I SA/Po 1451/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatnika, uznając, że nie wykazał on poniesienia wydatków na zakup koncentratu pomidorowego, które mogłyby stanowić koszty uzyskania przychodu, ze względu na wątpliwy charakter dokumentów źródłowych.
Sprawa dotyczyła odmowy zaliczenia przez organy podatkowe kwoty [...] zł do kosztów uzyskania przychodu za 2002 rok. Podatnik oparł się na trzech fakturach VAT i pokwitowaniach odbioru gotówki, które rzekomo wystawiła firma "B". Organy podatkowe ustaliły jednak, że firma "B" nie prowadziła działalności w 2002 roku, a jej właściciel odbywał karę pozbawienia wolności. Sąd uznał, że podatnik nie wykazał rzeczywistego poniesienia wydatku ani jego związku z uzyskaniem przychodu, a dokumenty były nierzetelne, co skutkowało oddaleniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę O. H.-R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu kwoty [...] zł, wynikającej z trzech faktur VAT i pokwitowań odbioru gotówki, które miały być wystawione przez firmę "B". Ustalono, że firma ta faktycznie nie prowadziła działalności w 2002 roku, a jej właściciel był pozbawiony wolności. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że podatnik nie wykazał rzeczywistego poniesienia wydatku ani jego związku z uzyskaniem przychodu. Kluczowe było ustalenie, że dokumenty źródłowe (faktury i pokwitowania) były nierzetelne, ponieważ pochodziły od nieistniejącego podmiotu gospodarczego lub były podpisane przez nieznane osoby. Sąd podkreślił, że podatnik nie dołożył należytej staranności przy wyborze kontrahenta i weryfikacji dokumentów, a także naruszył przepisy dotyczące płatności bezgotówkowych. W konsekwencji, skarga podatnika została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, takie dokumenty są nierzetelne i nie mogą stanowić dowodu księgowego, a tym samym nie pozwalają na wykazanie poniesienia wydatku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro firma "B" nie prowadziła działalności w 2002 roku, a jej właściciel był pozbawiony wolności, to faktury i pokwitowania z jej pieczątką nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Brak rzetelności dokumentów niweczy ich wartość dowodową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Przesłanki (wydatek poniesiony, związek z działalnością, cel uzyskania przychodu, właściwe udokumentowanie) muszą być spełnione łącznie.
o.p. art. 193 § 1-4
Ordynacja podatkowa
Określa zasady rzetelności i prawidłowości prowadzenia ksiąg podatkowych. Nierzetelne zapisy nie stanowią dowodu w postępowaniu podatkowym.
rozp. MF art. 11 § 1-3, 5
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów
Podatnik jest obowiązany prowadzić księgę prawidłowo pod względem formalnym i materialnym.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 23
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wymienia koszty, które z mocy ustawy nie są zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, gdyż rozstrzygnięcie oparte było na art. 22 ust. 1.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Dowody ocenia się na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w postępowaniu.
o.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
Decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
rozp. MF art. 12 § 1, 3
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów
Zapisy w księdze muszą być staranne, czytelne i trwałe, na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów. Dowodami księgowymi są m.in. faktury VAT.
PDG art. 13 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo działalności gospodarczej
Przedsiębiorca obowiązany jest do dokonywania lub przyjmowania płatności za pośrednictwem rachunku bankowego, gdy wartość transakcji przekracza 3.000 EURO.
PPSA art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą oddalenia nieuzasadnionej skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierzetelność dokumentów źródłowych (faktur i pokwitowań) ze względu na nieistnienie firmy "B" jako wystawcy. Brak wykazania przez podatnika rzeczywistego poniesienia wydatku. Brak związku wydatku z celem uzyskania przychodu. Naruszenie przez podatnika obowiązku dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku bankowego. Brak należytej staranności podatnika przy weryfikacji kontrahenta i dokumentów.
Odrzucone argumenty
Zaliczenie zakwestionowanych faktur do kosztów uzyskania przychodu. Argument o działaniu w dobrej wierze i dołożeniu należytej staranności. Twierdzenie, że transakcja zakupu koncentratu pomidorowego miała miejsce. Zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 191, 193, 210 § 4, 234 w zw. z 233 § 1 pkt 1, 190).
Godne uwagi sformułowania
"firma "B" faktycznie zaprzestała działalności gospodarczej w 1999 r., nigdy nie zajmowała się handlem koncentratem spożywczym nie rozliczała się też w 2002 r. z organem podatkowym, a jej właściciel P. S. odbywa karę pozbawienia wolności od [...] 2001r. – [...] 2008r." "należności z nich wynikające brutto nie zostały uiszczone przez podatnika przelewem, jak to na fakturach podano, jako formę zapłaty, nie wskazując zarazem numeru rachunku bankowego, lecz potwierdzeniem ich uiszczenia w dniach wystawienia każdej faktury są opatrzone pieczątką firmy "B" pokwitowania odbioru KP, podpisane "M. K." – osobę, której skarżący nie zna" "nie wykazano w toku postępowania podatkowego innymi dowodami, niż wyżej opisane, aby objęty fakturami zakup towaru miał miejsce i wydatek za ten towar został poczyniony." "sporne faktury pochodzą od niezidentyfikowanego podmiotu i przez to nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu potwierdzającego określone zdarzenie gospodarcze." "w działaniach skarżącego w zakresie istotnym dla przedmiotu sporu wystąpił nie tylko brak przezorności, ale także elementarnej staranności." "Fałsz dokumentu niweczy bowiem jego wartość dowodową w zakresie wszystkich elementów, co dotyczy zarówno treści zakwestionowanych faktur, jak i potwierdzeń odbioru kwot w nich wykazanych."
Skład orzekający
Gabriela Gorzan
sprawozdawca
Katarzyna Wolna-Kubicka
przewodniczący
Roman Wiatrowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów, rzetelności dokumentów księgowych oraz obowiązku należytej staranności podatnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z nierzetelnymi fakturami i brakiem możliwości wykazania poniesienia wydatku. Interpretacja przepisów o płatnościach bezgotówkowych może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje, jak ważne jest dokładne sprawdzanie kontrahentów i dokumentów, nawet jeśli podatnik działa w dobrej wierze. Pokazuje konsekwencje braku należytej staranności w obrocie gospodarczym.
“Nawet dobra wiara nie chroni przed utratą pieniędzy, gdy dokumenty są fałszywe – lekcja z kontroli skarbowej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 1451/06 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2007-07-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2006-12-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Gabriela Gorzan /sprawozdawca/ Katarzyna Wolna-Kubicka /przewodniczący/ Roman Wiatrowski. Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Sygn. powiązane II FSK 1764/07 - Wyrok NSA z 2009-04-02 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie NSA Gabriela Gorzan(spr.) As.sąd.WSA Roman Wiatrowski Protokolant ref.-staż. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2007 r. sprawy ze skargi O. H.-R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok. oddala skargę /-/ R.Wiatrowski /-/ K.Wolna-Kubicka /-/ G.Gorzan Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. wydaną po przeprowadzeniu kontroli skarbowej w przedsiębiorstwie "A" z siedzibą w P – O. H.–R., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił podatnikowi za rok 2002 podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, powołując się na wyniki przeprowadzonej kontroli skarbowej, że powodem korekty wysokości podstawy opodatkowania i tym samym kwoty podatku dochodowego jest stwierdzone zawyżenie przez podatnika kosztów uzyskania przychodu za 2002 r. z pozarolniczej działalności gospodarczej o kwotę [...] zł, na którą składają się należności za koncentrat pomidorowy w kwotach netto, wynikające z 3 faktur ujętych po stronie wydatków w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wystawionych przez firmę "B" z siedzibą w L – właściciel P. S., mianowicie: ← faktura VAT nr [...] z dnia [...] – wartość netto [...] zł ← faktura VAT nr [...] z dnia [...]– wartość netto [...] zł ← faktura VAT nr [...] z dnia [...] – wartość netto [...] zł Uznanie braku podstaw do zaliczenia powyższej sumy do kosztów uzyskania przychodu oraz nierzetelności zapisów co do kwoty tych wydatków w podatkowej księdze przychodów i rozchodów oparte jest na następujących ustaleniach faktycznych organu podatkowego: ← wymienione wyżej 3 faktury nie pochodzą od firmy "B", której pieczątką zostały opatrzone, nie są też podpisane przez właściciela tej firmy bądź inną uprawnioną osobę, ponieważ firma "B" faktycznie zaprzestała działalności gospodarczej w 1999 r., nigdy nie zajmowała się handlem koncentratem spożywczym nie rozliczała się też w 2002 r. z organem podatkowym, a jej właściciel P. S. odbywa karę pozbawienia wolności od [...] 2001r. – [...] 2008r. i pierwszą przepustkę uzyskał w 2003 r., ← należności z nich wynikające brutto nie zostały uiszczone przez podatnika przelewem, jak to na fakturach podano, jako formę zapłaty, nie wskazując zarazem numeru rachunku bankowego, lecz potwierdzeniem ich uiszczenia w dniach wystawienia każdej faktury są opatrzone pieczątką firmy "B" pokwitowania odbioru KP, podpisane "M. K." – osobę, której skarżący nie zna, ← nie wykazano w toku postępowania podatkowego innymi dowodami, niż wyżej opisane, aby objęty fakturami zakup towaru miał miejsce i wydatek za ten towar został poczyniony. Ustaleń co do nieistnienia w obrocie gospodarczym w 2002 r. firmy "B" – rzekomego wystawcy faktur zakwestionowanych oraz użycia pieczątki nie należącej do tej firmy na fakturach i pokwitowaniach odbioru pieniędzy organ podatkowy dokonał na podstawie zeznań świadka P. S., karty tożsamości skazanego, których wiarygodność nie budzi zastrzeżeń. Natomiast przeprowadzone dowody w postaci zeznań świadków T. D. – właściciela firmy "C" z siedzibą w S. L. i W. J., zawnioskowanych przez skarżącego na okoliczność potwierdzenia zakupu towaru, objętego powyższymi fakturami oraz wydatkowania za zakupiony towar kwot, objętych pokwitowaniami KP Nr [...], KP Nr [...] i KP Nr [...] na łączną kwotę brutto (z podatkiem VAT) [...] zł – netto [...] zł zostały uznane przez organ podatkowy, w konsekwencji ich oceny, za nie wystarczające dla wykazania tych faktów. Pierwszy z wymienionych świadków potwierdził jedynie, że od 2001 r. do 2004 r. dokonywał zakupu koncentratu pomidorowego m. innymi od firmy "A", do 2005 r., gdy magazyny spółki "C" znajdowały się w S.L., tam m. innymi z firmy z L. p. R. otrzymywał dostawy koncentratu pomidorowego i tam rozliczał się ze swoim dostawcą w formie gotówkowej, co wzbudzało podejrzenia zeznającego co do źródła pochodzenia tego towaru. Drugi natomiast z wymienionych świadków zeznał, że świadczył usługi transportowe na rzecz firmy "C" przy rozładunku towaru w 2002r., w tym roku było wiele rozładunków koncentratu pomidorowego, w tym z dostaw od firmy "A", nie zna osoby M. K., nie zna szczegółów co do pochodzenia towaru, przy rozładunku dostaw z firmy "A" był obecny J. R. i kierowca. Z protokołu przesłuchania w śledztwie J. H.–R., włączonego postanowieniem organu I instancji do dowodów w postępowaniu podatkowym, wynika natomiast, że wymieniony był pełnomocnikiem firmy "A" i zakupił towar w kwietniu 2002r. w siedzibie firmy "C" w S. L. od firmy B. Decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r., wyżej opisaną, uchylił w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania temu organowi Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] r., stwierdzając, że została wydana bez stwierdzenia stosownym protokołem organu I instancji nierzetelności podatkowej księgi przychodów i rozchodów firmy "A" w zakresie, w jakim zakwestionowano poniesienie w kwietniu 2002 r. kosztów uzyskania przychodów na kwotę [...] zł. Po ponownym rozpoznaniu sprawy i uzupełnieniu dokumentów kontroli w myśl wskazań organu odwoławczego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał decyzję z dnia [...]r., w której określił O. H.–R. podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2002 w kwocie [...] zł. Za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto ustalenia faktyczne przytoczone w całości wyżej, uznając zawyżenie kosztów uzyskania przychodu o kwotę [...] zł z powodu nie wykazania ich poniesienia w celu uzyskania przychodu (na zakup towaru w ramach prowadzonej działalności gospodarczej), a za podstawę prawną tej decyzji wskazano przepisy art.8 ust. 1 pkt 3, art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. "a", art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 193 § 1, 2, 4 i 6 Ordynacji podatkowej, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), § 11 ust. 1 – 3 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.2000r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 116, poz. 1222 ze zm.) W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 22 ust. 1 i art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz § 11 ust. 1 – 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 15.12.2000r. przez nieuznanie poniesionych przez stronę kosztów uzyskania przychodu w zakwestionowanej wysokości, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu niedokonania zakupu towaru i poniesienia kosztów tego zakupu, naruszenie art. 191 i art. 193 § 1 – 3 Ordynacji podatkowej poprzez nieuznanie rzetelności prowadzonej księgi przychodów i rozchodów w zakresie zakwestionowanych wydatków. W ocenie skarżącego zostało wykazane, że asortyment towarowy objęty zakwestionowanymi dowodami był przedmiotem obrotu, a zaskarżona odwołaniem decyzja nie odpowiada wymogom art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Skarżący – co jest bezsporne – padł ofiarą nieuczciwości kontrahenta, chociaż dochował wszelkiej staranności w wyborze kontrahenta i w prowadzeniu dokumentacji księgowej. Zakwestionowane faktury dokumentują transakcje zgodnie z ich przebiegiem, zawierają wiarygodne określenie stron uczestniczących w transakcjach, gdyż firma "B", z którą współpracował, figurowała w 2002r. w ewidencji działalności gospodarczej i posiadała nadany NIP. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 powyższej ustawy. Zasadnicze znaczenie przy tym ma to, że: 1. wydatek został rzeczywiście poniesiony przez podatnika, 2. poniesiony wydatek pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością, 3. wydatek poniesiony jest w celu uzyskania przychodu, 4. wydatek musi być właściwie udokumentowany. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie Tymczasem z przeprowadzonych w sprawie dowodów przez organ I instancji wynika, że rzekomy wystawca faktur tj. firma "B" nie posiada kopii wystawionych faktur, gdyż nie prowadziła w 2002r. działalności gospodarczej. Jej właściciel P. S. – co wynika z jego zeznań oraz karty tożsamości skazanego – od 2001r. do 2008r. odbywa karę pozbawienia wolności, a okazane zakwestionowane faktury, jak i pieczątka firmy, którą zostały opatrzone, nie pochodzą od firmy "B". Sposób dokumentowania wydatków uzasadniający uznanie ich za koszty uzyskania przychodów określają przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 116, poz. 1222 z późn. zm.). Przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia stanowi: "Zapisy w księdze dokonywane są w języku polskim i w walucie polskiej w sposób staranny, czytelny i trwały, na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów". Zgodnie natomiast z przepisem § 12 ust. 3 niniejszego rozporządzenia podstawą zapisów w księdze są dowody księgowe, którymi są m.in.: faktury VAT odpowiadające warunkom określonym w odrębnych przepisach (§ 35 ust 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - Dz. U. Nr 27, poz. 268 z późn. zm.). Przepis ten obliguje do zawarcia w fakturze takich elementów jak imiona i nazwiska bądź nazwy skrócone sprzedawcy, jak również czytelne podpisy osób uprawnionych do wystawienia faktury. Zgodnie natomiast z przepisem § 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 116, poz. 1222 ze zm.) podatnik jest obowiązany prowadzić księgę prawidłowo zarówno pod względem formalnym (niewadliwie), jak i materialnym (rzetelnie). Księga jest prawidłowa pod względem formalnym (niewadliwa), jeżeli jest prowadzona zgodnie z przepisami rozporządzenia i objaśnieniami do wzoru księgi. Księga jest prawidłowa pod względem materialnym (rzetelna), jeżeli jest prowadzona zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy zawierający protokół przesłuchania świadka P. S., rzekomego wystawcy spornych faktur, jednoznacznie wskazuje, że zapisy w księdze dokonywane były w oparciu o dowody nie odzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tym samym faktury te, jako dokumenty wystawione przez osobę, która nie potwierdziła faktu przeprowadzenia transakcji, nie posiadają waloru rzetelności, a tym samym cech dowodu księgowego. Dobra wiara podatnika, na którą powołuje się skarżący, nie zmienia faktu, że sporne faktury pochodzą od niezidentyfikowanego podmiotu i przez to nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu potwierdzającego określone zdarzenie gospodarcze. Także przedłożone kasowe dowody wpłat nie potwierdzają, że transakcje miały faktycznie miejsce, a nadto dowodzą naruszenia przez podatnika art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19.11.1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), zgodnie z którym przedsiębiorca obowiązany jest do dokonywania lub przyjmowania płatności za pośrednictwem rachunku bankowego tego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy stroną transakcji jest inny przedsiębiorca, a jednorazowa wartość należności lub zobowiązań przekracza równowartość 3.000 EURO albo równowartość 1.000 EURO, gdy suma wartości tych należności i zobowiązań powstałych w miesiącu poprzednim przekracza równowartość 10.000 EURO, przeliczanych na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc w którym dokonywane są operacje finansowe. W przedmiotowej sprawie wartości poszczególnych transakcji znacznie przekraczają równowartość 3.000 EURO i wynosiły odpowiednio [...] zł, [...] zł [...] zł, zatem bezsprzecznie należności z nich wynikające winny zostać uregulowane przez podatnika za pośrednictwem rachunku bankowego, co umożliwiłoby czy ułatwiło w przedmiotowej sprawie zidentyfikować kontrahenta. Także zeznania świadków, tj. T. D. oraz W. J. nie potwierdzają, iż zakupiony przez O. H.-R. koncentrat pochodził z firmy " B". Nie potrafią oni bowiem wskazać od kogo podatnik nabył towar, który następnie stał się przedmiotem obrotu (k. 84-93 akt adm.). Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie dało zatem podstaw do zaliczenia spornych wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodu, ponieważ podatnik nie wykazał, że rzeczywiście poniósł wydatki na nabycie towarów handlowych. Dokonana ocena dowodów nie narusza art. 191 Ordynacji podatkowej i jest wszechstronna. W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie, skarżący podniósł zarzuty i przedstawił ich uzasadnienie identyczne, jak w odwołaniu. W uzupełnieniu skargi nadto wskazano na naruszenie przepisów art. 187, art. 210 § 4, art. 21 § 3, art. 123, art. 190, art. 234 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez uznanie – mimo braku podstaw – iż transakcja zakupu koncentratu pomidorowego nie miała miejsca, gdy tymczasem skarżący został wprowadzony w błąd przez kontrahenta co do jego tożsamości, przez co nie miał wiedzy o niezgodności z rzeczywistością dokumentów źródłowych dokumentujących dokonanie transakcji. W ocenie skarżącego dowody źródłowe mogą być uznane za nieodzwierciedlające stanu rzeczywistego tylko wtedy, gdy są nierzetelne w odniesieniu do wszystkich istotnych elementów (kontrahent, podmiot, ilość). Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Z jej treści należy wnosić, że skarżący kwestionuje ustalenia zaskarżonej decyzji dotyczące niezaliczenia do kosztów uzyskania przychodów za rok 2002 kwoty [...] zł wynikającej z 3 faktur VAT z dnia [...] 2002r. o numerach [...] oraz 3 pokwitowań odbioru z tych samych dat kwot odpowiednio [...] zł, [...] zł, [...] zł, których wystawcą była firma "B", nie prowadząca żadnej działalności gospodarczej w 2002 r., a więc w obrocie gospodarczym wówczas faktycznie nieistniejąca, przy czym na fakturach podpis ich wystawcy był nieczytelny i sposób zapłaty określony "przelewem 30 dni", a na pokwitowaniach odbioru gotówki KP podpis złożono czytelny "M. K.", jednak osoba ta nie jest skarżącemu znana. Organy podatkowe ustaleń powyższych dokonały na podstawie tych dokumentów oraz zeznań świadka P. S. i karty tożsamości skazanego, będącej dokumentem urzędowym. Mocy dowodowej tych środków dowodowych oraz przyjętych za wiarygodne przez organy podatkowe zeznań wymienionego świadka skarżący nie zakwestionował, wobec czego nie ma podstaw do podważenia prawidłowości ustaleń w rozpatrywanej sprawie, iż skarżący dokonał zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w zakresie wydatków w wysokości [...] zł w oparciu o dokumenty, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Skoro bowiem wystawca zakwestionowanych faktur i potwierdzeń odbioru gotówki – każdy z tych dokumentów opatrzony był pieczątką firmy "B" – nie istniał na rynku i właściciel tej firmy zaprzeczył, jakoby zawierał jakiekolwiek transakcje ze skarżącym w 2002r., bowiem w 2002r. odbywał karę pozbawienia wolności, a firmę "B" zlikwidował w 1999r., tym samym na podstawie takich dokumentów skarżący nie mógł wykazać zaistnienia zdarzeń gospodarczych, które miały one dokumentować, a więc zarówno ich kontrahenta, jak i faktu nabycia towarów w takich fakturach wykazanych oraz zapłaty za ten towar należności. Fałsz dokumentu niweczy bowiem jego wartość dowodową w zakresie wszystkich elementów, co dotyczy zarówno treści zakwestionowanych faktur, jak i potwierdzeń odbioru kwot w nich wykazanych. Jeżeli nie jest prawdą, że firma "B" wystawiła faktury na sprzedaż towaru dla firmy "A", oraz pokwitowania odbioru pieniędzy za ten towar, co w sprawie jest niesporne, to nie można skutecznie twierdzić, że takie faktury i pokwitowania dokumentują rzeczywiście dokonane czynności. Zatem, obiektywnie oceniając, prawidłowo organy podatkowe przyjęły, że dokonanie przez skarżącego zapisów wydatków na zakup towarów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za rok 2002 na podstawie powyższych zakwestionowanych dokumentów źródłowych świadczy o niezgodności stanu księgowego ze stanem rzeczywistym i uzasadnia uznanie ksiąg podatkowych w tym zakresie, jako nierzetelnych w oparciu o przepis art. 193 § 1-4 Ordynacji podatkowej, a więc nie stanowiących dowodu w postępowaniu podatkowym. Prawidłowo także organy podatkowe przyjęły, że podatnik fakt poniesienia wydatku w celu uzyskania przychodu może wykazać w postępowaniu podatkowym także wszelkimi innymi dowodami, które nie są sprzeczne z prawem. Jednak niezasadne jest twierdzenie skargi, że skarżący wykazał w rozpoznawanej sprawie, jakoby wydatkowanie kwot na zakup towaru objętego zakwestionowanymi fakturami i pokwitowaniami w istocie miało miejsce, jak tego wymaga przepis art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organy podatkowe przeprowadziły dowody zawnioskowane na tę okoliczność przez skarżącego, co dotyczy dowodu z zeznań świadków T. D. i W. J., treść tych zeznań, wcześniej przytoczoną w niniejszym uzasadnieniu poddały analizie i ocenie, a w konsekwencji tego uznały, że na ich podstawie nie ma podstaw do przyjęcia, jakoby skarżący wykazał, że dnia [...] 2002r. miało miejsce nabycie koncentratu pomidorowego w ilościach wskazanych w fakturach od konkretnego podmiotu za cenę w nich podaną oraz, że zapłata łącznie zakwestionowanej kwoty [...] zł jako ceny netto za ten towar, nastąpiła w [...] 2002r., w dniach, wskazanych w pokwitowaniach. Niezasadne jest także twierdzenie skargi, jakoby organy podatkowe nie uwzględniły, że skarżący działał w dobrej wierze, przy dołożeniu należytej staranności kupieckiej i nie miał przez to możliwości dokonania oceny rzetelności dokumentów oraz dokonanych na ich podstawie wpisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Kumulatywna ocena okoliczności, jakie w postępowaniu podatkowym ujawniono w oparciu o przedstawione dokumenty uzasadniała prawidłowe wnioskowanie organów podatkowych, że w działaniach skarżącego w zakresie istotnym dla przedmiotu sporu wystąpił nie tylko brak przezorności, ale także elementarnej staranności. Skarżący przyjął faktury z nieczytelnymi podpisami i brakiem wskazania na nich numeru rachunku bankowego wystawcy, choć wskazano na nich formę zapłaty "przelewem 30 dni", a następnie, wbrew temu warunkowi umownemu, dokonywał rzekomo gotówkowej zapłaty należności każdorazowo w dniach wystawienia faktur osobie, która podpisała się "M. K.", bez sprawdzenia danych identyfikujących tożsamość tej osoby oraz jej adresu zamieszkania, kogo ta osoba reprezentuje, czy posiada upoważnienie właściciela firmy, w imieniu której występuje, do odbioru gotówki nadto, bez sprawdzenia uwidocznionej na pieczątce siedziby firmy "B", co umożliwiłoby ustalenie jej rzeczywistego istnienia na rynku i to w sytuacji, gdy chodziło o trzykrotną wypłatę w [...] 2002r. stosunkowo dużych kwot na łączną sumę ponad [...] zł, podlegających ewidencjonowaniu dla ustalenia podstawy opodatkowania. Potwierdzeniem braku wiedzy skarżącego co do tożsamości osoby podpisującej pokwitowania odbioru gotówki jest treść zawiadomienia skarżącego z dnia [...] r. o popełnieniu przestępstwa dołączonego do akt podatkowych (k. 109 – 111), w których skarżący podał: "... nieznane mi osoby ... sprzedały mi towar w postaci koncentratu pomidorowego ... płatność nastąpiła w dniu dostawy towaru" Gdy do tego dodać, że transakcje, w tym wyplata gotówki, miały odbywać się poza siedzibą firmy "B", uwidocznionej na pieczątce, którą opatrzono faktury i pokwitowania, trudno przyjąć za wiarygodne, że działania podatnika dokonywane w takich warunkach nastąpiły przy dołożeniu należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. W świetle przedstawionych okoliczności dokonana z ich uwzględnieniem ocena dowodów przez organy podatkowe jest prawidłowa, tak samo, jak oparte na niej wnioskowanie, że brak podstaw do przyjęcia, iż nastąpiło wykazanie przez podatnika zarówno wydatkowania zakwestionowanej sumy w celu uzyskania przychodu, jako kosztu podatkowego, jak i niemożliwości zbadania rzetelności dokumentów, mających dokonane czynności w sposób prawnie skuteczny potwierdzać, w tym oceny rzetelności dokonanych na ich podstawie wpisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Przedmiotem sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość ustalenia, będącego podstawą faktyczną rozstrzygnięcia, iż nastąpiło na podstawie powołanych w decyzji przepisów podatkowych zawyżenie w stosunku do zadeklarowanego, kosztów uzyskania przychodu za 2002r. o kwotę [...] zł. Nie ma podstaw do kwestionowania w ocenie organów podatkowych wielkości zadeklarowanych przychodów, skoro one faktycznie wystąpiły i wynikały z ich prawidłowego udokumentowania w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Dlatego niezasadne jest twierdzenie skargi, że wielkość przychodów zależy od wielkości kosztów ich uzyskania i zakwestionowanie prawidłowości naliczenia i wykazania kosztów podatkowych winno skutkować obniżeniem o zakwestionowane koszty wielkości przychodów. Z wyżej przedstawionych powodów Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, bowiem nie nastąpiło naruszenie przy wydaniu zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego i formalnego, na których skarga została oparta. Gdy chodzi o przepisy prawa materialnego autor skargi nie dostrzega, że wystarczy brak którejkolwiek z przesłanek pozytywnych, których spełnienia wymaga art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, aby wydatek nie został uznany za koszt uzyskania przychodu. Natomiast w przepisie art. 23 wymienionej ustawy zawarte są te koszty, które z mocy ustawy nie są zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Dlatego zarzut naruszenia art. 23 ustawy, gdy rozstrzygnięcie podatkowe oparte jest na przepisie art. 22 ust. 1 ustawy jest nietrafny, gdyż przepis ten nie miał zastosowania w tej sprawie. Gdy chodzi natomiast o przytoczone w skardze przepisy prawa formalnego przedstawione wyżej rozważania wskazują, że nie nastąpiło naruszenie żadnego z nich. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie odpowiadające wymogom art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, skoro wskazano w nim, jakie dowody uznano za wiarygodne, jakich i dlaczego nie uwzględniono przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, przy zachowaniu reguł zgodnie z art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Gdy chodzi natomiast o zarzut naruszenia art. 234 w związku z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej uznać go należy za bezzasadny na tej podstawie, że nie może być mowy o naruszeniu zakazu reformationis in peius przez organ odwoławczy w sytuacji, gdy w zakresie rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji utrzymuje on w mocy tę decyzję. Określenie skarżącemu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2002 decyzją organu I instancji nastąpiło w kwocie [...] zł i co do takiej kwoty mogło nastąpić i nastąpiło wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Błędne przytoczenie w określeniu przedmiotu sprawy kwoty [...] zł we wstępnej części decyzji organu odwoławczego powyższego stanowiska nie zmienia i podlega sprostowaniu, jako oczywista omyłka, która nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Także w świetle treści art. 190 Ordynacji podatkowej nie nastąpiło naruszenie tego przepisu w sytuacji, gdy skarżący przyznał w odwołaniu, że został zawiadomiony przez organ podatkowy I instancji o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka, jednak z prawa uczestniczenia przy przesłuchaniu P. S. dnia [...] 2005r. (k. 142 akt administracyjnych) nie skorzystał ani on, ani jego pełnomocnik, gdyż nie zostało w zawiadomieniu podane nazwisko tego świadka. Zgodnie z art. 190 § 1 Ordynacji podatkowej ustawa wymaga, aby strona została zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych i oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Przepis ten nie wymaga wskazania w zawiadomieniu danych personalnych świadka oraz przewidzianej tezy dowodowej. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że takie zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi skarżącego dnia [...] 2005r. (k. 150 akt administracyjnych), a więc z zachowaniem wskazanego wyżej ustawowego terminu. Zaniechanie przez stronę uczestnictwa w przeprowadzeniu dowodu dowodzi o rezygnacji przez stronę z prawa czynnego udziału w postępowaniu, a nie o naruszeniu obowiązków organu zawiadomienia strony zgodnie z art. 190 § 1 Ordynacji podatkowej. Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę nieuzasadnioną należało oddalić. /-/ R. Wiatrowski /-/ K. Wolna - Kubicka /-/ G. Gorzan
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI