I SA/Gl 485/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-11-19
NSApodatkoweŚredniawsa
zabezpieczenie zobowiązań podatkowychVATOrdynacja podatkowaobawa niewykonania zobowiązaniaskarżony organkontrola celno-skarbowafakturyoszustwo podatkowemajątek podatnikakoszty postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, uznając brak wystarczających dowodów na uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania przez podatnika.

Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w VAT oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wykazał wystarczająco uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania przez skarżącą. Sąd wskazał na sprzeczności w ustaleniach organu dotyczących zaległości podatkowych i egzekucji, a także na niepełną analizę majątku skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę E. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) dotyczącą określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lutego do listopada 2022 r. wraz z odsetkami oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewystarczającą ocenę przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania. Sąd wskazał, że organ podatkowy nie wykazał jednoznacznie, czy skarżąca zaprzestała regulowania zobowiązań publicznoprawnych, powołując się na sprzeczne dane dotyczące zaległości i postępowań egzekucyjnych. Ponadto, Sąd uznał, że analiza majątku skarżącej była niepełna, a wartość nieruchomości i środków pieniężnych przekraczała przewidywane zobowiązanie podatkowe. Sąd nakazał organowi ponowne zbadanie aktualnej wartości majątku, weryfikację zbycia nieruchomości i otrzymanych udziałów, a także aktualnego stanu zadłużenia i postępowań egzekucyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wykazał wystarczająco uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania przez skarżącą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ podatkowy nie wykazał jednoznacznie, czy skarżąca zaprzestała regulowania zobowiązań publicznoprawnych, powołując się na sprzeczne dane dotyczące zaległości i postępowań egzekucyjnych. Ponadto, analiza majątku skarżącej była niepełna, a wartość nieruchomości i środków pieniężnych przekraczała przewidywane zobowiązanie podatkowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

o.p. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego przed terminem płatności jest dopuszczalne, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań lub dokonuje czynności zbycia majątku utrudniających egzekucję.

o.p. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zabezpieczenia można dokonać w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego lub zwrotu podatku.

o.p. art. 33 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

W przypadku zabezpieczenia przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania, zabezpieczeniu podlega również kwota odsetek za zwłokę.

o.p. art. 33 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego, jeśli skarga została uwzględniona.

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zasady zwrotu kosztów postępowania.

Pomocnicze

u.KAS art. 62 § 4

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Reguluje uprawnienia organów KAS w zakresie kontroli.

u.p.t.u. art. 96 § 9

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa przesłanki wykreślenia podatnika z rejestru VAT.

u.p.t.u. art. 96 § 9a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa przesłanki wykreślenia podatnika z rejestru VAT z urzędu.

u.p.t.u. art. 96 § 9h

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Reguluje przywrócenie podatnika do rejestru VAT.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Analiza majątku skarżącej była niepełna. Sprzeczności w ustaleniach organu dotyczących zaległości podatkowych i postępowań egzekucyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o zabezpieczeniu nie zastępuje decyzji określającej wysokość zobowiązania. Istotą tej decyzji jest dokonanie zabezpieczenia, a nie rozstrzyganie co do wysokości zobowiązania. Określenie w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania ma charakter informacyjny. Uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, wymaga wykazania, ale przedmiotem tego procesu nie musi być udowodnienie, że na pewno, z całą pewnością, podatnik danego zobowiązania nie wykona.

Skład orzekający

Dorota Kozłowska

przewodniczący

Piotr Pyszny

sprawozdawca

Anna Rotter

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego w postępowaniu zabezpieczającym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w kontekście Ordynacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego - zabezpieczenia zobowiązań, a jej rozstrzygnięcie opiera się na analizie dowodów i ocenie obaw organu podatkowego, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Sąd uchyla zabezpieczenie podatkowe: czy organ zbyt pochopnie obawiał się niewykonania zobowiązania?

