I SA/Gl 427/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowej dotyczącej podatku od towarów i usług za II kwartał 2012 r. Podatnik zarzucił, że decyzja Naczelnika została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wszczęcie postępowania karnoskarbowego miało charakter instrumentalny i służyło jedynie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności (20 lipca 2020 r.) organy podatkowe działały zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c Ordynacji podatkowej. Podkreślono, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownej merytorycznej ocenie sprawy. Sąd zaznaczył, że do momentu uchwały NSA z 24 maja 2021 r. istniały rozbieżności w orzecznictwie co do możliwości badania merytorycznych podstaw wszczęcia postępowania karnoskarbowego w ramach kontroli sądowoadministracyjnej. W ocenie Sądu, organ podatkowy nie był zobowiązany do oceny instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnoskarbowego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Wszczęcie postępowania karnoskarbowego i zawiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nastąpiło zgodnie z przepisami obowiązującymi w tamtym czasie, a zatem nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem karnoskarbowym oraz zakres kontroli sądowej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
Orzeczenie odnosi się do stanu prawnego i orzecznictwa obowiązującego przed uchwałą NSA I FPS 1/21 w zakresie oceny instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnoskarbowego. Konieczne jest uwzględnienie późniejszego orzecznictwa NSA.
Zagadnienia prawne (2)
Czy instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego, mające na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania karnoskarbowego, nawet jeśli później zawieszone, skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o ile spełnione są wymogi formalne. Ocena merytorycznych podstaw wszczęcia postępowania karnoskarbowego nie należy do zakresu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w dacie wydania decyzji organy podatkowe działały zgodnie z obowiązującymi przepisami, które przewidywały zawieszenie biegu terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania karnoskarbowego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie służy ponownej merytorycznej ocenie sprawy ani badaniu zasadności wszczęcia postępowania karnoskarbowego.
Czy sąd administracyjny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej może badać merytoryczne podstawy wszczęcia postępowania karnoskarbowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i skupia się na weryfikacji wad kwalifikowanych decyzji, a nie na ponownej merytorycznej ocenie sprawy czy badaniu zasadności wszczęcia postępowań pobocznych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie może zastępować postępowania zwykłego, w tym postępowania odwoławczego, ani służyć badaniu zasadności wszczęcia postępowań karnoskarbowych.
Przepisy (15)
Główne
o.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
o.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem zobowiązania.
o.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy zawiadamia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego.
Pomocnicze
o.p. art. 247 § 1
Ordynacja podatkowa
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji - rażące naruszenie prawa.
o.p. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 56 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
k.k.s. art. 56 § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 62 § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 7 § 2
Kodeks karny skarbowy
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wszczęcie postępowania karnoskarbowego, nawet jeśli później zawieszone, skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o ile spełnione są wymogi formalne. • Ocena merytorycznych podstaw wszczęcia postępowania karnoskarbowego nie należy do zakresu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. • W dacie wydania decyzji organy podatkowe działały zgodnie z obowiązującymi przepisami, które przewidywały zawieszenie biegu terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania karnoskarbowego.
Odrzucone argumenty
Instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego, mające na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, stanowi rażące naruszenie prawa. • Organ podatkowy powinien był zbadać merytoryczne podstawy wszczęcia postępowania karnoskarbowego w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie służy prowadzeniu ponownej merytorycznej oceny sprawy. • Rażące naruszenie prawa to naruszenie przejawiające się w tym, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu. • Nadużycie przez organ podatkowy instytucji prawa karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Skład orzekający
Monika Krywow
przewodniczący
Mikołaj Darmosz
sprawozdawca
Borys Marasek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem karnoskarbowym oraz zakres kontroli sądowej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie odnosi się do stanu prawnego i orzecznictwa obowiązującego przed uchwałą NSA I FPS 1/21 w zakresie oceny instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnoskarbowego. Konieczne jest uwzględnienie późniejszego orzecznictwa NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych i potencjalnego nadużywania przez organy instytucji prawa karnego skarbowego. Jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Czy postępowanie karne skarbowe może być narzędziem do obejścia przedawnienia podatkowego? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 4433 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.