I SA/Gl 542/11

I SA/Gl 542/11 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2011-08-31
Data wpływu
2011-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Gabriel Radecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II FZ 137/12 - Postanowienie NSA z 2012-03-15
II FZ 778/11 - Postanowienie NSA z 2011-12-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1 pkt 1, art. 255
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że jego trzyosobowa rodzina utrzymuje się jedynie z jego renty oraz emerytury jego małżonki wynoszących łącznie 1354,32 zł. Zaznaczył przy tym, iż jego pełnoletnia córka studiuje oraz zwrócił uwagę na "znaczne rodzinne zadłużenie". Skarżący wyliczył miesięczne koszty utrzymania rodziny na kwotę około 1000 zł. W świetle wniosku nie posiada żadnego majątku, poza domem, w którym zamieszkuje, oraz niewielką nieruchomością rolną.
Do wniosku załączono kserokopie wypłat wspomnianych renty i emerytury odpowiednio za sierpień i lipiec bieżącego roku.
Referendarz sądowy pismem doręczonym w dniu 18 sierpnia 2011 r. do rąk małżonki skarżącego wezwał go do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącym, udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym (sprecyzowano, że należy w tym celu nadesłać zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy oraz że wezwanie to nie dotyczy potwierdzeń wypłat, które zostały dołączone do wniosku), nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2010 złożonych przez skarżącego oraz inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby którekolwiek z tych zeznań nie zostało złożone, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie właściwego organu podatkowego), przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez szkołę lub uczelnię po dniu otrzymania niniejszego wezwania, że córka skarżącego nadal uczy się w tej placówce (wskazano, że zaświadczenie to powinno odpowiadać na pytanie, czy otrzymuje ona jakąkolwiek pomoc finansową,
a także czy nauka jest odpłatna, a jeśli tak, to winno wskazywać tryb i formę płatności, w szczególności, czy środki wypłacane są w gotówce, czy na rachunek bankowy), sprecyzowanie wysokości "zadłużenia rodziny" skarżącego, o którym mowa we wniosku, oraz wykazanie tej okoliczności za pomocą m.in. stosownych umów, wezwań do zapłaty itp., wyjaśnienie przyczyn, dla których we wniosku nie wspomniano o samochodzie osobowym należącym do małżonki skarżącego, przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych
z utrzymaniem gospodarstwa domowego.
Odpowiedzią na to wezwanie było pismo małżonki skarżącego z dnia 22 sierpnia 2011 r., w którym podniosła ona, że "trudna sytuacja dochodowa
i nawracająca depresja męża uniemożliwia mu wykonanie skomplikowanego zadania oraz występowania przed Sądem". Małżonka stwierdziła, że skarżący po wypadku od 1982 r. nie jest w stanie pisać i musi korzystać z pomocy innych. Wyjaśniła, iż oprócz członków rodziny wskazanych we wniosku, pod adresem zamieszkania wnioskodawcy zameldowane są jeszcze dwie osoby, które prowadzą odrębne gospodarstwo domowe. Według niej zgromadzenie potrzebnej dokumentacji jest niemożliwe, gdyż wymaga kosztownego wyjazdu poza miejsce zamieszkania
i poniesienia niezbędnych opłat, zaś uzyskanie szkolnego zaświadczenia córki nie wchodzi w rachubę z powodu jej wizyty u siostry w Niemczech. Małżonka skarżącego poinformowała również, że nie dokumentuje wydatków związanych
z utrzymaniem gospodarstwa domowego, że posiadany przez nią pojazd jest niewielkiej wartości oraz że zadłużenie u rodziny nie powstało na podstawie pisemnych umów.
Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – niezbędną dokumentację źródłową.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że skarżący nie wykazał, iż powyższa przesłanka zachodzi, gdyż wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku nie zostało wykonane. Jedyna reakcją na nie było bowiem pisemne oświadczenie osoby, które nie jest uprawniona do występowania
w niniejszym postępowaniu, choć – jako małżonka strony – mogłaby potencjalnie zostać jego pełnomocnikiem. Nie było jednak potrzeby do uzupełnienia tego braku, ponieważ nie zmieniłoby to faktu, iż nie nadesłano ani jednego dokumentu objętego wezwaniem, i tym samym doprowadziłoby to tylko do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. Na marginesie odnotować zatem jedynie wypada, że skarżący w postępowaniu, podobnie jak w większości innych postępowań w jego sprawach, jakie toczyły się i toczą przed Sądem, występował osobiście oraz że przyczyny, które miałyby mu to uniemożliwić obecnie, nie zostały w najmniejszym stopniu udokumentowane przez jego małżonkę.
Zauważyć trzeba również, że nie nadesłano nawet tych dokumentów źródłowych, które powinny się znajdować posiadaniu skarżącego i jego rodziny
i w związku z tym mogły być przedłożone bez konieczności ponoszenia jakichkolwiek dodatkowych nakładów finansowych, takich jak kopie zeznań podatkowych, rachunki i faktury dotyczące kosztów utrzymania. Podobnie np. zaświadczenie
zameldowaniu mogło być bez większych trudności uzyskane w siedzibie gminy,
w której skarżący zamieszkuje. Zresztą wnioskodawca nie wykonał wezwania także w takiej części, która sprowadzała się do złożenia oświadczenia, nie tylko nie przedstawiając żadnych materiałów, ale i choćby nie precyzując kwoty zadłużenia zaciągniętego u rodziny. Fakty te dowodzą, że nie miał on w ogóle zamiaru wykonywania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku.
Wezwanie takie – stosownie do art. 255 P.p.s.a. – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy.
W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację
z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych.
W rozpatrywanym przypadku należy zaś ustalić w szczególności, jak w istocie przedstawia się skład osobowy i sytuacja dochodowa gospodarstwa domowego skarżącego, skoro w świetle akt administracyjnych dotyczących postępowania
w sprawie ulgi podatkowej gospodarstwo to tworzy m.in. jego teściowa otrzymująca stosowne świadczenie, z kolei jego pełnoletnia córka już ukończyła edukację, oraz ile wynoszą wydatki rodziny i kto je ponosi. Są to więc informacje o zasadniczym znaczeniu dla rozstrzygnięcia wniosku, które nie wynikają ze zgromadzonego materiału z dostateczną precyzją.
Podsumowując, niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157).
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku
z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.