I SA/Gl 431/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, uznając istnienie obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej RTV i prawidłowość egzekucji mimo braku doręczenia upomnienia.
Skarżąca D. S. wniosła skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym opłaty abonamentowej RTV. Podnosiła zarzut nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia. Sąd uznał, że obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej wynika z rejestracji odbiornika i nie jest zależny od doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Choć zarzut braku doręczenia upomnienia został uwzględniony przez wierzyciela, sąd administracyjny nie badał kwestii zwrotu wyegzekwowanej opłaty, gdyż wykracza to poza granice sprawy.
Przedmiotem skargi była decyzja Poczty Polskiej S.A. odrzucająca zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty abonamentowej RTV. Skarżąca podnosiła dwa główne zarzuty: nieistnienie obowiązku zapłaty oraz brak skutecznego doręczenia upomnienia. Sąd administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. W odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku, sąd stwierdził, że obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Dowodem rejestracji jest indywidualny numer identyfikacyjny, a jego nadanie potwierdza istnienie obowiązku. Sąd uznał, że wierzyciel wykazał przesłanie zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, nawet jeśli zostało ono wysłane na nieaktualny adres skarżącej, za co odpowiedzialność ponosi sama skarżąca z powodu braku aktualizacji danych. Sąd podkreślił również, że zawiadomienie o nadaniu numeru ma charakter informacyjny i nie wymaga doręczenia. Ponadto, sąd odrzucił argument skarżącej o zwolnieniu z opłaty, wskazując, że nie wykazała ona spełnienia warunków i złożenia stosownego oświadczenia. W kwestii zarzutu braku doręczenia upomnienia, sąd zauważył, że wierzyciel uwzględnił ten zarzut, co skutkowało zwrotem kosztów upomnienia. Jednakże, sąd administracyjny podkreślił, że nie jest związany granicami sprawy w zakresie badania kwestii zwrotu wyegzekwowanej opłaty abonamentowej, gdyż stanowi to odrębną kwestię administracyjną, wykraczającą poza przedmiot zaskarżonego postanowienia w sprawie zarzutów. Sąd rozpoznał sprawę jedynie w zakresie oceny zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku i zarzutu braku doręczenia upomnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Brak doręczenia upomnienia może być podstawą do uwzględnienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, jednakże sąd administracyjny nie bada kwestii zwrotu wyegzekwowanej należności w ramach kontroli postanowienia w przedmiocie zarzutów, jeśli nie stanowi to bezpośredniego przedmiotu zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kontrola sądowoadministracyjna w przedmiocie zarzutu braku doręczenia upomnienia ogranicza się do oceny zgodności z prawem postanowienia organu w tym zakresie. Kwestia zwrotu wyegzekwowanej opłaty stanowi odrębną sprawę administracyjną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.o.a. art. 2 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 15 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 5 § ust. 1 i 2
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.a. art. 4 § ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
u.o.a. art. 4 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej RTV wynika z rejestracji odbiornika, a nie z doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Skarżąca nie wykazała przesłanek do zwolnienia z opłaty abonamentowej. Brak aktualizacji danych adresowych przez skarżącą obciąża ją odpowiedzialnością za wysłanie upomnienia na nieaktualny adres.
Odrzucone argumenty
Nieistnienie obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej z powodu braku doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wadliwość wyegzekwowania opłaty abonamentowej z powodu braku doręczenia upomnienia, skutkująca obowiązkiem zwrotu całej wyegzekwowanej kwoty.
Godne uwagi sformułowania
doręczenie to nie było wymagane sąd nie miał zaś prawa badać kwestii, które wykraczają poza zakres zaskarżonego aktu winę za ten stan rzeczy ponosi sama skarżąca, która nie powiadomiła wierzyciela o zmianie swych danych adresowych
Skład orzekający
Paweł Kornacki
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Kozłowska
sędzia
Monika Krywow
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej RTV, znaczenia rejestracji odbiornika, roli zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego oraz granic kontroli sądu administracyjnego w sprawach dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z opłatą abonamentową RTV i procedurą egzekucyjną. Granice kontroli sądu administracyjnego mogą być kluczowe dla podobnych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnej opłaty abonamentowej RTV i procedury egzekucyjnej, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców. Kluczowe jest rozróżnienie między obowiązkiem zapłaty a procedurą doręczenia upomnienia.
“Czy brak upomnienia oznacza zwrot opłaty RTV? Sąd wyjaśnia granice egzekucji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 431/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-07-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Dorota Kozłowska Monika Krywow Paweł Kornacki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 33 § 2 pkt 1 i 4 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Monika Krywow, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2023 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 18 stycznia 2023 r. nr COF.OUR.6375.17139.2022 ŁD.BK.ZZ 09344192 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi D. S. jest postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (następnie: "wierzyciel" lub "DCOF") z 18 stycznia 2023 r., nr COF.OUR.6375.17139.2022 ŁD.BK.ZZ 09344192 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Stan sprawy przedstawia się następująco. 1. Na podstawie tytułu wykonawczego nr 30537E1-52/PO/2022 wystawionego przez wierzyciela 25 kwietnia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. przeprowadził wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne, w którego wyniku doszło do wyegzekwowania opłaty abonamentowej rtv za okres od stycznia 2017 r. do kwietnia 2021 r. 2. W piśmie z 10 maja 2023 r. skarżąca sformułowała zarzut braku uprzedniego doręczenia skarżącej wymaganego upomnienia oraz zarzut nieistnienia obowiązku, wskazując, że skarżąca od ponad 36 lat nie mieszka pod adresem, na który upomnienie to skierowano i wcześniej nie otrzymała żadnej informacji o zaległości. 3. Postanowieniem z 22 września 2022 r., nr COF.OUR.6375.17139.2022 BY.JR.P 09344192 wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku i uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia skarżącej wymaganego upomnienia. 4. W zażaleniu skarżąca podkreśliła, że oddalenie zarzutu nieistnienia obowiązku było nieprawidłowe. Prawodawca uzależnił bowiem powstanie obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej od rejestracji odbiornika rtv, co powinno skutkować wykazaniem przez wierzyciela, że rejestracja taka została przeprowadzona w sposób zgodny z obowiązującym prawem. Tymczasem w analizowanym przypadku wierzyciel nie przedstawił ani dowodu doręczenia skarżącej zawiadomienia z dnia 5 grudnia 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, ani nawet dowodu nadania tego dokumentu. Nie wykonał tym samym obowiązku informacyjnego wynikającego z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342). Poza tym skarżąca od dawna nie mieszka już pod adresem, pod którym odbiornik miał zostać zarejestrowany. Przez cały ten czas nie była również informowana o zaległości. W konsekwencji za usprawiedliwione uznać należy jej przeświadczenie o skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika oraz o braku powinności uiszczania opłaty za jego posiadanie. Dalej w zażaleniu zwrócono uwagę, że wierzyciel wprawdzie za zasadny uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia wymaganego upomnienia, przyznając, że zostało ono skierowane na nieaktualny, a tym samym niewłaściwy, adres skarżącej. Zarazem jednak stwierdził, że opłata abonamentowa została wyegzekwowana w sposób prawidłowy i w związku z tym brak jest podstaw do jej zwrotu. Takie działanie wierzyciela pełnomocnik skarżącej ocenił jako nielogiczne i bezprawne, podkreślając, że brak doręczenia wymaganego upomnienia przesądza o wadliwości przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego i jego rezultatu w postaci wyegzekwowania dochodzonej należności. Na koniec zażalenia wytknięto wierzycielowi działanie w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej. W tym kontekście wskazano, że wierzyciel zarzucił skarżącej brak dopełnienia formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika i brak aktualizacji swych danych adresowych. Sam jednak nie był w stanie wykazać, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało do skarżącej chociażby wysłane, a przedstawiony przez niego wydruk z systemu komputerowego może potwierdzać jedynie nadanie tego numeru. Poza tym wskazano, że zastanawiająca jest niekonsekwencja DCOF przejawiająca się w tym, że choć tytuł wykonawczy skierował już na adres właściwy, to samo upomnienie wysłał jeszcze na adres nieaktualny. 5. Postanowieniem zaskarżonym w niniejszej sprawie DCOF utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej kwalifikacji podkreślił, że w bazie danych o abonentach odnotował uiszczanie przez skarżącą do 7 lipca 2003 r. opłat abonamentowych. Zaznaczył też, skarżącej wydano książeczkę radiofoniczną nr N [...] stanowiącą dowód zgłoszenia rejestracji odbiornika. Nie stwierdzono z kolei zgłoszenia przez skarżącą jego wyrejestrowania. Skarżąca nie zgłosiła też nabycia uprawnień zwalniających ją z powinności zapłaty opłaty abonamentowej. Na tej podstawie wierzyciel przyjął, że obowiązek zapłaty tej należności istnieje. Jednocześnie za chybione w tym względzie uznał zarzuty zażalenia, wskazując, że od zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego abonenta prawodawca nie uzależnił istnienia wcześniej powstałego obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej. Dalej wierzyciel podkreślił, że skarżąca nie wypełniła obowiązku aktualizacji swych danych adresowych i z tego powodu upomnienie z 17 maja 2021 r. wysłano do niej na adres, który – jak się następnie okazało – jest nieaktualny. Nieaktualność tego adresu przesądzała zatem o niemożności uznania skutku doręczenia upomnienia. Podniesiony w tym względzie zarzut należało więc uwzględnić, co będzie skutkować zwrotem kosztów upomnienia. DCOF zaznaczył jednak, że zwrotowi nie będzie podlegać sama wyegzekwowana opłata z uwagi na istnienie obowiązku jej zapłaty. 6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uznanie wniesionych zarzutów, uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego i zwrot wyegzekwowanej opłaty albo przekazanie sprawy wierzycielowi do ponownego rozpatrzenia. Podniosła zarzut naruszenia: 1) art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479, ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") poprzez jego niezastosowanie i wszczęcie postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego doręczenia upomnienia, a tym samym błędne przyjęcie, że brak uprzedniego doręczenia upomnienia nie ma wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne; 2) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuznanie zarzutu skarżącej dotyczącego nieistnienia obowiązku uregulowania opłaty abonamentowej; 3) § 5 ust. 1 i ust. 2 wcześniej powołanego rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. poprzez błędne przyjęcie, że zobowiązanie skarżącej istnieje w sytuacji, gdy wierzyciel nie okazał dowodu nadania i odbioru dokumentu w postaci zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych z dnia 5 grudnia 2008 r., a co za tym idzie niewykazanie w toku przedmiotowego postępowania, że na skarżącej spoczywa obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej; 4) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 124 § 2 w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.) w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej oraz niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek wszczęcia wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi zostały powtórzone argumenty zażalenia. Zaakcentowano, że brak doręczenia wymaganego upomnienia przesądza o wadliwości wyegzekwowania opłaty abonamentowej i powinien skutkować jej zwrotem. Oddalenie zarzutu nieistnienia obowiązku było nieprawidłowe, gdyż wierzyciel nie był w stanie wykazać przesłania skarżącej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Nadto zaznaczono, że wraz ze zgłoszeniem zarzutów skarżąca wystąpiła o umorzenie dochodzonej opłaty, jednakże postępowanie z tego wniosku zostało umorzone wskutek uprzedniego wyegzekwowania tej należności. Zasygnalizowano też, że wyegzekwowane kwoty dotyczą okresu, w którym skarżąca korzystała już ze zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689, ze zm.; dalej: "u.o.a."). 7. W odpowiedzi na skargę DCOF wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 8. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 9. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wydane w przedmiocie zarzutów w postępowaniu zmierzającym do wyegzekwowania opłaty abonamentowej z tytułu używania odbiornika rtv. Pierwszy z tych zarzutów (oddalony przez wierzyciela) dotyczy nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), a drugi (uwzględniony przez wierzyciela) – braku uprzedniego doręczenia wymaganego upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). Argumentację mającą przemawiać za słusznością oddalonego zarzutu skarżąca opiera na braku wykazania przez wierzyciela, że doszło do przesłania oraz doręczenia jej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Poza tym podnosi, że od wielu lat nie mieszka pod adresem, pod którym rejestracja odbiornika miała nastąpić oraz, że wcześniej nie była zawiadamiana o jakiejkolwiek zaległości w zapłacie opłaty abonamentowej. Zwraca również uwagę, że egzekucja dotyczy należności, z której powinności zapłaty jest zwolniona z mocy ustawy. Na tej podstawie twierdzi, że w sprawie nie można mówić o istnieniu egzekwowanego obowiązku. Wierzyciel z kolei zwraca uwagę, że zarzut ten jest chybiony, gdyż do zgłoszenia rejestracji odbiornika doszło, a następnie nie zaistniały jakiekolwiek zdarzenia, z którymi prawo wiązałoby zniesienie konieczności zapłaty opłaty abonamentowej, w szczególności nie odnotowano, by skarżąca zgłosiła wyrejestrowanie odbiornika albo zgłosiła nabycie uprawnień zwalniających ją z powinności zapłaty przedmiotowej należności. Zarazem wskazuje, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie ma wpływu na istnienie wcześniej powstałego obowiązku w tym zakresie. W odniesieniu natomiast do zarzutu braku uprzedniego doręczenia wymaganego upomnienia skarżąca nie kwestionuje prawidłowości jego uwzględnienia. Jako wadliwe uznaje natomiast stanowisko wierzyciela, z którego wynika, że wskutek tej kwalifikacji nastąpi zwrot jedynie kosztów upomnienia, a sama opłata abonamentowa nie będzie podlegać zwrotowi wobec istnienia obowiązku jej zapłaty. 10.1. Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do kwestii zasadności zarzutu istnienia egzekwowanego obowiązku, podkreślić trzeba, że w świetle art. 2 ust. 3 u.o.a. obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Stosownie do § 3 wcześniej powołanego rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. dowodem zarejestrowania odbiorników, z zastrzeżeniem § 5, jest: 1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub 2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4. Zgodnie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, to jest od dnia 13 grudnia 2007 r. Natomiast w myśl § 5 ust. 2 tego rozporządzenia operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zaakcentować również trzeba, że nowe rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. poz. 1676), które weszło w życie w dniu 1 stycznia 2014 r. i obowiązuje nadal, w § 18 ust. 1 potwierdza, że indywidualne numery identyfikacyjne wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów zachowują ważność. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że zdarzeniem determinującym powstanie obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej jest zgłoszenie rejestracji odbiornika a obowiązek ten obciąża posiadacza odbiornika. Nie jest przy tym istotne, czy rejestracja ta została dokonana już po wejściu w życie art. 2 ust. 3 u.o.a. czy jeszcze pod rządami przepisów wcześniej obowiązujących. Natomiast dowodem takiej rejestracji nadal pozostaje indywidualny numer identyfikacyjny, który zastąpił wcześniej wydawane książeczki imienne. Co więcej, nadanie tego numeru posiadaczom tych książeczek jedynie potwierdza istnienie po ich stronie obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej. Z kolei zawiadomienie o nadaniu tego numeru podlega wyłącznie przesłaniu do abonenta. Ma ono więc charakter informacyjny nie jest wymagane jego doręczenie (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2021 r., sygn. akt I GSK 637/21). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca nie zakwestionowała dokonania zgłoszenia rejestracji odbiornika. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych wydruków z systemu komputerowego wierzyciela wynika z kolei, że: 1) w bazie danych wierzyciela skarżąca figuruje jako abonent (zał. 1); 2) do dnia 4 lipca 2003 r. uiszczała opłaty abonamentowe (zał. 2); 3) w dniu 5 grudnia 2008 r. sporządzono zawiadomienie o nadaniu skarżącej – jako posiadaczowi książeczki imiennej o numerze [...] – indywidualnego numeru identyfikacyjnego: [...] (zał. 3); 4) to zawiadomienie zostało do skarżącej przesłane (zał. 4). Stwierdzić zatem należy, że w świetle zaistniałych okoliczności egzekwowany obowiązek słusznie został przez wierzyciela uznany za istniejący. Zarazem podnoszony w tym względzie zarzut braku doręczenia skarżącej wspomnianego zawiadomienia był chybiony, ponieważ doręczenie to nie było wymagane. Natomiast samo przesłanie do skarżącej tego dokumentu zostało przez wierzyciela wykazane. Bez znaczenia dla stwierdzenia istnienia egzekwowanego obowiązku było więc skierowanie zawiadomienia na adres, pod którym skarżąca już nie zamieszkiwała (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 18 listopada 2021 r., I SA/Gl 697/21). Stąd jedynie dodania wymaga, że winę za ten stan rzeczy ponosi sama skarżąca, która nie powiadomiła wierzyciela o zmianie swych danych adresowych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2022 r., I GSK 2/19). Dla oceny istnienia egzekwowanego obowiązku bez znaczenia pozostawało więc to, kiedy skarżąca zmieniła swe miejsce zamieszkania. Nieistotny był również fakt, że wcześniej nie była zawiadamiana o istniejących zaległościach, gdyż wierzyciel nie był do tego zobligowany. Natomiast jej twierdzenie o spełnianiu ustawowych przesłanek zwolnienia z powinności zapłaty opłaty abonamentowej było niewystarczające. Dostrzec bowiem trzeba, że wprawdzie art. 4 ust. 1 pkt 6 u.o.a. przewiduje takie zwolnienie dla osób, które ukończyły 60 lat oraz mają ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Niemniej jednak w myśl art. 4 ust. 3 u.o.a. zwolnienie takie przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051 i 1495) oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, by takiego zgłoszenia dokonała. W konsekwencji wierzyciel prawidłowo oddalił zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). 10.2. W odniesieniu natomiast do zarzutu braku doręczenia skarżącej upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.) Sąd podkreśla, że wierzyciel zarzut ten uwzględnił. DCOF uznał bowiem, że nie doszło do skutecznego, wymaganego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a. W tym miejscu Sąd podkreśla, że sądowoadministracyjna kontrola w analizowanym teraz przedmiocie (zarzut z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.) musi sprowadzać się do powyższego stwierdzenia. Przedmiotem weryfikacji była bowiem zgodność z prawem postanowienia wydanego w sprawie zarzutów zgłoszonych w egzekucji administracyjnej i to właśnie treść tych zarzutów wyznaczyła granice niniejszej sprawy, wpierw administracyjnej, a obecnie sądowoadministracyjnej. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że to na stronie zobowiązanej spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności wymienionych w art. 33 u.p.e.a. opiera swój zarzut. Jeśli zobowiązany uważa, że w jego sprawie występuje któraś z przesłanek określonych w § 1 art. 33 u.p.e.a., to powinien wskazać tę konkretną przesłankę. W sprawie administracyjnej zainicjowanej zarzutami z art. 33 u.p.e.a. obowiązek organu (wierzyciela) sprowadza się do zbadania zasadności konkretnego zarzutu lub zarzutów wniesionych przez zobowiązanego (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2021 r., III FSK 4334/21). Zatem zagadnienie zwrotu wyegzekwowanej opłaty abonamentowej, przyjmując nawet, że po stronie organu taki obowiązek by istniał, stanowi inną sprawę administracyjną. Wśród podstaw zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 u.p.e.a. nie ma bowiem podstawy w postaci (na przykład): brak zwrotu wyegzekwowanej należności. W tym zakresie skarżącej przysługują określone instrumenty prawne, przeznaczone do domagania się zwrotu nadpłaconej należności publicznoprawnej, które - w razie ich nieuwzględnienia przez organ - mogłyby stwarzać podstawę do sądowoadministracyjnej kontroli prawidłowości działania organu w tym właśnie zakresie (ale, co już podkreślano, w ramach innej sprawy niż niniejsza). Poza niniejszą sprawą sądowoadministracyjną pozostają zatem kwestie następstw wydania kontrolowanego postanowienia, w tym zagadnienie odnoszące się do zwrotu wyegzekwowanej opłaty abonamentowej. Sąd podkreśla, że stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z wyjątkami niemającymi zastosowania w niniejszej sprawie). Z przepisu tego wynika, że sąd - co prawda - nie jest związany "granicami skargi", ale jest związany "granicami sprawy". Termin "granice sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. To stanowisko jest jednolicie prezentowane w orzecznictwie. Dla przykładu przywołać można uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 1997 r., OPS 12/96, w której stwierdzono, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi, jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność (tak też w wyrokach NSA np. z 28 maja 2018 r., II FSK 1698/17; z 13 października 2020 r. II FSK 1819/18; z 28 października 2022 r., III FSK 816/22). W warunkach niniejszej sprawy Sąd mógł, w świetle obowiązujących przepisów prawa, ocenić stanowisko organów wyłącznie w zakresie dotyczącym uznania przez nie za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku oraz uznania za zasadny zarzut braku doręczenia upomnienia - i tak też uczynił. Sąd nie miał zaś prawa badać kwestii, które wykraczają poza zakres zaskarżonego aktu, w tym kwestii zwrotu wyegzekwowanej opłaty. Stąd jedynie podkreślenia wymaga, że niezależnie od poprawności poczynionego w tym względzie, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wywodu wierzyciela, wywód ten nie miał wpływu dla trafność zawartego w sentencji postanowienia rozstrzygnięcia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. 11. Z powyższych względów skarga wymagała oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 12. Dla porządku jedynie uzupełnienia wymaga, że wyrok niniejszy wydano po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznania w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z kolei zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI