I SA/Gl 464/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca spółka wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od marca do czerwca 2016 r. Organy podatkowe argumentowały, że zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony na mocy art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. Sąd, analizując chronologię zdarzeń, uznał jednak, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte instrumentalnie, jedynie w celu uniknięcia przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wskazano na brak realnej aktywności organów ścigania w tym postępowaniu, jego długotrwałe zawieszenie, a następnie umorzenie z powodu przedawnienia karalności. Sąd dopatrzył się również wątpliwości co do posiadania przez organy ścigania uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa w momencie wszczynania dochodzenia. Wobec powyższego, Sąd stwierdził, że decyzja organów obu instancji została wydana po upływie terminu przedawnienia spornych zobowiązań podatkowych, co stanowiło naruszenie prawa materialnego. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNadużywanie przez organy podatkowe instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia poprzez instrumentalne wszczynanie postępowań karnych skarbowych.
Dotyczy spraw, w których organy podatkowe powołują się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia z powodu wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego może być uznane za instrumentalne działanie organów podatkowych w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli analiza przebiegu postępowania podatkowego i karnego skarbowego, w tym brak realnej aktywności organów ścigania, zawieszenie i umorzenie postępowania karnego skarbowego, a także wątpliwości co do posiadania uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa w momencie wszczęcia, wskazują na taki cel.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że długi okres trwania postępowania podatkowego, wszczęcie postępowania karnego skarbowego na krótko przed upływem terminu przedawnienia, brak samodzielnych czynności dowodowych w postępowaniu karnym skarbowym, jego zawieszenie i umorzenie, świadczą o instrumentalnym charakterze tego postępowania, którego celem było jedynie uniknięcie przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Czy decyzja organu podatkowego wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest legalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli termin przedawnienia nie został skutecznie zawieszony lub przerwany.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia nie został skutecznie zawieszony z powodu instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego. W związku z tym, decyzja organu odwoławczego została wydana po upływie terminu przedawnienia i jest wadliwa.
Czy sąd administracyjny ma prawo badać zasadność wszczęcia postępowania karnego skarbowego w kontekście jego wpływu na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądy administracyjne mają prawo badać, czy proceduralna czynność wszczęcia postępowania karnego skarbowego nie została wykorzystana jedynie w celu nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Zgodnie z uchwałą NSA I FPS 1/21, ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c o.p. mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności decyzji podatkowej, a sądy mogą badać, czy nie doszło do instrumentalnego zastosowania prawa.
Przepisy (26)
Główne
o.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 5 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 19a § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
k.k.s. art. 76 § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 62 § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 61 § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 6 § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 7 § 1
Kodeks karny skarbowy
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 303
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 297 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 307
Kodeks postępowania karnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
k.k.s. art. 114a
Kodeks karny skarbowy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. • Wydanie decyzji organu odwoławczego po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w związku z pominięciem oceny prawnej zawartej w wyroku NSA I FSK 437/22.
Godne uwagi sformułowania
organy wykorzystały instrumentalnie okoliczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia • brak realnej aktywności organów postępowania przygotowawczego po wszczęciu takiego postępowania • nie można akceptować sytuacji wszczynania postępowania karnoskarbowego tuż przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jedynie w celu kontynuowania niezakończonego postępowania podatkowego
Skład orzekający
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
przewodniczący
Dorota Kozłowska
członek
Katarzyna Stuła-Marcela
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nadużywanie przez organy podatkowe instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia poprzez instrumentalne wszczynanie postępowań karnych skarbowych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organy podatkowe powołują się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia z powodu wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą próbować obejść przepisy o przedawnieniu, wszczynając postępowania karne skarbowe w sposób instrumentalny. Jest to ważna lekcja dla podatników i prawników.
“Organy podatkowe próbowały "zamrozić" przedawnienie VAT. Sąd udowodnił im instrumentalne działanie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.