I SA/Gl 38/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę podatnika na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w VAT, uznając zasadność przesłanek z Ordynacji podatkowej.
Podatnik zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i brak ustaleń majątkowych. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły przesłanki z art. 239b Ordynacji podatkowej, w tym toczące się postępowania egzekucyjne oraz brak majątku dającego pierwszeństwo zaspokojenia, a także uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za różne okresy oraz kwotę podatku wynikającą z faktury. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 187 § 1 i art. 190 O.p., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i nieustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej, co miało skutkować zaniżeniem wartości majątku i uznaniem, że uprawdopodobniono możliwość niewykonania zobowiązania. Podatnik argumentował, że jego nieruchomości, mimo obciążeń, mają wartość przekraczającą zaległości. Sąd analizując sprawę, odwołał się do przepisów art. 239a i 239b Ordynacji podatkowej, które określają przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Stwierdził, że organ podatkowy prawidłowo ustalił, iż wobec skarżącego toczą się postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych (przesłanka z art. 239b § 1 pkt 1 O.p.). Ponadto, sąd uznał, że skarżący nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy z pierwszeństwem zaspokojenia (przesłanka z art. 239b § 1 pkt 2 O.p.), wskazując na obciążenia hipoteczne nieruchomości i toczące się postępowania egzekucyjne. Sąd podkreślił, że hipoteka przymusowa nie jest już uprzywilejowana w zaspokojeniu przed hipotekami umownymi. Wreszcie, sąd uznał, że organy prawidłowo uprawdopodobniły obawę niewykonania zobowiązania (art. 239b § 2 O.p.), biorąc pod uwagę dochody skarżącego, jego sytuację majątkową, brak środków na rachunkach bankowych oraz nieskuteczne dotychczasowe działania egzekucyjne. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy prawidłowo nadał decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zostały spełnione przesłanki z art. 239b Ordynacji podatkowej: toczą się postępowania egzekucyjne wobec podatnika, podatnik nie posiada majątku dającego pierwszeństwo zaspokojenia, a także uprawdopodobniono obawę niewykonania zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
O.p. art. 239b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239b § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 239a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 190
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.k.w.i.h. art. 12
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 229
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły przesłanki z art. 239b Ordynacji podatkowej, w tym toczące się postępowania egzekucyjne. Podatnik nie posiada majątku dającego pierwszeństwo zaspokojenia. Uprawdopodobniono obawę niewykonania zobowiązania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 187 § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i nieustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej. Naruszenie art. 216 § 1 i § 2 O.p. poprzez niewydanie postanowienia o włączeniu dowodów do akt i niezawiadomienie o terminie do wypowiedzenia się. Naruszenie art. 192 O.p. poprzez uznanie za udowodnione okoliczności stwierdzone dowodami, co do których skarżący nie miał możliwości się wypowiedzieć. Naruszenie art. 187 § 1 O.p. poprzez dowolny wybór dowodów i pominięcie wyjaśnień skarżącego dotyczących faktury.
Godne uwagi sformułowania
uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. hipoteka przymusowa nie jest już uprzywilejowaną formą zabezpieczenia. organ podatkowy nie ma obowiązku wykazywać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest, że wykaże, iż podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, mogących korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia.
Skład orzekający
Bożena Suleja-Klimczyk
sprawozdawca
Dorota Kozłowska
przewodniczący
Monika Krywow
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej w Ordynacji podatkowej, w szczególności w kontekście sytuacji majątkowej podatnika i pierwszeństwa zaspokojenia hipotek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z majątkiem podatnika i postępowaniami egzekucyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego - możliwości natychmiastowego egzekwowania zobowiązań, co ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i organów. Wyjaśnia zasady stosowania rygoru natychmiastowej wykonalności.
“Czy organ podatkowy może natychmiastowo egzekwować VAT? Kluczowe zasady i pułapki.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 38/20 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2020-08-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-01-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Bożena Suleja-Klimczyk /sprawozdawca/ Dorota Kozłowska /przewodniczący/ Monika Krywow Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I FSK 67/21 - Wyrok NSA z 2024-09-24 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 900 art. 239b par. 1 par. 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Dnia 11 sierpnia 202r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozlowska, Asesor WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej także DIAS), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 239 i art. 239b § 1 pkt 1, pkt 2 i § 2 w związku z art. 13 §1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2019r. poz. 900 ze zm. - dalej O.p.) po rozpatrzeniu zażalenia J. S. (dalej podatnik lub skarżący) reprezentowanego przez pełnomocnika na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji tego organu z dnia [...]r. Nr [...] - określającej: 1. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 2 kwartał 2017r. w kwocie [...] zł 2. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 3 kwartał 2017 r. w kwocie [...] zł, 3. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 4 kwartał 2017r. w kwocie [...] zł, 4. zobowiązanie w podatku od. towarów i usług za 1 kwartał 2018r. w kwocie [...] zł, 5. na podstawie art. 108 ust. 1 w ustawy o podatku od towarów i usług - kwotę podatku od towarów i usług za m-c 10/2016r., który podlega wpłacie na rachunek [...] Urzędu Skarbowego w G., w związku z wykazaniem go na fakturze nr [...] wystawionej [...] r. w kwocie [...] zł - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż ww. decyzją z dnia [...]r. organ I instancji określił stronie zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł i kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług m-c 10/2016 r. w wysokości [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. nieostatecznej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności określone w art. 239b § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p., ponieważ wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, podatnik nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik podatnika wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania w całości. Postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 187 § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i nieustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej strony. Uchybienie miało ten wpływ na wynik sprawy, że organ pominął wartość nieruchomości podatnika i tym samym zaniżył wartość jego majątku, czego skutkiem było uznanie, że uprawdopodobniono możliwość niewykonania zobowiązania; 2) art. 187 § 1 i art. 190 O.p. w związku z art. 239b § 2 O.p. poprzez ocenę, że zostało uprawdopodobnione, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane wyłącznie na podstawie dochodów strony w okresie od 2016 r. do 2018 r. bez uwzględnienia wartości nieruchomości strony. Uchybienie miało ten wpływ na wynik sprawy, że organ zaniżył wartość majątku podatnika, czego skutkiem było uznanie, że uprawdopodobniono możliwość niewykonania zobowiązania. Pełnomocnik podniósł m.in., że niezależnie od tego, że nieruchomości strony obciążone są hipotekami to ich wartość przekracza kwoty hipotek. Strona zatem posiada odpowiedni majątek do zapłaty zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji. Nie ma więc ryzyka, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie ostanie wykonane. Jak dalej wskazał organ odwoławczy, w toku postępowania zażaleniowego ustalono, że w związku z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w dniu [...] r. wystawiono tytuły wykonawcze: 1) TW nr [...] obejmujący zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za: - 10.2016 r. - należność główna [...] zł, - 07,08, 09/2017 r.- należność główna [...] zł, - 10,11,12/2017 r. - należność główna [...] zł, - 01,02,03/2018r. - należność główna [...] zł 2) TW nr [...] obejmujący zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za 04,05,06/2017r. - należność główna [...] zł. Na podstawie ww. tytułów wykonawczych pismami z dnia [...] r., organ egzekucyjny skierował zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych strony do banków: A SA, B SA oraz C SA. Jednocześnie organ zaznaczył, iż w wyniku działań egzekucyjnych nie wyegzekwowano żadnych środków. Jak wynika z raportu kontrolera skarbowego - w dniu [...] r. nie mógł on dokonać czynności egzekucyjnych, ponieważ cyt. "nikogo nie zastałem pod wskazanym adresem". DIAS wskazał następnie, że zgodnie z art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Stosownie do art. 239b § 1 ww. ustawy, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika., że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. W myśl art. 239b § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Z przywołanych przepisów prawa wynika, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest jedna z czterech okoliczności wskazanych w § 1 art. 239b ustawy. Stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy już jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru. Drugą przesłanką wskazaną w przywołanym uregulowaniu jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W kontekście tej przesłanki organ wskazał, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo - graniczące z pewnością - zmaterializowania się jej. Przyjęcie w treści § 2 art. 239b O.p. pojęcia "uprawdopodobnienie" znajduje również przełożenie na zasady dowodzenia co do wskazanej w tym przepisie przesłanki, tj. możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. W związku z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należy uznać, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. W orzecznictwie podkreśla się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyśpieszenie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 31.10.2012 r., sygn. akt II FSK 578/11, wyrok NSA z dnia 18.03.2016 r. sygn. akt I FSK 1160/120 - dostępne na www.orzeczeniansa.gov.pl). Jak wynika z informacji organu I instancji - od decyzji określającej z dnia [...] r. strona złożyła odwołanie. Do dnia wydania niniejszego postanowienia odwołanie nie zostało rozpatrzone. Odnosząc się do powołanych przez organ pierwszoinstancyjny przesłanek nadania ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w pierwszej kolejności DIAS wskazał, że - jak wynika z zebranego materiału dowodowego - organ ten jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec należności pieniężnych strony wynikających z przedmiotowej decyzji, której nadano rygor, ale także pozostałych należności pieniężnych tj. podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. - kwota objęta tytułem wykonawczym nr [...] wynosi łącznie [...] zł. Powyższe potwierdza spełnienie pierwszej z przesłanek, na którą powołuje się organ I instancji, a wynikającej z art. 239b § 1 pkt 1 O.p. Druga z przesłanek, na której spełnienie powołuje się organ podatkowy, dotyczy braku posiadania przez stronę majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. W tym kontekście w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ dokonał ustaleń odnośnie sytuacji finansowo-majątkowej strony, z których m.in. wynika, że podatnik jest współwłaścicielem wymienionych poniżej nieruchomości - co ustalono w oparciu o Centralną Bazę Danych Ksiąg Wieczystych: 1. lokal mieszkalny o pow. [...] m2 położony w G., ul. [...], KW nr [...], na którym ustanowiona jest hipoteka umowna na kwotę [...] zł celem zabezpieczenia spłaty kredytu w A SA, 2. działka położona w G. o pow. [...] ha, KW o numerze [...], na której ustanowiono 2 hipoteki umowne kaucyjne na kwotę [...] zł i na kwotę [...] zł celem zabezpieczenia spłaty kredytów w B SA, W dziale II Własność ww. ksiąg wieczystych wskazano - wspólność ustawowa majątkowa małżeńska. Podsumowując więc dotychczasowe ustalenia organ zauważył się, że wspomniane nieruchomości należące do podatnika obciążone są już hipoteką na łączną kwotę [...] zł, a zatem na ww. majątku nie można ustanowić hipoteki korzystającej z pierwszeństwa zaspokojenia. Ponadto - co również wynika z zapisów w księdze wieczystej Dział III KW: z ww. nieruchomości wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne: 1. nieruchomość KW [...] (mieszkanie) - postępowanie prowadzone przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w G., sygn. akt [...] 2. nieruchomość KW [...] (działka) - postępowanie prowadzone przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w G., sygn. akt [...], [...], [...]. W obliczu powyższego ewentualna wycena nieruchomości - jak zasugerował pełnomocnik - pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Organ II instancji zwrócił także uwagę, iż w oświadczeniu majątkowym z dnia [...] r. podatnik wskazał, iż jest współwłaścicielem nieruchomości o pow. [...] m2 położonej na działce ok. [...] arów w trakcie wyceny. Do ww. oświadczenia nie dołączono aktu jednak notarialnego potwierdzającego własność. Jednocześnie organ podkreślił, że strona nie widnieje w rejestrze Ksiąg Wieczystych jako właściciel ww. nieruchomości. W odniesieniu do powyższego nie sposób jest zgodzić się z pełnomocnikiem, który twierdzi cyt.: "wadliwość zaskarżonego postanowienia wyraża się w tym, że Naczelnik w zupełności pominął pozostały majątek strony, o którym ma wiedzę z urzędu". Jak z kolei ustalono w oparciu o informację z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (k.37-39). - podatnik nie posiada środków transportu. Ustalone wyżej okoliczności świadczą o spełnieniu drugiej z wymienionych w postanowieniu przesłanek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wymienionej w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. Odnosząc się następnie do kwestii uprawdopodobnienia obawy niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji DIAS wskazał na dalsze ustalenia dotyczące sytuacji finansowej strony. Na przestrzeni ostatnich trzech lat podatnik osiągnął wg zeznania PIT-36, PIT36-L, PIT-11: - za rok 2016 przychód w wysokości [...] zł, dochód w wysokości [...] zł, - za rok 2017 przychód w wysokości [...] zł, dochód w wysokości [...] zł, - za rok 2018 przychód w wysokości [...] zł, dochód w wysokości [...] zł. Jak natomiast wskazuje materiał dowodowy, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego: 1) z dnia [...]r. zostało doręczone do B. W odpowiedzi uzyskanej z ww. banku w dniu [...]r. uzyskano informację o przeszkodzie w realizacji zajęcia - zbieg egzekucji; 2) z dnia [...]r. zostało doręczone do C SA. Zajęcie to okazało się nieskuteczne. Organ skierował do C ponaglenie do udzielenia odpowiedzi na ww. zawiadomienie; 3) z dnia [...]r. zostało doręczone do A SA. Pismem z dnia [...] r. A poinformował o braku środków na realizację zajęcia. Dalej organ II instancji wspomniał, iż w nieznacznym zakresie uzupełnił materiał dowodowy. Z protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego spisanego w dniu [...] r. wynika, że strona w chwili obecnej nie uzyskuje dochodów a jej obciążenia miesięczne wynoszą ok. [...] zł z tytułu kredytów. Z tego względu DIAS nie zgodził się z pełnomocnikiem, iż należało wziąć pod uwagę dochody strony również z lat wcześniejszych oraz jej dochody uzyskane w okresie od początku 2019 r. Organ podkreślił w tym zakresie, iż fakt generowania przez stronę dodatnich wyników finansowych za lata 2016 - 2018 (łącznie w kwocie [...] zł) nie przekłada się na możliwość ich wyegzekwowania celem spłaty określonych w przybliżeniu zobowiązań. Należy mieć na uwadze, że aktywa w postaci środków pieniężnych cechuje płynność i łatwość usunięcia ich spod egzekucji. Zauważył też, że ww. dochody są niższe niż przedmiotowe zobowiązanie. W niniejszej sprawie w wyniku postępowania egzekucyjnego nie ujawniono środków, które mogłyby chociaż częściowo pokryć kwoty zobowiązań - wynikające z przedmiotowej decyzji. Stąd argumentacja pełnomocnika w ww. kwestii pozostaje bezzasadna. W tym miejscu organ powołał się na pogląd doktryny, zgodnie z którym przesłanki, od których zależy nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, nie są bezpośrednio związane z treścią decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przesłanki te są przede wszystkim związane z sytuacją majątkową strony postępowania, jej stosunkiem do wykonania nałożonego obowiązku oraz możliwościami wykonania tego obowiązku w drodze przyszłej egzekucji (Ordynacja podatkowa - komentarz pod redakcją Stefana Babiarza, Bogusława Dautera, Bogusława Gruszczyńskiego, Romana Hausera, Andrzeja Kabata, Małgorzaty Niezgódki - Medek, Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2011r., Wydanie 7, str. 903) W kontekście uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji objętej rygorem natychmiastowej wykonalności DIAS wskazał, że strona nie posiada majątku ruchomego i nieruchomości, na których można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, nie posiada również środków finansowych, którymi można byłoby zaspokoić ww. należności - co wynika z informacji banków. Dodatkowo w ocenie organu - sama okoliczność istnienia także innych nieregulowanych zaległości ma wpływ na ogólny ich rozmiar, a w konsekwencji na ocenę możliwości uiszczenia przedmiotowego zobowiązania i tym samym także na ocenę uzasadnionej obawy jego niewykonania. Jak wskazano wyżej, istnienie w rozpatrywanej sprawie innych wymagalnych należności strony, mając na uwadze jej sytuację finansowo-majątkową, taką obawę uzasadnia. Obawę tę wzmacnia fakt wszczęcia przez Komornika Sądowego postępowania egzekucyjnego z nieruchomości - co wynika z treści ksiąg wieczystych. Obawa nieuregulowania kwoty wynikającej z decyzji organu I instancji jest zatem wynikiem dokonanej analizy nie tylko dyscypliny podatkowej strony, ale także jej sytuacji majątkowej, tj. informacji o wysokości uzyskanych dochodów wykazanych w zeznaniach podatkowych za lata 2016 - 2018, a także braku majątku o wartości, który uprawdopodabniałaby uregulowanie zaległości podatkowych w wysokości ponad [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę, w tym uwzględniając łączną kwotę wyszczególnionego wyżej zadłużenia z tytułu pozostałych zobowiązań, które na dzień wydania zaskarżonego postanowienia wynosiły ponad [...] zł. Powyższy wniosek wzmacnia również okoliczność, że - co organ powtórzył - w trakcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego m.in. przedmiotowej sprawy, nie udało się zabezpieczyć na rachunku bankowym podatnika żadnych środków. Obawę niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wymiarowej dodatkowo potwierdzają ustalenia przeprowadzonej kontroli podatkowej oraz postępowania podatkowego zakończonego wydaniem decyzji. Ujawnione nieprawidłowości w rozliczeniu podatku w opinii tutejszego organu dają asumpt do przypuszczenia, że podatnik może uchylać się od dobrowolnego wykonania zobowiązania podatkowego. Odwołując się do uzasadnienia decyzji wymiarowej z dnia [...] r. organ przytoczył fragment wyroku wyrok WSA w Łodzi z dnia 28.01.2016 r. sygn. akt I SA/Łd 1198/15. Podsumowując organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu i stwierdził, że opisane powyżej okoliczności wyczerpują uregulowane przez ustawodawcę w art. 239b § 1 pkt 1, pkt 2 oraz § 2 O.p. przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W odniesieniu do zarzutów strony zawartych w zażaleniu organ wyjaśnił, że kwestia merytoryczna dotycząca powstania zobowiązania podatkowego znajduje się poza przedmiotem rozpatrywania w niniejszej sprawie. Postępowanie podatkowe w tym zakresie jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania w zakresie określenia zobowiązania podatkowego. Przeciwnie do twierdzeń strony zaskarżone postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne oraz ocenę wszystkich okoliczności sprawy w kontekście powołanych w nim podstaw prawnych, tj. art. 239 b § 1 pkt 1, pkt 2 oraz § 2 O.p. Przedstawiona na str. 5-6 postanowienia szczegółowa analiza majątkowo-finansowa strony poparta jest materiałem źródłowym w kontekście możliwości uregulowania wynikających z decyzji zobowiązań. Niekwestionowane okoliczności tj. brak majątku jak i brak środków pieniężnych, a także toczące się na dzień wydania zaskarżonego postanowienia postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych nie wskazują na. możliwość pozyskania środków na uregulowanie przedmiotowych zobowiązań. Mając więc na uwadze przedstawione okoliczności, organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 187 § 1 O.p. Nie zaakceptował też argumentacji, jakoby ocena organu I instancji - w kwestii uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane - oparta została na wyłącznie na podstawie dochodów strony w okresie od 2016 r. do 2018 r., bez uwzględnienia wartości nieruchomości. Organ odwoławczy ocenę tę dodatkowo uzupełnił, w wyniku czego jednoznacznie stwierdzono, iż majątek strony w postaci nieruchomości obciążony jest hipoteką na znaczną kwotę oraz zajęty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez komornika sądowego, W obliczu dokonanej oceny, powyższe okoliczności - w ich wzajemnym powiązaniu - uprawdopodabniają w sposób wystarczający, że strona może nie być w stanie dobrowolnie uregulować przedmiotowych zaległości, stąd też zarzuty zażalenia uznano za nieuzasadnione. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1) art.127 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym, co uniemożliwiło skarżącemu odniesienie się do włączonych dowodów, sformułowania zarzutów co do ustaleń czynionych na ich podstawie, na skutek którego uchybienia skarżący został pozbawiony prawa do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy, 2) art. 216 § 1 i § 2 O.p. poprzez niewydanie postanowienia o włączeniu do akt: - wydruków z ksiąg wieczystych, z których wynika prowadzenie egzekucji z nieruchomości. - pism z B S.A., C S.A. i A S.A. - protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z [...] r. oraz niezawiadomieniu o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego co miało uzasadnienie w sytuacji, gdy DIAS przeprowadzał uzupełniające dowody, a co pozbawiło skarżącego możliwości wypowiedzenia się do dowodów zgromadzonych w postępowaniu odwoławczym i przedstawienia dowodów przeczących tezom organów - co spowodowało nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, 3) art. 192 O.p., poprzez uznanie za udowodnione okoliczności stwierdzone ww. dowodami w sytuacji, gdy skarżący nie miał prawa wypowiedzenia się co do tych dowodów, 4) art. 187 § 1 O.p. poprzez dowolny wybór dowodów, na których oparł się DIAS przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, polegający na czynieniu ustaleń na podstawie decyzji Naczelnika z [...] r., z której wynika, że skarżący wystawił pustą fakturę i jednoczesnym pominięciu wyjaśnień skarżącego i wniesionego przez niego odwołania z których wynika, że rzekomo pusta faktura jest jedynie fakturą wystawioną przedwcześnie. Pominięcie wyjaśnień skarżącego i treści wniesionego odwołania spowodowało nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie poprzez przyjęcie, że skarżący wystawia puste faktury, co rzekomo ma uzasadniać obawę, że zobowiązanie nie zostanie uregulowane. Pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie na zasadzie art. 106 § 2 p.p.s.a. dowodu z dokumentu "operat szacunkowy określający wartość rynkową nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym [...], KW [...]" na okoliczność niespełnienia przesłanki z art. 239b § 2 O.p. oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazał, że istotą zasady dwuinstancyjności jest dwukrotne zbadanie sprawy. Postępowanie odwoławcze inicjowane jest odwołaniem strony od rozstrzygnięcia organu I instancji. Zaskarżane rozstrzygnięcie zawiera ocenę materiału dowodowego, a akta sprawy zawierają określone dowody. Strona postępowania zaskarżając to rozstrzygnięcie swoją argumentację opiera na uzasadnieniu aktu i zgromadzonych w aktach sprawy dowodach. Organ odwoławczy nie może zastępować organu I instancji uzupełniając istotnie materiał dowodowy w sprawie. Znajduje to potwierdzenie w rzecznictwie, przykładowo w wyrokach WSA w Bydgoszczy z dnia 6.03.2018 r., sygn. akt I SA/Bd 104/18, WSA w Poznaniu z dnia 25 01.2018 r., sygn. akt I SA/Po 862/17). Zatem Dyrektor włączając w poczet dowodów wskazane na wstępie dokumenty naruszył zasadę dwuinstancyjności. Dalej pełnomocnik wskazał na treść art. 187 § 2 O.p., zgodnie z którym w sprawach przeprowadzenia dowodów wydaje się postanowienia. Dyrektor nie wydał stosownego postanowienia, gdy włączał w poczet materiału dowodowego ww. dowody. Ponadto, zgodnie z art. 200 § 1 O.p. organ podatkowy ma obowiązek wyznaczyć stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, czego też nie uczynił. Doręczenie stosownych postanowień dowodowych i zawiadomienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego pełni funkcję gwarancyjną dla strony postępowania podatkowego, która dowiaduje się z nich o kolejnych dowodach gromadzonych w sprawie oraz o tym, że zakończone prowadzenie postępowania dowodowego i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy będzie podejmowane rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie DIAS uchybił przepisom gwarantującym zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowanie. W ten sposób w poczet materiału dowodowego wprowadzono dowody niekorzystne dla skarżącego i jednocześnie pozbawiono go możliwości wypowiedzenia się co do nich. W sytuacji, gdyby organ zawiadomił skarżącego o przeprowadzeniu powyższych dowodów, ten mógłby przedstawić dowody wskazujące na to, że jego majątek przekracza egzekwowaną kwotę i nie jest spełniona przesłanka z art. 239b § 2 O.p. Takim dowodem jest "operat szacunkowy określający wartość rynkową nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, położonej w G., obręb [...], przy ulicy [...], KW [...], z którego wynika, że wartość jedynie jednej z nieruchomości skarżącego wynosi [...] tys. zł, a więc jest o [...] tys. zł wyższa niż hipotetyczna zaległość podatkowa. Jest to wartość pięciokrotnie większa niż kwota spornego podatku. W tym stanie rzeczy nie istnieje obawa niewykonania zobowiązania, o której mowa w art. 239b 2 O.p. Następnie autor skargi wskazał, iż w myśl z art. 192 O.p. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Skoro skarżącego pozbawiono możliwości wypowiedzenia się co do okoliczności wynikających z: a) wydruków z ksiąg wieczystych, z których wynika prowadzenie egzekucji z nieruchomości, b) pism z B S.A., C S.A. I A S.A., c) protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z [...]r., - to okoliczności, na które DIAS powołał te dowody nie mogą zostać uznane za udowodnione. Uzasadniając obawę niewykonania zobowiązania zarzutem wystawienia przez skarżącego pustej faktury organ pominął wyjaśnienia skarżącego, treść odwołania oraz inne dowody zgromadzone w sprawie wymiarowej, z których wynika, że faktura została wystawiona przedwcześnie w celu udokumentowania otrzymania zaliczki, o czym świadczą okoliczności podniesione w odwołaniu, które pełnomocnik zacytował na str. 5 i 6 skargi. Jak wynika z tych okoliczności pogląd organów podatkowych jakoby skarżący wystawił pustą fakturę jest zatem nad wyraz dyskusyjny. Istnienie sporu co do rzeczywistego charakteru transakcji gospodarczej nie uzasadnia twierdzenia, że "ujawnione nieprawidłowości w rozliczeniu podatku w opinii tutejszego organu dają asumpt do przypuszczenia, że podatnik może uchylać się od dobrowolnego wykonania zobowiązania podatkowego". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do złożonego operatu szacunkowego wskazał, że pozostaje on bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, gdyż ewentualne hipoteki ustanowione przez organ nie korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Jak podkreślił organ, operat ten nie został przez stronę przedłożony ani w toku postępowania przez organem I instancji ani przez organem II instancji. Nie zgadzając się z zarzutami naruszenia prawa procesowego organ stwierdził, iż w postępowaniu o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie stosuje się art. 200 O.p. Podniósł także, iż uzupełnił materiał dowodowy jedynie w nieznacznym zakresie, co więcej o dokumentację, która była znana stronie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej, określającej skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług, rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący - kwestionując to rozstrzygnięcie - zarzucił przede wszystkim, że organy nie dokonały wszechstronnych ustaleń w zakresie jego majątku, a w szczególności nie ustaliły w sposób kategoryczny ilości i wartości jego składników. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, nie wykazano wystąpienia warunku zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności z art. 239b § 1 pkt 1 i 2 O.p., a także nie uprawdopodobniono, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Przystępując do rozstrzygnięcia sprawy wskazać należy, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 239a O.p., decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W myśl art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące - z tym zastrzeżeniem, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadawany jest przez organ podatkowy I instancji w drodze postanowienia (art. 239b § 3 O.p.). Z powyższych przepisów wynika zatem, że przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 1-4 O.p. mają charakter fakultatywny i rozłączny, zaś przewidziane w treści art. 239b § 2 O.p. uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu (w tym przypadku niewykonanie zobowiązania) jest wysoce prawdopodobne. Aby decyzji nieostatecznej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności wykazane muszą być przesłanki zarówno § 1, jak i § 2 art. 239b O.p. Istotnym jest przy tym rozróżnienie jakie ustawodawca przyjął w tych przepisach. Otóż w pierwszym z nich warunkiem jest posiadanie informacji (dowodów) na zaistnienie wskazanych okoliczności, w drugim zaś "uprawdopodobnienie". W podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał art. 239b § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 O.p. Mając względzie przesłankę, o której mowa w pkt 1 wyżej cytowanego przepisu zauważyć trzeba, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że: "analiza regulacji art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wskazuje, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych" (tak NSA w wyroku z dnia 26.07.2011 r. o sygn. akt I FSK 1044/10). W niniejszej sprawie zarówno organ odwoławczy, jak i uprzednio organ podatkowy I instancji ustaliły, że wobec skarżącego toczą się postępowania egzekucyjne obejmujące należności inne, niż wynikające z decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jak wskazano w orzeczeniu pierwszoinstancyjnym, wobec skarżącego toczyło się postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzyciela Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. na ogólną kwotę zaległości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę z tytułu podatku VAT za II kwartał 2017 r. oraz z tytułu podatku dochodowego do osób fizycznych za 2017 r. Twierdzenie to znajduje oparcie w aktach administracyjnych, z których jednoznacznie wynika, że już w 2018 r. organ podejmował szereg czynności egzekucyjnych, takich jak zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego czy zajęcie innych wierzytelności pieniężnych u kontrahentów. Jeżeli więc organ podatkowy dysponował dokumentami urzędowymi, świadczącymi o tym, że na podatniku ciąży zaległość podatkowa oraz toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne, to tym samym wykazał, że zachodzi przesłanka, o jakiej mowa w art. 239b § 1 pkt 1 O.p. Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że organ podatkowy nie musi wykazać, iż toczące się postępowanie egzekucyjne uniemożliwia wykonanie zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji nieostatecznej (por. np. wyrok NSA z dnia 21.04.2017 r., sygn. akt II FSK 909/15, WSA w Gdańsku z dnia 24.10.2017 r. o sygn. akt I SA/Gd 1242/17). W dalszej kolejności należało przeanalizować, czy druga z podstaw wynikających z art. 239b § 1 O.p., tj. wskazana w pkt 2, została spełniona. Przypomnieć wypada, że zgodnie z tą przesłanką decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Stosownie do treści art. 34 § 1 O.p. Skarbowi Państwa i jednostce samorządu terytorialnego przysługuje hipoteka na wszystkich nieruchomościach podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osób trzecich z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, a także z tytułu zaległości podatkowych w podatkach stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości, zwana dalej "hipoteką przymusową". Jak ustalono w niniejszej sprawie, podatnik nie posiada majątku ruchomego, czego strona nie negowała. Nieruchomości podatnika w postaci lokalu mieszkalnego oraz działki zabudowanej o pow. [...] m2 (położone w G., wchodzące w skład wspólności majątkowej małżeńskiej) są obciążone hipotekami umownymi na rzecz banków w łącznej kwocie ponad [...] zł. Fakt ten sam w sobie nie wyklucza obciążenia tych składników majątkowych kolejnymi hipotekami, a więc i hipoteką przymusową, o której mowa w art. 34 O.p. Niemniej jednak art. 239b § 1 pkt 2 O.p. mówi o ustanowieniu takiej hipoteki, która korzystałaby z pierwszeństwa zaspokojenia. Wyjaśnić w tym miejscu przyjdzie, że na skutek uchylenia z końcem 2008 r. art. 36 O.p. obecnie hipoteka przymusowa nie jest uprzywilejowaną formą zabezpieczenia. Jest to konsekwencja wyroku TK z dnia 26 listopada 2007 r. sygn. akt P 24/06 (OTK-A 2007/10, poz. 126), w którym Trybunał stwierdził, że: "Art. 36 § 1 O.p. w zakresie, w jakim przyznaje pierwszeństwo zaspokojenia hipotekom przymusowym Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego zabezpieczającym zobowiązania podatkowe, zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę przed hipotekami ustanowionymi dla zabezpieczenia innych należności, jest niezgodny z art. 32 Konstytucji". Zatem o pierwszeństwie hipoteki, a tym samym o pierwszeństwie zaspokojenia wierzytelności, decyduje data jej wpisania do księgi wieczystej (art. 12 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1007 z późn. zm.). W realiach badanej sprawy oznacza to, że pożyczkodawca korzystałby z pierwszeństwa zaspokojenia swych wierzytelności przed Skarbem Państwa. W tym kontekście za trafną uznać należy ocenę organu co do braku możliwości zaspokojenia należności podatkowych z ww. nieruchomości w pierwszej kolejności, z czym zresztą strona skarżąca nie polemizowała. Oceny tej nie zmienia - według Sądu - załączony do skargi operat szacunkowy sporządzony dla potrzeb postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. pod sygn. akt [...]. Biegły rzeczoznawca w dniu [...]r. dokonał wyceny nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, mieszczącej się przy ul. [...] w G., dla której prowadzona jest księga wieczysta KW [...]. Nieruchomość ta jest obciążona hipotekami na rzecz B SA w K. w wysokości: [...] zł i [...] zł. Niezależnie więc od tego, że wartość rynkowa nieruchomości została określona przez biegłego na kwotę [...] zł, to jej dotychczasowe obciążenie wyklucza ustanowienie hipoteki na rzecz Skarbu Państwa, która korzystałaby z pierwszeństwa zaspokojenia. Co do tej nieruchomości toczy się również postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego pod sygn. akt KM [...] i [...], co zostało zaznaczone przez biegłego w operacie szacunkowym. Jak przy tym zauważył DIAS w odpowiedzi na skargę, podatnik nie przedstawił tego operatu szacunkowego w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego. Brak jest również informacji, aby skarżący był właścicielem innych, poza wymienionymi, nieruchomości. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, aby posiadał majątek o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, a tym samym wystąpił w rozpoznawanej sprawie warunek z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. Podkreślenia wymaga przy tym, iż dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o której mowa w tym przepisie organ podatkowy nie ma obowiązku wykazywać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest, że wykaże, iż podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, mogących korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia. Postępowanie dowodowe, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie musi więc prowadzić do dokładnego ustalenia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy sam podatnik nie wykazał należących do niego składników majątku. Zaakcentować także trzeba, że ciężar poszukiwania takiego dowodu obciąża podatnika, gdyż jedynie wówczas możliwe będzie przeprowadzenie dowodu przeciwstawnego przez organ podatkowy (por. wyroki NSA: z dnia 13.09.2019 r., sygn. akt I FSK 1163/17 oraz z 4.12.2015 r., sygn. akt I FSK 1347/14, 14.03.2017 r., sygn. akt I FSK 1058/15).). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się, że to na podatniku ciąży obowiązek wskazania konkretnych okoliczności podważających argumentację zaprezentowaną w wydawanych postanowieniach dotyczących nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W przeciwnym razie jest to tylko gołosłowna polemika z poglądami organów podatkowych (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 10.05.2017 r., sygn. akt I SA/Op 119/17). Powyższe stwierdzenie umożliwia zatem odniesienie się do kwestii uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w tym przepisie oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek nie zostanie zapłacony. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, który ze swej istoty nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20.10.2015 r., sygn. akt I SA/Łd 583/15). Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyśpieszenie postępowania (por. wyroki NSA z dnia 31.10.2012 r., sygn. akt II FSK 578/11). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, organy prawidłowo wykazały istnienie ww. obawy. Odniosły bowiem dochody skarżącego, jego sytuację majątkową do kwoty zobowiązania. Podkreślenia wymaga, że dotychczas prowadzona wobec strony egzekucja nie doprowadziła do uregulowania zaległości, nieruchomości są obciążone hipotekami na rzecz banków (z tytułu zaciągniętych kredytów), brak jest środków na rachunkach bankowych oraz innych wierzytelności, prowadzona jest także egzekucja przez komornika sądowego. Jak nadto wynika z nadesłanego przez organ I instancji oświadczenia o stanie majątkowym, obecnie (w 2019 r.) podatnik nie osiąga dochodów, jest natomiast obciążony kredytami w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Niezasadne są także - zdaniem Sądu - zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. Jeszcze raz zaznaczyć przyjdzie, że uprawdopodobnienie umożliwia podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie ustaleń reprezentujących niższy niż udowodnienie stopień poznania (por. Prawo dowodowe. Zarys wykładu, pod redakcją R. Kmiecika, Zakamycze 2005, s. 266). W rezultacie, przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności. Wskazać należy, że Ordynacja podatkowa nie zawiera katalogu przesłanek, których spełnienie można uznać za uprawdopodobnienie, w związku z czym powstaje możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, w tym również przewidzianych w art. 239b § 1 O.p. Uprawdopodobnienie dotyczy wszystkich zdarzeń i okoliczności, które można, w świetle zasad doświadczenia życiowego, potraktować jako prowadzące z dużą pewnością do ziszczenia się określonego zdarzenia. Zauważyć należy, że próbując podważyć powyższe ustalenia, w skardze nie wykazano, że strona posiada majątek nieruchomy lub ruchomy spełniający wskazane wyżej kryteria albo możliwości płatnicze na zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, poprzestając na kwestionowaniu ustaleń organu. Warto także zwrócić uwagę, że rygor natychmiastowej wykonalności dotyczy zdarzenia przyszłego i niepewnego a zatem w tym zakresie organ podatkowy nie ma obiektywnej możliwości wykazania istnienia obawy niewykonania zobowiązania. Jego obowiązkiem jest natomiast ocena prawdopodobieństwa, ryzyka tego zdarzenia. W sytuacji, gdy organ nie ujawnił wystarczającego majątku na zaspokojenie należności podatkowych i strona także go nie wskazała istnieje duże prawdopodobieństwo, iż podatnik nie ureguluje zobowiązania podatkowego określonego decyzją. Zatem, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, zachodziły podstawy do nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym organ nie naruszył też przepisów wskazanych w skardze, tj.: art. 127, art. 187 § 1, art. 192, art. 200 i art. 216 O.p. W przypadku prowadzenia postępowania dotyczącego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ podatkowy nie ma bowiem obowiązku wyznaczenia stronie przed wydaniem decyzji siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 2 pkt 1 O.p.). Skoro ustawa ogranicza w takim stopniu pewne uprawnienia procesowe stron postępowania podatkowego, nie można stawiać zarzutu wobec organu, który postąpił zgodnie ze wskazanymi regułami i nie zawiadomił strony ani o wszczęciu postępowania, ani o prawie zapoznania się z zebranymi dowodami. Ponadto, stosownie do treści art. 229 O.p. organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W badanej sprawie DIAS pismem z dnia [...] r. zwrócił się do organu pierwszoinstancyjnego o przesłanie informacji odnośnie podjętych wobec skarżącego czynności egzekucyjnych i uzyskanych w wyniku egzekucji kwot, które to informacje wykorzystał wydając rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie zebranego materiału dowodowego i prawidłowo go oceniły - stosując zasadę swobodnej oceny dowodów, z uwzględnieniem wiedzy i doświadczenia. To, że organ wywiódł odmienne od strony skarżącej wnioski oceniając, że w sprawie zachodzą przesłanki skutkujące koniecznością nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, nie wskazuje na wadliwość działania organu Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI