I SA/Gl 461/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-05-19
NSApodatkoweWysokawsa
VATimport usługprokurentklasyfikacja statystycznamiejsce zamieszkaniaOrdynacja podatkowaPKWiUKWiUNSAWSA

WSA uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie opodatkowania usług świadczonych przez prokurenta, uznając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych przez organy podatkowe.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem VAT usług świadczonych przez włoskiego prokurenta na rzecz polskiej spółki. Organy podatkowe uznały te usługi za import usług i nałożyły dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spółka kwestionowała tę kwalifikację, wskazując na błędne zastosowanie klasyfikacji statystycznych i nieprawidłowe ustalenie miejsca zamieszkania prokurenta. WSA, opierając się na wykładni NSA, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz prawa materialnego przez organy podatkowe.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dotyczyła opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT) świadczeń wykonywanych przez włoskiego prokurenta na rzecz spółki "A" Sp. z o.o. Organy podatkowe, opierając się na opinii statystycznej, zakwalifikowały te usługi jako import usług i określiły dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spółka w odwołaniu i skardze podnosiła zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 187, 191) poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także naruszenia prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie klasyfikacji statystycznych (PKWiU zamiast KWiU) oraz nieprawidłowe ustalenie miejsca zamieszkania prokurenta, co było kluczowe dla uznania świadczenia za import usług. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając kasację, uchylił wcześniejszy wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. NSA podkreślił, że pojęcie miejsca zamieszkania w kontekście art. 4 pkt 5 ustawy o VAT jest tożsame z art. 25 Kodeksu cywilnego, a samo zameldowanie nie przesądza o miejscu zamieszkania. WSA, związany wykładnią NSA, uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy podatkowe naruszyły przepisy proceduralne, nie zbierając i nie rozpatrując całości materiału dowodowego, w szczególności w zakresie właściwej klasyfikacji statystycznej i miejsca zamieszkania prokurenta. Ponadto, WSA wskazał, że organy podatkowe nie były uprawnione do samodzielnego dokonywania klasyfikacji statystycznej. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli prokurent ma miejsce zamieszkania w Polsce, nie można uznać świadczenia za import usług.

Uzasadnienie

Sąd, opierając się na wykładni NSA, stwierdził, że pojęcie miejsca zamieszkania dla celów VAT jest tożsame z definicją z Kodeksu cywilnego, a samo zameldowanie nie przesądza o miejscu zamieszkania. Prokurent z zezwoleniem na pobyt i pracę w Polsce nie może być uznany za osobę mającą miejsce zamieszkania za granicą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.p.t.u. i p.a. art. 4 § pkt 5

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 13 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. i p.a. art. 2 § 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. i p.a. art. 4b § pkt 2 i 5

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. i p.a. art. 5 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. i p.a. art. 15 § 5

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. i p.a. art. 27 § 5

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

rozp. MF art. 6 § 1 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. i p.a. art. 54 § 4

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

u.o.VAT art. 7 § 1 pkt 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.f. art. 13 § 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.p. art. 25 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

u.s.p. art. 25 § 2

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego (art. 122, 187, 191) przez organy podatkowe. Błędne zastosowanie klasyfikacji statystycznych (PKWiU zamiast KWiU). Nieprawidłowe ustalenie miejsca zamieszkania prokurenta dla celów VAT. Organy podatkowe nie są uprawnione do samodzielnego dokonywania klasyfikacji statystycznej usług.

Godne uwagi sformułowania

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Organy podatkowe nie podjęły niezbędnych działań dla wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Pojęcie miejsca zamieszkania zawarte w art. 4 pkt 5 ustawy o podatku towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest tożsame z zakresem pojęcia miejsca zamieszkania przewidzianym w art. 25 Kodeksu cywilnego. Z zameldowaniem nie jest związane domniemanie, że określa ono miejsce zamieszkania. Organ podatkowy dokonał samodzielnie klasyfikacji spornych czynności, do czego nie był uprawniony.

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący

Barbara Orzepowska-Kyć

sprawozdawca

Mirosław Kupiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących importu usług w VAT, znaczenie klasyfikacji statystycznych w postępowaniu podatkowym oraz zasady ustalania miejsca zamieszkania dla celów podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z usługami prokurenta i przepisów obowiązujących w analizowanym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla rozstrzygnięcia podatkowego mogą być niuanse interpretacyjne dotyczące klasyfikacji statystycznych i miejsca zamieszkania, a także jak ważna jest prawidłowość postępowania dowodowego przez organy podatkowe.

Kluczowe znaczenie miejsca zamieszkania i klasyfikacji statystycznej w sporach VAT z prokurentem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 461/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć /sprawozdawca/
Marek Kołaczek /przewodniczący/
Mirosław Kupiec
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Asesor WSA Mirosław Kupiec, Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Zygmunt, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2006 r. na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K. A. P. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł [...] gr. (słownie: [...] złotych [...] groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania;
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia dla firmy "A" Spółka z o.o. z siedzibą w C. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za [...] 1999 r. do zwrotu na rachunek bankowy podatnika oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za ten okres. W podstawie prawnej decyzji powołał art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa(Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 2 ust. 2, art. 4b pkt 2 i 5, art. 5 ust. 1 pkt 5, art. 15 ust. 5, art. 18 ust. 1, art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, ze zm.) oraz § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024: z 1998 r. nr 153, poz. 999).
W uzasadnieniu decyzji przedstawił stan faktyczny oraz argumentację prawną. W ramach tych wyjaśnił, że Spółka płaciła miesięcznie kwotę stanowiącą równowartość [...] lirów włoskich na rzecz M. S.. Podstawą dokonywanych wypłat była umowa z dnia [...] 1995 r. zawarta pomiędzy M.S., a Spółką, na mocy której powierzono mu obowiązki prokurenta Spółki. Obejmowały one zarządzanie produkcją, sferą handlową i administracyjną Spółki, kierowanie działem kadr, jednoosobowe reprezentowanie Spółki, podpisywanie czeków oraz zaciąganie zobowiązań nie przekraczających [...] zł. Na podstawie opinii statystycznej z dnia [...] 2003 r. przyjęto, że usługi te powinny być klasyfikowane według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług pod kodem [...] (jako "usługi doradztwa w zakresie ogólnych zagadnień zarządzania"). Organ pierwszoinstancyjny przyjął, że skoro tak określony przedmiot usług nie został zawarty w załączniku nr 2 do ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jako zwolniony od podatku, świadczenie usług na rzecz Spółki przez M. S., będącego nierezydentem, podlegało opodatkowaniu przez Spółkę podatkiem od towarów i usług według stawki 22%. W tej sytuacji decyzją z [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, m. in. na mocy art. 15 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym określił Spółce należny podatek.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik strony skarżącej zarzucił:
- naruszenie przepisu art. 4 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez błędne przyjęcie, że czynności wykonywane przez prokurenta na rzecz Spółki stanowiły import usług,
- naruszenie przepisu art. 4 pkt 5 oraz art. 54 ust. 4 cyt. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w 2001 r., poprzez błędne przyjęcie, iż o tym, czy czynność prokurenta może stanowić usługę należy rozstrzygać - w odniesieniu do okresu objętego kontrolą skarbową— w oparciu o Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU)
- naruszenie przepisu art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy na skutek zaniechania oceny czynności prokurenta w oparciu o właściwą klasyfikację statystyczną- Klasyfikację Wyrobów i Usług oraz zaniechanie weryfikacji okoliczności, czy w 2001 r. prokurent miał miejsce zamieszkania za granicą, pomimo, iż import usług może dotyczyć tylko i wyłącznie świadczenia usług przez podmioty posiadające miejsce zamieszkania lub siedzibę poza granicami RP.
W uzasadnieniu odwołania zaakcentował, że w okresie objętym kontrolą obowiązywała Klasyfikacja Wyrobów i Usług (KWiU), w tej sytuacji oparcie rozstrzygnięcia decyzji wymiarowej na Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU), stanowi rażące naruszenie art. 4 pkt 2 i art. 54 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Podniósł także, że wykonywanie prokury nie może być uznane za usługę w świetle przepisów Kodeksu Handlowego, obowiązujących w okresie objętym kontrolą. Zdaniem pełnomocnika istotą prokury jest to, że prokurent nie zarządzał Spółką, ale reprezentował ją na zewnątrz, nawet przy występowaniu czynności zarządczych. Zignorowanie różnic pojęciowych pomiędzy zarządzaniem a prokurą, doprowadziło do niewłaściwego określenia czynności prokurenta i do błędnego zastosowania art. 4 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Zwrócił też uwagę, że zastosowanie wymienionego przepisu uzależnione jest od stwierdzenia, czy osoba fizyczna otrzymująca płatność posiada miejsce zamieszkania za granicą, tymczasem organ pierwszoinstancyjny nie zweryfikował tej kwestii. Pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że prokurent ma od 1995 r. zezwolenie na wykonywanie pracy zarobkowej w Polsce oraz wizę, dlatego też w rozpoznawanej sprawie uzasadnione byłoby zapoznanie się z sytuacją osobistą M. S. w celu stwierdzenia, czy zachodzi przesłanka wynikająca z art. 4 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a dotycząca miejsca zamieszkania za granicą w kontekście definicji miejsca zamieszkania zawartej w art. 25 Kodeksu cywilnego.
Odnosząc się do tych zarzutów Dyrektor Izby Skarbowej w pierwszym rzędzie wskazał, że podstawą dokonywania comiesięcznych rozliczeń w sprawie była umowa z 22 listopada 1995 r.. która potwierdzała zlecenie M. S. w ramach wolnego zawodu obowiązków prokurenta, z wynikającym z tego faktu, wyraźnym wyłączeniem jakiegokolwiek ograniczenia wynikającego z podporządkowania lub bezpośredniej zależności od skarżącej Spółki i czyniła go, w ramach tego zlecenia, odpowiedzialnym za zarządzanie produkcją, sferą handlową i administracyjną Spółki, jak również kierowanie działem kadr. Następnie podkreślił, że organ I instancji mógł oprzeć się na opinii Ośrodka Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych Urzędu Statycznego w Ł. z dnia [...] 2003 r., która, mimo iż nie zawierała odniesienia do objętych kontrolą Klasyfikacji Wyrobów i Usług (KWiU), była wiążąca w sprawie. Wskazał też, że organ I instancji należycie ustalił na podstawie paszportu oraz danych zawartych w protokole przesłuchania, a pochodzących od samego M. S., że mieszka on we Włoszech.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Spółki podniósł te same zarzuty, co w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, dodatkowo wskazując na :
- naruszenie art. 25 Kodeksu cywilnego na skutek zaniechania zbadania przesłanek wskazanych w tym przepisie i poprzestanie na wpisie w paszporcie,
- naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT w związku z art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnośnie nowego zarzutu strony skarżącej odpowiedział, że zwolnienie, o którym stanowi art. 13 pkt 8 ustawy o podatku od osób fizycznych, dotyczy przychodów uzyskiwanych przez usługobiorców, o których stanowi art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zważywszy, że skarżąca była podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu czynności polegającej na imporcie usług a nie na odpłatnym ich świadczeniu, zwolnienie o którym stanowi art. 7 ust 1 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie miało w sprawie zastosowania.
Wyrokiem z dnia 8 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Ka 2551/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że w świetle art. 4 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, decydującym dla rozstrzygnięcia sprawy była opinia właściwego organu statystyki publicznej, co do tego, czy charakter zadań realizowanych przez M. S., na rzecz strony skarżącej w ramach udzielonej mu prokury, pozwała na zakwalifikowanie ich jako usług, a jeżeli tak, to pod jakim symbolem klasyfikacji statystycznej. W toku postępowania podatkowego doszło do wydania takiej opinii, jednakże organ statystyki publicznej niewłaściwie powołał się Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług, zamiast na Klasyfikację Wyrobów i Usług. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy dostrzegł błąd organu statystyki publicznej i prawidłowo rozważył jego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd podkreślił, że skoro istota działań przypisanych grupowaniom PKWiU oraz KW1U jest identyczna to błąd organu statystycznego dostrzeżony i poddany analizie z punktu widzenia zasad logiki i zasad rządzących wchodzącymi w grę klasyfikacjami statystycznymi nie miał wpływu na wynik sprawy.
Następnie Sąd przyjął, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż miejscem zamieszkania M. S. jest T., co zostało ustalone przez inspektora kontroli skarbowej, w trakcie przesłuchania w charakterze strony M. S., na inną okoliczność oraz na podstawie okazanego paszportu Republiki Włoch.
Sąd podkreślił, że nie można nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających twierdzenia podatnika, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarczył sam podatnik, a z ustaleń tych organów wynikają wnioski przeciwne w stosunku do ogólnie sformułowanych twierdzeń podatnika.
Po rozpoznaniu kasacji pełnomocnika strony skarżącej wyrokiem z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt I FSK 212/05 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że zasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące nie stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania, a to: art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny za uzasadnione uznał też, zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia prawa materialnego, a w szczególności uznał, że uprawniony jest pogląd, że pojęcie miejsca zamieszkania zawarte w art. 4 pkt 5 ustawy o podatku towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest tożsame z zakresem pojęcia miejsca zamieszkania przewidzianym w art. 25 k.c. Wskazując, jednocześnie że z zameldowaniem nie jest związane domniemanie, miejsca zamieszkania.
Za zasadny uznał także zarzut dotyczący naruszenia art. 4 pkt 5 ustawy podatkowej. Wskazując, że menadżer posiadający zezwolenie na stały pobyt i na wykonywanie pracy w Polsce nie może być uznany za osobę mającą miejsce zamieszkania za granicą, a zatem za osobę świadczącą usługę importową.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązał Sąd I instancji, do wnikliwej oceny stanu faktycznego, i do odniesienia się do pozostałych zarzutów prawa materialnego, a zwłaszcza art. 25 ust. 1 pkt 6 ustawy o statystyce publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Przystępując do rozpoznawania niniejszej sprawy w pierwszym rzędzie należy przypomnieć treść art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zgodnie z którym: "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny." Oznacza to, że Sąd pierwszoinstancyjny związany jest zarówno wykładnią prawa materialnego jak i prawa procesowego, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zgodnie z wykładnią prawa procesowego, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, należy wskazać, iż organy podatkowe nie podjęły niezbędnych działań dla wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Zaniechały zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, czym naruszyły art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaniechanie organów polegało przede wszystkim na tym, że nie dokonały oceny czynności prokurenta w oparciu o właściwą klasyfikację statystyczną - Klasyfikację Wyrobów i Usług oraz nie zweryfikowały, czy w roku 2001 r. prokurent miał miejsce zamieszkania za granicą, pomimo, iż import usług może dotyczyć tylko i wyłącznie świadczenia usług przez podmioty posiadające miejsce zamieszkania lub siedzibę poza granicami RP. Nadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w toku całego postępowania toczonego w rozpoznawanej sprawie niezbyt dokładnie zakwalifikowano czynności wykonywane w Polsce przez włoskiego prokurenta jako import usług. Świadczy o tym treść przepisu art. 54 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług odsyłał do Klasyfikacji Wyrobów i Usług (KWiU), a opinia z dnia 7 maja 2003 r. Ośrodka Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych Urzędu Statystycznego w Łodzi odnosiła się do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) . Naczelny Sąd administracyjny wskazał także, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ podatkowy winien wziąć pod uwagę, fakt, że ten sam organ administracji statystycznej w dniu 24 lutego 2005 r. wyraził pogląd, że nie są zaliczane do usług czynności wykonywane przez prokurenta, który nie ma zarejestrowanej działalności gospodarczej.
Naczelny Sąd Administracyjny dokonał także wykładni prawa materialnego i wskazał, że w świetle art. 4 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym menadżer posiadający zezwolenie na stały pobyt i na wykonywanie pracy w Polsce nie może być uznany za osobę mającą miejsce zamieszkania za granicą, a zatem za osobę świadczącą usługę importową. W tym miejscu należy wskazać organowi podatkowemu, że pojęcie miejsca zamieszkania zawarte w art. 4 pkt 5 ustawy o podatku towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest tożsame z zakresem pojęcia miejsca zamieszkania przewidzianym w art. 25 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z treścią tego przepisu: "Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu". W kontekście tego przepisu należy stwierdzić, że z zameldowaniem nie jest związane domniemanie, że określa ono miejsce zamieszkania. Tym samym przyjęcie zapisu w paszporcie za dowód na fakt, że miejscem zamieszkania M. S. był T., było błędne. Wobec powyższego organy podatkowe ponownie winny rozważyć wszelkie okoliczności faktyczne w sprawie i ustalić miejsce zamieszkania M. S..
W tym miejscu należy wskazać, że podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie jest art. 4 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wobec tego niezasadny jest zarzut, podnoszony przez stronę skarżącą naruszenia art. 25 Kodeksu cywilnego, gdyż przepis prawa podatkowego nie odsyła do przepisów Kodeksu cywilnego.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów prawa materialnego, a zwłaszcza art. 25 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. Nr 88, poz. 439, ze zm.), zgodnie z którym do zadań Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego należy opracowywanie standardowych klasyfikacji, nomenklatur i definicji podstawowych kategorii, ustalanie wzajemnych relacji pomiędzy nimi oraz ich interpretacja, należy stwierdzić, że jest to przepis ustrojowego prawa administracyjnego wyznaczający kompetencje organów statystyki publicznej, nie zaś przepis materialny mający zastosowanie przy wydawaniu decyzji podatkowej (Por. wyrok NSA z 14 grudnia 2005 r. sygn. akt I FSK 492/05). W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia tego przepisu okazał się bezzasadny.
Przy rozważaniu treści tego przepisu należy mieć także na uwadze art. 25 ust 2 ustawy o statystyce państwowej, zgodnie z którym urzędy statystyczne wykonują zadania wymienione m. in. w art. 25 ust. 1 pkt 6 – w zakresie interpretacji. Interpretacje te na gruncie ustawy o statystyce państwowej nie rodzą dla podmiotów gospodarczych żadnych bezpośrednich obowiązków ani uprawnień. Nie są również wiążące dla organu podatkowego. Stanowią dowód w postępowaniu podatkowym i podlegają swobodnej ocenie zarówno organu podatkowego jak i sądu administracyjnego. (Porównaj: postanowienie NSA z 29maja 2003 r. sygn. akt II SA 2968/02, Wokanda 2003/10/38, wyrok SN z 26 stycznia 2000, III RN 121/99, OSNAP 2000 nr 21, poz. 777, wyrok NSA z 20 lutego 2002 r. sygn. akt I SA/Ka 1713/00 Biul. Skarb. 2003/2/26.).
W orzecznictwie NSA wielokrotnie reprezentowano pogląd, że normy zawarte w klasyfikacjach statystycznych, nie będąc powszechnie obowiązującymi przepisami podatkowego, stały się jednak swoistymi normami podatkowymi w zakresie podatku od towarów i usług, a to na skutek treści art. 4 pkt 1 i 2, art. 18 ust. 2 i art. 54 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz załączników do tejże ustawy. Organy podatkowe nie są natomiast uprawnione do wydawania jakichkolwiek opinii klasyfikujących usług, gdyż są to kompetencje jedynie stosownych organów GUS (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 1995. SA/P 255/95 oraz z dnia 14 października 1995 r. SA/P 724/95, z dnia 27 maja 1997 r. sygn. akt IIISA 98/96, z dnia 23 października 1998 r. sygn. akt III SA 2898/97). Jednocześnie NSA wielokrotnie zajmował stanowisko, że to właśnie organy statystyczne są powołane do dokonywania ocen i interpretacji w zakresie klasyfikacji statystycznych i organy podatkowe nie mogą ich w tym zakresie wyręczać. (por. wyrok NSA z dnia 14 września 1995 r. sygn. akt SA/Po 724/95).
Odnosząc te rozważania do niniejszej sprawy należy wskazać, że zaskarżona decyzja została oparta na opinii Ośrodka Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych Urzędu Statystycznego w Ł. z dnia [...] 2003 r. , gdzie wskazano, że usługi polegające na zarządzaniu produkcją, sferą handlową i administracyjną spółki oraz kierowanie działem osobowym przez prokurenta mieszczą się w grupowaniu PKWiU [...] "Usługi doradztwa w zakresie ogólnych zagadnień zarządzania". Opinia ta nie zawierała odniesienia do obowiązującej w okresie objętym kontrolą Klasyfikacji Wyrobów i Usług (KWiU). Organ podatkowy samodzielnie dokonał klasyfikacji według właściwej systematyki (KWiU), uznając, że pozwala na to tożsame brzmienie odpowiednich zapisów klasyfikacyjnych. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że organ podatkowy dokonał samodzielnie klasyfikacji spornych czynności, do czego nie był uprawniony. Takie działanie organu naruszyło szereg przepisów prawa procesowego, a to art. 122, art. 187 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie materiału dowodowego dotyczącego kwestii klasyfikacji statystycznej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe winny wziąć pod uwagę, że ten sam organ statystyczny wydał opinię z [...] 2005 r., z której wynika, że nie są zaliczane do usług, według zasad metodycznych Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) czynności wykonywane przez prokurenta, który nie ma zarejestrowanej działalności gospodarczej.
W sumie zatem z dotychczasowych rozważań wynika, iż organy podatkowe rozstrzygające w rozpatrywanej sprawie naruszyły prawo procesowe w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszyły prawo materialne, co miało wpływ na wynik sprawy, a to z kolei prowadzić musiało do uznania zaskarżonej decyzji za wadliwą.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o art. 152 wskazanej wyżej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI