I SA/Gl 461/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy odmowę zwolnienia spod egzekucji zajętej wierzytelności pieniężnej. Spółka skarżąca domagała się zwolnienia części wierzytelności od S.1 Sp. z o.o. w celu wypłaty wynagrodzeń swoim pracownikom. Organy egzekucyjne obu instancji odmówiły, argumentując, że wniosek jest sprzeczny z interesem wierzyciela (ZUS) i może skutkować bezskutecznością egzekucji. Sąd administracyjny uznał, że organy nie przeprowadziły wystarczająco wnikliwego postępowania. Wskazał na potrzebę szczegółowego uzasadnienia przy odmowie zwolnienia wierzytelności przeznaczonej na wynagrodzenia, które są szczególnie chronione prawnie. Ponadto, organy nie zbadały możliwości wszczęcia procedury egzekucji od dłużnika zajętej wierzytelności (S.1 Sp. z o.o.) na podstawie art. 71a i 71b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co mogłoby wpłynąć na rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że uznanie administracyjne, choć daje organom pewną swobodę, nie może być dowolne i musi być oparte na wyczerpującym wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz analizie interesu społecznego i słusznego interesu strony. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących uznania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście zwolnienia spod egzekucji wierzytelności na wynagrodzenia pracowników oraz konieczności badania możliwości egzekucji od dłużnika zajętej wierzytelności.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności pieniężnej w celu wypłaty wynagrodzeń, z uwzględnieniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił zwolnienia spod egzekucji zajętej wierzytelności pieniężnej, gdy celem jest wypłata wynagrodzeń pracownikom?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nieprawidłowo odmówił zwolnienia, ponieważ nie przeprowadził wystarczająco wnikliwego postępowania, nie zbadał możliwości egzekucji od dłużnika zajętej wierzytelności i nie uzasadnił swojej decyzji w sposób wyczerpujący.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa zwolnienia wierzytelności na wynagrodzenia wymaga szczególnej wnikliwości i starannego uzasadnienia. Organy nie zbadały wszystkich istotnych okoliczności, w tym możliwości egzekucji od dłużnika zajętej wierzytelności, co mogło wpłynąć na rozstrzygnięcie. Uznanie administracyjne nie zwalnia organu z obowiązku dokładnego wyjaśnienia sprawy i uzasadnienia decyzji.
Jakie są granice uznania administracyjnego organu egzekucyjnego przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie spod egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uznanie administracyjne nie jest dowolne; organ musi działać zgodnie z zasadami praworządności, celowości i sprawiedliwości, uwzględniając indywidualne cechy stanu faktycznego oraz zasady ogólne postępowania administracyjnego, a jego decyzje podlegają kontroli sądowej pod kątem braku dowolności.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, podkreślając, że uznanie administracyjne wymaga od organu zbadania wszystkich okoliczności sprawy i wyszukania najbardziej właściwego rozstrzygnięcia, a jego decyzje muszą być uzasadnione i podlegać kontroli sądowej pod kątem przekroczenia granic uznania i cech dowolności.
Czy organ egzekucyjny powinien zbadać możliwość wszczęcia procedury egzekucji od dłużnika zajętej wierzytelności (art. 71a i 71b u.p.e.a.) przed odmową zwolnienia spod egzekucji wierzytelności na wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy winny wyjaśnić, czy w sprawie została wszczęta procedura przewidziana w art. 71a i 71b u.p.e.a., lub wyjaśnić powody zaniechania jej wszczęcia, ponieważ może to mieć wpływ na decyzję o zwolnieniu z egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy powinny zbadać, czy dłużnik zajętej wierzytelności (S.1 Sp. z o.o.) bezpodstawnie uchylał się od przekazania zajętej wierzytelności, co mogłoby skutkować wszczęciem procedury egzekucji wobec niego. Brak analizy tej kwestii stanowił wadę postępowania.
Przepisy (18)
Główne
u.p.e.a. art. 13
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części, określone składniki majątku zobowiązanego. Jest to uznanie administracyjne, które nie może być dowolne.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 81 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 81 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Procedura dotycząca dłużnika zajętej wierzytelności, który uchyla się od przekazania środków.
u.p.e.a. art. 71b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty do ściągnięcia od dłużnika zajętej wierzytelności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 206
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe uzasadnienie odmowy zwolnienia spod egzekucji. • Niewyczerpujące postępowanie dowodowe organów. • Niezbadanie możliwości wszczęcia procedury egzekucji od dłużnika zajętej wierzytelności (art. 71a i 71b u.p.e.a.). • Szczególna ochrona wynagrodzeń pracowników.
Odrzucone argumenty
Interes wierzyciela (ZUS) w postaci bezskuteczności egzekucji jest ważniejszy niż interes zobowiązanego. • Skarżąca wielokrotnie korzystała z ulgi w formie zwolnienia spod egzekucji. • Zadłużenie skarżącej jest wysokie i nadal rośnie.
Godne uwagi sformułowania
Uznaniowość nie oznacza bowiem dowolności. • Każde zatem postanowienie organu musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek zwolnienia spod egzekucji określonych składników majątkowych, i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych oraz powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie prawne. • Pozytywne rozpatrzenie wniosku zobowiązanego jest ściśle związane z koniecznością zabezpieczenia interesu wierzyciela poprzez obowiązkową realizację jego roszczeń, tym samym uwzględnienie wniosku o zwolnienie spod egzekucji, nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji. • Wynagrodzenie za pracę w systemie prawnym chronione jest w sposób szczególny, bezwzględny. • Sądowa kontrola aktów uznaniowych wymaga zbadania, czy akt znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego i czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a więc czy akt nie nosi znamion dowolności oraz czy organ uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zindywidualizowanymi przesłankami odnoszącymi się do rozpatrywanej sprawy.
Skład orzekający
Krzysztof Kandut
przewodniczący
Borys Marasek
sprawozdawca
Beata Machcińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uznania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście zwolnienia spod egzekucji wierzytelności na wynagrodzenia pracowników oraz konieczności badania możliwości egzekucji od dłużnika zajętej wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności pieniężnej w celu wypłaty wynagrodzeń, z uwzględnieniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między potrzebą wypłaty wynagrodzeń pracownikom a interesem wierzyciela (ZUS) w odzyskaniu należności. Pokazuje, jak sądy kontrolują uznanie administracyjne organów egzekucyjnych.
“Czy pracownicy mogą stracić pensje przez długi firmy? Sąd administracyjny wyjaśnia, kiedy można zwolnić zajętą wierzytelność z egzekucji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.