Dane finansowe

WPS: 799 856 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 485/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-11-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter
Dorota Kozłowska /przewodniczący/
Piotr Pyszny /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 33 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędzia WSA Piotr Pyszny (spr.), Sędzia WSA Anna Rotter, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 27 lutego 2024 r. nr 2401-IEW1.4253.54.2023 UNP: 2401-24-050090 w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2022 r. do listopada 2022 r. wraz z odsetkami za zwłokę i zabezpieczenia jej na majątku podatnika 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ, DIAS) z dnia 27 lutego 2024 r. nr 2401-IEW1.4253.54.2023 UNP: 2401-24-050090 dotycząca określenia E sp. z o.o. w Z. (dalej jako strona, skarżąca) przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2022 r. do listopada 2022 r. wraz z odsetkami za zwłokę i zabezpieczenia jej na majątku podatnika.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 oraz art. 13 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 - dalej jako Ordynacja podatkowa, o.p.).
Stan sprawy:
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej jako organ pierwszej instancji, Naczelnik) w ramach kontroli celno-skarbowych nr [...] (za okres od 1 lutego 2022 r. do 30 czerwca 2022 r.) oraz nr [...] (za okres od 1 lipca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r.) prowadzonych wobec skarżącej, decyzją z 22 września 2023 r. określił:
a) za luty 2022 r.:
- przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 49.872,00 zł;
- kwotę odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji naliczonych od zaległości podatkowej wynikającej z określonego powyżej przybliżonego zobowiązania podatkowego w wysokości 7.804,00 zł;
b) za marzec 2022 r.:
- przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 148.048,00 zł;
- kwotę odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji naliczonych od zaległości podatkowej wynikającej z określonego powyżej przybliżonego zobowiązania podatkowego w wysokości 32.744,00 zł;
c) za kwiecień 2022 r.:
- przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 106.008,00 zł;
- kwotę odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji naliczonych od zaległości podatkowej wynikającej z określonego powyżej przybliżonego zobowiązania podatkowego w wysokości 10.540,00 zł;
d) za maj 2022 r.:
- przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 9.803,00 zł;
- kwotę odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji naliczonych od zaległości podatkowej wynikającej z określonego powyżej przybliżonego zobowiązania podatkowego w wysokości 28.863,00 zł;
e) za czerwiec 2022 r.:
- przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 80.707,00 zł;
- kwotę odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji naliczonych od zaległości podatkowej wynikającej z określonego powyżej przybliżonego zobowiązania podatkowego w wysokości 23.051,00 zł;
f) za lipiec 2022 r.:
- przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 7.108,00 zł;
- kwotę odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji naliczonych od zaległości podatkowej wynikającej z określonego powyżej przybliżonego zobowiązania podatkowego w wysokości 1.257,00 zł;
g) za sierpień 2022 r.:
- przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 241.611,00 zł;
- kwotę odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji naliczonych od zaległości podatkowej wynikającej z określonego powyżej przybliżonego zobowiązania podatkowego w wysokości 34.312,00 zł;
h) za wrzesień 2022 r.:
- przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 58.995,00 zł;
- kwotę odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji naliczonych od zaległości podatkowej wynikającej z określonego powyżej przybliżonego zobowiązania podatkowego w wysokości 11.013,00 zł;
i) za październik 2022 r.:
- przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 21.154,00 zł;
- kwotę odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji naliczonych od zaległości podatkowej wynikającej z określonego powyżej przybliżonego zobowiązania podatkowego w wysokości 4.297,00 zł;
j) za listopad 2022 r.:
- przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 149.053,00 zł;
- kwotę odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji naliczonych od zaległości podatkowej wynikającej z określonego powyżej przybliżonego zobowiązania podatkowego w wysokości 15.480,00 zł;
oraz dokonał zabezpieczenia na majątku skarżącej na poczet ww. zobowiązań podatkowych i odsetek za zwłokę w łącznej kwocie 799.856,00 zł za okres od 1 lutego 2022 r. do 31 grudnia 2022 r.
W wyniku rozpatrzenia odwołania DIAS wydał decyzję zaskarżoną do tut. Sądu, którą:
1) uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej:
- określenia przybliżonej kwoty odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji naliczonych od zaległości podatkowej wynikającej z określonego zobowiązania w podatku od towarów i usług za 5/2022 r. w wysokości 28.863,00 zł, i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, tj. określił przybliżoną kwotę odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji naliczonych od zaległości podatkowej wynikającej z określonego zobowiązania w podatku od towarów i usług za 5/2022 r. w wysokości 28.469,00 zł,
- dokonania zabezpieczenia na poczet zobowiązań podatkowych i odsetek za zwłokę za 2-11/2022 r. w łącznej kwocie 799.856,00 zł i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, tj. dokonał zabezpieczenia na poczet zobowiązań podatkowych i odsetek za zwłokę od zaległości za 2-11/2022r. w łącznej kwocie 799.462,00 zł,
2) w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Korzystając z uprawnień reformatoryjnych organ zmienił decyzję w zakresie określenia przybliżonej kwoty odsetek za zwłokę naliczonych od zaległości podatkowej wynikającej z określonego zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2022 r., w pozostałej części utrzymał decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na ustalenia dokonane przez ten organ.
W toku kontroli ustalono, że skarżąca została zarejestrowana w Rejestrze Przedsiębiorców z dniem 4 grudnia 2017 r. i powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą w jednoosobową spółkę kapitałową. Wspólnikiem jest E. M. posiadający 2275 udziałów o łącznej wartości 2.275.000,00 zł. Jest on też prezesem zarządu. Funkcję prokurenta samoistnego pełni K. M., zaś K. D. udzielona została prokura łączna z prezesem zarządu lub drugim prokurentem. Organ pierwszej instancji ustalił posiadane przez stronę w kontrolowanym zakresie adresy wykonywania działalności gospodarczej. Ustalił także zakres prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Nadto ustalił, że strona posiada 16 rachunków bankowych prowadzonych przez M S.A. oraz 2 rachunki bankowe prowadzone przez P S.A. W dalszej części uzasadnienia decyzji pierwszej instancji Naczelnik przedstawił dane wynikające ze złożonych przez stronę w ustawowym terminie plików JPK_V7M za kontrolowany okres oraz korekt przedmiotowych plików.
Organ pierwszej instancji ustalił, że skarżąca na dzień wszczęcia kontroli celno-skarbowych posiadała majątek w postaci 2 nieruchomości obciążonych hipoteką. Na podstawie danych z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych ustalono, że w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji strona figurowała w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych jako użytkownik wieczysty działki gruntu w użytkowaniu wieczystym i budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, położonej w K.1, T., o powierzchni 0,3550 HA, KW [...], obciążonej hipoteką umowną na rzecz P S.A. na kwotę 1.410.000,00 zł.
Naczelnik ustalił również, że na podstawie umowy przeniesienia z 6 czerwca 2023 r., tj. po wszczęciu kontroli celno-skarbowych, skarżąca przeniosła na rzecz C Sp. z o.o. prawo użytkowania wieczystego działki gruntowej i budynku stanowiącego odrębną nieruchomość położonej w K.1, T., ul. [...] [...], o powierzchni 0,0239 HA, KW [...].
Dalej organ pierwszej instancji ustalił, że skarżąca figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jako właściciel 11 pojazdów.
W odpowiedzi na wezwanie organu pierwszej instancji do złożenia oświadczenia o nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego - ORD-HZ skarżąca wskazała opisaną wyżej nieruchomość obciążoną hipoteką.
Nadto organ pierwszej instancji ustalił, że w deklaracjach VAT za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2022 r. skarżąca wykazała nabycie środków trwałych w łącznej kwocie 3.163.939,00 zł. Ustalono również, że wobec skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez III Urząd Skarbowy w S..
Analiza plików JPK_V7M za okres od 1 lutego 2022 do 31 grudnia 2022 r. wykazała, że skarżąca deklarowała nabycie towarów i usług m.in. od podmiotów: E1 Sp. z o.o. (25,52 % zakupów pozostałych), B Sp. z o.o. (11,60 % zakupów pozostałych). Kontrole celno-skarbowe prowadzone wobec tych podmiotów wykazały m.in., że:
• E1 Sp. z o.o. - ujawnionym członkiem zarządu w okresie od 9 listopada 2020 roku do 23 czerwca 2023 r. był D. M.; aktualnie spółka nie posiada zarządu, a od 23 czerwca 2023 r. reprezentowana jest przez prokurenta J. M.. Ujawnionymi udziałowcami podmiotu są: D. M. posiadający 25 udziałów o łącznej wartości nominalnej 1.250,00 zł (data wpisu do KRS 20 stycznia 2023 r.), R. B. posiadający 25 udziałów o łącznej wartości nominalnej 1.250,00 zł (data wpisu do KRS 20 stycznia 2023 roku), J. M. posiadający 50 udziałów o łącznej wartości nominalnej 2.500,00 zł (data wpisu do KRS 9 listopada 2020 r.). Nadto ustalono, że osobami upoważnionymi do rachunków bankowych podmiotu są: R. B., J. M., A. O. oraz D. M.. Spółka nie posiada nieruchomości, posiada jeden pojazd, w złożonym sprawozdaniu finansowym nie wykazała aktywów trwałych, w złożonych deklaracjach VAT-7 nie wykazała nabycia środków trwałych. Analiza plików JPK_V7K złożonych przez E1 Sp. z o.o. wykazała, że spółka ta dokonała w okresie od lutego 2022 r. do grudnia 2022 r. odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych m.in. przez: B Sp. z o.o. (48% zakupu); B1 Sp. z o. o. (25,47% zakupu); E2 Sp. z o.o. NIP [...] (10,77 % zakupu). Zarówno firma B Sp. z o.o., B1 Sp. z o.o., jak i E2 sp. z o.o. wykazały w złożonych plikach JPK_VAT ww. faktury sprzedaży na rzecz E1 Sp. z o.o.
• B Sp. z o.o. - w okresie od 13 grudnia 2021 r. do 29 września 2022 r. 50% udziałów posiadał W W, a w okresie od 29 września 2022 r. do 25 listopada 2022 r. – K. L.. Prezesem zarządu i jedynym ujawnionym udziałowcem podmiotu jest E. A. posiadający 91 udziałów o łącznej wartości nominalnej 4.550,00 zł (data wpisu do KRS 25 listopada 2022 roku). Prokurentem spółki jest J. M. (data wpisu do KRS 25 listopada 2022 roku). Z danych posiadanych przez tut. organ wynika również, że: do rachunków bankowych podmiotu upoważnieni są: R. B., J. M.; spółka nie posiada nieruchomości, spółka nie posiada pojazdów, w złożonym sprawozdaniu finansowym nie wykazała aktywów trwałych. Ustalono, że pod adresem rejestracyjnym spółki znajduje się biuro wirtualne, gdzie nie można zastać prezesa zarządu, a które obsługuje jedynie korespondencję spółki. Prezes spółki od półtora roku nie przebywa pod ostatnim wskazanym przez siebie adresem zamieszkania. Biuro rachunkowe, które jako ostatnie prowadziło sprawy spółki, zwróciło wszelką dokumentację rachunkową prezesowi spółki, który obecnie jest nieosiągalny. Wszelki kontakt telefoniczny i mailowy ze spółką jest niemożliwy, ponieważ wskazany numer telefonu i adres mailowy należały do firmy A A. O., która prowadziła obsługę administracyjną spółki, jednakże pół roku temu zakończyła współpracę ze spółką. B Sp. z o.o. wykazała w JPK_V7M odpowiednio za poszczególne miesiące po stronie sprzedaży wszystkie ww. faktury wystawione na rzecz skarżącej.
Analiza plików JPK_V7M złożonych przez B Sp. z o.o. wykazała, że spółka ta dokonała w okresie od lutego 2022 r. do grudnia 2022 r. odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych m.in. przez: E1 Sp. z o.o., (13,22 % zakupu); B1 Sp. z o.o. (24,39 % zakupu); E2 Sp. z o.o. (1,15% zakupu).
Zarówno firma E1 Sp. z o.o., jak i E2 Sp. z o.o., wykazały w złożonych plikach JPK_VAT ww. faktury sprzedaży na rzecz B Sp. z o. o.
E2 sp. z o. o. w złożonych plikach JPK_V7K za okres od lutego 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku nie wykazała natomiast żadnej dostawy na rzecz podmiotu B sp. z o. o. E2 sp. z o.o. złożyła rejestry podatku od towarów i usług w formie plików JPK za okres od 1 lipca 2019 roku do 31 grudnia 2021 roku oraz za 1 kwartał 2022 roku.
E2 Sp. z o.o. została wykreślona z rejestru czynnych podatników podatku od towarów i usług 18 listopada 2022 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika, jeżeli mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem.
Prezesem zarządu i jedynym udziałowcem spółki B1 sp. z o.o. jest W. W. posiadający 100 udziałów o łącznej wartości nominalnej 5 000 PLN (data wpisu do KRS 22 września 2022 roku). Osobami upoważnionymi do rachunków bankowych podmiotu są: L. K. (były prezes zarządu i udziałowiec wykreślony wpisem z KRS 22 września 2022 roku) oraz W. W.. Spółka nie posiada nieruchomości, posiada 7 pojazdów. Ostatnie sprawozdanie finansowe spółki złożone zostało za 2019 r., w złożonym sprawozdaniu wykazała aktywa trwałe w kwocie 10.600,00 zł. Spółka złożyła rejestry podatku od towarów i usług w formie plików JPK_V7M za okres od 1 maja 2019 r. do 30 września 2022 r. Podmiot został wykreślony z rejestrów czynnych podatników podatku od towarów i usług przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. 3 kwietnia 2023 r. na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym wykreśleniu z urzędu z rejestru jako podatnik VAT podlega podatnik, który będąc obowiązanym do złożenia deklaracji, o której mowa w art. 99 ust. 1, 2 lub 3, nie złożył takich deklaracji za 3 kolejne miesiące lub takiej deklaracji za kwartał. Ponadto w trakcie kontroli celno-skarbowej prowadzonej w spółce ustalono, że pod adresem siedziby spółki nie stwierdzono prowadzenia działalności gospodarczej przez ten podmiot. Ustalono, że pod wskazanym adresem znajdują się inne firmy. Pod dwoma innymi wskazanymi przez spółkę adresami również nie stwierdzono prowadzenia przez nią działalności.
Analiza plików JPK_V7M złożonych przez B1 Sp. z o.o. wykazała, że spółka ta dokonała w okresie od lutego 2022 r. do września 2022 r. odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez: Z Sp. z o.o. (67,17 % zakupu); E2 Sp. z o.o. (4,63 % zakupu); V Sp. z o.o. (16,10 % zakupu); B Sp. z o.o. (4,92% zakupu); E1 Sp. z o.o. (1,85 % zakupu).
Zarówno firma E2 Sp. z o. o., E1 sp. z o.o. jak i B Sp. z o. o. wykazały w złożonych plikach JPK_VAT ww. faktury sprzedaży na rzecz B1 Sp. z o.o. Spółka Z nie wykazała dostawy na rzecz B1 Sp. z o.o. za ww. okres.
V sp. z o.o. w złożonych plikach JPK_V7M za okres od lutego 2022 r. do grudnia 2022 r. zaewidencjonowała ww. faktury wystawione na rzecz B1 Sp. z o.o., przy czym wskazała również korekty na minus do tych wszystkich faktur.
Z sp. z o.o. - ujawnionym prezesem zarządu i jedynym udziałowcem podmiotu jest P. M. posiadająca 95 udziałów o łącznej wartości nominalnej 4.750,00 zł (data wpisu do KRS 18 października 2018 roku). Osobami upoważnionymi do rachunków bakowych podmiotu są: M. L. były prezes zarządu i udziałowiec podmiotu (wykreślony wpisem z KRS 18 października 2018 roku) oraz P. M.. Spółka nie posiada nieruchomości ani pojazdów. Ostatnie sprawozdanie finansowe spółki zostało złożone za 2019 r., w złożonych sprawozdaniach finansowych za lata 2016-2019 wykazała aktywa trwałe w kwocie 1.300.000,00 zł. Spółka została zarejestrowana do rejestru podatników podatku od towarów i usług jako podatnik VAT-czynny w dniu 8 września 2011 r. Złożyła rejestry podatku od towarów i usług w formie plików JPK_V7K za okres od 4 kwartału 2011 r. do 4 kwartału 2022 r. Wobec spółki w dniu 12 czerwca 2023 r. została wszczęta kontrola celno-skarbowa, której przedmiotem była rzetelność deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 1.07.2022 do 31.12.2022 r. Na podstawie art. 62 ust. 4 z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 ze zm.) w dniu 26.06.2023 r. spółka złożyła korekty plików JPK_V7K za kontrolowany okres tj. od lipca 2022 r. do grudnia 2022 r., w których spółka zmniejszyła deklarowane kwoty podatku należnego oraz podatku naliczonego. W trakcie weryfikacji dokumentów ustalono, że w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w O. i prowadzone było postępowanie wyjaśniające dotyczące wystawionych przez spółkę faktur na rzecz B1 sp. z o.o. Otrzymano kserokopie trzech faktur pro-forma wraz z wyjaśnieniem, w którym wskazano, że transakcje zawarte w tych fakturach nie zostały zrealizowane. B1 Sp. z o.o. błędnie zaksięgowała ww. Faktury.
E2 Sp. z o.o. - ujawnionym prezesem zarządu i jedynym udziałowcem podmiotu jest K. Z. posiadający 100 udziałów o łącznej wartości nominalnej 5.000,00 zł (wpisany do KRS 1 czerwca 2022 roku). Osobami upoważnionymi do rachunków bankowych są J. M. (były członek zarządu i udziałowiec wykreślony wpisami z KRS 14 grudnia 2021 roku - udziały, 27 kwietnia 2022 roku - reprezentant), D. M. (były członek zarządu i udziałowiec wykreślony wpisami z KRS 17 grudnia 2021 roku - reprezentant, 21 kwietnia 2022 roku - udziały) oraz A. O.. Ostatnie sprawozdanie finansowe spółki zostało złożone za 2019 r. Analiza plików JPK_V7K wykazała, że spółka ta dokonała w okresie od lutego 2022 r. do marca 2022 r. odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych m.in. przez A1 Sp. z o.o., (99,67 % zakupu). A1 sp. z o.o. w złożonych plikach JPK_V7M za okres od lutego 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku nie wykazała natomiast żadnej dostawy na rzecz E2 sp. z o.o.
V Sp. z o.o. - ujawnionymi reprezentantami i udziałowcami podmiotu są: J. T.- prezes zarządu posiadający 50 udziałów o łącznej wartości nominalnej 2.500,00 zł (data wpisu do KRS 16 sierpnia 2021 roku) oraz B. C. - wiceprezes zarządu posiadający 50 udziałów o łącznej wartości nominalnej 2.500,00 zł (data wpisu do KRS 16 sierpnia 2021 roku). Osobami upoważnionymi do rachunków bankowych podmiotu są: B. C., T. J.. Z KRS nie wynika, aby spółka złożyła jakiekolwiek sprawozdanie finansowe. Podmiot posiadał statut czynnego podatnika VAT w okresie od 20 maja 2021 roku do 9 listopada 2021 r. Został wykreślony z rejestru podatników podatku od towarów i usług przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika, jeżeli podatnik albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego, dyrektora izby administracji skarbowej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W dniu 8 listopada 2022 r. spółka została przywrócona do rejestru VAT na podstawie art. 96 ust 9 h ustawy o VAT, zgodnie z którym Naczelnik Urzędu Skarbowego, na wniosek podmiotu, o którym mowa w ust. 9 pkt 1-4 i ust. 9a pkt 2, złożony w terminie 2 miesięcy od dnia wykreślenia z rejestru jako podatnika VAT, przywraca zarejestrowanie podmiotu jako podatnika VAT czynnego bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego, jeżeli podatnik udowodni, że prowadzi opodatkowaną działalność gospodarczą, a w przypadku nieskładania deklaracji pomimo takiego obowiązku - jeżeli najpóźniej wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie zarejestrowania złoży brakujące deklaracje.
Z opisanych wyżej ustaleń organ wyprowadził wniosek, że skarżąca mogła uczestniczyć w oszustwie podatkowym polegającym na obniżaniu kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Świadczyć o tym mogą przede wszystkim następujące okoliczności:
• występujące powiązania osobowe pomiędzy podmiotami:
- J. M. - brat E. M. - prezesa zarządu i jedynego udziałowca skarżącej, wspólnik E1 Sp. z o.o. od 9.11.2020 r., prezes zarządu E1 w okresie od 9.11.2020 r. do 20.01.2023 r., prokurent oddzielny E1 Sp. z o.o. od 23.06.2023 r., członek zarządu B Sp. z o.o. w okresie od 13.12.2021 r. do 25.11.2022 r., prokurent oddzielny B Sp. z o.o. w okresie od 25.11.2022 r. do 1.03.2023 r., członek zarządu E2 Sp. z o.o. w okresie od 26.06.2019 r. do 27.04.2022 r., wspólnik E2 Sp. z o.o. w okresie od 26.06.2019 . do 14.12.2021 r., upoważniony do rachunków bankowych w E1 Sp. z o.o., B Sp. z o.o. i E2 Sp. z o.o.;
- D. M. (nazwisko rodowe: M.) - brat E. M. i J. M., członek zarządu E1 Sp. z o.o. od 9.11.2022 r., wspólnik E1 Sp. z o.o. od 9.11.2022 r., wspólnik B Sp. z o.o. w okresie od 13.12.2021 r. do 25.11.2022 r., wspólnik E2 Sp. z o.o. w okresie od 26.06.2019 r. do 21.04.2022 r., członek zarządu E2 Sp. z o.o. w okresie od 26.06.2019 r. do 17.12.2021 r., upoważniony do rachunków bankowych w E1 Sp. z o.o., B Sp. z o.o. i E2 Sp. z o.o.;
- R. B. - członek zarządu B Sp. z o.o. w okresie od 21.10.2022 r. do 1.12.2022 r., wspólnik E1 Sp. z o.o. od 20.01.2023 r., upoważniony do rachunków bankowych w E1 Sp. z o.o. i B Sp. z o.o.;
- W. W. - wspólnik B Sp. z o.o. w okresie od 13.12.2021 r. do 29.09.2022 r., prezes zarządu B1 Sp. z o.o. od 22.09.2022 r., wspólnik B1 Sp. z o.o. od 22.09.2022 r., upoważniony do rachunków bankowych w B1 Sp. z o.o. i B Sp. z o.o.
- K. L. - wspólnik B Sp. z o.o. w okresie od 29.09.2022 r. do 25.11.2022 r., prezes zarządu B1 Sp. z o.o. w okresie od 16.05.2019 r. do 22.09.2022 r., wspólnik B1 Sp. z o.o. w okresie od 16.05.2019 r. do 22.09.2022 r., upoważniony do rachunków bankowych w B1 Sp. z o.o.;
- A. O. - upoważniona do rachunków bankowych: E1 Sp. z o.o. i E2 Sp. z o.o., prowadziła obsługę administracyjną B Sp. z o.o.;
• niski kapitał zakładowy podmiotów: B Sp. z o.o., E1 Sp. z o.o., B1 Sp. z o.o. i E2 Sp. z o.o. (5 000 PLN) w stosunku do deklarowanej skali działalności; w przypadku E1 Sp. z o.o. kapitał nie został nawet pokryty;
• brak możliwości kontaktu organów podatkowych z przedstawicielami spółek B Sp. z o.o. i B1 Sp. z o.o.;
• brak dostępu organów podatkowych do dokumentacji księgowej spółek B Sp. z o.o. i B1 Sp. z o.o.;
• wykreślenie z rejestru czynnych podatników podatku od towarów i usług spółek E2 Sp. z o.o., B1 Sp. z o.o. i V Sp. z o.o. z uwagi na brak deklaracji lub brak kontaktu z podatnikiem/pełnomocnikiem;
• brak zadeklarowanej sprzedaży na rzecz B1 Sp. z o.o. przez Z Sp. z o.o. i V Sp. z o.o. (sprzedaż skorygowana do zera);
• brak zadeklarowanej sprzedaży na rzecz B Sp. z o.o. przez E2 Sp. z o.o.;
• brak zadeklarowanej sprzedaży na rzecz E2 Sp. z o.o. przez A1 Sp. z o.o.;
• siedziba B Sp. z o.o. zgłoszona w biurze wirtualnym;
• prowadzenie działalności gospodarczej przez E1 Sp. z o.o. i E2 Sp. z o.o. pod tym samym adresem;
• brak sprawozdań finansowych spółek E2 Sp. z o.o., B1 Sp. z o.o. i Z Sp. z o.o. od 2020 roku;
• brak jakiegokolwiek sprawozdania finansowego złożonego przez V Sp. z o.o.;
• prowadzenie spraw księgowych spółek E1 Sp. z o.o., E2 Sp. z o.o. i B1 Sp. z o.o. przez ten sam podmiot.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności fakt, że skarżąca prawdopodobnie obniżała podatek należny o podatek naliczony na podstawie faktur VAT niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, następnie wykorzystując je w rozliczeniu podatku od towarów i usług, prowadziła nierzetelne księgi podatkowe, wskazują zdaniem organu na uzasadnioną obawę niewykonania istniejącego lub mogącego powstać zobowiązania w podatku od towarów i usług.
DIAS wskazał na ryzyko przyjęcia przez że skarżącą, w celu zmniejszenia obciążenia podatkowego wynikającego z wystawionych faktur VAT, do rozliczenia faktur VAT wystawionych przez inne podmioty krajowe tj. E1 Sp. z o.o., B Sp. z o.o., które w znacznej mierze miały obniżać wysokość podatku należnego, jednakże których rzetelność z uwagi na poczynione ustalenia budzi uzasadnione wątpliwości.
Zebrany w toku kontroli celno-skarbowych materiał dowodowy wskazuje zdaniem organu na uzasadnione przypuszczenie, że skarżąca mogła być uczestnikiem procederu polegającego na obniżaniu podatku należnego o podatek naliczony wynikającego z faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane.
Zgodnie z ustaleniami kontroli celno-skarbowych, ujęcie przez skarżącą w księgach podatkowych nierzetelnych faktur wystawionych przez E1 Sp. z o.o. i B Sp. z o.o. na łączną kwotę netto: 3.548.617,50 zł i VAT: 816.182,03 zł wskazuje na celowe działanie skarżącej służące oszustwu podatkowemu poprzez uchylenie się od opodatkowania podatkiem od towarów i usług, co uzasadnia obawę niewykonania w przyszłości zobowiązania podatkowego.
DIAS wywiódł, że pomimo posiadanego przez skarżącą majątku ruchomego i nieruchomego, jak również aktywów trwałych i środków trwałych, istnieje uzasadniona obawa niewykonania przez skarżącą zobowiązań podatkowych, ponieważ jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w toku kontroli celno-skarbowych, mogła ona być uczestnikiem procederu polegającego na obniżaniu podatku należnego o podatek naliczony wynikającego z faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane. Jako dodatkowy argument przemawiający za ustanowieniem zabezpieczenia organ wskazał wysokość obliczonych w przybliżeniu zobowiązań podatkowych, które łącznie z odsetkami wynoszą 799.858,00 zł. Istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż brak zabezpieczenia może pozbawić wierzyciela publicznego zaspokojenia należnych od podatnika zobowiązań podatkowych.
DIAS powołując się na pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z 3 stycznia 2023 r. dodał, że na dzień sporządzenia informacji skarżąca nie posiadała zaległości podatkowych. Zauważył, że w żadnej pozycji ewidencji środków trwałych na dzień 31.12.2022 r. nie zostały ujęte szalunki ani rusztowania, których wartość skarżąca oceniła na ponad 1 milion zł. Postawa skarżącej dotycząca niewykazania wszystkich składników majątku może sugerować zdaniem organu zamiar zbycia lub ukrycia części majątku. Organ podniósł, że wnosząc jako aport do spółki C sp. z o.o. nieruchomość skarżąca wyzbyła się majątku. Zauważył, że wobec skarżącej prowadzona jest egzekucja administracyjna. Z tych wszystkich okoliczności a także z faktu posługiwania się przez skarżącą fakturami VAT nieodzwierciedlającymi rzeczywistych zdarzeń gospodarczych organ wyprowadził wniosek, iż uzasadniona jest obawa niewykonania przez skarżącą przybliżonych zobowiązań określonych zaskarżoną decyzją.
Powyższą decyzję organu skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego zaskarżyła w całości, zarzucając jej naruszenie następujących przepisów:
• art. 33 § 1 o.p. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie przez organ drugiej instancji, że zachodzą przesłanki zabezpieczenia w tym trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym oraz podjęcie przez skarżącą czynności prawnych, których skutkiem miałoby być uszczuplenie majątku w sytuacji wszczętego postępowania kontrolnego,
• art. 33 § 1 o.p. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie przez organ odwoławczy, że zachodzą przesłanki zabezpieczenia uzasadniające obawę, iż zobowiązania skarżącej nie zostaną w przyszłości wykonane w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego wynikają odmienne wnioski, a stan majątkowy nie budzi żadnych obaw co do spełnienia przez skarżącą przyszłych ewentualnych zobowiązań podatkowych,
• art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p. - poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego, polegającym na przyjęciu, że zdarzenia gospodarcze z podmiotami wskazanymi w zaskarżonej decyzji są udokumentowane fakturami nierzetelnymi i nie potwierdzają transakcji gospodarczych w nich zawartych, w tym z góry przyjętym przez organ podatkowy założeniem o fikcyjności wskazanych transakcji z dostawcami towarów i usług oraz w oparciu o nieobiektywne ustalenia z innych postępowań, w których skarżąca nie była stroną,
• art. 210 § 1 pkt 6) i § 4 o.p. - poprzez brak podania w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego dla określenia przyszłych zobowiązań w podatku od towarów i usług,
• art. 210 § 4 o.p. - poprzez brak podania w zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za odwodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła:
- na podstawie art. 145 § 1 1 lit. a i c p.p.s.a. o uwzględnienie skargi oraz uchylenie decyzji w całości,
- na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji,
- na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji,
- na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
Wniosła także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W piśmie procesowym z 2 kwietnia 2024 r. nawiązując do zarzutów skargi, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z przedstawionego operatu szacunkowego nieruchomości w T. o pow. 0,3550 ha, na okoliczność niezasadnych twierdzeń organu o niemożności prowadzenia egzekucji z ww. nieruchomości, a przez to o istniejącej obawie niewykonania przyszłych zobowiązań.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 33 § 1, § 2 pkt 1, 2, 3, § 3 i § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik:
- trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub
- dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków przepis art. 29 § 2 stosuje się odpowiednio (§ 1).
Zabezpieczenia w ww. okolicznościach można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji: ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, określającej wysokość zobowiązania podatkowego, określającej wysokość zwrotu podatku (§ 2 pkt 1, 2 i 3).
W przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (§ 3).
W przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu:
1) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 1;
2) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2 (§ 4).
Uregulowane w art. 33 o.p. postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, którego głównym celem jest zabezpieczenie skuteczności przyszłej egzekucji zobowiązania. Jest to postępowanie pomocnicze w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Zabezpieczenie ma stanowić gwarancję, że zobowiązanie zostanie w przyszłości wykonane. Decyzja o zabezpieczeniu nie zastępuje decyzji określającej wysokość zobowiązania. Decyzja zabezpieczająca uprawdopodabnia jedynie wysokość zobowiązania (zaległości). Nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ponieważ nie przesądza treści przyszłej decyzji określającej wysokość zobowiązania. W decyzji o zabezpieczeniu organ podatkowy opiera się na "posiadanych danych" - które, co do zasady, będą podlegać odrębnej weryfikacji w toku postępowania wymiarowego. W orzecznictwie prezentowane jest stabilne stanowisko, że określenie w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania ma charakter informacyjny w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku zobowiązanego. W szczególności nie oznacza to, że jest to kwota rzeczywiście obciążająca go, to określi bowiem dopiero decyzja wymiarowa. Istotą tej decyzji jest dokonanie zabezpieczenia, a nie rozstrzyganie co do wysokości zobowiązania.
Wskazać nadto należy, że określenie w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania ma charakter informacyjny w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika. Wobec faktu, że na potrzeby zabezpieczenia nie przeprowadza się pełnego postępowania dowodowego wystarczające są dane pozwalające ustalić przybliżoną kwotę zobowiązania. Jej właściwa wysokość, co oczywiste, zostanie określona dopiero w decyzji wymiarowej.
W niniejszej sprawie organ ustalając przybliżoną kwotę zobowiązania powołał faktury wystawione na rzecz skarżącej Spółki przez dwa podmioty – E1 sp. z o.o. i B sp. z o.o. Organ wykazał również powiązania pomiędzy spółkami dokonującymi obrotu na wcześniejszych jego etapach i z tych okoliczności wywiódł, że skarżąca posłużyła się fakturami wystawionymi przez dostawców, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Argumentacja ta jest prawidłowa i wzmacnia ją dodatkowo i ta okoliczność, że przedmiotem dostaw i usług wykonanych przez E1 sp. z o.o. i B sp. z o.o. miała być dostawa piasku, wykonanie zbrojenia, wynajem wozidła, wynajem walca, prace betoniarskie, wynajem koparki, prace zbrojeniowe, wynajem pracowników. Jak jednak ustalono, spółka E1 sp. z o.o. posiadała jeden pojazd i nie posiadała innych środków trwałych. Podobnie B sp. z o.o. nie posiadała nieruchomości ani środków trwałych, a jej siedziba mieściła się w wirtualnym biurze.
Można zatem na tym etapie uznać za uprawdopodobnione, że obie wymienione spółki nie były w stanie samodzielnie wykonać usług ani dostarczyć towarów do skarżącej ujawnionych w zakwestionowanych fakturach.
Organ prawidłowo zbadał i wcześniejsze etapy dostaw stwierdzając, że dostawcą towarów i usług na rzecz tych dwóch spółek miała być B1 sp. z o.o. Spółka ta co prawda posiada siedem samochodów, jednak pod adresem siedziby tej spółki nie stwierdzono oznak prowadzonej działalności gospodarczej. Podobnie zresztą spółka E2 sp. z o.o., która również w spornym okresie wystawiła faktury dla E1 sp. z o.o. i B sp. z o.o., posiada niski kapitał zakładowy, a przedmiot jej działalności jest zupełnie inny, niż dostawy i usługi świadczone ostatecznie na rzecz skarżącej.
Nadto, część kontrahentów została wykreślona z rejestru podatników VAT.
Te wszystkie okoliczności były wystarczające do stwierdzenia, że faktury wystawione przez kontrahentów skarżącej mogą nie dokumentować rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Na etapie postępowania zabezpieczającego, spełniony został zatem wymóg uprawdopodobnienia za pomocą dotychczas zebranego materiału podstaw do zakwestionowania faktur wystawionych na rzecz skarżącej. W konsekwencji uprawdopodobniona została wysokość przyszłego zobowiązania podatkowego.
Decyzja w przedmiocie zabezpieczenia została jednak uchylona z powodu niewykazania uzasadnionej obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Określona w art. 33 § 1 o.p. przesłanka, tj. "uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane", wymaga wykazania, ale przedmiotem tego procesu nie musi być udowodnienie, że na pewno, z całą pewnością, podatnik danego zobowiązania nie wykona. Przedmiotem dowodów powinno być natomiast wykazanie, że organ podatkowy miał podstawy, aby żywić taką uzasadnioną obawę.
Uzasadniając decyzję w tym zakresie organ wskazał na przykładowe, wynikające z przepisu dwie przyczyny uzasadniające obawę niewykonania zobowiązania, tj. zaprzestanie regulowania zobowiązań o charakterze publicznoprawnym oraz dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Odnośnie pierwszej przesłanki organ popadł w pewną sprzeczność. Otóż powołując się na pismo NUS w Z. z 3 stycznia 2023 r. wskazał, że na ten dzień Spółka nie posiadała zaległości podatkowych. Dalej zaś wskazał, że w toku prowadzonej działalności Spółka nie uregulowała niektórych zobowiązań w podatku VAT i podatku dochodowym w terminie, a należności te za 2020 i 2021 r. zostały wykonane w drodze egzekucji administracyjnej. Nadto, na 17 lipca 2023 r. wobec Spółki miało być prowadzone postępowanie egzekucyjne przez NUS w S..
