I SA/GL 47/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2017 r. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając, że została ona wydana wobec podmiotu, który utracił legitymację procesową. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było postanowienie Sądu Rejonowego o ogłoszeniu upadłości podatnika. Zgodnie z art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, po ogłoszeniu upadłości postępowania administracyjne dotyczące masy upadłościowej mogą być prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu. Syndyk działa na rzecz upadłego, ale w imieniu własnym. W związku z tym, decyzja wydana po ogłoszeniu upadłości, a skierowana do osoby upadłej, a nie do syndyka, jest wadliwa. Sąd podkreślił, że przepisy Prawa upadłościowego mają charakter szczególny i bezwzględnie obowiązujący, modyfikując pojęcie strony w postępowaniu podatkowym. Sąd zauważył również, że organ podatkowy miał wiedzę o postępowaniu upadłościowym, co potwierdzają pisma organu do syndyka znajdujące się w aktach sprawy, jednak zaniechał weryfikacji sytuacji procesowej strony. Naruszenie art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego zostało uznane za wpływające na wynik sprawy, co obligowało Sąd do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania, uwzględniając przy tym miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utraty legitymacji procesowej przez osobę fizyczną po ogłoszeniu upadłości w postępowaniach administracyjnych i podatkowych.
Dotyczy sytuacji, gdy upadłość została ogłoszona przed wydaniem lub w trakcie trwania postępowania administracyjnego/podatkowego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy decyzja administracyjna wydana wobec osoby fizycznej, wobec której ogłoszono upadłość, jest ważna, jeśli nie została skierowana do syndyka masy upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja taka jest nieważna, ponieważ osoba fizyczna po ogłoszeniu upadłości traci legitymację procesową do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym masy upadłości, a zastępuje ją syndyk.
Uzasadnienie
Po ogłoszeniu upadłości, zgodnie z art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, postępowania administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu. Syndyk działa na rzecz upadłego, ale w imieniu własnym. Osoba upadła traci formalną legitymację procesową, a jej miejsce zajmuje syndyk. Decyzja skierowana do osoby upadłej, a nie do syndyka, jest wadliwa i podlega stwierdzeniu nieważności.
Przepisy (9)
Główne
pr. upadł. art. 144 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Syndyk prowadzi postępowania na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.
Pomocnicze
pr. upadł. art. 75 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Na skutek ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego, upadły traci z samego prawa zarząd oraz możność korzystania i rozporządzania majątkiem, należącym do niego w dniu ogłoszenia upadłości, jako też nabytym w toku postępowania. Majątek ten stanowi masę upadłości.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Nie podlegają odliczeniu m.in. zakupy nieudokumentowane fakturami lub faktury wystawione przez podmiot nieuprawniony.
O.p. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Definicja strony w postępowaniu podatkowym.
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 145 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość miarkowania kosztów postępowania w uzasadnionych przypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja organu odwoławczego została wydana wobec osoby fizycznej, wobec której ogłoszono upadłość, a tym samym utraciła ona legitymację procesową na rzecz syndyka masy upadłości.
Godne uwagi sformułowania
Kwestią sporną, którą należy rozstrzygnąć w pierwszej kolejności, jest zatem ustalenie, czy decyzja organu odwoławczego została skierowana do właściwego podmiotu, bowiem została ona wydana i doręczona skarżącemu. • Kryterium dla dokonania oceny, czy wydane w toku postępowania administracyjnego orzeczenie zostało skierowane do właściwego podmiotu wynika z przepisów procesowych, które w rozpatrywanej sprawie zawiera m.in. Ordynacja podatkowa. • Postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym (ust. 2). • Wymieniony przepis art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego stanowi normę procesową, z której wynika legitymacja formalna syndyka do udziału w postępowaniu, w tym także podatkowym i egzekucyjnym. • Konsekwencją ogłoszenia upadłości jest utrata przez upadłego legitymacji do udziału w toczącym się postępowaniu podatkowym. Postępowanie to może być kontynuowane jedynie z udziałem syndyka. • Przepisami szczególnymi są jednak w tym zakresie przepisy Prawa upadłościowego, które modyfikują pojęcie strony w postępowaniu podatkowym w znaczeniu procesowym. • To, że w art. 133 § 1 O.p. wymieniono strony w postępowaniu podatkowym, nie oznacza, że w każdym postępowaniu podatkowym wszystkie te podmioty mają status strony. • Zwrot "wyłącznie" jest kategoryczny i przesądza o tym, że jedynie syndyk ma legitymację procesową do udziału w toczących się postępowaniach dotyczących masy upadłości. […]
Skład orzekający
Piotr Pyszny
przewodniczący
Monika Krywow
sprawozdawca
Katarzyna Stuła-Marcela
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utraty legitymacji procesowej przez osobę fizyczną po ogłoszeniu upadłości w postępowaniach administracyjnych i podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy upadłość została ogłoszona przed wydaniem lub w trakcie trwania postępowania administracyjnego/podatkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczową kwestię proceduralną dotyczącą upadłości i jej wpływu na postępowania administracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa i osób w podobnej sytuacji.
“Upadłość zamyka drzwi do postępowania administracyjnego: decyzja wydana po ogłoszeniu bankructwa jest nieważna.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.