I SA/Gl 384/18

I SA/Gl 384/18 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2018-08-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /przewodniczący/
Beata Machcińska
Dorota Kozłowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 441/21 - Wyrok NSA z 2022-04-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 54, art. 80
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A A. C., A. M., M. M. s.c. w M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ nadzoru) postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: K.p.a.) oraz w zw. z art. 17, art. 18, art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201, dalej: u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia spółki cywilnej A A. C., A. M., M. M. (dalej: Spółka, skarżąca) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...] nr [...] o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dokonanego zawiadomieniem z dnia [...] nr [...].
Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Organ pierwszej instancji prowadził wobec Spółki postępowanie zabezpieczające przyszłe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wrzesień 2011 r., szacowane wstępnie na kwotę [...] zł. Zarządzenie zabezpieczenia nr [...] z dnia [...] zostało doręczone wspólniczce Spółki A. C. w dniu 8 grudnia 2016 r. Jednocześnie spisano ze wspólniczką protokół o stanie majątkowym Spółki.
Zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zostało doręczone Bankowi B S.A. w dniu 7 grudnia 2016 r., a A. C. w dniu 8 grudnia 2016 r. Bank pismem z dnia 9 grudnia 2016 r. powiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęcia, gdyż bank prowadzi rachunki dla osób fizycznych - przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, natomiast nie prowadzi rachunków dla spółek cywilnych. Z kolei organ egzekucyjny pismem z dnia 15 grudnia 2016 r. poinformował bank, iż zajęcie dotyczy A A.C.. A.M.. M.M. spółka cywilna. Organ egzekucyjny w piśmie tym podał również numery PESEL wszystkich wspólniczek, adres Spółki, jej NIP i REGON oraz wskazał, że poprzednie zajęcie wystawione na Spółkę zostało przez bank przyjęte do realizacji.
Spółka nie skorzystała z możliwości określonej w art. 33d § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (obecnie t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800, dalej: O.p.) i nie zawnioskowała zabezpieczenia w jednej z form przewidzianych w punktach 1-7 tego przepisu, zatem po wydaniu w dniu [...]. decyzji nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe, organ egzekucyjny w dniu [...] wystawił tytuły wykonawcze nr [...] i [...]. Organ pierwszej instancji, przystępując do czynności egzekucyjnych, zawiadomieniem z dnia [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Spółki w B S.A., zawiadamiając jednocześnie bank oraz Spółkę o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego z dnia [...] w zajęcie egzekucyjne. Zajęcie i zawiadomienie z dnia [...] odebrała w imieniu Spółki – S. M. w dniu 16 stycznia 2017 r., a bank potwierdził ich odbiór w dniu 19 stycznia 2017 r.
W związku ze zgłoszonym przez Spółkę, a potwierdzonym przez Pocztę Polską S.A., nieprawidłowym doręczeniem odpisów tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia o zajęciu egzekucyjnym rachunku w B S.A., organ pierwszej instancji przesłał ponownie zobowiązanej Spółce przy piśmie z dnia 17 października 2017 r. odpisy tytułów wykonawczych nr [...] i [...] z dnia [...] oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku w B S.A.
Spółka w dniu 2 listopada 2017 r. wniosła skargę na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku w B S.A. dokonanego zawiadomieniem organu pierwszej instancji z dnia [...]. Skarga została uzupełniona pismem z dnia 22 listopada 2017 r. W skardze zarzucono, iż czynność egzekucyjna została dokonana z naruszeniem art. 59 § 1 pkt 2 i art. 80 § 3 u.p.e.a. Zobowiązanie określone w tytułach wykonawczych wygasło na skutek przedawnienia. Ponadto zajęcie rachunku bankowego wystawione w dniu [...] zostało doręczone Spółce dopiero w dniu 26 października 2017 r. po uchyleniu czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny w czerwcu 2017 r. Zdaniem Spółki nie modło dojść do wszczęcia egzekucji poprzez doręczenie bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, gdyż tytuły wykonawcze nie zostały doręczone Spółce.
Postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Spółki w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] z dnia [...].
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółka, zarzucając naruszenie:
1. art. 70 § 4 O.p. poprzez wskazanie, iż czynność egzekucyjna jest skuteczna, gdyż w dniu 26 października 2017 r., czyli po przedawnieniu zobowiązania podatkowego, doręczono Spółce zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia 13 stycznia 2017 r.;
2. art. 121 O.p. poprzez doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego pomimo jego uchylenia w dniu [...] oraz po upływie przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Spółka podkreśliła w zażaleniu, że tytuły wykonawcze wystawione w dniu [...] zostały przesłane do banku dopiero w dniu 17 stycznia 2017 r., a więc po upływie przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego termin według stanowiska organu odwoławczego zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę dot. rygoru natychmiastowej wykonalności, upłynął 16 stycznia 2017 r. Zgodnie bowiem z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSP 6/12, zastosowanie środka egzekucyjnego, przerywa bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p., jeśli zawiadomienie podatnika o jego zastosowaniu nastąpi przed upływem terminu przedawnienia.
Organ nadzoru postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Najpierw organ odwoławczy omówił instytucję skargi na czynność egzekucyjną, uregulowaną w art. 54 u.p.e.a., podkreślając, że skarga na czynność egzekucyjną może dotyczyć wyłącznie jej wykonawczego charakteru, nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o prawach i obowiązkach uczestników postępowania. W postępowaniu w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani o zasadności zastosowanego środka egzekucyjnego.
Zdaniem organu odwoławczego nie mogą być prowadzone w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne, rozważania w zakresie podnoszonego wygaśnięcia należności podatkowych wskazanych w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z uwagi na ich przedawnienie.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Zgodnie z § 2 tego artykułu, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone po zajęciu. O zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, stosownie do wymogu § 3 powołanego art. 80 u.p.e.a., organ egzekucyjny zawiadamia też zobowiązanego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu.
Organ odwoławczy podkreślił, że z akt sprawy wynika, że wszystkie wymogi formalnoprawne wymienione w art. 80 u.p.e.a. zostały przez organ egzekucyjny spełnione. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w B S.A. z dnia [...] nr [...] doręczono bankowi w dniu 19 stycznia 2017 r., natomiast w imieniu Spółki zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych organu pierwszej instancji [...] i [...] z dnia [...] pierwotnie odebrała w dniu 16 stycznia 2017 r. S. M.. Po potwierdzeniu przez Pocztę Polską S.A. doręczenia korespondencji osobie nieuprawnionej, odpisy tytułów wykonawczych wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego Spółki doręczono jej wspólniczce – A. C. w dniu 26 października 2017 r. Zawiadomienie to sporządzone zostało według wzoru stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych i zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 67 § 2 u.p.e.a.
W skardze na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie:
1. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie, iż obowiązek objęty tytułem wykonawczym wygasł z powodu przedawnienia;
2. art. 70 § 4 w zw. z art. 154 § 4 pkt 1 i § 7 O.p. poprzez wskazanie, iż doszło do przerwy biegu terminu przedawnienia w związku z nieskutecznym zabezpieczeniem konta bankowego wspólniczek spółki cywilnej, co miałoby skutkować przekształceniem zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne;
3. art. 156 u.p.e.a. poprzez uznanie, że wadliwe zarządzenie zabezpieczenia może odnieść skutek prawny;
4. art. 8 K.p.a. tj. zasady zaufania obywateli do organów państwa poprzez doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego pomimo jego uchylenia w dniu [...] oraz po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego;
5. art. 80 K.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów w wyniku stwierdzenia, iż wadliwe zarządzenie zabezpieczenia z dnia [...]., niezrealizowane przez bank odniosło skutek w postaci zajęcia zabezpieczającego;
6. art. 124 § 2 w zw. z art. 126 K.p.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu faktycznym do wszystkich dowodów przedstawionych w sprawie, w szczególności dowodów z wyciągów bankowych Spółki, która w okresie od 7 grudnia 2016 r. do 17 stycznia 2017 r. swobodnie dysponowała rachunkiem bankowym.
Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zdaniem pełnomocnika zaskarżone postanowienie narusza art. 8 K.p.a., gdyż zawiadomienie o zajęciu z dnia [...] zostało doręczone skarżącej dopiero w dniu 26 października 2017 r., a ponadto wcześniej, bo [...] organ egzekucyjny dokonał uchylenia tego zajęcia pismem z dnia [...].
Pełnomocnik skarżącej wywodził, iż z dniem 16 stycznia 2017 r. nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego z tytułu podatku VAT. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego zarządzenie zabezpieczenia z dnia [...] sporządzone zostało wadliwie, niezgodnie z wymogami art. 156 u.p.e.a., co spowodowało, iż nie mogło dojść do skutecznego w myśl art. 1a pkt 19 u.p.e.a. zajęcia zabezpieczającego. Tym samym nie doszło do przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajecie egzekucyjne w myśl art. 154 u.p.e.a. Spółka w okresie zajęcia mogła swobodnie dysponować rachunkiem bankowym, dokonując przelewów, co potwierdza przedłożony wyciąg bankowy. Dopiero w dniu 24 stycznia 2017 r. nastąpiła realizacja zajęcia egzekucyjnego na kwotę [...] zł.
Dalej pełnomocnik skarżącej wskazał, że w treści zaskarżonego postanowienie organ odwoławczy nie odniósł się do powyższych zarzutów Spółki, nie wymieniając nawet dowodów, które zostały przedłożone przez Spółkę, co narusza art. 124 § 2 K.p.a.
Autor skargi powołując się na treść uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 6/12 wywodził, że zobowiązanie podatkowe Spółki uległo przedawnieniu, gdyż Spółka nie została prawidłowo zawiadomiono o zastosowaniu środka egzekucyjnego przed upływem terminu przedawnienia. Termin przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku VAT za wrzesień 2011 r. upłynął w dniu 16 stycznia 2017 r. , co wynika z treści pisma organu odwoławczego z 17 maja 2017 r. a ponadto termin ten nie został również zakwestionowany przez organy postępowania egzekucyjnego.
Pełnomocnik skarżącej zarzucił także, że oba dokumenty: zarządzenia zabezpieczenia z [...] nr [...] jak i zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego [...]. nr [...] zostały sporządzone wadliwe. Dokument zarządzenia nie był zgodny z prawem, co wynika z art. 81 § 1a w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a, gdyż "zajecie wierzytelności jest skuteczne w odniesieniu do rachunku bankowego prowadzonego dla kilku osób fizycznych, którego współposiadaczem jest zobowiązany." Ponadto zgodnie z art. 156 § 1 u.p.e.a. zarządzenie zabezpieczenia powinno zawierać miedzy innymi wskazanie imienia i nazwiska, adresu, a także numeru NIP i PESEL. Z kolei z treści art. 156 § 2 u.p.e.a. wynika, iż w przypadku zabezpieczenia należności pieniężnych zarządzenie zabezpieczenia, o którym mowa w § 1 sporządza się według wzoru określonego w Rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wzoru zarządzenia zabezpieczenia z dnia 16 maja 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 645). Wzór zarządzenia zabezpieczenia powinien zawierać wyżej wymienione dane, a ponadto umożliwiać elektroniczne przetwarzanie tych danych. Natomiast zgodnie z art. 157 § 1 u.p.e.a. jeżeli zarządzenie zabezpieczenia nie zawiera treści określonej w art. 156 § 1, organ egzekucyjny nie przystępuje do zabezpieczenia.
Dalej pełnomocnik skarżącej wskazał, że B S.A. pismem z dnia 9 grudnia 2016 r. powiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęcia, gdyż bank prowadzi rachunki dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, natomiast nie prowadzi rachunków dla spółek cywilnych. Zatem zajęcie nie zostało przyjęte przez bank do obsługi (art. 157 § 1 u.p.e.a.). Z kolei pismem z dnia 15 grudnia 2016 r. sporządzonym w zwykłej pisemnej formie, dotyczącym zajęcia nr [...] organ egzekucyjny poinformował bank, iż zajęcie dotyczy A A.C. A.M.. M.M. spółka cywilna. Jednakże, zdaniem pełnomocnika, pismo to nie spełniało wymagań, o których mowa w art. 156 § 2 u.p.e.a., gdyż nie zostało sporządzone na wzorze, o którym mowa w wyżej wymienionym rozporządzeniu, co za tym idzie niemożliwe było jego przetwarzanie elektroniczne. Pismo to nie mogło także wywołać skutków w postaci zajęcia zabezpieczającego czego dowodem jest fakt, iż w okresie od 7 grudnia 2017 r. do 24 stycznia 2017 r. wspólniczki Spółki jako współwłaścicielki rachunku bankowego dokonywały swobodnych operacji na rachunku bankowym. Dopiero w dniu 24 stycznia 2017 r. w związku z otrzymaniem przez bank w dniu 17 stycznia 2017 r. tytułów wykonawczych wyegzekwowano z rachunku bankowego kwotę [...] zł.
Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że w wyniku skargi na czynność zabezpieczającą zajęcia rachunku bankowego w B S.A. organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] uchylił zajęcie z dnia [...] nr [...] stosownie do postanowienia organu odwoławczego z dnia [...] nr [...]. Nie można więc zgodzić się z twierdzeniem postanowienia, iż zarządzenie zabezpieczenia nie było wadliwe.
Ponadto pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż zgodnie z art. 89 § 2 u.p.e.a. (powinno być art. 80 § 2 – przypis Sądu) odnoszącym się szczegółowo do egzekucji z wierzytelności pieniężnych zajecie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, natomiast w treści art. 89 § 1 u.p.e.a. wskazuje się, iż czynność zajęcia wierzytelności u dłużnika zobowiązanego i zawiadomienie dłużnika zajętej wierzytelności powinno nastąpić jednocześnie. Bank został zawiadomiony o wszczęciu egzekucji i otrzymał tytuły wykonawcze w dniu 17 stycznia 2017 r., natomiast Spółka dopiero po upływie 10 miesięcy – w dniu 26 października 2017 r. Obie czynności zostały dokonane po upływie terminu przedawnienia. Z uwagi na nie doręczenie tytułów wykonawczych i nie zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego przed upływem terminu przedawnienia nie doszło do przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Reasumując, zdaniem pełnomocnika skarżącej, skoro z powyższych względów zajęcie rachunku bankowego z dnia [...] nie spowodowało przerwania biegu terminu przedawnienia, to wykazane w zajęciu zobowiązanie podatkowe wygasło.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z 18 sierpnia
2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3396/14 – wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności.
Zatem nie mogą być przedmiotem rozważań w postępowaniu dotyczącym skargi na czynność egzekucyjną zarzuty dotyczące wymagalności zobowiązania podatkowego (ustalenie czy obowiązek objęty tytułem wykonawczym wygasł z powodu przedawnienia), prawidłowości prowadzenia postępowania zabezpieczającego (ustalenie czy doszło do skutecznego przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne), bądź zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Również Sąd w ramach kontroli postanowienia organu odwoławczego, nie może badać takich okoliczności, które mogą być przedmiotem innych postępowań. W postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się bowiem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
Zatem istotą skargi na czynność egzekucyjną jest kontrola poprawności jej dokonania na gruncie przepisów normujących tryb postępowania przy zastosowaniu konkretnego środka egzekucyjnego.
Mając na uwadze charakter postępowania w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. należy zaskarżoną czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego ocenić jako zgodną z przepisami prawa oraz prawidłowo dokonaną. Na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. I tak czynność egzekucyjna zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej dokonana została zawiadomieniem z dnia [...]. Podstawą jego wystawienia były tytuły wykonawcze nr [...] i [...] wydane w oparciu o nieostateczną decyzję wymiarową, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności sporządzone zostało zgodnie z wymogami określonymi w art. 67 § 1 i 2 u.p.e.a. Zostało sporządzone wg obowiązującego wzoru stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1339) i zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w § 2 tego artykułu. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] organ egzekucyjny przesłał zarówno do banku, jak i do Spółki. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zostało prawidłowo doręczone Spółce dopiero w dniu 26 października 2017 r., gdyż wcześniejsza korespondencja zawierająca egzemplarz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w B S.A. została doręczona osobie nieuprawnionej, pomimo wysłana na właściwy adres Spółki.
Sąd podkreśla, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy ma treść art. 80 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. W nauce prawa podkreśla się, iż z treści tego przepisu wynika, że jedynie doręczenie bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego wywołuje skutki zajęcia (Roman Hauser w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2016, s. 395). Inaczej mówiąc zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane wyłącznie z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, natomiast np. ewentualne doręczenie odpisu zawiadomienia o zajęciu zobowiązanemu, o czym świadczy z kolei § 3 tego artykułu, ma tylko charakter informacyjny i nie wywołuje żadnego skutku prawnego w sferze skuteczności dokonania zajęcia rachunku bankowego (Waldemar Łuczaj Komentarz do art.80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w: Dariusz Ryszard Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, Lex 2014.). Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż data doręczenia bankowi (dłużnikowi zajętej wierzytelności) zawiadomienia o zajęciu, to data dokonania czynności w postępowaniu egzekucyjnym (por. także np.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1814/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia
2017 r., sygn. akt II GSK 2184/15).
Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia [...] nr [...] doręczono prawidłowo bankowi w dniu 19 stycznia 2017 r. Zatem z tą datą nastąpiło zajęcie wierzytelności. Nie zmienia tego faktu późniejsze doręczenie Spółce zawiadomienia o zajęciu.
Zatem czynność egzekucyjna zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego była zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Natomiast pełnomocnik skarżącej błędnie interpretuje przepis art. 80 u.p.e.a. i z niezrozumiałych dla Sądu względów powołuje się na treść art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a., który dotyczy egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych. Ponadto wbrew twierdzeniom pełnomocnika treść art. 89 § 1 u.p.e.a. nie wskazuje, iż czynność zajęcia wierzytelności u dłużnika zobowiązanego i zawiadomienie dłużnika zajętej wierzytelności powinny nastąpić jednocześnie. Przepis art. 89 § 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Jak łatwo zauważyć przepis ten ma zupełnie inną treść niż ta wskazana przez autora skargi.
Niezasadne okazały się więc wszystkie podniesione w skardze zarzuty, w tym naruszenia: art. 8, art. 80 i art. 124 § 2 w zw. z art. 126 K.p.a., które de facto dotyczą okoliczności takich jak wygaśnięcie zobowiązania z powodu przedawnienia, przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, które nie mogą być badane w trybie skargi na czynność egzekucyjną.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) oddalił skargę.