Stanowisko organu zatem wymaga wyjaśnienia. Przede wszystkim nie sposób na podstawie wskazanych informacji przyjąć, że Spółka zaprzestała regulowania zobowiązań publicznoprawnych. Wszak na styczeń 2023 r. takich zaległości nie stwierdzono. Organ nie wyjaśnił przyczyn, dla których Spółka w 2020 i 2021 r. popadła w zwłokę w spłacie takich zobowiązań, lecz założył, że wobec zaistnienia takiej zwłoki, Spółka ma problem z terminową realizacją zobowiązań. Owszem, wobec Spółki wystawiono upomnienia dotyczące podatku VAT za maj, czerwiec i grudzień 2023 r., jednak organ dalej tego wątku nie rozwinął, nie zbadał, czy zobowiązania te zostały uregulowane. Skoro jedyne postępowanie egzekucyjne prowadził NUS w S., powstaje pytanie, co dalej z zapłatą zaległości, co do których wystawiono upomnienia. Nadto nie wiadomo jakich zobowiązań dotyczy prowadzone wyżej postępowanie egzekucyjne.
Przyjęcie zatem, że konieczność dochodzenia należności publicznoprawnych w postępowaniach egzekucyjnych jest jednoznaczna z zaprzestaniem regulowania tych zobowiązań jest przedwczesne. Trudno bowiem pogodzić ze sobą dwa stwierdzenia, że Spółka nie posiada zaległości podatkowych i jednocześnie prowadzone są wobec niej postępowania egzekucyjne. Ta kwestia wymaga zbadania przez organ i zajęcia jednoznacznego stanowiska.
Nie ma natomiast racji organ twierdząc, w oparciu o poczynione dotąd ustalenia, że istnieje prawdopodobieństwo niewykonania przeszłego zobowiązania podatkowego. Organ stwierdził, że analiza sytuacji finansowej podmiotu nie może się ograniczać do weryfikacji wyłącznie tego, czy przyszłe zobowiązanie znajduje pokrycie w majątku podatnika, ale czy podatnik posiada zdolność do pokonania skutków związanych z ujawnieniem zaległości podatkowych, czy posiada zdolność do zachowania ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa. W tym wątku organ ocenił wskaźniki płynności finansowej Spółki i wywiódł, że jej sytuacja wcale nie jest tak dobra, jak wynika to z bilansu.
Posługując się danymi z ewidencji środków trwałych organ ustalił, że przedmiotem potencjalnego zastawu skarbowego mogą być środki trwałe o wartości około 946.768 zł. Nadto Spółka posiada środki pieniężne w kwocie przekraczającej wartość przewidywanego zobowiązania. W ocenie organu jednak, posiadanie tak dużych zapasów gotówki świadczy o nadpłynności finansowej. Spółka winna środki te inwestować celem ich pomnożenia, a nie gromadzić na rachunku bankowym.
W ocenie Sądu jednak to w jakim zakresie Spółka inwestuje posiadane zasoby pieniężne nie świadczy o spełnieniu przesłanki zabezpieczenia. Zarówno wartość środków trwałych, które mogą być przedmiotem zastawu, jak i wartość gotówki przekraczają kwotę przewidywanego zobowiązania podatkowego. Co więcej, wartość aktywów obrotowych organ ustalił na 8.406.503 zł, wartość zobowiązań na 6.679.879 zł, a przybliżoną kwotę zobowiązania na 799.462 zł. Trudno zatem uznać za zasadne twierdzenie, że istnieje obawa niewykonania zobowiązania. Nie może ona wynikać z przekonania organu, że konieczność zaspokojenia zobowiązania spowoduje niemożność dalszego funkcjonowania Spółki. Obowiązkiem organu jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, a nie prognozowanie, czy po spełnieniu zobowiązania będzie możliwe dalsze funkcjonowanie skarżącej.
Sąd na rozprawie uznał za zasadne przeprowadzenie dowodu z operatu szacunkowego nieruchomości Spółki z następujących przyczyn:
Organ bowiem ustalając stan faktyczny sprawy stwierdził, że skarżąca po wszczęciu postępowania, na podstawie umowy z 6 czerwca 2023 r. przeniosła na rzecz innej spółki prawo użytkowania wieczystego działki gruntowej i budynku o powierzchni 0,0239ha. Dokonując zbycia tej nieruchomości skarżąca wyzbyła się majątku, co zdaniem organu utrudni przyszłą egzekucję. Na rozprawie zaś skarżąca podniosła, że nie wyzbyła się majątku, lecz wniosła go do innej spółki aportem, uzyskując w zamian udziały w tej spółce. Organ na rozprawie do tej kwestii się nie odniósł, milczy na ten temat również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co więcej, wniesienie nieruchomości do innej spółki stanowiło wyłącznie rozporządzenie mniejszą nieruchomością będącą we władaniu Spółki.
Jak wynika z części historycznej niniejszego uzasadnienia, Spółka rzeczywiście była użytkownikiem wieczystym dwóch nieruchomości o powierzchni odpowiednio 0,3550 ha oraz 0,0239 ha. Pierwsza z nich obciążona była hipoteką, zaś druga była przedmiotem opisanej wyżej umowy przeniesienia. Rację ma zatem skarżąca, że rozporządziła wyłącznie mniejszą nieruchomością. Organ jednak winien zweryfikować twierdzenia Spółki, czy w zamian otrzymała udziały w innej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, weryfikując tym samym swoje twierdzenia co do rzekomego wyzbycia się majątku.
Nadto, odnosząc się do większej ze wskazanych nieruchomości organ przyjął, że obciążona jest ona hipoteką na kwotę 1.400.000 zł. Tymczasem w operacie szacunkowym z 11 czerwca 2018 r. wyliczono wartość nieruchomości na kwotę 2.918.100 zł. Jest to zatem wartość przewyższająca nie tylko obciążenie hipoteczne, lecz również przyszłe zobowiązanie podatkowe. W konsekwencji ponownego rozważenia wymaga również i to, czy konieczność zapłaty zobowiązania podatkowego uniemożliwi dalsze funkcjonowanie Spółki.
Mając na uwadze powyższe, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 33 § 1 o.p., poprzez niewystarczającą ocenę spełnienia przesłanki zabezpieczenia w postaci obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Organ ustali aktualną wartość majątku Spółki z uwzględnieniem aktualnej wartości nieruchomości, ustali, czy w zamian za zbytą nieruchomość Spółka otrzymała udziały i jaka jest ich wartość, ustali aktualny stan zadłużenia Spółki z tytułu należności publicznoprawnych, ustali aktualny etap ewentualnych postępowań egzekucyjnych, a w konsekwencji zweryfikuje, czy Spółka zaprzestała regulowania zobowiązań publicznoprawnych.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej jako ppsa).
W punkcie drugim Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 ppsa. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony wpis od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI