I SA/Gl 443/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę G. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu spółki za zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Skarżący zarzucał organom podatkowym naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 118 § 1 (termin wydania decyzji), art. 17a i 18b (właściwość organu), art. 169 (brak wezwania do uzupełnienia braków), art. 188 (niezebranie materiału dowodowego), art. 122 i 197 (brak opinii biegłego) oraz art. 116 § 1 (błędna wykładnia przesłanek odpowiedzialności). Kwestionował m.in. błędną wykładnię pojęcia "wydania decyzji", brak rozróżnienia momentu powstania zobowiązania i jego wymagalności, a także sposób oceny przesłanek egzoneracyjnych. Podkreślał, że podział zadań w zarządzie nie powinien być ignorowany, a on sam nie miał wpływu na powstanie zaległości. Sąd, analizując zgromadzony materiał dowodowy i argumentację stron, stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, sąd uznał, że termin z art. 118 § 1 o.p. został zachowany, a decyzja organu odwoławczego nie naruszała zasady dwuinstancyjności. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność członka zarządu ma charakter formalny i nie zależy od faktycznego podziału obowiązków w zarządzie. Wskazał również, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek negatywnych wyłączających jego odpowiedzialność, takich jak złożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie lub brak winy w jego niezłożeniu. Sąd odniósł się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, stwierdzając, że nie podważa ono polskiej regulacji w zakresie odpowiedzialności członków zarządu, a jedynie podkreśla konieczność zapewnienia prawa do obrony. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółek kapitałowych, w szczególności w kontekście przesłanek pozytywnych (bezskuteczność egzekucji) i negatywnych (brak winy, złożenie wniosku o upadłość), a także wpływu orzecznictwa TSUE na polskie prawo.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych zarzutów strony. Wartościowe dla spraw o podobnym charakterze.
Zagadnienia prawne (5)
Czy decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej wydana przez organ odwoławczy narusza termin określony w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, jeśli została wydana po upływie 5 lat od końca roku, w którym powstała zaległość podatkowa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, termin z art. 118 § 1 o.p. jest zachowany, jeśli organ pierwszej instancji wydał decyzję przed jego upływem. Organ odwoławczy może następnie orzekać w przedmiocie odpowiedzialności ustalonej taką decyzją.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin z art. 118 § 1 o.p. dotyczy organu pierwszej instancji. Wydanie decyzji przez organ odwoławczy po upływie tego terminu nie stanowi naruszenia, o ile decyzja organu pierwszej instancji została wydana w terminie.
Czy podział zadań pomiędzy członkami zarządu spółki kapitałowej ma znaczenie dla oceny ich odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podział zadań w zarządzie ma charakter wewnętrzny i nie wyłącza odpowiedzialności członka zarządu na gruncie art. 116 § 1 o.p. Odpowiedzialność jest formalna i wynika z samego pełnienia funkcji.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na ugruntowane orzecznictwo, stwierdził, że odpowiedzialność członka zarządu jest formalna i nie zależy od faktycznego podziału obowiązków. Brak winy w niezłożeniu wniosku o upadłość musi być oceniany obiektywnie, a nie na podstawie wewnętrznego podziału kompetencji.
Czy członek zarządu może kwestionować ustalenia faktyczne i prawne zawarte w decyzji wymiarowej dotyczącej zobowiązania podatkowego spółki w postępowaniu o jego odpowiedzialność podatkową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu ma prawo podważać ustalenia faktyczne i kwalifikacje prawne dokonane przez organ podatkowy w postępowaniu wymiarowym, ale musi to robić konkretnie, wskazując na błędy i przedstawiając dowody przeciwne.
Uzasadnienie
Sąd, odwołując się do orzecznictwa TSUE i NSA, wyjaśnił, że decyzja wymiarowa wobec spółki nie jest bezwzględnie wiążąca dla członka zarządu w postępowaniu o jego odpowiedzialność. Członek zarządu może kwestionować ustalenia, ale musi to robić konkretnie i przedstawić dowody. Nie może jednak kwestionować samej decyzji wymiarowej w postępowaniu dotyczącym jego odpowiedzialności.
Czy brak majątku spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, w sytuacji gdy jedynym wierzycielem jest Skarb Państwa, wyłącza odpowiedzialność członka zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, istnienie tylko jednego wierzyciela (Skarbu Państwa) nie wyłącza obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość ani nie stanowi przesłanki egzoneracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że nawet w przypadku istnienia tylko jednego wierzyciela, spółka może być niewypłacalna, a członek zarządu ma obowiązek zgłosić wniosek o upadłość. TSUE również zaaprobował możliwość oceny niewypłacalności w oparciu o zadłużenie wobec jednego podmiotu.
Czy zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z postępowaniem karnym skarbowym jest skuteczne, jeśli zostało zainicjowane na krótko przed upływem terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte w związku z niewykonaniem zobowiązania podatkowego i podatnik został o tym zawiadomiony, zawieszenie biegu terminu przedawnienia jest skuteczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie nosiło cech instrumentalności, a zostało poprzedzone kontrolą celno-skarbową i wydaniem decyzji podatkowej. Zawiadomienie spółki o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia było skuteczne.
Przepisy (16)
Główne
o.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 118 § 1
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
o.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 125
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § 2
Ordynacja podatkowa
u.p.e.a. art. 59 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.r.
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne
u.p.u.
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
k.s.h. art. 208 § 2
Kodeks spółek handlowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. • Skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 § 1 o.p. (np. złożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie lub brak winy w jego niezłożeniu). • Podział zadań w zarządzie nie wyłącza odpowiedzialności członka zarządu. • Termin z art. 118 § 1 o.p. został zachowany przez organ pierwszej instancji. • Postępowanie karne skarbowe skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Skarżący nie wykazał, że nie miał możliwości obrony swoich praw w postępowaniu podatkowym.
Odrzucone argumenty
Decyzja organu odwoławczego narusza termin z art. 118 § 1 o.p. • Podział zadań w zarządzie powinien być uwzględniony przy ocenie odpowiedzialności. • Organy podatkowe nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego i nie przeprowadziły wymaganych dowodów. • Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. • Skarżący nie miał możliwości kwestionowania ustaleń decyzji wymiarowej wobec spółki. • Istnienie tylko jednego wierzyciela (Skarbu Państwa) wyłącza możliwość stwierdzenia niewypłacalności spółki.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność podatkowa ma charakter akcesoryjny względem odpowiedzialności podatnika. • Dla zachowania terminu przewidzianego w art. 118 § 1 o.p. wystarczające jest wydanie przez organ podatkowy I instancji decyzji przed jego upływem. • Sformułowanie "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumiane jest jako posiadanie formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu. • Brak winy w rozumieniu karnym nie jest tożsamy z brakiem występowania podstaw do przypisania stronie odpowiedzialności za zaległości Spółki w trybie art. 116 o.p. • W orzecznictwie sądów administracyjnych w kontekście odpowiedzialności podatkowej członków zarządu powszechnie wyróżnienia się przesłanki pozytywne (...) oraz negatywne (...). • W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że występujące w art. 116 § 2 o.p. sformułowanie "pełnienie obowiązków członka zarządu" należy rozumieć jako zajmowanie stanowiska członka zarządu, posiadanie legitymacji do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją. • W orzecznictwie powstałym na tle art. 116 § 2 o.p. podział zadań pomiędzy członków zarządu, nie ma istotnego znaczenia dla orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej.
Skład orzekający
Katarzyna Stuła-Marcela
przewodniczący
Mikołaj Darmosz
sprawozdawca
Agata Ćwik-Bury
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółek kapitałowych, w szczególności w kontekście przesłanek pozytywnych (bezskuteczność egzekucji) i negatywnych (brak winy, złożenie wniosku o upadłość), a także wpływu orzecznictwa TSUE na polskie prawo."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych zarzutów strony. Wartościowe dla spraw o podobnym charakterze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, co jest częstym problemem w praktyce. Analiza orzecznictwa TSUE i jego wpływu na polskie prawo dodaje jej znaczenia.
“Czy członek zarządu odpowiada za długi spółki? WSA w Gliwicach wyjaśnia kluczowe zasady i wpływ orzecznictwa TSUE.”
Dane finansowe
WPS: 6 501 114,83 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.