I SA/GL 375/20

I SA/Gl 375/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-06-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /przewodniczący/
Bożena Suleja-Klimczyk
Katarzyna Stuła-Marcela /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1526/20 - Wyrok NSA z 2024-06-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 1a pkt 2, art. 54 par. 1, art. 79 par 1, par. 2, par. 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
1. R. K. (dalej skarżący lub zobowiązany) wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej organ nadzoru) z [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.
2. Stan sprawy.
2.1. W dniu [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., działając jako wierzyciel wystawił na skarżącego tytuł wykonawczy obejmujący należności z tytułu opłaty abonamentowej, za okres od stycznia 2014 r. do marca 2019 r.
Zawiadomieniem z [...], organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.. Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...], natomiast zobowiązanemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu [...].
2.2. W terminie prawem przewidzianym, pismem z 14 listopada 2019 r. skarżący wniósł skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego.
W uzasadnieniu wskazał, że nie zamieszkuje pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym, a wobec tego brak jest odbiornika telewizyjnego, z ostrożności wniesiono również zarzut przedawnienia należności dochodzonych przez organ egzekucyjny, w tym również odsetek za opóźnienie.
2.3. Postanowieniem z [...], Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej organ egzekucyjny) oddalił skargę na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z [...], o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej.
2.4. W terminie prawem przewidzianym, pismem z 19 grudnia 2019 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego. Powyższemu postanowieniu zarzucił zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego - bez miarkowania dolegliwości oraz bez zastosowania pisemnego upomnienia, uchybienia formalne w postaci nienależności dokonanego zajęcia egzekucyjnego z uwagi na fakt niezamieszkiwania pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym, a wobec tego również brak odbiornika telewizyjnego, brak weryfikacji przesłanek formalnych unicestwiających skuteczność zajęcia w postaci zwolnienia od obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, z uwagi na ukończenie 60 roku życia oraz otrzymywanie emerytury w wysokości niższej aniżeli 50% średniego miesięcznego wynagrodzenia za pracę. Z ostrożności skarżący podniósł również zarzut przedawnienia należności dochodzonych przez organ egzekucyjny, w tym również odsetek za opóźnienie. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie egzekucji oraz zwrot zajętych środków pieniężnych.
2.5. Po rozpatrzeniu zażalenia, organ nadzoru utrzymał w mocy orzeczenie wydane przez organ egzekucyjny.
W uzasadnieniu wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca
1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, ze zm. - u.p.e.a.). W myśl § 1 tego przepisu zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora może być wnoszona na czynności zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc na czynności o charakterze wykonawczym i to tylko wtedy, gdy ustawa nie przewiduje innych środków zaskarżenia. Skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarga w trybie art. 54 u.p.e.a. nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych w ramach, których organ egzekucyjny rozstrzyga o prawach i obowiązkach uczestników postępowania. W postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, przedmiotem kontroli jest prawidłowość zakwestionowanych czynności. Dokonując zatem oceny czynności egzekucyjnych organ egzekucyjny bada, czy w ramach zastosowanego środka czynności zostały dokonane zgodnie z przepisami u.p.e.a.
Stosownie do przepisu art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
Z akt sprawy wynika, iż organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w przepisie art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucję ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej. Stosując ten środek organ egzekucyjny, na podstawie art. 79 § 1 u.p.e.a. dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, zwanych dalej "świadczeniami", przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń, zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi.
Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu, aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych.
W myśl przepisu art. 67 § 1 u.p.e.a., z zastrzeżeniem art. 68 § 1, podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. W § 2 tego przepisu wskazano elementy, które powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności.
W niniejszej sprawie, organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, zawiadomieniem z [...], które zawierało wszystkie elementy niezbędne wskazane w art. 67 § 2 u.p.e.a. Zawiadomienie sporządzone zostało na druku odpowiadającym wzorowi zamieszczonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1804 ze zm.).
Powyższe zajęcie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. otrzymał w dniu [...]. Organ egzekucyjny zawiadomił również skarżącego poprzez przesłanie mu odpisu powyższego zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego, które doręczone zostały skarżącemu w dniu [...]. Jak wynika z akt sprawy, dłużnik zajętej wierzytelności poinformował organ egzekucyjny o wysokości przysługującego skarżącemu świadczenia.
W związku z powyższym w ocenie organu nadzoru, zastosowanie zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Jeżeli chodzi natomiast o kwestię wnoszenia w skardze na czynność (zgodnie z art. 54 u.p.e.a.) zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a, wskazano, że skarga na czynności egzekucyjne stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonane przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktycznie podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty.
Ponadto zauważono, iż w aktach sprawy znajduje się postanowienie organu egzekucyjnego z [...], którym organ ten odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia.
3.1. Powyższe postanowienie organu nadzoru zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zarzucono mu naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a). art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. polegający na niewłaściwym ustaleniu, że na skarżącym ciążył obowiązek poniesienia opłaty abonamentowej, podczas gdy w niniejszej sprawie obowiązek powyższy nie istnieje,
b). art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. polegający na błędnym wskazaniu skarżącego jako osoby obowiązanej do zapłaty abonamentu,
c). art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. polegający na zaniechaniu wcześniejszego doręczenia skarżącemu upomnienia wzywającego dłużnika do wykonania obowiązku,
d). art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
e). art. 122 o.p. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wydanie decyzji bez dążenia do szczegółowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a to poprzez pominięcie okoliczności, że skarżący nie zamieszkuje pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym, a co za tym idzie nie posiada również pod powyższym adresem odbiornika telewizyjnego względem, którego winien regulować opłaty abonamentowe,
f). art. 121 o.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego w sprawie i w konsekwencji wydanie decyzji administracyjnej w taki sposób, że podważało to zaufanie skarżącego do władzy publicznej,
g). art. 124 o.p. poprzez usankcjonowanie przez organ nadzoru, błędów proceduralnych organu egzekucyjnego i niewyjaśnienie tego, w oparciu o jakie dowody organ odwoławczy - w ślad za organem egzekucyjnym przyjął, że skutecznie doręczono skarżącemu zawiadomienie o rejestracji odbiornika, że skarżący zamieszkuje pod adresem wskazanym w treści postanowienia oraz, że posiadał pod powyższym adresem odbiornik telewizyjny - co z kolei stanowi naruszenie zasady przekonywania stron.
Nadto zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych i związane z nim naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego polegający na uznaniu, że na skarżącym ciążył obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej, podczas gdy skarżący nie zamieszkuje pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym, a co za tym idzie nie posiada również pod powyższym adresem odbiornika telewizyjnego względem, którego winien regulować opłaty abonamentowe.
W oparciu o podniesione powyżej zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie egzekucji oraz zwrot zajętych środków pieniężnych.
W uzasadnieniu wskazano, że organy dokonujące zajęcia nie zweryfikowały w żaden sposób, czy zastosowany środek jest adekwatną dolegliwością dla skarżącego. Zajęcie rachunku nie zostało poprzedzone jakąkolwiek analizą zasadności dokonywanego zajęcia, jej rozmiarów oraz adekwatności zastosowanego środka do sytuacji. Powyższe umożliwia wskazanie naruszenia przez organ egzekucyjny art. 33 pkt 8 u.p.e.a. Wskutek zajęcia skarżący nie mógł dokonać żadnej operacji na koncie i z tego powodu poniósł trudne do naprawienia szkody. Ponadto zostało narażone na szwank jego dobre imię. Organy egzekucyjne dokonały w istocie zajęcia emerytury przysługującej skarżącemu oraz renty socjalnej. Zwrócono przy tym uwagę na charakter obydwu świadczeń, których celem jest zapewnienie pewnego minimum egzystencji. W ocenie strony skarżącej takie działanie organu, wydaje się niewspółmierne do sytuacji i rażąco narusza zasadę proporcjonalności - która winna być respektowana na każdym etapie postępowania.
W dalszej kolejności podkreślono, że dokonane zajęcia winny zostać poprzedzone pisemnym upomnieniem skarżącego - umożliwiającym jakiekolwiek zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Takie działanie nie miało jednak miejsca. Jest to o tyle istotne na gruncie przedmiotowego stanu faktycznego, że skarżący nie zamieszkuje pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym. Tym samym zatem nie ciąży na nim obowiązek pokrycia abonamentu radiowo- telewizyjnego pod powyższym adresem.
Dalej podano, że podnieść należy zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), bowiem skarżący nie zamieszkuje pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych, których podstawą wystawienia były zaległości w opłacaniu abonamentu RTV za lata 20014-2019.
Pełnomocnik skarżącego podniósł również z ostrożności procesowej zarzut przedawnienia roszczenia dochodzonego przez organ egzekucyjny. Wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm. - o.p.) Zapis ten jednoznacznie wskazuje, że zakres stosowania o.p. został przez ustawodawcę ograniczony wyłącznie do kwestii odsetek za zwłokę. Tym samym ustawodawca wyłączył stosowanie w całości przepisów ordynacji, w tym w zakresie przedawnienia i przewidział jedynie możliwość stosowania ordynacji w zakresie samych odsetek za zwłokę. Zwrócono uwagę, iż zapisem art. 7 ust. 4 ww. ustawy, odsyłając do stosowania jedynie fragmentu działu III (tylko co do odsetek - rozdział 6), a contrario wyłączył stosowanie pozostałych przepisów tego działu. Gdyby ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie art. 7 ust. 4, to wówczas zgodnie z art. 2 § 2 o.p., miałyby zastosowanie przepisy o.p. w całości, zatem zarówno w zakresie odsetek za zwłokę jak i przedawnienia. Skoro ustawodawca uczynił odmiennie, tym samym uniemożliwił zastosowanie przepisów o.p. w zakresie przedawnienia. W tej sytuacji w stosunku do opłat radiowo-telewizyjnych należy stosować przepisy kodeksu cywilnego, a konkretnie art. 118 k.c. ustalającego 3 letni termin przedawnienia świadczeń okresowych - którymi niewątpliwie są należności z tytułu opłat abonamentowych i związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podniesiono, że dochodzenie należności za lata 2014-2015 przez organ egzekucyjny - niezależnie od kwestii zasadności dokonanego zajęcia - dotyczy roszczeń przedawnionych.
Podniesiono dalej, że organy administracji skarbowej dokonały pouczenia skarżącego, że na wydane rozstrzygnięcie przysługuje środek zaskarżenia, który może zostać złożony w terminie 14 dni. Organy administracji nie dokonały uszczegółowienia i rozróżnienia pomiędzy skargą na czynności egzekucyjne z terminem 14 - dniowym do zaskarżenia oraz zarzutów z terminem 7- dniowym do ich wniesienia. Zdaniem pełnomocnika w tak ukształtowanym stanie faktycznym - biorąc pod uwagę samodzielne występowanie skarżącego w dotychczasowym toku czynności, brak prawidłowego pouczenia przez organy administracji oraz w istocie wprowadzenie skarżącego w błąd co do trybu i sposobu zaskarżenia wydanych rozstrzygnięć wydaje się uzasadnione twierdzenie, że skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji - jakie związane są z błędami popełnionymi przez organy administracji.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa.
W przepisie art. 1a pkt 2 u.p.e.a. zdefiniowano czynności egzekucyjne jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zatem na te właśnie działania przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Przy czym chodzi tu nie tylko o działania, jako czynności faktyczne, wykonawcze organu egzekucyjnego i egzekutora, ale i czynności egzekucyjne, które mają charakter aktów prawnych i od których nie przysługuje inny środek ochrony niż zażalenie, czy zarzuty.
Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jednoznacznie, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, o których mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zatem zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego.
W postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13 - dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ramach skargi na czynności egzekucyjne można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54).
Zatem nie mogą być przedmiotem rozważań w postępowaniu dotyczącym skargi na czynność egzekucyjną zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku czy też wymagalności zobowiązania podatkowego (ustalenie czy obowiązek objęty tytułem wykonawczym wygasł z powodu przedawnienia), albowiem okoliczności te mogą być przedmiotem zarzutu uregulowanego w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Mając na uwadze charakter postępowania w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. należy zaskarżoną czynność egzekucyjną zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej ocenić jako zgodną z przepisami prawa oraz prawidłowo dokonaną.
W pierwszej kolejności – stosownie do postanowień art. 79 § 1 u.p.e.a. – organ egzekucyjny przesłał do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, które doręczono adresatowi w dniu [...]. Zatem mając na uwadze uregulowania zawarte w art. 79 § 2 u.p.e.a. (zdanie pierwsze), który stanowi, że zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu, stwierdzić należy, że ww. zajęcie zostało dokonane.
Obowiązek doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu jego świadczenia ustawodawca wprowadził w § 4 art. 79 u.p.e.a. stanowiąc, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób (pkt 1). Wobec powyższego słusznie organ nadzoru uznał, że zgodnie z prawem organ egzekucyjny przesłał zawiadomienie do organu rentowego, a następnie do skarżącego wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Ww. dokumenty skutecznie doręczono zobowiązanemu w dniu [...].
Z uwagi na powyższe należy podzielić stanowisko organu nadzoru, że organ egzekucyjny nie naruszył przepisów u.p.e.a. w zakresie podejmowanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych związanych z zajęciem świadczenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej.
Organ spełnił także wymogi formalne przewidziane dla prawidłowego zawiadomienia zarówno organu rentowego jak i zobowiązanego. Dodać należy, że – jak słusznie zauważył organ nadzoru - druk zawiadomienia o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym był zgodny ze wzorem ustalonym dla tego rodzaju druków, określonych w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r, w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1804). Jednocześnie organ egzekucyjny wezwał organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu, aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Ponadto wezwał organ rentowy (stosownie do art. 79 § 4 pkt 2 lit. a i lit. b u.p.e.a.), aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia podał wysokość przysługujących zobowiązanemu miesięcznych świadczeń i zawiadamiał o każdej zmianie ich wysokości; w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia świadczeń, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętych świadczeń, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o te świadczenia oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tych świadczeń egzekucja przez innych wierzycieli. Zawiadomienie zawierało także niezbędne pouczenia tj. zarówno dla organu rentowego, jak i dla zobowiązanego. Zawiadomienie o zajęciu zostało podpisane przez uprawnionego pracownika organu egzekucyjnego. W treści zawiadomienia dokładnie wskazano jakiego tytułu wykonawczego dotyczy. Natomiast załączony odpis tytułu wykonawczego zawierał szczegółowe informacje odnośnie źródła powstania zaległości, a także pouczenie o przysługującym zobowiązanemu na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., prawie do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.
Zatem czynność egzekucyjna dokonana w niniejszej sprawie była zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Niezasadne okazały się więc wszystkie podniesione w skardze zarzuty, które de facto dotyczą okoliczności takich jak przedawnienie albo nieistnienie obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego, brak uprzedniego doręczenia upomnienia, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, które nie mogą być badane w trybie skargi na czynność egzekucyjną.
5. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) oddalił skargę.