I SA/Gl 476/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki cywilnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za lokal użytkowy wynajmowany od gminy.
Spółka cywilna zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o nałożeniu podatku od nieruchomości za lokal użytkowy wynajmowany od Gminy M. Skarżąca podnosiła m.in. zarzuty dotyczące formy dowodów, braku zapisu o obowiązku podatkowym w umowie najmu oraz uwzględnienia podatku w czynszu. Sąd uznał, że spółka jako najemca lokalu stanowiącego własność gminy jest podatnikiem podatku od nieruchomości, a obowiązek ten wynika wprost z przepisów ustawy, niezależnie od treści umowy najmu czy wysokości czynszu. Sąd oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi spółki cywilnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta M. określającą spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r. Spółka była najemcą lokalu użytkowego stanowiącego własność Gminy M. Skarżąca podnosiła szereg zarzutów, w tym dotyczących sposobu zgromadzenia dowodów, formy dokumentów, braku zapisu o obowiązku płacenia podatku od nieruchomości w umowie najmu oraz twierdzenia, że podatek ten został uwzględniony w czynszu. Pełnomocnik skarżącej kwestionował również upoważnienie do wydania decyzji przez Naczelnika Wydziału Podatków i Opłat Lokalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, posiadacz nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem (np. umowy najmu), jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Sąd stwierdził, że spółka jako najemca lokalu użytkowego od Gminy M. spełniała te kryteria. Podkreślono, że obowiązek podatkowy wynika z faktu posiadania nieruchomości, a nie z zapisów umowy najmu czy wysokości czynszu, które są kwestiami cywilnoprawnymi. Sąd uznał również za zasadne upoważnienie Naczelnika Wydziału do wydania decyzji, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Tak, najemca lokalu użytkowego stanowiącego własność gminy, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym podatnikami są posiadacze nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, jeśli posiadanie wynika z umowy z właścicielem. Obowiązek ten wynika z faktu posiadania, niezależnie od zapisów umowy najmu czy wysokości czynszu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 4 lit. a
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Podatnikami są posiadacze nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem.
Pomocnicze
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
O.p. art. 13 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Prezydent miasta jako organ podatkowy I instancji.
O.p. art. 143 § § 1
Ordynacja podatkowa
Możliwość upoważnienia pracownika do załatwiania spraw i wydawania decyzji.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego i zależnego.
k.c. art. 659 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy najmu.
Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 43 § ust. 1
Definicja trwałego zarządu.
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 1
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Forma i sposób zgromadzenia dowodów w aktach sprawy. Brak zapisu w umowie najmu o obowiązku płacenia podatku od nieruchomości przez najemcę. Twierdzenie, że czynsz najmu obejmuje podatek od nieruchomości. Naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej (zasada zaufania obywatela do organów państwa). Niezgodne naliczanie i egzekwowanie odsetek.
Godne uwagi sformułowania
najemca przedmiotowego lokalu jest jednocześnie podatnikiem podatku od nieruchomości obowiązek podatkowy wynika wprost z przepisów ustawy, które podatnik powinien znać czynsz i podatek to pojęcia odnoszące się do odmiennych stanów faktycznych i prawnych, regulowanych odrębnymi przepisami prawa, które wolą ustawodawcy istnieją obok siebie, nie wykluczając się wzajemnie nie można skutecznie podważyć legalności decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości wskazując na to, że w umowie najmu nie zawarto zapisu dotyczącego obowiązku płacenia podatku
Skład orzekający
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
sprawozdawca
Bożena Miliczek-Ciszewska
przewodniczący
Bożena Pindel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku podatkowego najemcy lokalu użytkowego stanowiącego własność gminy, niezależnie od treści umowy najmu i wysokości czynszu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji najmu lokalu użytkowego od jednostki samorządu terytorialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące odpowiedzialności podatkowej najemców lokali należących do gmin, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Czy czynsz za wynajem lokalu od gminy zawiera już podatek? Sąd wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 476/14 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2014-10-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-04-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Anna Tyszkiewicz-Ziętek /sprawozdawca/ Bożena Miliczek-Ciszewska /przewodniczący/ Bożena Pindel Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane II FZ 1887/14 - Postanowienie NSA z 2014-11-28 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2010 nr 95 poz 613 art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędziowie WSA Bożena Pindel, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi B. S., M. S. – [...] s.c. w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie określenia P.H.U. "A" s.c. z siedzibą w M. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przedstawiono na wstępie ustalenia wynikające z decyzji organu I instancji. W tym zakresie wskazano w szczególności, że w dniu 28 listopada 2013 r. do organu podatkowego wpłynęły z Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej w M. dokumenty związane z najmem lokalu użytkowego położonego przy ul. [...] . Rejestr gruntów i budynków potwierdza, ze budynek, w którym znajduje się przedmiotowy lokal użytkowy stanowi własność Gminy Miasta M., co wynika również z założonej księgi wieczystej [...] . Wymieniono także dokumenty, w oparciu o które organ I instancji ustalił, że przedmiotowy budynek stanowiący własność Gminy M. nie był nigdy oddany w trwały zarząd. Podsumowując ustalenia organu I instancji stwierdzono, że lokal użytkowy zlokalizowany w M. przy ul. [...] stanowił w dacie zawarcia umowy (i stanowi nadal) własność Gminy M. i nie znajdował się w trwałym zarządzie MZGK. Skoro zatem umowa zawarta ze Spółką była umową zawartą z właścicielem tj. Gminą M. działającą przez pełnomocnika (dyrektora MZGK), to najemca przedmiotowego lokalu jest jednocześnie podatnikiem podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej także: u.p.o.l.). Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że określając kwotę należnego za wskazany wyżej rok podatkowy podatku od nieruchomości organ I instancji pomnożył powierzchnię użytkową lokalu przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej i będącego w posiadaniu przedsiębiorcy o wysokości pow. 2,20 m (123 m2) przez stawkę podatku od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej określoną w stosownej uchwale. Relacjonując następnie zarzuty odwołania Kolegium podało, że pełnomocnik strony wskazał w nim, iż decyzję podpisała osoba nieupoważniona. Ponadto podniósł, że z treści umowy zawartej przez podatnika (nie będącego posiadaczem zależnym) oraz kolejnych aneksów nie wynika nałożenie obowiązku płacenia daniny w postaci podatku od nieruchomości od wynajmowanego lokalu, nie ma też żadnej informacji w tym zakresie. Dalej organ odwoławczy podał, iż z akt sprawy wynika, iż podatnik wynajmuje nieruchomość przy ul. [...] . Przedmiotowy stosunek najmu został nawiązany z właścicielem na podstawie umowy najmu lokalu użytkowego z dnia 26 listopada 2003 r. Nr [...] , gdzie jako wynajmującego i jednocześnie zarządcę wskazano Miejski Zarząd Gospodarki Komunalnej w M.. W dniu 9 maja 2006 r. zawarto nową umowę najmu, z której wynika, że stanowi ona kontynuację wspomnianej umowy z dnia 26 listopada 2003 r. ze zmianami wprowadzonymi ww. tekstem jednolitym. Organ podatkowy I instancji pismem z dnia 12 listopada 2013 r. wezwał podatnika do przedłożenia Prezydentowi Miasta M. w terminie 7 dni licząc od daty doręczenia niniejszego wezwania, deklaracji na podatek od nieruchomości dla nieruchomości położonych w M. przy ul. [...] . Następnie postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 r. organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie podatkowe i na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej wydał zaskarżoną decyzję. Rozważania własne organ odwoławczy rozpoczął od przytoczenia art. 3 ust. 1 u.p.o.l., zgodnie z którym podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1. właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2. posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3. użytkownikami wieczystymi gruntów; 4. posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Dalej wskazano, że u.p.o.l. nie zawiera definicji "posiadacza", w związku czym ustalenia czy Spółka jest posiadaczem nieruchomości, należy dokonać na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej także: k.c.) Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie to rodzaj faktycznego władztwa nad rzeczą, na które składają się dwa elementy: fizyczny - corpus, polegający na władaniu rzeczą i psychiczny - animus, polegający na woli wykonywania władztwa dla siebie. Wskazany przepis rozróżnia posiadanie samoistne i zależne. Posiadanie zależne wywodzi się ze stosunku umownego między władającym a właścicielem lub posiadaczem samoistnym. W dalszych wywodach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy lokal użytkowy stanowi własność Gminy Miasta M., co wynika również z założonej księgi wieczystej [...] . Całość zarządzanych przez MZGK komunalnych zasobów budynkowych została przekazana z początkiem 2006 r. na stan Miasta. W konsekwencji MZGK uzyskał od Gminy zlecenie na "Administrowanie i utrzymanie zasobów komunalnych" w kolejnych latach (począwszy od 2006 r.). Obecnie (od 2010 r.) administrowanie odbywa się na zasadach określonych w Statucie, który został nadany uchwalą nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] r. W ślad za ww. umową o administrowanie, dyrektor MZGK otrzymał kolejne pełnomocnictwo do zawierania wszelkich umów cywilnoprawnych, poboru czynszów i opłat drogowych należnych Gminie Miasta M. z tytułu m.in. zawieranych umów najmu i dzierżawy, dotyczących mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta M. oraz pozostałego mienia komunalnego Gminy. W ślad za ww. zmianą zmianie uległo również zasadnicze pełnomocnictwo udzielone dyrektorowi MZGK. W zarządzeniu Wewnętrznym Nr [...] Prezydenta Miasta M. z dnia 23 marca 2006 r. w § 1 pkt 1 zapisano, że Dyrektor otrzymał pełnomocnictwo w zakresie: "zawierania i rozwiązywania wszelkich umów cywilno-prawnych (w tym najmu i dzierżawy) dotyczących mieszkaniowego zasobu Gminy - Miasta M. oraz pozostałego mienia komunalnego Gminy, rozliczania, pobierania i egzekwowania czynszów i opłat dodatkowych należnych Gminie - Miastu M. oraz wszelkich innych opłat związanych z zawieranymi umowami". Istotnym w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy jest – jak dalej podkreślił organ odwoławczy - że ani ZBM, ani kolejno MZBM i MZGK - nie był trwałym zarządcą nieruchomości w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, MZGK nie jest i nigdy nie było właścicielem nieruchomości, z czego wynika jednoznacznie, że strona jest podatnikiem podatku od nieruchomości wynajętej od Miasta-Gminy M.. Skoro zatem podatniczka nie zastosowała się do wymogów zacytowanego przez organ odwoławczy art. 6 ust. 9 u.p.o.l., zaistniała konieczność określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, którą wyliczono uwzględniając powierzchnię użytkową lokalu przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej i będącego w posiadaniu przedsiębiorcy o wysokości pow. 2,20 m (123m2) oraz stawkę podatku od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej określoną w stosownej uchwale. Nawiązując do zarzutów pełnomocnika strony organ odwoławczy stwierdził, że obowiązek podatkowy wynika wprost z przepisów ustawy, które podatnik powinien znać, a zatem nie ma znaczenia, że zapisów dotyczącego płacenia podatku przez najemcę nie zawarto w umowie najmu. Wyjaśniono także, iż G. W. - Naczelnik Wydziału Podatków i Opłat Lokalnych Urzędu Miasta M. posiada pełnomocnictwo Prezydenta Miasta M. z dnia 26 października 2011 r. m.in. do załatwiania w imieniu Prezydenta Miasta M. spraw z zakresu zobowiązań podatkowych tj. w szczególności wydawania wszelkich decyzji i postanowień oraz podpisywania całej związanej z tym zagadnieniem korespondencji. Organ odwoławczy stwierdził także, iż akta sprawy składają się m.in. z kopii umów najmu, zawiadomień i innych dokumentów kierowanych do strony, która powinna dysponować ich oryginałami. Poza wspomnianą dokumentacją do akt załączono uchwały, zarządzenia potwierdzające strukturę organizacyjną oraz sposób funkcjonowania i reprezentowania MZGK - jako zakładu budżetowego. Są to dokumenty dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej, które w znacznej części miały w niniejszej sprawie charakter informacyjny, w związku z czym organ podatkowy nie korzystał z ich oryginałów. Z kolei wydruk z ewidencji gruntów i budynków oraz księgi wieczystej ma formę wydruku komputerowego. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej spółki cywilnej wniósł o jej "uchylenie w całości, przyznanie racji stronie skarżącej oraz zasądzenie na rzecz skarżącego wszystkich kosztów prawem przypisanych, w tym zastępstwa procesowego, w oparciu o sporządzony zestawienie kosztów a przedłożone na rozprawie głównej". W uzasadnieniu skargi zakwestionował "sposób zgromadzenia tzw. dowodów jak i ich formę" i wskazał, że "zgromadzone dokumenty nie mogą być wykorzystane w wielu prowadzonych postępowaniach, w tym przypadku podatkowych, gdyż każde postępowanie jest oddzielną sprawą, dlatego też zgodnie z obowiązującą doktryną do każdej sprawy muszą być zgromadzone w sposób prawidłowy i nie budzący zastrzeżeń stosowne i wiarygodne dokumenty". Tymczasem w niniejszej sprawie "do wszystkich prowadzonych postępowaniach podatkowych za lata 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 i 2013 udostępniony w trakcie zapoznawania się pełnomocnikowi został jeden egzemplarz dokumentów, będący plikiem odbitek i kserokopii, które powinny być dokumentami źródłowymi lub co najmniej uwierzytelnionymi za zgodność z oryginałem". Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej "taki stan rzeczy świadczy o niechlujstwie i to akceptowanym przez organa orzekające, które to winne prowadzić swe czynności w zgodzie z zasadą wnikliwości, rzetelności, bezstronności i to w obrębie tzw. zaufania obywatela do organów państwowych, czy też samorządowych", co wynika m.in. z rozdziału 1 działu IV ustawy Ordynacja podatkowa. Nadto autor skargi wskazał, że niedopuszczalne jest, "aby w sposób uproszczony przejść od momentu zawarcia umowy na najem lokalu na działalność gospodarczą i to od jednej osoby fizycznej, a kończąc na aktualnym stanie osobowym spółki cywilnej wynajmującej przedmiotowy lokal". Pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, że organ żądający zapłaty podatku od nieruchomości, z aprobatą organu odwoławczego, pominął, że w czynszu z tytułu najmu lokalu został uwzględniony podatek od nieruchomości. Nawet bowiem przy założeniu, że strona została poinformowana o konieczności odrębnego płacenia podatku, Gmina jako właściciel lokalu nie wypowiedziała warunków umowy w zakresie należnego czynszu, lecz żąda dodatkowo (i to za okres 5 lat wstecz) dodatkowo podatku od nieruchomości w wysokości zmiennej w kolejnych latach. Taki stan rzeczy – "bez mediacji w zakresie czynszu" - w sposób irracjonalny podwyższa koszty najemcy i to bez możliwości zajęcia przez niego stanowiska W skardze zarzucono także organowi odwoławczemu, że w żaden sposób nie ustosunkował się do kwestii dopuszczalności wydawania postanowień, o których mowa w art. 13 § 1 pkt 1 i art. 143 Ordynacji podatkowej w odniesieniu do spraw dotyczących podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Nawiązując do zarzutów skargi wskazano w szczególności, że G. W. - Naczelnik Wydziału Podatków i Opłat Lokalnych Urzędu Miasta M. ma pełnomocnictwo Prezydenta Miasta M. z dnia 26 października 2011 r. m.in. do załatwiania w imieniu Prezydenta Miasta M. spraw z zakresu zobowiązań podatkowych, tj. w szczególności wydawania wszelkich decyzji i postanowień oraz podpisywania całej związanej z tym zagadnieniem korespondencji. Na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Wskazał, że, co do zasady, nie jest kwestionowany obowiązek podatkowy, ale działanie organów Gminy M. w zakresie gospodarowania publicznym zasobem nieruchomości. Podnosząc zarzut naruszenia art. 121 Ordynacji podatkowej zaakcentował niedopuszczalność działania organu lekceważącego kontrahentów i zaniedbującego niezbędne obowiązki informacyjne. W tym zakresie przedłożył umowę najmu przedmiotowego lokalu zawartą w dniu 9 maja 2014 r., w której po interwencjach i sporach z Gminą zawarto zapis dotyczący obowiązku podatkowego. Złożył także do akt pismo z dnia 9 maja 2004 r. (wyjaśniając, że data jest błędna, gdyż pismo pochodzi z 2014 r.) informujące najemców lokali użytkowych o obowiązkach podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości. Odnosząc się do upomnienia i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pokreślił niezgodne z treścią decyzji naliczanie i egzekwowanie odsetek. Pełnomocnik organu odwoławczego, prawidłowo zawiadomionego o terminie posiedzenia, nie był obecny na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż decyzja ta nie narusza prawa. Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia [...] r. określającą skarżącej spółce cywilnej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r. Bezsporne jest, że w badanym roku podatkowym skarżąca spółka cywilna była na mocy umowy zawartej w dniu 9 maja 2006 r. pomiędzy jej wspólnikami tj. B. S. i M. S. a Gminą M. – Miejskim Zarządem Gospodarki Komunalnej najemcą lokalu użytkowego położonego w M. przy ul. [...] wykorzystywanego na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie produkcji cukierniczej. Jak wykazały organy podatkowe w szczególności w oparciu o wypis z księgi wieczystej, rejestru gruntów i kartoteki budynków, decyzję komunalizacyjną z dnia 20 kwietnia 1993 r. oraz protokół przekazania środka trwałego tj. budynku przy ul. [...] Prezydentowi Miasta M. z dnia 30 czerwca 2005 r. przedmiotowy lokal w dacie zawarcia umowy najmu (oraz w badanym roku podatkowym) stanowił własność Gminy M., a Dyrektor Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej w M. (L. K.), który podpisał tę umowę był umocowany przez Prezydenta Miasta M. do zawierania w imieniu Gminy M. wszelkich umów cywilno-prawnych (w tym umów najmu i dzierżawy). Przedmiotowa nieruchomość nigdy nie pozostawała w trwałym zarządzie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niewątpliwie bowiem sprawowanych przez Miejski Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej na podstawie umowy zawartej z gminą na rzecz której i w imieniu której, podmiot wykonuje określone czynności faktycznych w postaci zarządzania i administrowania gminnym zasobem komunalnym nie można uznawać za posiadanie samoistne. Wspomniane czynności faktyczne należy odróżnić od posiadania praw wynikających z trwałego zarządu ustanowionego w decyzji administracyjnej Zasadnie zatem organy podatkowe przypisały skarżącej status podatnika podatku od nieruchomości stanowiącej lokal użytkowy położony w M. przy ul. [...] . Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w badanym roku podatkowym podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży w pierwszej kolejności na jej posiadaczu samoistnym, a w przypadku nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, na jej posiadaczu, jeżeli posiadanie wynika m.in. z umowy zawartej z właścicielem. Umowę taką może stanowić umowa najmu uregulowana w art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93, ze zm.), której zawarcia strona nie kwestionowała, podobnie jak nie podważała, że przedmiotowy lokal stanowi własność Gminy M.. Nie jest także sporne, że zgodnie z zacytowanym przepisem podatnikiem podatku od nieruchomości jest spółka cywilna a nie jej wspólnicy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 226/07, a także wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 167/07 i z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 734/13). Ciążący na stronie skarżącej obowiązek podatkowy (którego - jak wskazano w skardze i wypowiedzi pełnomocnika na rozprawie – strona skarżąca, co do zasady, nie kwestionuje) nie wynika z samego zawarcia umowy najmu. Zawarcie umowy najmu wywiera skutki wyłącznie w sferze stosunków cywilnoprawnych, uprawniając najemcę do używania rzeczy i zobowiązując go do płacenia czynszu. Czynsz ten jest zapłatą za możność korzystania z rzeczy. Omawiany obowiązek podatkowy wynika – jak zasadnie wskazano w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 892/12, LEX nr 1305371 - z faktu posiadania przedmiotu tej umowy przez uprawniony do tego podmiot, w tym przypadku najemcę. Obowiązek zapłaty czynszu, na mocy umowy najmu zawartej z gminą, w żadnym razie nie wyłącza obowiązku zapłaty podatku wynikającego z faktu posiadania przedmiotu tej umowy, o ile posiadanie to podlega opodatkowaniu, a przedmiot umowy kwalifikowany jako nieruchomość w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowi własność gminy i jest w posiadaniu najemcy. Czynsz najmu stanowi świadczenie cywilnoprawne, a zobowiązanie do płacenia podatku jest świadczeniem publicznoprawnym. Czynsz i podatek to pojęcia odnoszące się do odmiennych stanów faktycznych i prawnych, regulowanych odrębnymi przepisami prawa, które wolą ustawodawcy istnieją obok siebie, nie wykluczając się wzajemnie w przypadku opisanym w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. Z powyższego wynika, że nie można skutecznie podważyć legalności decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości wskazując na to, że w umowie najmu nie zawarto zapisu dotyczącego obowiązku płacenia podatku, czy też twierdząc, że strony ustaliły, że wartość czynszu obejmuje także podatek. Wskazywane przez stronę skarżącą kwestie związane z warunkami tej umowy, w tym także ewentualnym wypowiedzeniem jej warunków w rezultacie mediacji stron mają bowiem charakter cywilnoprawny i tylko w takim trybie mogą być rozstrzygane. Bezpodstawne są również zarzuty dotyczące braku umocowania Naczelnika Wydziału Podatków i Opłat Lokalnych Urzędu Miasta M. w osobie G. W. będącej Naczelnikiem Wydziału Podatków i Opłat Lokalnych Urzędu Miasta M. do wydania decyzji z dnia [...] r. W aktach sprawy przekazanych Sądowi (k.29) znajduje się bowiem wydane na podstawie art. 13 § 1 pkt 1 oraz art. 143 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) upoważnienie, zgodnie z którym osoba ta została umocowana przez ówczesnego Prezydenta Miasta M. m.in. do wszczynania postępowań podatkowych oraz załatwiania w imieniu Prezydenta spraw z zakresu zobowiązań podatkowych, tj. w szczególności wydawania wszelkich decyzji i postanowień oraz podpisywania całej związanej z tym zagadnieniem korespondencji. Wspomniany art. 13 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi m.in., że jednym z organów podatkowych I instancji jest prezydent miasta. Z kolei na mocy art. 143 § 1 tej ustawy organ podatkowy może upoważnić pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń. Jak wskazuje m.in. P. Pietrasz (Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2013) przepis ten umożliwia dekoncentrację uprawnień orzeczniczych organu podatkowego na inne osoby niż te, które sprawują funkcję organu, co w konsekwencji powoduje usprawnienie pracy aparatu skarbowego. To, że przepisy uprawniają do wydawania decyzji podatkowych i innych aktów prawnych tylko organy podatkowe, w tym przede wszystkim monokratyczne, nie oznacza wcale, iż kompetencje te wykonywać mogą osobiście wyłącznie osoby pełniące funkcje tych organów. Twierdzenie to znajduje prawne uzasadnienie w treści art. 143 o.p. (...) Udzielenie upoważnienia jest czynnością wewnętrzną organu podatkowego. Upoważnienia tego nie doręcza się stronie w związku z wszczęciem postępowania. Nie ma również powodów, ażeby znajdowało się ono w aktach sprawy. Niemniej jednak, o ile zażąda tego strona, należy jej udostępnić wgląd do dokumentów, z których wynika upoważnienie (pełnomocnictwo) osoby do wydawania określonych aktów prawnych. Cytowany już art. 143 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że omawiane upoważnienie może wydać każdy organ podatkowy, a zatem także organ podatkowy właściwy w sprawach podatków i opłat unormowanych w u.p.o.l., którym na mocy art. 1 c tej ustawy jest m.in. prezydent miasta. Upoważnienie, o którym mowa w art. 143 § 1 Ordynacji podatkowej może otrzymać (poza funkcjonariuszem celnym) pracownik kierowanej przez organ podatkowy jednostki organizacyjnej, pod pojęciem której rozumie się urząd danego organu podatkowego. Z powyższego wynika, że upoważnienie z dnia 26 października 2011 r. udzielone Naczelnikowi Wydziału Podatków i Opłat Lokalnych Urzędu Miasta M. nie narusza art. 143 § 1 Ordynacji podatkowej. Konstatacji tej nie można skutecznie podważać w oparciu o art. 143 § 2 tej ustawy, który posługując się kwantyfikatorem "również" odnosi się wyłącznie do upoważnień wydawanych pracownikom urzędów skarbowych, izb skarbowych, urzędów celnych oraz izb celnych. Nawiązując do pozostałej argumentacji skargi zauważyć trzeba na wstępie, że Sądowi przekazano akta administracyjne odnoszące się odrębnie do każdej z decyzji wydanych za poszczególne lata podatkowe. Zawierają one m.in. wydruki komputerowe dotyczące księgi wieczystej, ewidencji gruntów i budynków, kserokopie dokumentów dotyczących prawa własności najmowanej przez skarżącą nieruchomości oraz stosunku najmu. Jak wskazuje się w odpowiedzi na skargę - są to w znacznej mierze dokumenty publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej, a także dostępne w wyszukiwarce na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. Umieszczenie ich w aktach sprawy w formie wydruków czy kserokopii niepoświadczonych za zgodność z oryginałem, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Nie jest bowiem kwestionowane, że skarżąca spółka w badanym roku podatkowym była najemcą lokalu użytkowego w budynku stanowiącym własność Gminy Miasta M., który nie był oddany w trwały zarząd. Wobec powyższego za chybiony uznać należało sformułowany na rozprawie zarzut naruszenia art. 121 Ordynacji podatkowej. Z kolei zarzuty związane z wykonaniem decyzji wymiarowej nie mogły być rozpatrywane w niniejszej sprawie. Wykazana powyżej legalność zaskarżonej decyzji nakazywała na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed administracyjnymi oddalić skargę, której zarzuty okazały się bezpodstawne.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI