I SA/Gl 445/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi syndyka masy upadłości S. Sp. z o.o. w upadłości na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT w kwocie 15.591,49 zł na rachunek rozliczeniowy spółki. Syndyk argumentował, że po ogłoszeniu upadłości środki te weszły do masy upadłości i powinny służyć zaspokojeniu wierzycieli zgodnie z Prawem upadłościowym, a organy podatkowe nie mogą decydować o ich przeznaczeniu, wchodząc w kompetencje sędziego-komisarza. Organy podatkowe oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznały jednak, że posiadanie przez spółkę zaległości podatkowych w kwocie znacznie przewyższającej wnioskowaną kwotę, stanowi bezwzględną przeszkodę do wydania zgody na przekazanie środków z rachunku VAT, zgodnie z art. 108b ust. 5 ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące rachunków VAT i mechanizmu podzielnej płatności mają charakter szczególny wobec Prawa upadłościowego i nie przewidują wyjątków w przypadku ogłoszenia upadłości podatnika. Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz innych sądów administracyjnych, które potwierdzają, że ogłoszenie upadłości nie wpływa na zasady dysponowania środkami z rachunku VAT w sytuacji istnienia zaległości podatkowych. Sąd odwołał się również do wyroku TSUE w sprawie C-355/19, który nie wykluczył możliwości stosowania przepisów krajowych ograniczających dostęp do środków z rachunku VAT w przypadku postępowania upadłościowego, a także do wyroku w sprawie C-709/22, który potwierdził dopuszczalność ograniczeń w wykorzystaniu środków z rachunku VAT.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących rachunków VAT w kontekście postępowania upadłościowego, potwierdzająca prymat przepisów ustawy o VAT nad Prawem upadłościowym w zakresie przesłanek odmowy uwolnienia środków z rachunku VAT w przypadku zaległości podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji posiadania zaległości podatkowych przez podmiot w upadłości i wniosku o przekazanie środków z rachunku VAT. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych sytuacjach związanych z masą upadłości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy posiadanie zaległości podatkowych przez podatnika, wobec którego ogłoszono upadłość, stanowi bezwzględną przeszkodę do wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT, zgodnie z art. 108b ust. 5 ustawy o VAT, pomimo złożenia wniosku przez syndyka masy upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie zaległości podatkowych stanowi bezwzględną przeszkodę do wydania zgody na przekazanie środków z rachunku VAT, niezależnie od ogłoszenia upadłości podatnika i wniosku syndyka.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o VAT dotyczące rachunków VAT i mechanizmu podzielnej płatności, w tym art. 108b ust. 5, mają charakter przepisów szczególnych wobec Prawa upadłościowego i nie przewidują wyjątków w przypadku ogłoszenia upadłości. Bezwzględny zakaz przekazywania środków z rachunku VAT w przypadku zaległości podatkowych nie podlega ograniczeniu w sytuacji postępowania upadłościowego.
Jaka jest relacja między przepisami ustawy o podatku od towarów i usług (w szczególności dotyczącymi rachunków VAT) a przepisami Prawa upadłościowego w kontekście dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku VAT przez spółkę w upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy ustawy o VAT dotyczące rachunków VAT i mechanizmu podzielnej płatności mają charakter przepisów szczególnych wobec Prawa upadłościowego i nie wyłączają ich stosowania, ale też nie są przez nie modyfikowane w zakresie przesłanek odmowy przekazania środków z rachunku VAT.
Uzasadnienie
Ustawodawca wprowadzając mechanizm podzielnej płatności nie przewidział żadnych wyłączeń z uwagi na Prawem upadłościowe. Ogłoszenie upadłości podatnika nie wpływa na istnienie rachunku VAT ani na zasady dysponowania tym rachunkiem określone przepisami prawa. Przepisy Prawa upadłościowego nie wyłączają zastosowania przepisów normujących rachunki VAT.
Przepisy (7)
Główne
u.p.t.u. art. 108b § ust. 5 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Posiadanie przez podatnika zaległości z tytułu podatków i należności stanowi bezwzględną przeszkodę do wydania zgody na przekazanie środków z rachunku VAT, niezależnie od ogłoszenia upadłości.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Pomocnicze
Prawo bankowe art. 62b § ust. 2 pkt 2 lit. a
Ustawa Prawo bankowe
Określa cele, w jakich rachunek VAT może być obciążony.
Prawo upadłościowe art. 61
Ustawa Prawo upadłościowe
Reguluje skład masy upadłości.
Prawo upadłościowe art. 62
Ustawa Prawo upadłościowe
Reguluje skład masy upadłości.
Prawo upadłościowe art. 63
Ustawa Prawo upadłościowe
Określa składniki majątku, które nie wchodzą do masy upadłości.
Prawo upadłościowe art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie zaległości podatkowych przez podatnika stanowi bezwzględną przeszkodę do wydania zgody na przekazanie środków z rachunku VAT, zgodnie z art. 108b ust. 5 u.p.t.u. • Przepisy dotyczące rachunków VAT i mechanizmu podzielnej płatności mają charakter szczególny wobec Prawa upadłościowego i nie przewidują wyjątków w przypadku ogłoszenia upadłości. • Ogłoszenie upadłości podatnika nie wpływa na istnienie rachunku VAT ani na zasady dysponowania tym rachunkiem określone przepisami prawa.
Odrzucone argumenty
Środki zgromadzone na rachunku VAT weszły do masy upadłości i powinny służyć zaspokojeniu wszystkich wierzycieli zgodnie z Prawem upadłościowym. • Organy podatkowe nie mogą decydować o przeznaczeniu środków z rachunku VAT, wchodząc w kompetencje sędziego-komisarza. • Prawo upadłościowe jest lex specialis w stosunku do ustawy o VAT w zakresie zaspokojenia należności podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
"Przepisy prawa dotyczące rachunków VAT, będących rachunkami o określonym przeznaczeniu, nie zawierają szczególnych unormowań na wypadek ogłoszenia upadłości podatnika podatku od towarów i usług." • "ogłoszenie upadłości podatnika nie ma wpływu ani na istnienie rachunku VAT (...), ani też na określone przepisami prawa zasady dysponowania tym rachunkiem." • "art. 108b ust. 5 pkt 1 u.p.t.u. w zw. z art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a Prawa bankowego, będące konsekwencją istnienia regulacji prawnej zawartej w art. 108a u.p.t.u., mają charakter przepisów szczególnych wobec Prawa upadłościowego." • "wprowadzone z dniem 1 lipca 2018 r. przepisy dotyczące mechanizmu podzielnej płatności w żaden sposób nie odniosły się do Prawa upadłościowego." • "bezwzględny zakaz przekazywania środków zgromadzonych na rachunku VAT w przypadku posiadania przez podatnika zaległości (...) nie przewidział żadnych wyjątków dotyczących masy upadłościowej."
Skład orzekający
Agata Ćwik-Bury
przewodniczący
Dorota Kozłowska
sprawozdawca
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rachunków VAT w kontekście postępowania upadłościowego, potwierdzająca prymat przepisów ustawy o VAT nad Prawem upadłościowym w zakresie przesłanek odmowy uwolnienia środków z rachunku VAT w przypadku zaległości podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji posiadania zaległości podatkowych przez podmiot w upadłości i wniosku o przekazanie środków z rachunku VAT. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych sytuacjach związanych z masą upadłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji przepisów prawa podatkowego i upadłościowego, co jest istotne dla praktyków prawa i przedsiębiorców. Wyjaśnia, jak mechanizm split payment funkcjonuje w specyficznych okolicznościach upadłości.
“Upadłość spółki nie zwalnia z zaległości VAT: środki z rachunku VAT zablokowane mimo wniosku syndyka.”
Dane finansowe
WPS: 15 591,49 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.