodatkowania gruntów będących w posiadaniu przedsiębiorcy. Problem ten był wielokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez sądy administracyjne, które zajmowały jednolite stanowisko. Nie budzi wątpliwości, że w sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej, budynki będące własnością skarżących powinny podlegać opodatkowaniu stawkami przeznaczonymi dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, niezależnie od ich faktycznego wykorzystania.
Pojęcie przedsiębiorcy, w stanie prawnym obowiązującym w 2001r., regulowała ustawa z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 2 cytowanej ustawy, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna orz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą. Z kolei w myśl art. 7 zd. pierwsze cytowanej ustawy, przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców. Z powyższego można sformułować tezę, że o tym czy jakiś podmiot jest przedsiębiorcą czy też nie, przesądza wpis do rejestru przedsiębiorców (Komentarz do art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej, M. Zdyb, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz, Zakamycze, 2000).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący powinni opłacać podatek od budynków według stawek właściwych dla budynków związanych z działalnością gospodarczą za okres, gdy byli oni wpisani do rejestru przedsiębiorców. Akta sprawy nie zawierają jednak dokumentów w postaci wpisu do ewidencji oraz wykreślenia z niej, stąd brak możliwości przesądzenia za jaki okres 2001r. skarżący powinni opłacać podatek od nieruchomości według tych stawek.
Kwestią sporną pozostaje zakwalifikowanie budynków do odpowiedniej kategorii budynków w pozostałym okresie 2001r., tj. gdy skarżący nie byli przedsiębiorcami. Jak wynika z akt sprawy Uchwałą Rady Gminy z dnia 21 grudnia 2000r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości, podatku od posiadania psów oraz opłaty lokalnej to jest opłaty targowej, miejscowej i administracyjnej, określono między innymi stawki podatku od nieruchomości. Zgodnie z § 1 pkt 4 uchwały, stawka podatku od budynków rekreacyjnych i garaży na działkach rekreacyjnych wynosiła 5,29zł od 1 m² powierzchni użytkowej, a od pozostałych budynków lub ich części 3,10zł od 1 m² powierzchni użytkowej. Jak wynika z powyższego przepisu uchwały, wyższa stawka podatku obowiązywała od budynków rekreacyjnych tylko wówczas, gdy były one posadowione na działkach rekreacyjnych. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby najmowany przez stronę skarżącą grunt należał do kategorii gruntów rekreacyjnych. Z pewnością nie może przesądzać o tym treść umowy zawartej z Nadleśnictwem. Organ w powyższym zakresie nie przeprowadził natomiast żadnego postępowania dowodowego.
Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia [...]., sygn. akt [...], w sprawie ze skargi M. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 1997r., zgodnie z którym, istotne w sprawie jest rozróżnienie możliwości zaspakajania celu rekreacyjnego właściciela nieruchomości od działalności gospodarczej ośrodka wczasowego. Budynki będące własnością skarżących służyły w sezonie prowadzeniu działalności gospodarczej. Ich charakter wskazuje na możliwość sezonowego ich wykorzystywania. Organy podatkowe nie przeprowadziły żadnego postępowania w celu ustalenia, czy budynki te w okresie gdy nie stanowiły własności przedsiębiorcy służyły celowi rekreacyjnemu właścicieli. W tym zakresie za zasadny należy uznać zarzuty skargi o naruszeniu przepisów postępowania, w szczególności art. 122 Ordynacja podatkowa, nakazującego podjęcie przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Oparcie się w decyzji jedynie na ocenie charakteru budynków wyrażonej w protokole z kontroli jest niewystarczające, w szczególności gdy brak w nim uzasadnienia przyjętego stanowiska, a skarżący wnieśli do niego zastrzeżenia. Powyższe powoduje, że dokonana przez organ podatkowy ocena materiału dowodowego nie mieści się w granicach zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej.
Poza tym za niedopuszczalne należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że w przypadku podatku od nieruchomości, gdy zobowiązania ustalane są corocznie, czynny udział strony w postępowaniu jest w pewien sposób ograniczony, tak jak również obowiązek rygorystycznego przestrzegania wszystkich reguł postępowania, w tym szczegółowego uzasadniania decyzji. Po pierwsze ograniczenia tego rodzaju musiałyby wynikać wprost z przepisów prawa. Po drugie zaś, w rozpoznawanej sprawie istniał spór co do kwalifikowania budynków do poszczególnych kategorii, od którego uzależniona jest stawka podatku od nieruchomości. Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie zawiera natomiast uzasadnienia faktycznego i prawnego, co powoduje, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Ponadto Sąd zwraca uwagę na występujące w sprawie uchybienia w zakresie przepisów postępowania. Jak wynika z akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]., działając na podstawie art. 247 § 1 ust. 1 Ordynacji podatkowej, stwierdziło nieważność postanowienia Wójta Gminy w sprawie przywrócenia M. i M. S. terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2001r. Stwierdziło bowiem, że przedmiotowe postanowienie wydane zostało z naruszeniem właściwości. Jednocześnie jednak nie wydało w tym zakresie postanowienia, a jeżeli przyjąć że uznało, iż odwołanie wniesiono w terminie, nie zajęło stanowiska w tym zakresie w zaskarżonej decyzji. Jednak wobec merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy uchybienie powyższe pozostaje bez wpływu na ocenę wydanej przez organ odwoławczy decyzji.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu koniecznym będzie prawidłowe ustalenie wysokości podatku od nieruchomości przy uwzględnieniu stanowiska wyrażonego przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu. Ponadto organ zobowiązany będzie do wyjaśnienia, czy w kontekście przedłożonych na rozprawie dowodów, na skarżących ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od gruntu znajdującego się w posiadaniu strony na podstawie umowy ze Skarbem Państwa reprezentowanym przez Nadleśnictwo.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję.
Zgodnie z dyspozycją art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, a na podstawie art. 200 cytowanej ustawy, o kosztach postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI