I SA/GL 390/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-07-04
NSApodatkoweŚredniawsa
zaległości podatkoweumorzenieulga płatniczaOrdynacja podatkowauznaniowośćinteres podatnikainteres publicznypostępowanie podatkowesąd administracyjny

WSA w Gliwicach oddalił skargę podatnika na decyzję SKO, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych z uwagi na brak podstaw prawnych i wystarczający materiał dowodowy.

Podatnik J. K. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od środków transportowych i podatku od nieruchomości, powołując się na trudną sytuację zdrowotną i majątkową. Organ podatkowy pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanek z art. 67 Ordynacji podatkowej i wystarczający dochód podatnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter decyzji i ograniczone możliwości merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy w przypadku decyzji uznaniowych. WSA w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i wskazując na prawidłowe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej obowiązujących w dacie złożenia wniosku.

Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od środków transportowych i podatku od nieruchomości. Podatnik argumentował trudną sytuacją zdrowotną i majątkową, wskazując, że środki ze sprzedaży nieruchomości przeznaczył na spłatę innych zobowiązań. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, powołując się na brak przesłanek z art. 67 Ordynacji podatkowej, wskazując na dochody podatnika i wcześniejsze udzielanie ulg. Organ odwoławczy podkreślił uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu oraz ograniczenia organu odwoławczego w sprawach uznaniowych, zgodnie z art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej. Stwierdził, że organ pierwszej instancji zebrał wystarczający materiał dowodowy. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu błędną wykładnię przepisów, w tym art. 233 § 3, art. 67a, art. 200 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, domagając się merytorycznego rozpoznania sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając stanowisko organu odwoławczego za uzasadnione. Sąd podkreślił, że wniosek o ulgę złożony przed zmianą Ordynacji podatkowej podlegał rozpatrzeniu według przepisów w brzmieniu obowiązującym przed tą zmianą (art. 67 Ordynacji podatkowej). Sąd potwierdził również prawidłowość zastosowania art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej przez SKO, które nie mogło merytorycznie zmienić decyzji uznaniowej organu pierwszej instancji, a jedynie ją uchylić w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. Sąd uznał, że materiał dowodowy był wystarczający, a zarzuty dotyczące naruszenia procedury (art. 200 § 1) były nieuzasadnione. W konsekwencji, na mocy art. 151 PPSA, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Organ odwoławczy w sprawach uznaniowych może jedynie uchylić decyzję organu pierwszej instancji, jeśli uzna ją za nieprawidłową, ale nie może samodzielnie zmienić rozstrzygnięcia co do istoty, jeśli przepisy prawa pozostawiają sposób rozstrzygnięcia uznaniu organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej, który ogranicza kompetencje organu odwoławczego w sprawach uznaniowych do kontroli formalnej i prawidłowości postępowania, a nie do merytorycznej zmiany decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

o.p. art. 67

Ordynacja podatkowa

Przepis regulujący możliwość umorzenia zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę, mający charakter uznaniowy.

o.p. art. 233 § § 3

Ordynacja podatkowa

Przepis określający zakres kompetencji organu odwoławczego w sprawach należących do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego, ograniczający możliwość uchylenia i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty jedynie w przypadkach, gdy przepisy prawa nie pozostawiają sposobu jej rozstrzygnięcia uznaniu organu jednostki samorządu terytorialnego.

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw art. 25 § § 2

Przepis przejściowy stanowiący, że wnioski o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych złożone przed wejściem w życie ustawy podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed tą zmianą.

PPSA art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określający skutki oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej obowiązujących w dacie złożenia wniosku o umorzenie. Organ odwoławczy działał w granicach swoich kompetencji, zgodnie z art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej, nie mogąc merytorycznie zmienić decyzji uznaniowej organu pierwszej instancji. Wystarczający materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji. Niezasadność zarzutów dotyczących naruszenia procedury (art. 200 § 1 o.p.).

Odrzucone argumenty

Zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy. Zarzut naruszenia art. 67a, art. 200 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Żądanie ponownej analizy przesłanek umorzenia zaległości podatkowych i wydania korzystnej decyzji merytorycznej przez organ odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

decyzje wydawane w oparciu o przepis art. 67 Ordynacji podatkowej mają charakter uznaniowy ustawodawca pozostawił uznaniu organu podatkowego stwierdzenie istnienia bądź nie okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych organ odwoławczy uprawniony jest do wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co do istoty jedynie w przypadku, gdy przepisy prawa nie pozostawiają sposobu jej rozstrzygnięcia uznaniu organu jednostki samorządu terytorialnego wnioski o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych złożone przed wejściem w życie tej ustawy podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed tą zmianą

Skład orzekający

Eugeniusz Christ

przewodniczący

Małgorzata Wolf-Mendecka

sprawozdawca

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących umorzenia zaległości podatkowych, w szczególności charakteru uznaniowego tych decyzji oraz zakresu kompetencji organu odwoławczego w sprawach uznaniowych, a także stosowania przepisów przejściowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Ordynacji podatkowej z 2005 r. i specyfiki rozpatrywania wniosków o ulgi podatkowe przez organy administracji i sądy administracyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne w postępowaniu podatkowym, dotyczące charakteru uznaniowego decyzji o umorzeniu oraz kompetencji organów odwoławczych. Jest to istotne dla prawników procesualistów i doradców podatkowych.

Umorzenie zaległości podatkowej: kiedy organ odwoławczy może zmienić decyzję?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 390/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Eugeniusz Christ /przewodniczący/
Małgorzata Wolf-Mendecka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek,, Protokolant Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2006r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - umorzenie zaległości podatkowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] 2005 r. J. K. zwrócił się do organu podatkowego z prośbą o umorzenie spłaty zaległego podatku od środków transportowych za lata 1999-2003 w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie [...] zł oraz podatku od nieruchomości za 2000 (IV rata), 2001-2003 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł.
Uzasadniając ten wniosek podniósł, iż ubiega się o rentę inwalidzką, gdyż pozostaje w trudnej sytuacji zdrowotnej jak i majątkowej. Wyjaśnił też, iż wszystkie pieniądze otrzymane ze sprzedaży nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. przeznaczył na spłatę zadłużenia wobec Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta K. odmówił podatnikowi uwzględnienia wniosku i umorzenia powstałych zaległości, powołując się na brak przesłanek wynikających z art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 19997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926).
Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, iż podatnik nie prowadzi działalności gospodarczej, a zatrudniony jest na stanowisku kierowcy w firmie transportowej. Ustalono też, iż J. K. od [...] 2005 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i pobierał zasiłek chorobowy, który za okres 3 miesięcy wyniósł [...] zł. Wskazano, iż podatnik w 2004 r. wykazał dochód w wysokości [...] zł, a w tym roku [...] , przy czym nie przedstawił oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach współmałżonka – ze względu na rozdzielność majątkową. Z przedłożonych dokumentów majątkowych wynikało natomiast, iż podatnik ponosił miesięcznie koszty utrzymania w wysokości [...] zł oraz płacił alimenty na rzecz żony w kwocie [...] zł.
Organ wskazał też, iż wnioskodawcy udzielono już wielokrotnie wsparcia w postaci odroczenia terminu płatności zaległych podatków wraz z umorzeniem odsetek. Prezydent Miast zauważył nadto, iż fakt nieuwzględnienia w podziale sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości wskazuje, że wnioskodawca liczył na kolejną ulgę w postaci umorzenia zaległości podatkowych.
Dodatkowo organ podatkowy podniósł, iż z posiadanych dokumentów nie wynika, aby zaległość dotycząca lat 1999-2003 powstała niezależnie od działania J. K., ani w wyniku zdarzenia losowego, na które podatnik nie miał wpływu.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. wskazał, że w chwili sprzedaży nieruchomości był przekonany, iż kwota uzyskana z tej transakcji wystarczy na pokrycie wszystkich zobowiązań. Wyjaśnił też, iż po okresie rehabilitacyjnym będzie czynił starania o podjęcie stałej pracy zarobkowej i uregulowanie swojej sytuacji materialnej (gdyż do tej pory zamieszkiwał grzecznościowo u znajomych). W konsekwencji domagał się ponownego przeanalizowania jego sytuacji finansowej.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie uwzględniło odwołania i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż decyzje wydawane w oparciu o przepis art. 67 Ordynacji podatkowej mają charakter uznaniowy, co oznacza, że ustawodawca pozostawił uznaniu organu podatkowego stwierdzenie istnienia bądź nie okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę.
Następnie Kolegium podniosło, iż zgodnie z art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej w sprawach należących do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego, organ odwoławczy uprawniony jest do wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co do istoty jedynie w przypadku, gdy przepisy prawa nie pozostawiają sposobu jej rozstrzygnięcia uznaniu organu jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie od decyzji podatkowej posiadającej charakter uznaniowy – nie może zmieniać treści rozstrzygnięcia. Ogranicza się do badania poprawności formalnej samej decyzji oraz prawidłowości postępowania podatkowego, poprzedzającego jej wydanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło w konsekwencji, iż organ podatkowy I instancji zgromadził wystarczające dowody i wyczerpująco wyjaśnił istotne okoliczności sprawy, nie naruszając praw strony w postępowaniu (wskazując, iż podatnikowi wyznaczono 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego). Tym samym brak było podstaw do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Decyzję tę J. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wskazując na naruszenie art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 67a, art. 200 § 1 i art. Art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżący zarzucił organowi odwoławczemu nie dokonanie wykładni pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" jako przesłanek umorzenia zaległości podatkowych oraz nie wyjaśnienie jakie dowody stanowiły podstawę wydania decyzji. Skarżący zwrócił też uwagę na konieczność zastosowania w tej sprawie przepisu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej i obowiązek organu odwoławczego do merytorycznego rozpoznania sprawy.
W końcowej części skargi podatnik wskazał na naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, iż wniosek strony o udzielenie ulgi podatkowej złożony został przed wejściem w życie zmiany ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 143, poz. 1199) toteż podlegał rozpatrzeniu na podstawie przepisów tej ustawy (art. 67 Ordynacji podatkowej) w brzmieniu obowiązującym przed tą zmianą. Podobnie organ odwoławczy uznał za bezzasadne pozostałe zarzuty przedstawione przez stronę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Stanowisko organu odwoławczego, w stanie prawnym jaki miał zastosowanie w niniejszej sprawie, jest w pełni uzasadnione.
Zgodnie bowiem z treścią art. 25 § 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199) wnioski o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych złożone przed wejściem w życie tej ustawy podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed tą zmianą. Skoro zatem wniosek strony o umorzenie zaległości podatkowych złożony został w dniu [...] 2005 r., to podlegał rozpatrzeniu na podstawie przepisu art. 67 Ordynacja podatkowa, a nie – jak tego domaga się skarżący – w oparciu o art. 67a tej ustawy.
Trafnie też organ odwoławczy wskazuje, iż art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej (zmieniony przez art. 1 pkt 83 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. (Dz. U. Nr 143, poz. 1199 z 2005 r. z dniem 1 września 2005 r.) stanowi, że samorządowe kolegium odwoławcze uprawnione jest do wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co istoty jedynie w przypadku, gdy przepisy prawa nie pozostawiają sposobu jej rozstrzygnięcia uznaniu organu podatkowego pierwszej instancji. W pozostałych przypadkach samorządowe kolegium odwoławcze uwzględniając odwołanie, ogranicza się do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zatem, skoro organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K., gdyż organ podatkowy I instancji zgromadził wystarczające dowody i wyczerpująco wyjaśnił istotne okoliczności sprawy oraz nie naruszono praw strony w tym postępowaniu – to nieuprawnione jest żądanie podatnika ponownej analizy przesłanek wynikających z art. 67 cyt. ustawy i wydanie korzystnej dla niego decyzji merytorycznej. W przypadku więc kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia pozostawionego uznaniu organu pierwszej instancji, organ odwoławczy nie może zmienić treści rozstrzygnięcia, a jedynie decyzję taką może uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia, jeżeli uzna, że jest nieprawidłowa.
Również Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując tą sprawę uznał, iż wywody zaprezentowane w zaskarżone decyzji są przekonywujące i uzasadniają przyjęcie stanowiska o zupełności materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji. Skarżący zresztą nie podnosi, aby jakiekolwiek dowody zostały pominięte, lecz domaga się ponownej ich oceny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej stwierdzić trzeba, że postanowieniem z dnia 7 października 2005 r. organ pierwszej instancji wyznaczył podatnikowi siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a organ odwoławczy zawiadomienie o tych samych uprawnienia doręczył mu w dniu [...] 2006 r. Zarzut ten więc nie jest uzasadniony.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – orzekł o jej oddaleniu.