I SA/Gl 445/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia prawa skutkującego pozbawieniem go możliwości działania, a problemy z doręczeniem korespondencji wynikały z jego zaniedbań.
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie został prawidłowo zawiadomiony o rozprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z powodu zmiany numeracji lokalu i wymiany skrzynek pocztowych. Sąd uznał jednak, że skarżący został prawidłowo zawiadomiony zgodnie z przepisami o doręczeniu zastępczym, a problemy z korespondencją wynikały z jego zaniedbań i braku staranności procesowej. W konsekwencji skarga o wznowienie została oddalona.
Skarżący A. K. złożył skargę o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2008 r. w sprawie o sygn. I SA/Gl 855/08, dotyczącej egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 271 pkt 2 P.p.s.a., twierdząc, że wskutek naruszenia przepisów prawa był pozbawiony możności działania, ponieważ nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy. Argumentował, że korespondencja była wysyłana na niewłaściwy adres z powodu zmiany numeracji lokalu i wymiany skrzynek pocztowych, a klucz do nowej skrzynki otrzymał dopiero w styczniu 2009 r. Sąd uznał, że skarga została wniesiona w terminie, jednak nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego pozbawieniem strony możności działania. Sąd podkreślił, że doręczenie zastępcze zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a problemy z doręczeniem wynikały z zaniedbań skarżącego, który nie wykazał należytej staranności procesowej i nie poinformował sądu o zmianie adresu ani problemach z odbiorem korespondencji. W związku z tym skarga o wznowienie postępowania została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów prawa musi być przyczyną pozbawienia strony możności działania, a nie wynikać z jej własnych zaniedbań.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby pozbawienie go możności działania było skutkiem naruszenia prawa przez sąd. Problemy z doręczeniem korespondencji wynikały z braku staranności procesowej skarżącego, który nie poinformował sądu o zmianie adresu ani problemach z odbiorem poczty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
P.p.s.a. art. 271 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 73
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 125 § par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 277
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 279
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 280 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 282 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.p. art. 41 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym art. 9
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie zastępcze zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Problemy z doręczeniem wynikały z zaniedbań skarżącego. Skarżący nie wykazał naruszenia prawa skutkującego pozbawieniem go możności działania.
Odrzucone argumenty
Skarżący był pozbawiony możności działania z powodu naruszenia przepisów prawa (wadliwe doręczenie zawiadomienia o rozprawie). Zmiana numeracji lokalu i wymiana skrzynek pocztowych uniemożliwiły prawidłowe doręczenie.
Godne uwagi sformułowania
nie został spełniony wymóg, by pozbawienie strony możliwości działania stanowiło skutek naruszenia przepisów prawa konieczne jest wykazanie po pierwsze, że w ogóle doszło do naruszenia przepisów prawa, i po drugie, że miedzy tym naruszeniem a pozbawieniem strony możliwości działania zachodzi związek przyczynowy Sąd nie naruszył prawa i miał pełne podstawy, by przyjąć, że zawiadomienie o rozprawie zostało doręczone w sposób określony w art. 73 P.p.s.a. brak doręczenia do jego rąk zawiadomienia o rozprawie nie stanowi skutku naruszenia prawa, lecz następstwo okoliczności leżących po jego stronie, a ściślej zaniedbań, których się on dopuścił nie wykazał nawet elementarnej staranności procesowej
Skład orzekający
Ryszard Mikosz
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Winiarski
sędzia
Małgorzata Wolf-Mendecka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o doręczeniu zastępczym w kontekście wznowienia postępowania, zwłaszcza gdy problemy z doręczeniem wynikają z zachowania strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany numeracji lokalu i wymiany skrzynek pocztowych; kluczowe jest wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem prawa a pozbawieniem możności działania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne związane z doręczeniami i ich wpływem na możliwość obrony strony, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy problemy z pocztą mogą unieważnić wyrok? Sąd wyjaśnia, kiedy zaniedbanie strony jest kluczowe.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 445/09 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2009-12-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-05-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Ryszard Mikosz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych Hasła tematyczne Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego Sygn. powiązane II FSK 668/10 - Wyrok NSA z 2011-05-31 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę o wznowienie postępowania Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 73, art. 125 par. 1 pkt 3, art. 271 pkt 2, art. 277, art. 279, art. 280 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Mikosz (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009r. sprawy ze skargi A. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2008r. w sprawie o sygn. I SA/Gl 855/08 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę o wznowienie postępowania. Uzasadnienie A. K., reprezentowany przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, złożył skargę, datowaną na dzień 6 sierpnia 2008 r., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...], którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r., nr [...] "o nieuznaniu zarzutów" dotyczących postępowania egzekucyjnego toczącego się przeciwko wspomnianemu podatnikowi. Sprawę z tej skargi zarejestrowano pod sygn. akt I SA/Gl 855/08. W ramach postępowania we wskazanej sprawie na podstawie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 września 2008 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi oraz usunięcia jej braku formalnego poprzez jej podpisanie oraz jednocześnie pouczono skarżącego i jego pełnomocnika, że zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2002 nr 9, poz. 86 ze zm., obecnie Dz. U. z 2008 r. Nr 73, poz. 443 ze zm.) doradca podatkowy nie jest uprawniony do występowania jako pełnomocnik w sprawie z zakresu egzekucji zobowiązań podatkowych. W dniu 7 października 2008 r. powyższe pouczenie (zawarte w piśmie z dnia 16 września 2008 r.), w którym zamieszczono wzmiankę o wezwaniu skarżącego do podpisania skargi oraz do uiszczenia wpisu, doręczono pełnomocnikowi strony. Z kolei wezwania wystosowane do skarżącego (również datowane na dzień 16 września 2008 r.) – wysłane na adres podany w skardze ([...] K., ul. [...]) i zawierające, jako pierwsze pisma skierowane do strony, pouczenie o obowiązku informowania o każdorazowej zmianie adresu – nie zostały doręczone do rąk adresata – przesyłka była dwukrotnie awizowana, po czym, jako niepodjęta w terminie, zwrócona nadawcy. Pomimo to w dniu 10 października 2008 r. skarżący "w nawiązaniu do pisma z dnia 2008-09-16" wykonał te wezwania, uiszczając należny wpis i nadsyłając podpisany przez siebie egzemplarz skargi, w którym wskazano taki sam jego adres jak poprzednio. Sprawę skierowano zatem na rozprawę, jednak zawiadomienie o rozprawie, ponownie wysłane na adres podany w skardze, znowu było dwukrotnie awizowane i nie zostało podjęte przez skarżącego. W konsekwencji na rozprawie w dniu 5 grudnia 2008 r. za stronę skarżącą nie stawił się nikt, a Sąd uznał, iż skarżący został o terminie rozprawy zawiadomiony prawidłowo i wydał wyrok oddalający skargę. W dniu 14 stycznia 2009 r. Sąd stwierdził prawomocność wyroku z dnia 5 grudnia 2008 r. Dnia 5 marca 2009 r. skarżący wniósł "o przywrócenie terminu przeprowadzenia rozprawy". Uzasadniając wniosek, zwrócił uwagę na zmianę numeracji najmowanego przez niego mieszkania oraz wymianę skrzynek pocztowych. Zastrzegł zarazem, że odbyło się to bez jego zgody oraz że klucze od nowej skrzynki odebrał dopiero w styczniu 2009 r. Jego zdaniem zatem nie otrzymał on korespondencji z przyczyn, za które nie ponosi odpowiedzialności. Do wniosku załączono odpisy: aneksu do umowy najmu lokalu z dnia 16 października 2006 r., którym wprowadzono zmianę numeracji lokalu skarżącego z 11 na 12, pisma z dnia 29 października 2006 r., w którym skarżący nie wyraził zgody na tę zmianę oraz zaświadczenia Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 26 lutego 2009 r., potwierdzającego, że w październiku 2008 r. przeprowadzono wymianę skrzynek pocztowych w budynku przy ulicy [...]. Według zaświadczenia skarżący odebrał klucz od nowej skrzynki pocztowej w styczniu 2009 r. i wcześniej nie był informowany o terminie wymiany skrzynek. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu przeprowadzenia rozprawy jako niedopuszczalny. Dnia 21 maja 2009 r. (data nadania) skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2008 r., w której, nawiązując do art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako P.p.s.a.), podniósł "niemożliwość działania (...) wskutek naruszenia art. 73" P.p.s.a. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności pokrótce omówił przebieg dotychczasowych zdarzeń w sprawie oraz okoliczności związane z wymianą skrzynek pocztowych i zmianą numeracji zajmowanego przez niego lokalu. Podsumowując te spostrzeżenia, skonstatował, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało wysłane pod niewłaściwy adres ([...]zamiast [...]), wobec czego nie był on prawidłowo powiadomiony o tym terminie. Zaznaczył przy tym, że nie był świadomy zmiany numeracji oraz że po odbiorze kluczy od skrzynki pocztowej w styczniu 2009 r. nie znalazł w niej żadnej korespondencji z sądu. Według niego o wyroku z dnia 5 grudnia 2008 r. dowiedział się dopiero z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem sekretariatu Sądu w dniu 25 lutego 2009 r. Następnie, szeroko powołując się na orzecznictwo, skarżący podkreślił, że zawiadomienie o terminie rozprawy było pierwszym pismem wysłanym do niego w sprawie i dlatego jego doręczenie powinno być dokonane do jego rąk. W jego ocenie tylko taka forma doręczenia mogłaby pozwolić na weryfikację adresu strony oraz pouczenie o obowiązku wynikającym z art. 70 § 1 P.p.s.a., a jej brak doprowadził "do całkowitego przekreślenia prawa strony do skutecznego działania w procesie wszczętym z jej inicjatywy". Skarżący, cytując poglądy wyrażone w judykaturze, m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 77/07 (w skardze o wznowienie błędnie mowa jest o wyroku z dnia 27 lutego 2007 r.), odnotował również, że Sąd w uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 kwietnia 2009 r. jedynie "wskazał na fakt awizowania pisma, nie podając bliższych szczegółów tej kluczowej czynności", i sformułował w związku z tym wniosek, iż czynności tej dokonano w sposób wadliwy, uniemożliwiający przyjęcie domniemania pozwalającego uznać przesyłkę za doręczoną. Jego zdaniem konieczność zapewnienia sprawnego biegu postępowania sądowego musi ustąpić potrzebie ochrony interesu "adresata, któremu należy pierwsze pismo doręczyć do rąk" i dlatego "w przypadku, gdy w trakcie trwania wspomnianej procedury pojawią się wady, które potencjalnie mogą wpływać na niemożność zapoznania się adresata z treścią skierowanego do niego pisma, to należy przyjąć, iż takie oddziaływanie faktycznie miało miejsce i przez to tzw. doręczenie zastępcze uznać za niekompletne". W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu zastrzegł w szczególności, że zarzuty skargi o wznowienie nie odnoszą się do doręczeń dokonywanych przez niego, m.in. dlatego, iż zmiana w adresie skarżącego nastąpiła pod koniec 2008 r., tj. już po przekazaniu skargi do sądu oraz po udzieleniu odpowiedzi na skargę. Zauważył jednak, że w skardze tej podano adres: [...] K., [...]. Ponadto według niego w skardze o wznowienie nietrafnie przywołano wyrok z dnia 23 marca 2007 r., gdyż "został w nim opisany zupełnie inny stan faktyczny niż w niniejszej sprawie, a przywołany w skardze fragment wyrwany został z kontekstu". W piśmie z dnia 14 września 2009 r. skarżący na wezwanie Sądu wyjaśnił, że o rozprawie, która odbyła się w dniu 5 grudnia 2008 r., oraz o wydanym na niej wyroku dowiedział się dopiero w dniu 24 lutego 2009 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem sekretariatu Sądu. Tym samym stwierdził, że skarga o wznowienie postępowania została przez niego wniesiona w terminie przewidzianym na dokonanie tej czynności. Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem, podtrzymał skargę i oświadczył, że "w istocie rzeczy skarżący do chwili obecnej nie zmienił adresu, doszło natomiast wyłącznie do zmiany skrzynki pocztowej’. Dodał również, iż skarżący nie został pozbawiony klucza od skrzynki nr 11, zaś klucz do skrzynki nr 12 otrzymał dopiero w styczniu 2009 r. Z kolei skarżący oświadczył, że o prawomocnym zakończeniu sprawy, a także o możliwości przeprowadzenia rozprawy pod nieobecność strony dowiedział się dopiero w lutym ubiegłego roku podczas kilkukrotnych rozmów telefonicznych z sekretariatem Sądu. Pełnomocnik skarżącego przedłożył również pismo z dnia 9 grudnia 2009 r., zawierające argumenty mające przemawiać przeciwko stanowisku wyrażonemu w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem – w przypadkach przewidzianych w dziale VII przywołanej ustawy, zatytułowanym "Wznowienie postępowania". Jeden z tych przypadków został określony w przywołanym przez skarżącego art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Przepis ów stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, m.in. jeżeli strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Rozważenie powyższej przesłanki, uzależnione jest jednak od wcześniejszego stwierdzenia, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w trzymiesięcznym terminie ustanowionym dla dokonania tej czynności. Stosownie do art. 277 P.p.s.a., gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu. Ustalenia w rozpatrywanym zakresie mają przy tym uwzględniać przede wszystkim wskazane przez stronę okoliczności stwierdzające zachowanie analizowanego terminu, które według art. 279 P.p.s.a. powinny być zawarte w treści skargi o wznowienie, i nie wymagają uzyskania takiego stopnia pewności, jaki konieczny jest w przypadku udowadniania jakiegoś faktu. W myśl bowiem art. 280 § 2 P.p.s.a., z którego skorzystano w niniejszym postępowaniu, na żądanie Sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest jedynie uprawdopodobnić, a nie wykazać wspomniane okoliczności. Sąd przyjął, że uprawdopodobnienie takie miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, uznając za wiarygodne oświadczenie skarżącego, iż o wyroku z dnia 5 grudnia 2008 r. dowiedział się on dopiero z rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu przeprowadzonej w dniu 25 lutego 2009 r., jak wskazał w skardze o wznowienie, czy też dzień wcześniej, jak stwierdził w piśmie z dnia 14 września 2009 r. Niezależnie wszak od tego, w którym z tych dwóch dni rozmowa się odbyła, skarga o wznowienie postępowanie została wniesiona w terminie określonym w art. 277 P.p.s.a. Nie oznacza to oczywiście, że ustalenia te są wolne od wątpliwości, które uzasadnia powyższa rozbieżność dat oraz brak jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego rozmowę czy też rozmowy, na które powołuje się skarżący. Z drugiej strony jednak na rzecz wiarygodności jego wersji pośrednio świadczy fakt złożenia wniosku o przywrócenie terminu w dniu 5 marca 2009 r. Zgodnie wszak z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z takim wnioskiem wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, czyli w niniejszej sprawie od pozyskania wiadomości o wyroku z dnia 5 grudnia 2008 r. Dzień 5 marca 2009 r. jest przecież ostatnim dniem siedmiodniowego terminu liczonego od dnia 25 lutego 2009 r. Dotychczasowe uwagi pozwalają zatem przejść do rozważenia przesłanek wznowienia wymienionych w przywołanym przez skarżącego art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Odnosząc się do tej kwestii, już na wstępie podkreślić trzeba, że w rozpatrywanym stanie faktycznym nie został spełniony wymóg, by pozbawienie strony możliwości działania stanowiło skutek naruszenia przepisów prawa. Ma on zaś zasadnicze znaczenia dla zastosowania art. 271 pkt 2 P.p.s.a., stanowiąc warunek sine qua non wznowienia postępowania na podstawie tego przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1444/07, Lex Polonica nr 2062916. Podobnie – na gruncie postępowania cywilnego, w ramach którego przewidziano analogiczną przyczynę wznowienia – Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 lutego 1999 r., sygn. akt II CKN 1081/98, publ. Legalis). Innymi słowy, konieczne jest wykazanie po pierwsze, że w ogóle doszło do naruszenia przepisów prawa, i po drugie, że miedzy tym naruszeniem a pozbawieniem strony możliwości działania zachodzi związek przyczynowy (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1338/07, Lex Polonica nr 2062997; por. również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2866/05, Lex nr 188424). Zauważyć zatem należy, że Sąd w postępowaniu, którego wznowienia dotyczy rozpoznawana skarga, nie naruszył prawa i miał pełne podstawy, by przyjąć, że zawiadomienie o rozprawie z dnia 5 grudnia 2008 r. zostało doręczone w sposób określony w art. 73 P.p.s.a. w brzmieniu wówczas obowiązującym. Przypomnieć wypada, iż powołany przepis stanowił, iż w razie niemożności doręczenia pisma składa się je na okres siedmiu dni w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym przez niego jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe – w takim przypadku doręczenie uważało się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Odnotowania przy tym wymaga, iż przepis ów wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt P 13/05 (OTK-A 2006, nr 2, poz. 20) został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim ustanawiał siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymagał ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma. W konsekwencji termin siedmiodniowy, po upływie którego doręczenie uważało się za dokonane, należało liczyć – w myśl § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.) stosowanego na podstawie odesłania zawartego w art. 65 § 2 P.p.s.a. – dopiero od daty ponowienia zawiadomienia, tj. powtórnego awizowania przesyłki. Jedynie na marginesie, gwoli ścisłości, wskazać wypada, że art. 73 P.p.s.a. został znowelizowany przez art. 1 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 433). Kwestię tę trzeba bowiem pozostawić na uboczu, skoro wspomnianą zmianę przeprowadzono dopiero z dniem 16 kwietnia 2009 r., czyli już po prawomocnym zakończeniu postępowania, którego wznowienia domaga się strona skarżąca. Powtórzyć natomiast należy, że Sąd nie uchybił opisanym regułom doręczenia zastępczego określonym w art. 73 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 2008 r. Jak wynika wszak z akt sprawy o sygn. I SA/Gl 855/08, przesyłkę zawierającą zawiadomienie o mającej się w tym dniu odbyć rozprawie, awizowano po raz pierwszy w dniu 12 listopada 2008 r. i po raz drugi w dniu 20 listopada 2008 r., po czym – jako niepodjętą w terminie – zwrócono nadawcy (k. 43 akt). Doniosłe znaczenie ma przy tym fakt, iż załączone do przesyłki zwrotne potwierdzenie odbioru zostało prawidłowo wypełnione przez doręczyciela, w szczególności zawiera informację o umieszczeniu w skrzynce do doręczania korespondencji zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Tym samym, jak trafnie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę o wznowienie, sytuacja w niniejszej sprawie różniła się od stanu faktycznego, w jakim wydano przywołany przez stronę skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 77/07, w którym zakwestionowano prawidłowość doręczenia zastępczego z uwagi na brak właśnie tej informacji. Analiza przebiegu zdarzeń, jakie wystąpiły w toku postępowania, którego wznowienia domaga się strona skarżąca, musi prowadzić do wniosku, że Sąd nie mógł postąpić inaczej, niż uznać, iż skarżący został prawidłowo zawiadomiony o rozprawie z dnia 5 grudnia 2008 r. Trudno w szczególności postawić mu zarzut, że nie odroczył rozprawy lub że nie zawiesił postępowania w sprawie, zgodnie z art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a., czyli ze względu na niemożność nadania sprawie dalszego biegu, spowodowaną brakiem lub wskazaniem złego adresu skarżącego, co stanowiło jedyną alternatywę dla podjętej przez niego wówczas decyzji procesowej. Nie mógł przecież, pomimo awizowania korespondencji dla strony, w tym pisma zawierającego pouczenie o obowiązku powiadamiania o każdorazowej zmianie adresu, zakładać, iż adres podany w skardze jest nieprawidłowy. Przypuszczenie takie mogłoby być uzasadnione jedynie wtedy, gdyby przesyłki przeznaczane do strony wracały z adnotacją "adresat nieznany" lub "adresat wyprowadził się", nie zaś z informacją, iż go nie zastano. Dotychczasowe uwagi pozwalają stwierdzić, że fakt, iż skarżący nie zapoznał się z zawiadomieniem o terminie rozprawy, nastąpił z przyczyn, za które ponosi on odpowiedzialność. Niewątpliwie znana mu wszak była treść pouczenia skierowanego do doradcy podatkowego, który w jego imieniu wniósł skargę, skoro powołał się on na to pismo, uzupełniając braki formalne i fiskalne tej skargi. Musiał on mieć więc świadomość, że występuje w sprawie osobiście, a co za tym idzie, że wszelkie pisma w ramach postępowania będą kierowane na adres wskazany w skardze. Powinien sobie również zdawać sprawę z problemów, jakie mogą się wiązać z tą ostatnią okolicznością, gdyż z ewentualną zmianą numeracji lokalu mógł się on liczyć już od 2006 r., z którego to okresu pochodzi jego korespondencja ze spółdzielnią mieszkaniową, dołączona przez niego do wniosku o przywrócenie terminu. Nie ulega więc wątpliwości, że skarżący nie wykazał nawet elementarnej staranności procesowej, jakiej można wymagać od osoby występującej w postępowaniu osobiście, przejawiając jakiekolwiek zainteresowanie sprawą dopiero po ponad czterech miesiącach, które upłynęły pomiędzy uzupełnieniem braków skargi a rozmową telefoniczną z pracownikiem sekretariatu Sądu. Przekonanie to wzmacnia jeszcze wzgląd na wyjaśnienia, które złożył jego pełnomocnik w trakcie rozprawy w dniu 10 grudnia 2009 r. Otóż pełnomocnik ów stwierdził, że w istocie nie doszło do zmiany adresu skarżącego, jak podnoszono w skardze o wznowienie postępowania, a wcześniej we wniosku o przywrócenie terminu, lecz dokonano jedynie wymiany skrzynki pocztowej, do której klucz skarżący odebrał dopiero w styczniu 2009 r., wcześniej dysponując kluczem do "starej" skrzynki. Wyjaśnienia te całkowicie podważają zatem argumentację skarżącego i pozwalają stwierdzić, że brak doręczenia do jego rąk zawiadomienia o rozprawie nie stanowi skutku naruszenia prawa, lecz następstwo okoliczności leżących po jego stronie, a ściślej zaniedbań, których się on dopuścił. Ta ostatnia konstatacja także przemawia zaś przeciwko wznowieniu postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 P.p.s.a. W doktrynie i w orzecznictwie trafnie przyjmuje się bowiem, że pozbawienie strony możliwości działania musi być wynikiem wadliwego postępowania sądu, nie obejmuje jednak wypadków, w których zostało spowodowane przez samą stronę lub było zależne od jej zachowania się (Tak K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 217-218. Por. również postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2005 r., sygn. akt IV CK 57/05, publ. Legalis, z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II CZ 134/05, Lex Polonica nr 1825748 i z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II CZ 16/07, Lex nr 315349). Zaznacza się zarazem, iż występuje ono wyłącznie wtedy, gdy strona znalazła się w sytuacji, która całkowicie jej uniemożliwia, a nie tylko utrudnia lub ogranicza, możność popierania swego żądania przed Sądem (Tak K. Sobieralski, Wznowienie..., s. 218. Por. również uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1980 r., sygn. akt III CZP 19/80, OSNC 1980 r. nr 11, poz. 250, a nadto postanowienia tego Sądu z dnia 21 września 2007 r., sygn. akt V CZ 88/07, Lex nr 486003 oraz Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 8 maja 2003 r., sygn. akt I ACa 1496/02, Lex nr 175254). W związku z powyższym na podstawie art. 282 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI