I SA/Gl 373/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki, uznając, że przychody z najmu nieruchomości, pobrane przez jej pełnomocnika, należy przypisać jej jako przychód podlegający opodatkowaniu.
Sprawa dotyczyła opodatkowania przychodów z najmu nieruchomości. Podatniczka A. K. była współwłaścicielką nieruchomości, a umowę najmu zawarł w jej imieniu syn, Z. K. Organy podatkowe uznały, że kwoty czynszu pobrane przez Z. K. stanowią przychód A. K. Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że pełnomocnik działał w imieniu matki, a umowa najmu była potwierdzona przez późniejsze działania i pełnomocnictwa. Sąd oddalił skargę, uznając, że przychody zostały prawidłowo przypisane podatniczce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Spór koncentrował się na kwestii przypisania przychodów z najmu nieruchomości. A. K. była współwłaścicielką nieruchomości, a umowę najmu zawarł w jej imieniu syn, Z. K., działając na podstawie pełnomocnictwa. Organy podatkowe uznały, że kwoty czynszu pobrane przez Z. K. stanowią przychód A. K. Sąd administracyjny, analizując pełnomocnictwa udzielone synowi, uznał, że Z. K. działał zgodnie z wolą matki, a umowa najmu została skutecznie zawarta i potwierdzona. Sąd podkreślił, że czynności prawne dokonane przez pełnomocnika pociągają za sobą skutki dla reprezentowanego, a pobrane przez pełnomocnika kwoty czynszu należy traktować jako otrzymane przez A. K. lub pozostawione do jej dyspozycji. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że przychody z najmu zostały prawidłowo przypisane podatniczce, a zarzuty dotyczące innych kwestii (np. wypłat na rzecz B. B.) nie miały wpływu na rozstrzygnięcie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przychody z najmu pobrane przez pełnomocnika działającego w imieniu właściciela należy przypisać właścicielowi jako przychód podlegający opodatkowaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pełnomocnik, działając w imieniu właściciela na podstawie pełnomocnictwa, skutecznie zawarł umowę najmu i pobrał czynsz. Kwoty te należy traktować jako otrzymane przez właściciela lub pozostawione do jego dyspozycji, zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Źródłem przychodów jest m.in. najem, dzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze.
u.p.d.o.f. art. 11 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychodami są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne.
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
k.c. art. 103 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
k.c. art. 95 § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna dokonana przez pełnomocnika pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.
k.p.c. art. 87
Kodeks postępowania cywilnego
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 145
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przychody z najmu pobrane przez pełnomocnika działającego w imieniu właściciela należy przypisać właścicielowi jako przychód podlegający opodatkowaniu. Działania pełnomocnika w zakresie zawarcia umowy najmu były zgodne z wolą mocodawcy i zostały przez nią potwierdzone, co czyni umowę skuteczną. Wydatki nieudokumentowane lub niepowiązane z danym źródłem przychodu nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodu.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone rozstrzygnięcie jest krzywdzące dla strony i narusza art. 187 § 1 i 188 Ordynacji podatkowej. Roszczenia między stronami umowy dzierżawy nie są obojętne dla postępowań podatkowych. Podatniczka nie uzyskała przychodu z dzierżawy w kwotach wynikających ze wskazanych kwitów. Błędna ocena pełnomocnictwa, odrzucenie pełnomocnictwa notarialnego i innych dokumentów. Naruszenie art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż Z. K. działał zgodnie z wolą osoby uprawnionej, a co za tym idzie doszło do potwierdzenia czynności prawnej przez osobę, w której imieniu została ona dokonana, w trybie art. 103 § 1 K.c. Czynność prawna dokonana przez pełnomocnika pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. W ocenie Sądu organy podatkowe były uprawnione do potraktowania tej kwoty, jako pobranej w imieniu uprawnionej z umowy, tj. A. K.
Skład orzekający
Krzysztof Winiarski
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Wiciak
członek
Przemysław Dumana
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania przychodów z najmu, w szczególności w kontekście działania pełnomocnika i potwierdzania czynności prawnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z pełnomocnictwem i umową najmu, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem podatkowym i cywilnym ze względu na analizę pełnomocnictwa i jego skutków w kontekście podatkowym.
“Pełnomocnik pobrał czynsz, ale czy to przychód właściciela? Sąd rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 373/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2007-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Wiciak
Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/
Przemysław Dumana
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.), Sędziowie NSA Anna Wiciak, Przemysław Dumana,, Protokolant asyst. sędz. Iwona Dybkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił A. K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. na kwotę [...]zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony wniósł o "ponowne przeanalizowanie całokształtu sprawy", zarzucając organowi podatkowemu pierwszej instancji nie uwzględnienie okoliczności podniesionych w pismach z dnia [...] r., [...]r., [...]r., [...]r. oraz oświadczeniach dzierżawcy nieruchomości z dnia [...]r. i [...]r.
Dyrektor Izby Skarbowej w K., po zapoznaniu się z zarzutami odwołania, postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] zwrócił wraz z aktami sprawy odwołanie strony organowi podatkowemu pierwszej instancji celem uzupełnienia materiału dowodowego o ustalenia dotyczące wysokości przychodów uzyskanych z najmu nieruchomości.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego stronie wyznaczono siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się co do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Korzystając z tego uprawnienia, pełnomocnik podatniczki – A. K. stawił się w siedzibie Izby Skarbowej, informując o toczącym się równolegle z tą sprawą postępowaniem odwoławczym, przed tym samym organem, od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]r. nr [...] oraz wniósł o uwzględnienie tej okoliczności. Organ odwoławczy zweryfikował również umocowanie A. K. do reprezentowania podatniczki. W zaistniałem sytuacji organ odwoławczy, postanowieniem z dnia [...]r., skierowanym na pełnomocnika podatniczki – Z. K., wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Przesyłka z tymże postanowieniem została wprawdzie organowi zwrócona przez jednostkę pocztową z adnotacją, że nie została pobrana w terminie, to jednak w dniu [...]r. pełnomocnik stawił się w siedzibie Izby Skarbowej i został zapoznany z zebranym materiałem dowodowym. Pełnomocnik zasugerował organom podatkowym objęcie kontrolą podatkową dokumentacji księgowej prowadzonej przez J. K. informując, iż obecnie prowadzone jest postępowanie cywilne przeciwko wymienionemu o niesłusznie potrąconą kwotę [...]zł. W uzupełnieniu powyższych uwag pełnomocnik w dniu [...]r. podniósł, że celem kontroli dokumentacji księgowej prowadzonej przez J. K. będzie m.in. ustalenie sposobu ujęcia kwot przekazywanych na rzecz B. B..
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w K., decyzją z dnia [...] r. nr [...]utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych m.in. dochody ze wspólnej własności, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania źródła przychodów opodatkowuje się osobno u każdej osoby w stosunku do jej udziału. Natomiast stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 6 wymienionej ustawy podatkowej, źródłem przychodów jest najem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze. Organ zwrócił przy tym uwagę, że przychodami z wymienionych wyżej źródeł są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika we roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne (art. 11 ust. 1 ustawy podatkowej).
Mając na względzie powyższe regulacje prawne organ odwoławczy uznał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż A. K. w 2001 r. uzyskała przychody najmu nieruchomości położonej w K. przy ulicy A. Organ stwierdził także, że poczynione ustalenia o wysokości udziałów podatniczki we współwłasności wymienionej nieruchomości ([...]/[...]) pozostają bez wpływu na fakt, że umowa najmu, dotycząca całej nieruchomości została zawarta przez A. K., reprezentowaną przez Z. K., jako wynajmującą i J. K..
Zwrócono uwagę, że w toku prowadzonego postępowania podatkowego, pełnomocnik strony przedłożył umowę najmu zawartą w dniu [...]r., której przedmiotem była ww. nieruchomość. Zaakcentowano, że w świetle postanowień punktu [...]podpunkt [...] tej umowy, czynsz w pierwszym roku trwania umowy miał być płatny do rąk Z. K., a począwszy od [...]r. na wskazane konto lub w inny podany przez wynajmującego sposób. Uzgodnienia pomiędzy wynajmującym, a najemcą co do sposobu przekazywania należności czynszowej w pierwszym roku trwania umowy, zdaniem organu odwoławczego, zachowały aktualność również w 2001 r., o czym mają świadczyć dowody KW wystawione w tym roku przez firmę J. K. oraz oświadczenie J. K. z dnia [...]r., że dokonał na ręce Z. K. wpłaty określonych kwot. Również kontrola dokumentacji księgowej J. K. wskazała, że podatnik ten prawidłowo uwzględnił w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za 2001 r. wydatki z tytułu czynszu za wynajmowaną nieruchomość w wysokości odpowiadającej wartości z przedłożonych dowodów, tj. w łącznej kwocie [...]zł. Organ uznał, iż powyższa kwota została pozostawiona do dyspozycji A. K. w 2001 r.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił również, że informacje zawarte w pismach strony, jak też odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej zostały uwzględnione w toku prowadzonego postępowania podatkowego, w związku z czym organy podatkowe obu instancji uwzględniły po stronie przychodów A. K. kwoty czynszu uzyskane przez nią, wyłącznie pozostawione do jej dyspozycji.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził również, że należności wypłacone przez J. K. w okresie od [...]2000 r. do [...]2002 r. na rzecz B. B., za pośrednictwem komornika sądowego (do wypłaty których zobowiązany został na mocy wyroku sądowego z dnia [...]r., sygn. akt [...], w związku z zawartą wcześniej umową pomiędzy Z. K., B. B. i J. K.), nie wpłynęły na wysokość ustalonych przychodów z najmu nieruchomości, a tym samym na wysokość określonego zaskarżoną decyzją zobowiązania A. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r.
W ocenie organów podatkowych obu instancji należności wypłacone przez J. K. na rzecz B. B. nie wypełniają przesłanki z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej do ich uznania za przychody otrzymane, bądź pozostawione do dyspozycji A. K. i z tego powodu pozostają one obojętne dla prowadzonego w sprawie postępowania podatkowego.
W końcowym fragmencie uzasadnienia decyzji Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, że poroszona przez stronę kwestia umorzenia zaległości podatkowej, wraz z odsetkami za zwłokę, stanowiła przedmiot odrębnego postępowania organu podatkowego pierwszej instancji, które zakończono wydaniem decyzji w dniu [...]r. nr [...], odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Podkreślono, że zarzuty dotyczące tego rozstrzygnięcia podlegały rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu. Zaakcentowano także, że sposób ujęcia należności potrąconych przez komornika na rzecz B. B., w podatkowej księdze przychodów i rozchodów prowadzonej przez J. K., wykracza poza ramy postępowania podatkowego dotyczącego zobowiązania A. K., ponieważ, przedmiotowe należności nie wpłynęły na wysokość ustalonego zaskarżoną decyzją przychodu z najmu nieruchomości.
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik A. K. podniósł, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest krzywdzące dla strony oraz narusza art. 187 § 1 i 188 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem pełnomocnika nie jest prawdą, iż roszczenia pomiędzy stronami umowy dzierżawy winny być załatwione pomiędzy nimi i pozostają obojętne względem postępowań podatkowych. Okoliczność bezprawnego wyłudzenia przez J. K. (dzierżawcę) od A. K. (wydzierżawiającej) kwoty [...]zł. była podnoszona w pismach kierowanych do organów podatkowych oraz wynika także, jak podkreśla pełnomocnik, "...z notatki służbowej spisanej w dniu [...]r. wystawionej przez pracownika, żonę dzierżawcy Pana K., wraz z wykazem kwitów KW".
Według skarżącego powyższa notatka świadczy o tym, że podatniczka nie uzyskała przychodu z dzierżawy w kwotach wynikających ze wskazanych w notatce kwitów, nadto iż działania osoby występującej w notatce w charakterze świadka, miały służyć uzyskaniu "dodatkowych instrumentów kosztów działalności".
Pełnomocnik strony podkreśla w skardze, iż do umowy dzierżawy były sporządzane w okresie [...] do [...]r. aneksy, według których dochód "...z dzierżawy wynosił [...]zł., a potrącenia znacznie wyżej".
Strona skarżąca zarzuciła, iż w toku postępowania nie wzięto pod uwagę opinii Kancelarii Prawnej J. J.. Pełnomocnik podkreślił, że p. K. "oszukał i wydzierżawiającą A. K., i Skarb Państwa" oraz całą kwotę wynikającą z nakazu płatniczego "przerzucił na p. K.". Poinformował również, ze z końcem roku [...], za pośrednictwem firmy prawniczej, zostało złożone doniesienie o popełnieniu przestępstwa.
Skarżący, powołując się na wyroki sądu i nawiązując do ostatecznych decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. ([...]), którymi uchylono decyzje organu podatkowego pierwszej instancji, określające A. K. wysokość odsetek za zwłokę od niewpłaconych w prawidłowej wysokości i terminie zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy, wskazał naruszenie art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej. Uznał także, że w sprawie dokonano błędnej oceny pełnomocnictwa, odrzucając pełnomocnictwo notarialne oraz inne, pomijając regulacje wynikające z przepisów art. 87 K.p.c.
Według pełnomocnika ze sporządzonych w sprawie przez organ odwoławczy protokołów wynika, że "...wszystkie sprawy nie mają wspólnego mianownika od samego początku".
Do skargi pełnomocnik dołączył liczne dokumenty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. W szczególności organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 187 § 1 i 188 ustawy Ordynacja podatkowa, podkreślając dodatkowo, że pełnomocnik skarżącej nie sprecyzował, na czym naruszenie tych przepisów miałoby polegać. Zaakcentowano, iż w toku postępowania podatkowego zebrany został materiał dowodowy, z którego bezspornie wynika, iż podatniczka uzyskała w 2001 r. przychody z najmu nieruchomości, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych., w łącznej kwocie [...]zł., na podstawie umowy najmu z dnia [...]r. Zwrócono uwagę, że czynsz najmu - płatny do rąk Z. K., pełnomocnika podatniczki – należało uznać za pozostawiony do dyspozycji A. K..
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pełnomocnik strony dopiero na etapie skargi przedłożył kopię "Notatki służbowej" z dnia [...]r. (jeden z załączników skargi), której przedmiotem ma być rozliczenie czynszu między pełnomocnikiem, a J. K.. Organ podkreślił, że w rozliczeniu tym nie uczestniczyła ta ostatnia osoba (J. K. nie podpisał "Notatki"), a nadto dotyczyć ona ma czynszu najmu za okres od [...]2001 do [...]2002, "...który został uregulowany wpłatami zgodnie z KW nr (do wglądu..."). Treść tejże "Notatki" pozwoliła organowi odwoławczemu na stwierdzenie, że dokument ten nie może świadczyć, iż podatniczka nie uzyskała przychodu z dzierżawy w kwotach wynikających ze wskazanych w notatce kwitów. Podkreślono również, że informacje wynikające ze znajdujących się w aktach sprawy pism, w tym również opinii Kancelarii Prawnej J. J., zostały uwzględnione w toku prowadzonego postępowania podatkowego.
Zaakcentowano, że w zaskarżonej decyzji zwrócono uwagę, iż należności wypłacone przez J. K. na rzecz B. B. nie wypełniają przesłanki z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zaznaczono też, że należności wypłacane przez J. K. w okresie od [...]2000 r. do [...]2002 r. na rzecz B. B., za pośrednictwem komornika sądowego, nie wpłynęły na wysokość ustalonych przychodów z najmu nieruchomości, a tym samym na wysokość określonego zaskarżoną decyzją zobowiązania A. K..
Organ odwoławczy nie uznał za uzasadnione również zarzuty skargi dotyczące "błędnej oceny pełnomocnictwa, art. 87 Kpc...". Podkreślono, że art. 87 § 1 K.p.c. ma zastosowanie do postępowania sądowego i w świetle tego przepisu pełnomocnikiem może być m.in. zstępny strony. Zwrócono wreszcie uwagę, że z treści pełnomocnictwa z dnia [...]r. (podatniczka upoważniła w nim swego syna, Z. K., do występowania "...we wszystkich sprawach w Urzędzie Skarbowym w S.– dotyczy najmu - dzierżawy") nie wynikało, że Z. K. ma umocowanie do występowania w imieniu strony w postępowaniu odwoławczym, co zostało podniesione w sporządzonej w dniu [...]r. (w związku z wizytą Z. K. w Izbie Skarbowej). Jednocześnie zaakcentowano, że stanowisko to uległo zmianie po ustaleniu, iż istnieje pełnomocnictwo do zastępowania jej we wszystkich postępowaniach, co znalazło odbicie w notatce służbowej z dnia [...]r. (pełnomocnictwo z dnia [...] r.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Spór koncentruje się na polemice między organami podatkowymi, a stroną skarżącą odnośnie prawnopodatkowych skutków związanych z realizacją umowy najmu/dzierżawy nieruchomości, położonej w K. przy ulicy A, z dnia [...]r. (ze zmianami).
W pierwszej kolejności Sąd uznał jednak za konieczne ustalenie kto jest stroną umowy najmu / dzierżawy z dnia [...]r., jakiej osobie można przypisać przychody uzyskiwane na podstawie tej umowy.
Z akt sprawy wynika, iż A. K. jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w K. przy ulicy A w [...]/[...] części. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji okoliczność ta o tyle nie ma znaczenia dla ustalenia obowiązku podatkowego podatniczki, że wymienioną umową najmu / dzierżawy objęta była cała nieruchomość, a nie jej część (z punktu [...]umowy wynika, iż jej przedmiotem "jest dzierżawa nieruchomości położonej w K. przy ulicy A, składającej się z działki gruntu nr [...] na karcie mapy [...] o powierzchni [...] m2 oraz najem budynków i urządzeń usytuowanych na nieruchomości").
Z petitum wymienionej umowy wynika, iż została ona zawarta między A. K. (wynajmującą / wydzierżawiającą), działającą przez pełnomocnika Z. K. (syna podatniczki), a J. K. (najemcą / dzierżawcą).
W licznych pismach Z. K., jakie znajdują się w aktach sprawy i dotyczących spornej kwestii (również w skardze), przedstawia się on, jako "pełnomocnik notarialny A. K.". Z dołączonego do akt administracyjnych pełnomocnictwa z dnia [...]r., sporządzonego w formie aktu notarialnego (Repertorium [...]) wynika, iż A. K. ustanowiła swym pełnomocnikiem syna Z. K. i upoważniła go do zawarcia umowy sprzedaży jej udziału w ww. nieruchomości ("na warunkach i za cenę według uznania pełnomocnika"), do wydania nieruchomości w posiadanie, do pobrania i pokwitowania ceny, poddania się rygorowi egzekucji, a także do ustanowienia hipoteki z tytułu zaciągniętego przez pełnomocnika kredytu. Pełnomocnik nadto uprawniony został do "składania wszelkich oświadczeń oraz wniosków oraz do dokonania wszystkich innych czynności, jakie okażą się konieczne..." w związku z wykonaniem pełnomocnictwa.
Lektura powyższego dokumentu wskazuje, iż notarialne pełnomocnictwo udzielone synowi przez A. K. nie zawiera wyraźnych i jednoznacznych postanowień o uprawnieniu pełnomocnika do zawarcia umowy najmu/dzierżawy nieruchomości. Podpisując na podstawie takiego pełnomocnictwa umowę najmu/dzierżawy, Z. K. zapewne skorzystał z argumentum a fortiori, wnioskując iż skoro może więcej (zbyć nieruchomość, rozliczań należności, ustanowić hipotekę), to może również mniej (dokonać dzierżawy).
W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż Z. K. działał zgodnie z wolą osoby uprawnionej, a co za tym idzie doszło do potwierdzenia czynności prawnej przez osobę, w której imieniu została ona dokonana, w trybie art. 103 § 1 K.c. Stosownie do tego przepisu, jeżeli zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta. Na dopuszczalność przyjęcia domniemania o skuteczności czynności prawnej, gdy wniosek o działaniu rzekomego pełnomocnika, zgodnego z wolą mocodawcy, da się wyprowadzić z innych ustalonych faktów, zwracał uwagę m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 223/98 (OSNP 1999/16/509). W piśmiennictwie akcentuje się nadto, że potwierdzenie umowy może nastąpić przez fakty konkludentne, w każdym czasie i ma moc wsteczną (por. K. Piasecki: Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz. Zakamycze 2003, komentarz do art. 103).
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie o tym, iż działania Z. K. zgodne były z wiedzą i wolą uprawnionej świadczą liczne okoliczności faktyczne. W pełnomocnictwie z dnia [...]r., jakie A. K. udzieliła swemu synowi do zastępowania jej w postępowaniu przed organem podatkowym wskazano, że dotyczy ono najmu – dzierżawy. Również w znajdującym się w aktach sprawy pełnomocnictwie z dnia [...]r. A. K. stwierdziła, że dotyczy ono "wszystkich postępowań w zakresie najmu – dzierżawy...". Z kolei w pełnomocnictwie z dnia "[...]" (znajduje się ono w aktach sądowych I SA/Gl 372/06, k. [...]) A. K. upoważniła swego syna do pobrania pieniędzy z Kasy Przedsiębiorstwa A w K. "oraz ze wszelkich innych źródeł w granicach przewidzianych aktem notarialnym nr [...]...". Ponieważ do sprzedania udziału w nieruchomości nie doszło, zasadne jest domniemanie, iż A. K. umocowała swego syna do pobrania należności z "innych źródeł", w tym również należnych jej z tytułu zawartej umowy najmu/dzierżawy.
Na wymienionym notarialnym pełnomocnictwie z dnia [...]r. Z. K. oparł pełnomocnictwo procesowe dalsze, jakie udzielił adwokatowi W. F. (k. [...] akt sądowych – I SA/Gl 372/06) do "występowania w imieniu mojego mocodawcy przeciwko Panu J. K.... o zapłatę, przed właściwymi rzeczowo i miejscowo sądami...". Nie ulega wątpliwości, że czynności procesowe przed sądem powszechnym, jakie zamierzał uskuteczniać przeciwko J. K., w imieniu swojej matki Z. K., miały związek z najmem/dzierżawą przedmiotowej nieruchomości. Co więcej, w aktach sprawy (k. [...] akt sądowych I SA/Gl 372/06) znajduje się pismo Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Cywilny, z dnia [...]r., kierowane właśnie do adw. W. F., a świadczące o tym, iż postępowanie przeciwko J. K. zostało wszczęte.
Powyższe okoliczności faktyczne świadczą o tym, iż analizowana umowa najmu/dzierżawy wywierała skutki prawne i to z pełnymi konsekwencjami, wobec A. K.. Trzeba przy tym pamiętać, iż była ona realizowana (jej przedmiot został wydany w posiadanie najemcy/dzierżawcy, należności czynszowe były regulowane na zasadach określonych umową). Nie istnieje natomiast żaden dowód, żaden tytuł prawny do nieruchomości, który wskazywałby, iż stroną umowy najmu/dzierżawy może być Z. K., by mogły go dotyczyć przychody uzyskiwane z tego stosunku prawnego; przeciwnie przy każdej czynności wskazywał on, iż działa w imieniu swojej matki.
Skoro zatem skutki prawne omawianej umowy dzierżawy dotyczą A. K., to odnoszą się do niej również czynności związane z realizacją tej umowy, podejmowane przez jej pełnomocnika, na podstawie tego stosunku prawnego. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika (pismo z dnia [...]r.) świadczenia czynszowe pobierane przez niego na podstawie umowy najmu/dzierżawy, jako inkasowane w imieniu uprawnionej A. K., należy przypisać tej osobie. Uzyskiwała zatem ona przychód z najmu/dzierżawy nieruchomości. Bez znaczenia natomiast, dla oceny wynikającego z tego tytułu obowiązku podatkowego mocodawczyni, jest sposób faktycznego rozdysponowania otrzymanych przez pełnomocnika tytułem czynszu kwot, zwłaszcza jeżeli działaniom tym uprawniona nie oponowała. Argumentu tego pełnomocnik zresztą nie podnosił w toku całego postępowania podatkowego. Pobieranie natomiast należnych uprawnionej środków przez pełnomocnika, wbrew jej woli, oznaczałoby przecież bezprawność działania pełnomocnika, co rodziłoby również określone konsekwencje prawne.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, w świetle postanowień punktu [...] podpunkt [...] umowy najmu/dzierżawy czynsz w pierwszym roku trwania umowy miał być płatny do rąk Z. K., a począwszy od [...]r. na wskazane konto lub w inny podany przez wynajmującego sposób. Uzgodnienia między wynajmującym, a najemcą – dokonywane w trakcie trwania umowy – a dotyczące sposoby przekazywania czynszu w pierwszym roku umowy można odnieść również do rozpatrywanego okresu, co potwierdzają dowody KW wystawione przez najemcę/dzierżawcę J. K. na rzecz Z. K.. Bezsporną okolicznością jest to, że w związku z realizacją postanowień umowy najmu/dzierżawy Z. K., otrzymał w 2001 r. łączne [...]zł., co potwierdziły jednoznacznie wymienione dowody kasowe. W ocenie Sądu organy podatkowe były uprawnione do potraktowania tej kwoty, jako pobranej w imieniu uprawnionej z umowy, tj. A. K..
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. nr 14 z 2000 r., poz. 176 ze zm.) źródłem przychodów jest m.in. najem, dzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze. Przychodami, uzyskanymi z wymienionych źródeł są natomiast – zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy podatkowej – otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. Ponieważ czynność prawna dokonana przez pełnomocnika pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego (art. 95 § 2 K.c.), zasadne jest w tym wypadku twierdzenie, iż kwoty czynszu przekazane w rozpatrywanym okresie pełnomocnikowi A. K., który działał w jej imieniu należy potraktować, jako otrzymane przez uprawnioną, a przynajmniej pozostawione do jej dyspozycji.
Jeszcze raz należy podkreślić, iż w świetle zebranego materiału dowodowego A. K. uzyskała faktycznie w 2001 r. przychód w wysokości [...]zł. W świetle przedstawionych regulacji prawnych, kwoty tej nie można inaczej kwalifikować.
Ponieważ podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym stanowi dochód (art. 26 ust. 1 updof), przez który najogólniej rzecz biorąc należy rozumieć różnicę między przychodem, a kosztami jego uzyskania. Stosownie natomiast do przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy podatkowej. Mimo wezwania, strona nie okazała żadnych dokumentów świadczących o poniesieniu kosztów uzyskania przychodu z najmu nieruchomości. Organy podatkowe były natomiast uprawnione do nie uwzględnienia po stronie kosztów wydatku na zakup cementu udokumentowanego fakturą zakupu na kwotę [...]zł., która została wystawiona na Z. K. i adres nieruchomości położonej w D.. Nie zostało zatem wykazane, iż wydatek ten stanowił koszt uzyskania przychodu z najmu nieruchomości położonej w K. przy ulicy A.
Zdaniem Sadu organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż należności wypłacone przez J. K. w okresie [...]2000 r. do [...] 2002 r. na rzecz B. B., za pośrednictwem komornika sądowego, nie miały wpływu na ww. przychód z nieruchomości, a tym samym na wysokość określonego zobowiązania podatkowego podatniczki. Dochodzenie również przez stronę skarżącą od J. K. kwot, które w ocenie pelnomocnika A. K., zostały nieprawnie potrącone, nie niweczy faktu, iż wymieniona uzyskała w rozpatrywanym okresie wskazany wyżej przychód, a jednocześnie nie dostarczono żadnych dokumentów, które pozwoliłyby uwzględnić przy ustalaniu podstawy opodatkowania kosztu uzyskania tego przychodu, w rozumieniu powołanego wcześniej art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Kontrola sądowa - zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sprawowana jest na podstawie kryterium legalności, co oznacza, że Sąd bada, czy zaskarżona decyzja narusza konkretny przepis prawa. Stosownie do treści art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga na działanie organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub też naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania bądź też istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Nie każde więc naruszenie prawa stanowi podstawę uchylenia decyzji organu, ale tylko takie w przypadku prawa materialnego - na które powołuje się Skarżący - które jest naruszeniem na tyle istotnym, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego nie naruszono również zasad postępowania w określonym wyżej zakresie.
W tej sytuacji skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI