I SA/Gl 370/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za listopad 2015 r. Podatnik złożył korektę deklaracji VAT, wykazując nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu, argumentując, że kontrahent nie zapłacił należności wynikających z faktur. Wnioskodawca powołał się na art. 89a ustawy o VAT oraz twierdził, że pozew o zapłatę złożony do sądu powszechnego w dniu 17 stycznia 2018 r. zawiesił bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 3 Ordynacji podatkowej (o.p.). Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że korekta deklaracji złożona po terminie przedawnienia nie wywołuje skutków prawnych, a prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasło. Organ podatkowy I instancji oraz Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach podtrzymali to stanowisko, powołując się na utrwaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 3 o.p. następuje tylko wtedy, gdy to organ podatkowy wystąpi do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w trybie art. 199a o.p. Wniesienie pozwu przez podatnika przeciwko kontrahentowi nie wywołuje takiego skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę podatnika. Sąd uznał, że stanowisko organów podatkowych jest prawidłowe, a wniesienie przez podatnika pozwu o zapłatę do sądu cywilnego nie zawiesza biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd podkreślił, że przepis art. 70 § 6 pkt 3 o.p. należy interpretować w powiązaniu z art. 199a o.p., co oznacza, że inicjatywa w tym zakresie musi leżeć po stronie organu podatkowego. W związku z tym, zobowiązanie podatkowe za listopad 2015 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2020 r., a prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasło. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 o.p.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 70 § 6 pkt 3 Ordynacji podatkowej w kontekście zawieszania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy podatnik wnosi pozew o zapłatę do sądu cywilnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której podatnik dochodził zapłaty od kontrahenta, a nie ustalenia stosunku prawnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniesienie przez podatnika pozwu o zapłatę należności do sądu powszechnego zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 3 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniesienie przez podatnika pozwu o zapłatę do sądu powszechnego nie zawiesza biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zawieszenie takie następuje tylko wtedy, gdy organ podatkowy sam wystąpi do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w trybie art. 199a Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd, podzielając utrwaloną linię orzeczniczą, wskazał na konieczność systemowej i funkcjonalnej wykładni przepisów art. 70 § 6 pkt 3 i art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej. Przepis art. 70 § 6 pkt 3 o.p. odnosi się do żądania ustalenia przez sąd powszechny, które jest realizowane przez organ podatkowy w trybie art. 199a o.p. Wniesienie pozwu przez podatnika przeciwko kontrahentowi nie spełnia tej przesłanki, a ponadto nie wiąże organu podatkowego w postępowaniu podatkowym.
Czy wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania podatkowego na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego stanowi "inną przyczynę" uniemożliwiającą merytoryczne rozpatrzenie wniosku i uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania podatkowego na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wygaśnięcie zobowiązania podatkowego pociąga za sobą wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, co oznacza brak przedmiotu postępowania. W takiej sytuacji organ podatkowy ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania, ponieważ nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie wniosku.
Przepisy (14)
Główne
o.p. art. 70 § par. 6 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Skutek ten następuje tylko, gdy żądanie to wnosi organ podatkowy w trybie art. 199a o.p.
o.p. art. 79 § par. 2
Ordynacja podatkowa
Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku.
o.p. art. 165a § par. 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy okoliczności uzasadniające odmowę wystąpiły przed wszczęciem postępowania.
Pomocnicze
o.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Nie było przestrzeni dla zastosowania zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, gdyż wykładnia przepisów była jasna.
o.p. art. 70 § par. 7 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się orzeczenia sądu powszechnego w sprawie ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe prowadzone jest w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 121 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe działają w sposób budzący zaufanie do organów kontroli państwowej i postępowania podatkowego.
u.p.t.u. art. 89a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy możliwości korekty podstawy opodatkowania w przypadku nieściągalnych wierzytelności.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 1891
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powagi rzeczy osądzonej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przedmiot kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniesienie przez podatnika pozwu o zapłatę do sądu cywilnego nie zawiesza biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 3 o.p. następuje tylko w sytuacji, gdy organ podatkowy sam wystąpi do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w trybie art. 199a o.p. • Wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania podatkowego.
Odrzucone argumenty
Pozew o zapłatę złożony przez podatnika do sądu powszechnego zawiesił bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 3 o.p. • Organy podatkowe naruszyły zasady państwa prawa i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie poprzez odmowę merytorycznego rozpoznania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Utrwaliła się linia orzecznicza, w myśl której do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 3 o.p. dochodzi tylko w sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie podatkowe sam zwróci się do właściwego sądu powszechnego, w trybie przewidzianym w art. 199a o.p., o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa. • Funkcją art. 70 § 6 pkt 3 o.p. jest "zamrożenie" upływu terminu przedawnienia, na czas wywołanego przez organ podatkowy sporu o istnienie albo nieistnienie stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe. • Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego pociągające za sobą wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty stanowi okoliczność uniemożliwiającą prowadzenie postępowania podatkowego w tym przedmiocie.
Skład orzekający
Paweł Kornacki
przewodniczący
Agata Ćwik-Bury
członek
Mikołaj Darmosz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 70 § 6 pkt 3 Ordynacji podatkowej w kontekście zawieszania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy podatnik wnosi pozew o zapłatę do sądu cywilnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której podatnik dochodził zapłaty od kontrahenta, a nie ustalenia stosunku prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia podatkowego i jego zawieszania, co jest kluczowe dla wielu podatników. Wyjaśnia, kiedy pozew cywilny ma wpływ na bieg terminu przedawnienia podatkowego.
“Pozew cywilny nie zawiesza przedawnienia VAT – kluczowa interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.