I SA/Gl 416/25

I SA/Gl 416/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-11-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter /sprawozdawca/
Paweł Kornacki /przewodniczący/
Piotr Pyszny
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 33 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa K. S.A. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 20 stycznia 2025 r. nr 2401-IEW2.720.10.2024 UNP: 2401-24-327660 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżony postanowieniem z dnia 20 stycznia 2025r. nr 2401-IEW2.720.10.2024 UNP: 2401-24-327660 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach po rozpatrzeniu zażalenia Przedsiębiorstwa K w C. S.A. (dalej: skarżąca, zobowiązana) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. (dalej: NUS, wierzyciel) z dnia 31 lipca 2024r. nr [...] w przedmiocie zarzutu do tytułu wykonawczego z dnia 18 czerwca 2024r. nr 2409-SEW.723.525444.2024 obejmującego zaległości z tytułu nieuiszczonych wpłat z zysku od jednoosobowych spółek Skarbu Państwa za okresy miesięczne – listopad 2023r. i grudzień 2023r.
Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 1691, dalej: u.p.e.a.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 132 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.
Stan sprawy.
Pismem z 28.06.2024 r. skarżąca wniosła zarzuty w postepowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego za listopad i grudzień 2023r. wystawionego dnia 18 czerwca 2024r. obejmującego zaległości z tytułu nieuiszczonych wpłat z zysku od jednoosobowych spółek Skarbu Państwa. Skarżąca wniosła zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. nieistnienia egzekwowanego obowiązku.
Jak wyjaśniono, skarżąca w 2023 r. nie osiągnęła zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym dla potrzeb określenia wysokości wpłaty z zysku. Zobowiązana powinna uwzględnić kwotę faktycznie zapłaconego podatku dochodowego, natomiast skarżąca w 2023 r. nie zapłaciła takiego podatku i tym samym nie osiągnęła zysku. Wyjaśniono, iż zobowiązana obniżyła należny podatek dochodowy poprzez zaliczenie straty z lat poprzednich na ten podatek (co spowodowało że nie wystąpił podatek dochodowy), a zysk bilansowy nie jest tożsamy z zyskiem podatkowym. Powyższe oznacza, że zobowiązana nie musi dokonać wpłat z zysku za 2023 r. Skarżąca wskazała, iż jest zwolniona z obowiązku dokonywania wpłat z zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym na rzecz budżetu państwa za okres roku obrotowego, w którym wystąpił stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii, oraz za okres roku obrotowego poprzedzający rok obrotowy, w którym wystąpił którykolwiek z wyżej wymienionych stanów, a stan o którym mowa powyżej, obowiązywał w 2023 r.
W konsekwencji wniesiono o uznanie przez wierzyciela w całości zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, stosownie do treści art. 34 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. oraz zawieszenie przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a.
Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych za okres od 01.01.2023 do 31.12.2023 r., tj. CIT za 2023 r. dla wykazania, iż zobowiązana w 2023 r. nie dokonała zapłaty podatku dochodowego, a tym samym nie osiągnęła zysku.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z 31.07.2024 r. oddalił zarzut do tytułu wykonawczego z 18.06.2024 r. za listopad 2023 r. i grudzień 2023 r., który obejmował zaległość z tytułu nieuiszczonych wpłat z zysku od jednoosobowych spółek Skarbu Państwa.
Skarżąca wniosła na powyższe postanowienie zażalenie w którym zakwestionowała sposób obliczenia zysku z podatku dochodowego od osób prawnych za 2023 r. Zobowiązana wyjaśniła, iż podatek dochodowy za 2023 r. został obniżony i pomniejszony o stratę z lat ubiegłych, a zatem zobowiązana nie osiągnęła zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym i tym samym nie jest obowiązana do dokonywania wpłat z zysku za 2023 r. W aktualnym stanie prawnym skarżąca, która jest opodatkowana według ogólnych zasad, może pomniejszyć kwotę podatku dochodowego o stratę wygenerowaną w latach ubiegłych - art. 7 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2025r. poz. 278 ze zm., dalej: u.p.d.o.p.). Zdaniem zobowiązanej obowiązek wpłaty zysku jest powiązany z wystąpieniem podatku dochodowego i tylko zapłata takiego podatku oznacza, iż zobowiązana osiągnęła zysk i jest zobligowana do wpłat z zysku.
Podniesiono również, że skarżąca jest zwolniona z obowiązku dokonywania wpłat z zysku z mocy prawa przysługującego przedsiębiorstwu państwowemu z uwagi na szczególne instrumenty wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 31.01.1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych w zw. z art. 17 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Według skarżącej jest ona zwolniona z dokonywania wpłat z zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym na rzecz budżetu państwa za okres roku obrotowego, w którym wystąpił stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii, oraz za okres roku obrotowego poprzedzającego rok obrotowy, w którym wystąpił którykolwiek z wyżej wymienionych stanów. Nie ma przeszkód aby przepis dot. przedsiębiorstw państwowych stosować do jednoosobowych spółek Skarbu Państwa. Zróżnicowanie przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, z uwagi na okoliczność, iż podmiot jest kontrolowany przez zobowiązaną, budzi poważne wątpliwości konstytucyjne w ramach zasady równego traktowania, o której mowa w art. 32 Konstytucji RP, tym bardziej iż dotychczas nie było wątpliwości, iż zobowiązana może korzystać ze zwolnienia z obowiązku wpłat z zysku.
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2025r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia 31 lipca 2024r. w przedmiocie zarzutu do tytułu wykonawczego z dnia 18 czerwca 2024r. obejmującego zaległości z tytułu nieuiszczonych wpłat z zysku od jednoosobowych spółek Skarbu Państwa za okresy miesięczne – listopad 2023r. i grudzień 2023r.
Zdaniem DIAS wierzyciel prawidłowo wyjaśnił, iż skarżąca jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa, która działa w formie spółki akcyjnej, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 1 grudnia1995 r. o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 1458, dalej: u.w.z.). Jak zaznaczono, ustawa ta stanowi regulację odrębną od regulacji wynikającej z ustawy z dnia 31 stycznia 1989r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 1439, dalej: u.g.f.). Między innymi inny jest zakres podmiotowy tych ustaw, a także istnieją odrębne uregulowania w zakresie ulg i zwolnień. Brak jednocześnie w u.w.z. jakiegokolwiek odesłania w tym zakresie do u.g.f., które uprawniałoby do zastosowania w stosunku do takich spółek zwolnienia z art. 12 ust. 2b u.g.f. Według art. 12 ust. 2b u.g.f. z wpłat o których mowa w ust. 1 zwolnione są także przedsiębiorstwa za okres roku obrotowego, w którym wystąpił stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii oraz za okres roku obrotowego poprzedzającego rok obrotowy, w którym wystąpił którykolwiek z wyżej wymienionych stanów. Rozwiązanie to wprowadzono do u.g.f., jednak analogicznego rozwiązania nie wprowadzono jednak do u.w.z.
Jak zaznaczono, zwolnienie wprowadzone w art. 17 ustawą o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 dotyczyło jedynie przedsiębiorstw państwowych, a nie innych podmiotów, nawet jeśli mienie tych ostatnich stanowi własność skarbu państwa. Ustawodawca nie wprowadził analogicznego zwolnienia do ustawy nakładającej obowiązek wpłat z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa. Zatem brak jest podstaw, aby bez ustawowego odesłania rozciągać zwolnienie na inne podmioty niż objęte ustawą o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych. Zwrócono uwagę, iż zwolnienie z art. 12 ust 2b ww. ustawy znajduje zastosowanie do przedsiębiorstw państwowych, a skarżąca takiego statusu nie posiada.
DIAS zwrócił uwagę, iż w złożonym 28.03.2024 r. zeznaniu CIT-8 za 2023 r. skarżąca wykazała: przychód w kwocie 8.218.797,56 zł, koszty w kwocie 5.961.624,25 zł, dochód w wysokości 2.257.173,31 zł, do zapłaty 0,00 zł.
W złożonym w dniu 28 marca 2024 r. formularzu CIT-8/0 za 2023r. skarżąca wykazała:
dotacje z budżetu w kwocie 825.815,60 zł
dotacje wolne w kwocie 825.815,60 zł
stratę z 2021 r. w kwocie 1.746.562,19 zł
stratę do odliczenia w kwocie 1.431.57,71 zł
stratę z lat ubiegłych 1.431.357,71 zł.
Zaznaczono, iż w trakcie roku podatkowego 2023r. skarżąca nie dokonywała wpłat zaliczek, ponieważ odliczano stratę z lat ubiegłych.
W kontekście powyższego uznano zarzuty nieistnienia obowiązku za listopad 2023 r. i grudzień 2023 r. za nieuzasadnione.
DIAS podniósł, iż podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z 18.06.2024 r. stanowi miesięczna deklaracja WZS - IM za listopad 2023 r. i za grudzień 2023 r. skarżąca zadeklarowała w nich określone kwoty do zapłaty - należna zaliczka za listopad 2023 r. w kwocie 17.490,00 zł, należna zaliczka za grudzień 2023 r. w kwocie 27.147,00 zł. Deklaracja za listopad 2023 r. została złożona 28.12.2023 r., natomiast za grudzień 2024 r. 29.01.2024 r.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w dniu wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego obowiązek istniał i wynikał z deklaracji miesięcznych, o których mowa wyżej. Deklaracja o wysokości zysku (straty) osiągniętego przez jednoosobową spółkę Skarbu Państwa i o wpłatach z zysku zawierała pouczenie, iż w przypadku niewpłacenia w obowiązującym terminie kwoty z poz. 32 lub wpłacenia jej w niepełnej wysokości, deklaracja ta stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazano również, iż wystawienie przedmiotowego tytułu wykonawczego miało miejsce po uprzednim doręczeniu upomnienia z 29.05.2024 r. Upomnieniem wezwano skarżącą do uregulowania należności z tytułu podatku (WZS-IM) za listopad 2023 w wysokości 17.490,00 zł i za 12/2023 w wysokości 27.147,00 zł wraz z odsetkami i kosztami upomnienia. Upomnienie, zawierało pouczenie, iż w przypadku braku uregulowania zostanie wszczęta egzekucja administracyjna, a organ egzekucyjny zastosuje środki egzekucyjne oraz naliczy koszty egzekucyjne. Upomnienie zostało doręczone skarżącej dnia 3 czerwca 2024r.
Zdaniem DIAS należność objęta przedmiotowym tytułem wykonawczym, podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, podlegają egzekucji administracyjnej.
Dochodzony obowiązek stanowi inne należności podatkowe, do których stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Wynika to wprost z art. 2 ust. 6 u.w.z.
Art. 2 ust. 6 u.w.z. powołuje ustawę o zobowiązaniach podatkowych (uprzednio obowiązującą przed ustawą ordynacja podatkowa). Zgodnie z tym przepisem do wpłat z zysku stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2. Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.w.z. rada ministrów w drodze rozporządzenia na wniosek organu reprezentującego Skarb Państwa może zwolnić jednoosobowe spółki Skarbu Państwa wykonujące w całości lub w części zadania na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa z obowiązku dokonywania wpłat z zysku lub przyznać tym spółkom ulgi we wpłatach z zysku. Wśród podmiotów wymienionych w rozporządzeniach z 29.08.2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 1907) i z 18.10.2010 r. (Dz. U. nr 205, poz. 1354) wydanych w sprawie zwolnienia z obowiązku wpłaty z zysku nie została wymieniona skarżąca.
Dalej DIAS podniósł, iż jednoosobowe spółki Skarbu Państwa są obowiązane do dokonywania wpłat z zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym zwanymi "wpłatami z zysku" na rzecz Funduszu Inwestycji Kapitałowych. Wpłaty z zysku dokonywane są zaliczkowo w okresach miesięcznych lub kwartalnych. Ostateczne rozliczenie następuje po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego.
Następnie wskazano, iż skarżąca obowiązana jest składać deklaracje o wysokości zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym osiągniętego od początku roku obrotowego i wpłacać na rachunek urzędu skarbowego, właściwego według siedziby spółki, zaliczki miesięczne (kwartalne) na rachunek urzędu skarbowego, właściwego według siedziby spółki. Podstawą ustalenia wysokości zaliczki jest zysk po opodatkowaniu podatkiem dochodowym osiągnięty w danym okresie, liczony w rachunku narastającym.
W przekonaniu organu odwoławczego kwestia rozliczenia podatku dochodowego w kontekście zarzutu nieistnienia obowiązku pozostaje bez wpływu na okoliczność dokonywania wpłat z zysku w formie zaliczek miesięcznych poprzez złożenie miesięcznych deklaracji, tj. za listopad 2023 r. i grudzień 2023 r. Zwolnienia nie znajdują zastosowania z uwagi na okoliczność, iż zobowiązana nie posiada statusu przedsiębiorstwa państwowego, a stanowi jednoosobową spółkę Skarbu Państwa.
DIAS wyraził przekonanie, iż w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia do rozpatrzenia zarzutów. Skarżąca sformułowała zarzut nieistnienia obowiązku, i w ramach tego zarzutu nie można rozpoznawać okoliczności mogących stanowić przedmiot do innych przewidzianych do podnoszenia takich okoliczności trybów. Wskazano, iż zwolnienia i ulgi, o których mowa w art. 5 u.w.z. mogą stanowić przedmiot odrębnych rozważań poza przedmiotem wniesionych zarzutów, np. wniesienie interpretacji z art. 14 o.p.
W ocenie organu odwoławczego zwolnienie skarżącej od kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64e § 1 w zw. z art. 64e § 2 pkt. 1 u.p.e.a. nie może zostać rozpoznane w ramach środka zaskarżenia. Zwolnienie z kosztów egzekucyjnych pozostaje w gestii organu egzekucyjnego i jest możliwe w trybie innego przepisu, niż powołany przez skarżącą. Okoliczności wskazujące na trudną sytuację ekonomiczną i finansową zobowiązanego, nie mogą stanowić przedmiotu zarzutu i świadczyć o nieistnieniu przedmiotowego obowiązku.
Jak zaznaczył DIAS, skarżąca powołuje wniosek o rozłożenie na raty zaległości dołączając decyzję z 30.05.2022r. nr 2471-SEW-1.4260.5.2022 o zmianie decyzji z 21.02.2022 r. i rozłożenie na raty zapłaty zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2020 r. w kwocie 1,6 min. zł wraz z odsetkami za zwłokę. Podkreślono, iż w decyzji powyższej jest mowa o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie wniosku skarżącej z 28.12.2021 r. w części dotyczącej prośby o rozłożenie na raty zapłaty zaległości z tytułu wpłaty z zysku za III kwartał 2020 r. i IV kwartał 2020 r. z powołaniem zwolnienia na podstawie art. 17 ustawy o szczególnych instrumentach wspierania w związku z COVID. DIAS podniósł, iż powyższa sprawa dotyczy okresów kwartalnych za 2020 r., a rozpoznana sprawa dotyczy 2023 r., co więcej okoliczność ta nie stanowi o nieistnieniu przedmiotowego zobowiązania. Zatem, jak wskazano, dopiero ewentualne wydanie pozytywnej decyzji ratalnej w przedmiocie dochodzonych obowiązków za wskazane powyżej okresy miesięczne, mogłyby zostać uznane za uzasadniony zarzut, ale z innej podstawy prawnej, niż zarzut który stanowi przedmiot niniejszego rozstrzygnięcia.
W rezultacie organ odwoławczy stwierdził, iż skarżąca zadeklarowała miesięczne zaliczki (za listopad 2023 r. i za grudzień 2023 r.) nie dokonując wpłat w tym zakresie w określonym terminie, co skutkowało w pierwszej kolejności skierowaniem upomnienia wzywającego do zapłaty, następnie możliwością wystawienia przez wierzyciela przedmiotowego tytułu wykonawczego i po nadaniu pieczęci elektronicznej przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. przedmiotowemu tytułowi wykonawczego, dalsze wszczęcie egzekucji administracyjnej. Ocena działań organu egzekucyjnego stosującego określony środek egzekucyjny w postaci zajęcia środków pieniężnych na rachunku bankowym pozostaje poza nadzorem wierzycielskim organu drugiej instancji, tj. wykracza poza tryb wynikający z art. 33 u.p.e.a.
DIAS zaznaczył, iż zobowiązana oczekuje zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jednak zdaniem organu odwoławczego żądanie to nie może stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy.
Skarżąca złożyła na postanowienie DIAS skargę do tut. Sądu.
W skardze powyższemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- art. 33 § 2 pkt. 1 u.p.e.a. w zw. z art. 7 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowy od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 278 ze zm., dalej: u.p.d.o.p.) poprzez nieuwzględnienie, iż brak jest istnienia egzekwowanego obowiązku, tj. brak uznania, iż nie istnieje obowiązek podatkowy polegający na obowiązku dokonywania wpłat z zysku za 2023 rok, który uzasadniałby wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji albowiem:
- w 2023 r. zobowiązana nie osiągnęła zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym albowiem dla potrzeb określenia wysokości wpłaty z zysku zobowiązana powinna uwzględniać kwotę faktycznie zapłaconego podatku dochodowego, a zobowiązana w 2023 r. nie zapłaciła takiego podatku i tym samym nie osiągnęła zysku ponieważ obniżyła należny podatek dochodowy poprzez zaliczenie straty z lat poprzednich na ten podatek (co spowodowało, że nie wystąpił podatek dochodowy), a zysk bilansowy nie jest tożsamy z zyskiem podatkowym, a powyższe oznacza, że zobowiązana nie musi dokonać wpłat z zysku za 2023 r.
- pominięcie, iż wszczęcie egzekucji było przedwczesne albowiem podstawą opodatkowania zysku jest roczna deklaracja WZS-IR, która - na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego - nie została złożona przez zobowiązaną albowiem wówczas zobowiązana nie złożyła sprawozdania finansowego za 2023 r.,
- art. 34 u.p.e.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów wskazanych w zażaleniu, a w szczególności do zarzutu pominięcia, iż wszczęcie egzekucji było przedwczesne albowiem podstawą opodatkowania zysku jest roczna deklaracja WZS-IR, która - na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego - nie została złożona albowiem wówczas skarżąca nie złożyła sprawozdania finansowego za 2023 r.,
- art. 64e § 1 w zw. z art. 64e § 2 pkt. 1 u.p.e.a. poprzez obciążenie zobowiązanej kosztami egzekucji w wysokości 4.850,37 zł. i brak umorzenia tych kosztów egzekucyjnych w niniejszej sprawie podczas, gdy za ich umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, trudna sytuacja ekonomiczna i finansowa skarżącej, a wysokość kosztów egzekucyjnych powinna być miarkowana w sposób uwzględniający racjonalną zależność między czynnościami organu egzekwującego, a ich wysokością, a w niniejszej sprawie działania organu egzekucyjnego ograniczały się jedynie do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, a zatem obciążenie skarżącej kosztami egzekucji jest bezprzedmiotowe.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia NUS i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wniesiono o zasądzenie na rzecz zobowiązanej zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca podniosła, iż organ nie odniósł się do zarzutu przedwczesnego wszczęcia egzekucji.
Skarżąca zauważyła, iż do wypłat z zysku stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych, a zatem odpowiednie normy prawne Ordynacji podatkowej oraz materialne przepisów prawa podatkowego, a w szczególności art. 7 u.p.d.o.p. Podstawą ustalenia wysokości wpłat z zysku jest zysk brutto (zgodnie z ustawą o rachunkowości), wynikający ze sprawozdania finansowego, pomniejszony o należny podatek dochodowy od osób prawnych, obliczony zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, który podlega wpłacie do właściwego organu. W przekonaniu zobowiązanej zwrot "zysk po opodatkowaniu podatkiem dochodowym" należy interpretować jako podatek dochodowy od osób prawnych, wynikający z deklaracji CIT - 8 po dokonaniu odliczeń od tego podatku, przysługujących podatnikowi w danym roku obrotowym (podatkowym). W niniejszej sprawie podatek dochodowy zobowiązanej za 2023 r. został obniżony i pomniejszony o stratę z lat ubiegłych, a zatem skarżąca nie osiągnęła zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym i tym samym nie jest zobowiązana do dokonywania wpłat z zysku za 2023 r.
W ocenie skarżącej powyższej okoliczności nie zmienia fakt, iż w dniu wystawienia tytułu wykonawczego obowiązek istniał i wynikał z deklaracji składanych przez zobowiązaną albowiem zobowiązana pomniejszyła kwotę podatku dochodowego o stratę wygenerowaną w latach ubiegłych i tylko zapłata podatku dochodowego oznacza, iż zobowiązana osiągnęła zysk i jest zobowiązana do dokonania wpłat z zysku.
Zatem w aktualnym stanie prawnym zobowiązana, która jest opodatkowana według ogólnych zasad, może pomniejszyć kwotę podatku dochodowego o stratę wygenerowaną w latach ubiegłych (art. 7 u.p.d.o.p.). Faktycznie zatem za 2023 r. zobowiązana nie była obligowana do zapłaty podatku dochodowego.
Według skarżącej, zgodnie z instrukcją wskazaną w deklaracji WZS-IM zobowiązana ma obowiązek ustalić czy w danym okresie sprawozdawczym osiągnęła stratę czy zysk. Jeżeli został osiągnięty zysk, w deklaracji wpisywana jest kwota zysku brutto. Kwota ta podlega następnie obniżeniu o kwotę należnego podatku dochodowego a otrzymana w ten sposób kwota zysku netto stanowi podstawę do opodatkowania wg stawki 15%. Fakt, iż w rubryce C 21 zobowiązana konsekwentnie wskazywała zysk po opodatkowaniu podatkiem dochodowym taki sam jak w rubryce C 18 nie oznacza, iż na potrzeby dokonywania obliczeń z wpłat z zysku zobowiązana nie jest uprawniona do obniżenia tego zysku o kwotę należnego podatku dochodowego, który został obniżony poprzez zaliczenie go na poczet pokrycia straty z lat poprzednich. Faktycznie zatem obowiązana nie osiągnęła zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym w 2023 r., który obligowałby ją do zapłaty należności albowiem zysk bilansowy nie jest tożsamy z faktycznie osiągniętym zyskiem lub z zyskiem podatkowym.
W rezultacie obliczenie kwoty wpłaty z zysku, tj. należności po opodatkowaniu podatkiem dochodowym, może być dokonane w ten sposób, że istnieje uprawnienie do obniżenia tego zysku brutto za dany okres sprawozdawczy (w przypadku zobowiązanego miesięczne okresy rozliczeniowe) o kwotę podatku dochodowego nawet w sytuacji gdy, poprzez zaliczenie kwot podatku dochodowego na poczet strat z lat ubiegłych, wartość tego podatku po odliczeniach wynosi zero.
Faktycznie zobowiązana nie zapłaciła podatku dochodowego za 2023 r.
Zobowiązana nie zgodziła się z zasadnością pobrania kosztów egzekucyjnych w kwocie 4.850,37 zł. z uwagi na ważny interes publiczny, trudną sytuacja ekonomiczną i finansową skarżącej oraz nakład pracy organu egzekwującego.
W ocenie skarżącej wysokość kosztów egzekucyjnych powinna być miarkowana w sposób uwzględniający racjonalną zależność między czynnościami organu, a ich wysokością. Tymczasem działania organu egzekwującego w niniejszej sprawie sprowadzały się do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. W zasadzie żadne inne czynności, poza wysłaniem upomnienia, nie były prowadzone w niniejszym postępowaniu. Zatem wysokość kosztów egzekucyjnych nie odpowiada faktycznemu nakładowi pracy organu egzekwującego.
Skarżąca zwróciła uwagę, iż obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej związanej z zaszłościami z lat poprzednich. W związku z powyższym zobowiązana zwracała się m.in. do swoich wierzycieli publicznoprawnych z wnioskami o rozłożenie na raty zaległości oraz była i jest wzywana do zapłaty należności publicznoprawnych i prywatnych. Obecnie zobowiązana stara się regulować zadłużenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1247) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie DIAS z dnia 20 stycznia 2025r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS 31 lipca 2024r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Należy wskazać, iż zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 § 2 u.p.e.a. Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Podstawą do wniesienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym jest art. 33 u.p.e.a. W myśl § 1 tego przepisu zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzut, obowiązany jest wskazać na uchybienia enumeratywnie wymienione w § 2 omawianego przepisu. Tak więc zgodnie z treścią art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
W myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.
W analizowanej sprawie skarżąca sformułowała zarzut nieistnienia obowiązku.
Odnosząc się do powyższego zarzutu należy zauważyć, że pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Przez nieistnienie obowiązku należy rozumieć nie tylko brak należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz również brak innych należności objętych tytułem wykonawczym, w tym kosztów egzekucyjnych. Przyjmuje się, że podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku zobowiązany powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydanie aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1222/22, LEX nr 3446992).
W tym miejscu wskazać należy, iż według art. 1 pkt 1 u.w.z. przepisy tej ustawy stosuje się do jednoosobowych spółek skarbu państwa. Według art. 2 ust. 2 u.w.z. wypłaty z zysku dokonywane są zaliczkowo w okresach miesięcznych lub kwartalnych. Ostateczne rozliczenie następuje po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego. Zgodnie z powyższymi uregulowaniami skarżąca jest obowiązana do składania miesięcznych (WZS-lM) oraz rocznych (WZS-IR) deklaracji o wysokości zysku (straty) osiągniętego przez jednoosobową spółkę Skarbu Państwa i o wpłatach z zysku oraz do dokonywania wpłat z zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Realizując powyższy obowiązek skarżąca złożyła deklaracje WZS-IM za miesiące od stycznia do grudnia 2023r. w których zadeklarowała kwoty podatku do zapłaty (za wyjątkiem stycznia i lipca), co świadczy o istnieniu obowiązku podatkowego. Zobowiązana zadeklarowała kwoty do zapłaty z których spółka nie wywiązała się.
W realiach rozpoznanej sprawy podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z 18.06.2024 r. stanowi miesięczna deklaracja WZS - IM za listopad 2023 r. i za grudzień 2023 r. skarżąca zadeklarowała w nich określone kwoty do zapłaty - należna zaliczka za listopad 2023 r. w kwocie 17.490,00 zł, należna zaliczka za grudzień 2023 r. w kwocie 27.147,00 zł. Deklaracja za listopad 2023 r. została złożona 28.12.2023 r., natomiast za grudzień 2024 r. 29.01.2024 r.
Sąd stwierdza, iż w dniu wystawienia powyższego tytułu wykonawczego obowiązek istniał i wynikał z deklaracji miesięcznych, o których mowa wyżej. Ponadto jak słusznie zauważono w postanowieniu NUS z dnia 31 lipca 2024r., w dacie wydania tegoż postanowienia skarżąca nie złożyła rocznej deklaracji WZS-1R.
Deklaracja o wysokości zysku (straty) osiągniętego przez jednoosobową spółkę Skarbu Państwa i o wpłatach z zysku zawierała pouczenie, iż w przypadku niewpłacenia w obowiązującym terminie kwoty z poz. 32 lub wpłacenia jej w niepełnej wysokości, deklaracja ta stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazano również, iż wystawienie przedmiotowego tytułu wykonawczego miało miejsce po uprzednim doręczeniu upomnienia z 29.05.2024r. Upomnieniem wezwano skarżącą do uregulowania należności z tytułu podatku (WZS-IM) za listopad 2023 w wysokości 17.490,00 zł i za 12/2023 w wysokości 27.147,00 zł wraz z odsetkami i kosztami upomnienia. Upomnienie, zawierało pouczenie, iż w przypadku braku uregulowania zostanie wszczęta egzekucja administracyjna, a organ egzekucyjny zastosuje środki egzekucyjne oraz naliczy koszty egzekucyjne. Upomnienie zostało doręczone skarżącej dnia 3 czerwca 2024r.
Sąd ponownie podkreśla, iż w dniu wystawienia omawianego tytułu wykonawczego obowiązek istniał i wynikał z deklaracji miesięcznych, o których mowa wyżej. Ponadto, w dacie wydania postanowienia NUS z dnia 31 lipca 2024r. skarżąca nie złożyła rocznej deklaracji WZS-1R oraz nie złożyła sprawozdania finansowego za 2023r. (termin do złożenia sprawozdania finansowego upłynął 15 lipca 2024r.). W rezultacie podnoszone w skardze zarzuty dotyczące zagadnienia rozliczenia podatku dochodowego w kontekście zarzutu nieistnienia obowiązku pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości wydania postanowienia DIAS utrzymującego w mocy postanowienie NUS z dnia 31 lipca 2024r.
Sąd zauważa, iż skarżąca jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa, co wynika z Krajowego Rejestru Sądowego i danych rejestracyjnych Urzędu Skarbowego na podstawie u.w.z. oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lutego 1996r. w sprawie określenia trybu i terminów dokonywania wpłat z zysku oraz składania deklaracji przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, a także określenia wzorów tych deklaracji (tj. Dz. U. Z 2021r. poz. 1231, ze zm.). W rezultacie zwolnienie, o którym mowa w art. 12 ust. 2 u.g.f. nie dotyczy skarżącej, gdyż nie posiada ona statusu przedsiębiorstwa państwowego.
W zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 64e § 1 w zw. z art. 64e § 2 pkt. 1 u.p.e.a. to organ prawidłowo skonstatował, iż zarzut powyższy nie może zostać rozpatrzony w ramach zarzutów egzekucyjnych.
W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, a zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podnoszenie przez zobowiązaną innych przyczyn nie uprawnia do rozpatrzenia tak sformułowanych zarzutów. Skarżąca sformułowała zarzut nieistnienia obowiązku, i w ramach tego zarzutu nie można rozpoznawać okoliczności mogących stanowić przedmiot innych przewidzianych prawem trybów. W szczególności okoliczności wskazujące na trudną sytuację ekonomiczną i finansową zobowiązanego, nie mogą stanowić przedmiotu zarzutu i świadczyć o nieistnieniu przedmiotowego obowiązku.
W rezultacie Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.