Orzeczenie · 2022-06-15

I SA/Gl 460/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2022-06-15
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnezwolnienie spod egzekucjiwierzytelność pieniężnawynagrodzeniaZUSuznanie administracyjneinteres stronyinteres wierzycielakontrola sądowa

Skarżąca spółka S. sp. z o.o. zwróciła się o zwolnienie spod egzekucji części zajętej wierzytelności wobec S.1 Sp. z o.o. w celu wypłaty wynagrodzeń pracownikom. Organy egzekucyjne, Dyrektor Oddziału ZUS i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, odmówiły, powołując się na uznanie administracyjne i konieczność ochrony interesu wierzyciela (ZUS), wskazując na wielomilionowe zadłużenie spółki i częste korzystanie z podobnych ulg. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienia, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco przesłanek z art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Sąd podkreślił, że uznanie administracyjne nie jest dowolne i wymaga szczegółowego uzasadnienia. Ponadto, WSA zwrócił uwagę na brak analizy przez organy możliwości wszczęcia procedury z art. 71a i 71b u.p.e.a. wobec dłużnika zajętej wierzytelności (S.1 Sp. z o.o.), co mogłoby wpłynąć na możliwość zaspokojenia należności ZUS. Sąd uchylił postanowienia obu instancji i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasad uznania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście zwolnienia spod egzekucji wierzytelności na cele płacowe, oraz obowiązek organów badania wszystkich dostępnych mechanizmów prawnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia spod egzekucji wierzytelności pieniężnej w celu wypłaty wynagrodzeń, z uwzględnieniem przepisów u.p.e.a.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił zwolnienia spod egzekucji części zajętej wierzytelności pieniężnej, mimo wniosku zobowiązanego o wypłatę wynagrodzeń pracownikom?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nieprawidłowo odmówił zwolnienia, ponieważ nie zbadał wystarczająco przesłanek z art. 13 u.p.e.a. i nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym możliwości zastosowania art. 71a i 71b u.p.e.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie przeprowadziły postępowania z należytą starannością, nie zbadały wystarczająco przesłanek uznania administracyjnego i nie rozważyły wszystkich dostępnych mechanizmów prawnych, które mogłyby pozwolić na zaspokojenie wierzyciela przy jednoczesnym umożliwieniu wypłaty wynagrodzeń pracownikom.

Jakie są granice uznania administracyjnego organu egzekucyjnego przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie spod egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Uznanie administracyjne nie jest dowolne; organ musi zbadać wszystkie istotne okoliczności, uwzględnić zasady celowości, sprawiedliwości i słuszny interes strony, a swoje rozstrzygnięcie szczegółowo uzasadnić, podlegając kontroli sądowej.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na orzecznictwo TK i NSA, podkreślił, że uznanie administracyjne wymaga od organu wyważenia interesów, przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydania uzasadnionej decyzji, która nie może być dowolna.

Czy organ egzekucyjny powinien rozważyć zastosowanie przepisów o odpowiedzialności dłużnika zajętej wierzytelności (art. 71a i 71b u.p.e.a.) przed odmową zwolnienia spod egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny powinien zbadać, czy nie zachodzą podstawy do wszczęcia procedury z art. 71a i 71b u.p.e.a. wobec dłużnika zajętej wierzytelności, gdyż może to wpłynąć na możliwość zaspokojenia należności wierzyciela.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy winny były wyjaśnić, czy wszczęto procedurę z art. 71a i 71b u.p.e.a. i z jakim skutkiem, lub dlaczego nie została ona wszczęta, ponieważ mogłoby to mieć wpływ na decyzję o zwolnieniu z egzekucji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S.

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 13 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis art. 13 u.p.e.a. przyznaje organowi egzekucyjnemu uznanie administracyjne w kwestii zwolnienia składników majątku z egzekucji, jednakże nie oznacza to dowolności; organ musi zbadać przesłanki, przeprowadzić postępowanie i uzasadnić swoją decyzję.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 71a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 71b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 81 § 4 i 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i działania organów na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego aktu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 206

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Miarkowanie kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zbadały wystarczająco przesłanek z art. 13 u.p.e.a. • Organy nie rozważyły możliwości zastosowania art. 71a i 71b u.p.e.a. • Uznanie administracyjne nie jest dowolne i wymaga szczegółowego uzasadnienia. • Wynagrodzenie za pracę jest chronione w sposób szczególny.

Odrzucone argumenty

Odmowa zwolnienia spod egzekucji jest uzasadniona ochroną interesu wierzyciela (ZUS) i zapobieżeniem bezskuteczności egzekucji. • Skarżąca wielokrotnie korzystała z podobnych ulg. • Interes strony skarżącej nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji.

Godne uwagi sformułowania

Uznaniowość nie oznacza bowiem dowolności. • Każde zatem postanowienie organu musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek zwolnienia spod egzekucji określonych składników majątkowych, i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych oraz powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie prawne. • Sądowa kontrola aktów uznaniowych wymaga zbadania, czy akt znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego i czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a więc czy akt nie nosi znamion dowolności oraz czy organ uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zindywidualizowanymi przesłankami odnoszącymi się do rozpatrywanej sprawy.

Skład orzekający

Krzysztof Kandut

przewodniczący

Beata Machcińska

członek

Borys Marasek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad uznania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście zwolnienia spod egzekucji wierzytelności na cele płacowe, oraz obowiązek organów badania wszystkich dostępnych mechanizmów prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia spod egzekucji wierzytelności pieniężnej w celu wypłaty wynagrodzeń, z uwzględnieniem przepisów u.p.e.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu wypłaty wynagrodzeń pracownikom w obliczu postępowania egzekucyjnego organów, a także pokazuje, jak sądy kontrolują uznanie administracyjne organów.

Czy ZUS może zablokować wypłatę pensji pracownikom? Sąd administracyjny wyjaśnia granice egzekucji.

Dane finansowe

WPS: 201 882,32 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst