I SA/GL 367/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że partycypacja w kosztach wynagrodzenia pracownika oddelegowanego do organizacji związkowej nie jest usługą podlegającą VAT i nie wymaga wystawienia faktury.
Spółka S. S.A. zwróciła się o interpretację, czy partycypacja innej spółki (WSPÓŁFINANSUJĄCEJ) w kosztach wynagrodzenia pracownika oddelegowanego do międzyzakładowej organizacji związkowej powinna być dokumentowana fakturą VAT. Spółka uważała, że nie jest to usługa podlegająca VAT, a jedynie zwrot kosztów wynikający z ustawy o związkach zawodowych. Dyrektor KIS uznał to za usługę podlegającą VAT. WSA w Gliwicach uchylił interpretację, stwierdzając, że zwrot kosztów nie stanowi wynagrodzenia za usługę, a obowiązek partycypacji wynika z ustawy, co wyklucza opodatkowanie VAT.
Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, która uznała za nieprawidłowe stanowisko spółki S. S.A. w B. dotyczące dokumentowania partycypacji w kosztach wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne pracownika zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej. Spółka uważała, że partycypacja innej spółki (WSPÓŁFINANSUJĄCEJ) w tych kosztach nie stanowi usługi podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i powinna być dokumentowana notą obciążeniową, a nie fakturą. Organ interpretacyjny argumentował, że spółka świadczy usługę utrzymania międzyzakładowej organizacji związkowej na rzecz pracodawcy partycypującego, co podlega opodatkowaniu VAT i wymaga wystawienia faktury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że partycypacja WSPÓŁFINANSUJĄCEJ w kosztach wynagrodzenia i składek pracownika oddelegowanego do organizacji związkowej, na zasadach określonych w art. 341 Ustawy o związkach zawodowych, stanowi jedynie zwrot części kosztów poniesionych przez skarżącą. Sąd podkreślił, że obowiązek ten wynika z ustawy, a nie wyłącznie z umowy cywilnoprawnej, i że WSPÓŁFINANSUJĄCA nie jest bezpośrednim beneficjentem żadnej usługi o charakterze majątkowym. W związku z tym, czynność ta nie spełnia przesłanek odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, a tym samym nie podlega opodatkowaniu ani nie wymaga dokumentowania fakturą.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taka partycypacja nie stanowi odpłatnego świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie
Obowiązek partycypacji w kosztach wynika z ustawy o związkach zawodowych, a nie z umowy cywilnoprawnej o charakterze wzajemnym. Zwrot kosztów nie jest wynagrodzeniem za usługę, a beneficjent nie odnosi bezpośredniej korzyści majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Opodatkowaniu VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług.
u.p.t.u. art. 8 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów, pod warunkiem istnienia bezpośredniego beneficjenta i świadczenia wzajemnego.
u.z.z. art. 31 § 1
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
Zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej.
u.z.z. art. 34 § 2
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
Obowiązek ponoszenia kosztów związanych z zatrudnieniem pracownika zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy.
u.z.z. art. 341 § 1
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
Sposób partycypacji pracodawców w kosztach wynagrodzeń i składek pracownika zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 15 § 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika VAT i działalności gospodarczej.
u.p.t.u. art. 106b § 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek wystawienia faktury dokumentującej sprzedaż.
o.p. art. 14b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa prawna wydawania interpretacji indywidualnych.
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie sądu administracyjnego w przypadku uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie aktu lub czynności w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Partycypacja w kosztach wynagrodzenia pracownika oddelegowanego do organizacji związkowej, wynikająca z ustawy o związkach zawodowych, nie jest usługą podlegającą VAT. Brak bezpośredniego świadczenia wzajemnego i korzyści majątkowej dla partycypującego pracodawcy. Obowiązek partycypacji wynika z ustawy, a nie z umowy cywilnoprawnej, co wyklucza opodatkowanie VAT. Czynność niepodlegająca opodatkowaniu VAT nie wymaga dokumentowania fakturą.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organu interpretacyjnego, że partycypacja w kosztach jest usługą podlegającą VAT i wymaga wystawienia faktury.
Godne uwagi sformułowania
zwrot części kosztów przynależnych skarżącej nie mieści się w zakresie zastosowania art. 5 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o PTU nie jest płatnością za świadczenie usługi, a działanie spółki WSPÓŁFINANSUJĄCEJ jest wynikiem obowiązków nałożonych przepisami o związkach zawodowych
Skład orzekający
Krzysztof Kandut
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Rotter
członek
Katarzyna Stuła-Marcela
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania VAT zwrotu kosztów związanych z oddelegowaniem pracowników do organizacji związkowych oraz dokumentowania takich transakcji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji partycypacji w kosztach pracownika oddelegowanego do międzyzakładowej organizacji związkowej, gdzie obowiązek wynika z ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu VAT w kontekście działalności związków zawodowych i obowiązków pracodawców, co jest istotne dla wielu firm.
“Czy partycypacja w kosztach związków zawodowych to VAT? WSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 697 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 367/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2022-11-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-03-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Anna Rotter Katarzyna Stuła-Marcela Krzysztof Kandut /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 6560 Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 931 art. 5 ust. 1 pkt 1; art. 8 ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Sędzia WSA Anna Rotter, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant starszy specjalista Anna Oklecińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2022 r. sprawy ze skargi S. S.A. w B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 stycznia 2022 r. nr 0111-KDIB3-2.4012.896.2021.1.AZ UNP: 1545018 w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną interpretacją indywidulaną z 18 stycznia 2022 r. nr 0111-KDIB3-2.4012.896.2021.1.AZ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na podstawie m.in. art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. – dalej zwana: O.p.) stwierdził, że stanowisko S. S.A. w B. (dalej zwana: wnioskodawca, strona, skarżąca, spółka) przedstawione we wniosku z 10 listopada 2021 r. o wydanie interpretacji przepisów ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie dokumentowania partycypacji w kosztach wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne pracownika zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy za okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej - jest nieprawidłowe. Interpretację wydano w następującym stanie sprawy: Podaniem z 10 listopada 2021 r. spółka wystąpiła do organu o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego podając, że jest czynnym podatnikiem VAT, a przedmiotem jej podstawowej działalności, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1327 ze zm.), jest w szczególności prowadzenie likwidacji kopalń oraz zabezpieczenie kopalń sąsiednich przed zagrożeniami itd. W spółce działa międzyzakładowa organizacja związkowa, w związku z czym oddelegowała ona własnego pracownika do władz międzyzakładowej organizacji związkowej i jest zobowiązana do ponoszenia kosztów z tego tytułu. Skarżąca porozumiała się ze spółką "W." Sp. z o.o. (dalej zwana: WSPÓŁFINANSUJĄCA) w sprawie partycypacji w kosztach zatrudnienia pracownika zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej - stosownie do art. 341 ust. 1, art. 31 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 263 – dalej zwana: UZZ). Mianowicie WSPÓŁFINANSUJĄCA zobowiązała się ponosić koszty, w tym koszty wynagrodzenia i składek na ubezpieczenia społeczne związane z zatrudnianiem pracownika zwolnionego, odpowiednio do udziału liczby członków tej organizacji zatrudnionych w spółce w łącznej liczbie członków tej organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji - w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. W celu wykonania tego zobowiązania zarząd międzyzakładowej organizacji związkowej będzie przekazywał skarżącej do dnia 10. każdego miesiąca kalendarzowego za miesiąc poprzedni, aktualną liczbę członków międzyzakładowej organizacji związkowej zatrudnionych w spółce. Na podstawie przekazanej przez zarząd międzyzakładowej organizacji związkowej informacji, spółka do 20 każdego miesiąca kalendarzowego wystawia WSPÓŁFINANSUJĄCEJ notę obciążeniową za miesiąc poprzedni na kwotę przypadających na nią kosztów do pokrycia. Nota obciążeniowa jest płatna w terminie 14 dni od dnia jej wystawienia i przesłania przelewem na rachunek bankowy spółki, przy czym załącznik do noty obciążeniowej zawiera wyliczenie kosztów zatrudnienia zwolnionego na podstawie art. 341 ust. 1 UZZ pracownika oraz metodologię obliczenia kosztów. W tym stanie faktycznym spółka zadała pytanie: jakim dokumentem spółka powinna obciążać WSPÓŁFINANSUJĄCĄ częścią kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne członka zarządu międzyzakładowej organizacji związkowej ? Zdaniem spółki obciążenie WSPÓŁFINANSUJĄCEJ częścią kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne członka zarządu międzyzakładowej organizacji związkowej jest czynnością pozostającą poza zakresem ustawy o podatku od towarów i usług, tj. nie stanowi żadnej z czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 tej ustawy, żadnej usługi, i powinno być udokumentowane innym niż faktura dokumentem, a mianowicie notą obciążeniową. Wynika to z tego, że wnioskodawca nie uzyskuje od WSPÓŁFINANSUJĄCEJ jakiegokolwiek świadczenia z tytułu jej partycypacji w w/w kosztach. Organ interpretacyjny uznał stanowisko, które strona przedstawiła we wniosku, za nieprawidłowe. Odwołując się m.in. do przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a także art. 1 ust. 1, art. 25 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 1-3, art. 34 ust. 1 i 2 UZZ organ argumentował, że pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (czynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do usług każde świadczenie, które nie jest dostawą. Będzie to jednak tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z tym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Co przy tym istotne, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Dodatkowo, aby możliwe było uznanie jakiegoś zdarzenia za odpłatne świadczenie usług musi występować stosunek zobowiązaniowy pomiędzy podmiotami biorącymi udział w tym zdarzeniu, czyli obie strony muszą się zobowiązać do określonego działania bądź powstrzymania się od dokonania określonej czynności. Mając powyższe na względzie organ interpretacyjny wskazał, że w spółce działa międzyzakładowa organizacja związkowa i w związku z oddelegowaniem pracownika do władz tej organizacji spółka jest zobowiązana do ponoszenia kosztów z tym związanych. Spółka porozumiała się jednak ze WSPÓŁFINANSUJĄCĄ w sprawie partycypacji w kosztach związanych z zatrudnieniem swojego pracownika zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej. Mianowicie spółka, jako pracodawca, zwolniła swojego pracownika - stosownie do art. 341 ust. 1 UZZ - z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej - na podstawie art. 31 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 2 UZZ. WSPÓŁFINANSUJĄCA zobowiązała się natomiast ponosić koszty, w tym koszty wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne związane z zatrudnianiem pracownika zwolnionego, odpowiednio do udziału liczby członków tej organizacji zatrudnionych w spółce w łącznej liczbie członków organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji - w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Intencją stron porozumienia było więc i jest, aby WSPÓŁFINANSUJĄCA częściowo partycypowała w kosztach wynagrodzenia i składek na ubezpieczenia społeczne pracownika zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej. Z tego organ wywiódł, że skoro spółka będzie podejmowała konkretne działania związane z umożliwieniem działalności międzyzakładowej organizacji związkowej oraz ponosiła konkretne koszty związane z jej funkcjonowaniem, które będą w części pokrywane przez innego pracodawcę objętego działaniem tej organizacji, to skarżąca świadczy usługę polegającą na utrzymaniu międzyzakładowej organizacji związkowej na rzecz pracodawcy partycypującego – w tym przypadku WSPÓŁFINANSUJĄCEJ. Jak wskazał organ, czynności związane z funkcjonowaniem międzyzakładowej organizacji związkowej spełniają definicję usług zawartą w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem można zidentyfikować beneficjenta tego świadczenia zobowiązanego, na mocy zawartego porozumienia, do poniesienia kosztów tego świadczenia. Usługi mają zatem charakter odpłatny, a na wartość wynagrodzenia należnego spółce składają się pokrywane przez WSPÓŁFINANSUJĄCĄ koszty osobowe pracownika oddelegowanego do pracy w organizacji związkowej. Reasumując organ stwierdził, że otrzymane od WSPÓŁFINANSUJĄCEJ kwoty na pokrycie w/w kosztów oddelegowanego pracownika stanowią wynagrodzenie związane z wykonaniem usług w zakresie utrzymania międzyzakładowej organizacji związkowej. Tym samym usługa utrzymania tej organizacji świadczona przez wnioskodawcę na rzecz WSPÓŁFINANSUJĄCEJ podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. To oznacza, że sprzedaż tej usługi powinna zostać udokumentowana przez wystawienie faktury. W konsekwencji stanowisko skarżącej uznał organ za nieprawidłowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji, zarzucając: 1. dopuszczenie się błędu wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, polegającego na bezpodstawnym przyjęciu, że czynność pokrycia części kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne członka zarządu międzyzakładowej organizacji związkowej działającej u WSPÓŁFINANSUJĄCEJ stanowi wynagrodzenie związane z wykonaniem usług w zakresie utrzymania tej organizacji (oddelegowania pracownika do pełnienia funkcji członka zarządu), tym samym, że "usługa" utrzymania międzyzakładowej organizacji związkowej świadczona przez skarżącą na rzecz WSPÓŁFINANSUJĄCEJ podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług; 2. dopuszczenie się błędu wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez błędne przyjęcie, że czynność obciążenia częścią kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne członka zarządu międzyzakładowej organizacji związkowej działającej u WSPÓŁFINANSUJĄCEJ powinna być dokumentowana fakturą, podczas gdy czynność ta powinna być dokumentowana innym dokumentem (np. notą obciążeniową), gdyż czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że aby uznać daną usługę za świadczenie odpłatne musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a beneficjentem, przy czym w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Tym samym, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Jeśli nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związane z danym świadczeniem, to świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W tej sprawie, w świetle art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 1 ust. 1, art. 25 ust. 1 i 2 oraz art. 34 ust. 1 i art. 341 ust. 1 UZZ, na zakładzie pracy (pracodawcy) ciąży obowiązek ponoszenia kosztów, w tym kosztów wynagrodzenia i składek członkowskich, m.in. pracownika zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej na podstawie art 31 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 2 w/w ustawy. W przypadku takiej międzyzakładowej organizacji związkowej, w kosztach tych powinny partycypować również pozostałe podmioty, których pracownicy są członkami tej organizacji. Taki obowiązek ciąży na wszystkich pracodawcach objętych działaniem międzyzakładowej organizacji związkowej z mocy samej ustawy. W związku z tym nawet gdyby wnioskodawca nie zawarł odrębnego porozumienia w tym zakresie, to miałby podstawy prawne do obciążenia pozostałych spółek odpowiednią proporcją kosztów. To oznacza, że koszty wynagrodzeń i ubezpieczeń społecznych dotyczące członka zarządu międzynarodowej organizacji związkowej nie powinny być uznane za odpłatne świadczenie usług. Obowiązek poniesienia tych wydatków w określonej proporcji wynika bowiem z ustawy o związkach zawodowych, a noty księgowe są jedynie sposobem udokumentowania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Partycypacja WSPÓŁFINANSUJĄCEJ w kosztach wynagrodzenia pracownika nie spełnia przesłanek uznania za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług na gruncie VAT ponieważ: - w zamian za otrzymany zwrot kosztów skarżąca nie będzie świadczyć na rzecz WSPÓŁFINANSUJĄCEJ żadnej usługi; - obowiązek zapłaty przez WSPÓŁFINANSUJĄCĄ części kosztów wynagrodzenia nie jest zapłatą za jakiekolwiek zachowanie spółki, lecz wydatkiem związanym z funkcjonowaniem u pracodawcy międzyzakładowej organizacji związkowej; - WSPÓŁFINANSUJĄCA nie odnosi żadnej korzyści, tym bardziej o charakterze majątkowym, w związku z partycypacją w kosztach pracownika spółki; - zwrot części kosztów, do zapłaty którego zobowiązana jest WSPÓŁFINANSUJĄCA, powstaje w związku z realizacją obowiązku nałożonego na nią przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego, potwierdzonego dodatkowym porozumieniem; - brak jest transakcji ekwiwalentnej pomiędzy spółką a WSPÓŁFINANSUJĄCĄ, tj. świadczenia w zamian za wynagrodzenie. Podsumowując spółka stoi na stanowisku, że koszty wynagrodzenia oraz ubezpieczeń społecznych dotyczące członka zarządu organizacji związkowej, takie jak w tej sprawie, nie stanowią żadnej z wymienionych czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Czynności niepodlegające opodatkowaniu tym podatkiem dokumentuje się w takiej sytuacji zwykłymi rachunkami, notami księgowymi lub innymi dokumentami księgowymi zewnętrznymi w rozumieniu ustawy o rachunkowości i nie ma podstaw do wystawienia na rzecz WSPÓŁFINANSUJĄCEJ faktur VAT. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 57a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej zwana: p.p.s.a), skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Określając ramy prawne sprawy w granicach wyznaczonych zarzutami skargi przywołać trzeba art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r., poz. 931 ze zm. – dalej zwana: ustawa o PTU), zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez towary, stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy, rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Z kolei przez sprzedaż, w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy o PTU, rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Jak stanowi art. 7 ust. 1 w/w ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). Natomiast na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o PTU, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...). Powyższe przepisy określają przedmiotowy aspekt podatku od towarów i usług. Aspekt podmiotowy wynika natomiast z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o PTU, w myśl których podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje natomiast wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Co istotne i wymaga podkreślenia, oba w/w warunki muszą zostać spełnione jednocześnie, aby w odniesieniu do danej czynności konkretny podmiot powinien występować w charakterze podatnika. Tak więc wykonanie czynności podlegającej opodatkowaniu przez podmiot niewystępujący w tym przypadku w charakterze podatnika – nawet jeśli w znaczeniu ogólnym jest on podatnikiem z innego tytułu – pozostaje poza zakresem opodatkowania. Tak samo wykonanie czynności niepodlegającej opodatkowaniu przez podatnika jest neutralne z punktu widzenia ustawy o PTU. Innymi słowy, opodatkowaniu mogą podlegać te czynności, w przypadku których spełniony został zarówno podmiotowy, jak i przedmiotowy zakres opodatkowania, tzn. zaistniała czynność określona jako opodatkowana, która została wykonana przez podmiot mający cechę podatnika. Przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o PTU powinny być bowiem rozumiane w ten sposób, że warunkiem koniecznym uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód. Natomiast ani formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Takie zapatrywanie potwierdza Dyrektywa 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, wyrażająca ten wymóg wprost w art. 2, stanowiącym o wykonywaniu czynności opodatkowanych przez podatnika działającego w takim charakterze. Mając na uwadze przedstawione wyżej regulacje, a także przepisy art. 24 i następne w/w dyrektywy VAT w odniesieniu do usług, stwierdzić trzeba, że – w aspekcie przedmiotowym - każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o PTU, o ile – łącznie: w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia i świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie). Natomiast w aspekcie podmiotowym pozostanie ono w zakresie ustawy o PTU, gdy podmiot w odniesieniu do takiej usługi będzie występował w charakterze podatnika. W realiach tej sprawy skarżąca wskazała we wniosku o interpretację, że jest czynnym podatnikiem VAT. W spółce działa międzyzakładowa organizacja związkowa, w związku z czym oddelegowała ona własnego pracownika do władz międzyzakładowej organizacji związkowej i jest zobowiązana do ponoszenia kosztów z tego tytułu. Skarżąca porozumiała się jednak z inną spółką w sprawie partycypacji w kosztach zatrudnienia pracownika zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy na okres jego kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej - stosownie do art. 341 ust. 1, art. 31 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 2 UZZ. W wyniku tego porozumienia ta inna spółka, WSPÓŁFINANSUJĄCA, ponosi częściowe koszty wynagrodzenia i składek na ubezpieczenia społeczne związane z zatrudnianiem pracownika zwolnionego od świadczenia pracy u skarżącej, a mianowicie w proporcji do udziału liczby członków tej organizacji zatrudnionych w spółce w łącznej liczbie członków tej organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji - w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, co wprost wynika z art. 341 ust. 1 UZZ. Przepis ten stanowi (ust. 1 - 5), że pracodawcy objęci działaniem międzyzakładowej organizacji związkowej ponoszą koszty, w tym koszty wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne, związane z zatrudnianiem osoby wykonującej pracę zarobkową zwolnionej: 1) z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej - na podstawie art. 31 ust. 1 w związku z art. 34 ust. 2, 2) od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia - na podstawie art. 31 ust. 3 lub od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia - na podstawie art. 31 ust. 4 - odpowiednio do udziału liczby członków tej organizacji zatrudnionych u danego pracodawcy w łącznej liczbie członków tej organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji - w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Zarząd międzyzakładowej organizacji związkowej przedstawia pracodawcy, który zwolni osobę lub osoby wykonujące pracę zarobkową z obowiązku świadczenia pracy, od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia lub od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, informacje o liczbie członków tej organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji oraz u każdego z tych pracodawców - w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, według stanu na ostatni dzień miesiąca. Zarząd międzyzakładowej organizacji związkowej przedstawia informacje, o których mowa w ust. 2, w terminie do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło zwolnienie osoby lub osób wykonujących pracę zarobkową z obowiązku świadczenia pracy, od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia lub od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Na potrzeby przeliczenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, w przypadku innych niż pracownicy osób wykonujących pracę zarobkową będących członkami międzyzakładowej organizacji związkowej przyjmuje się, że osoby te są zatrudnione w pełnym wymiarze czasu pracy. Sposób i tryb ponoszenia kosztów, o których mowa w ust. 1, określa każdy pracodawca, który zwolni osobę lub osoby wykonujące pracę zarobkową z obowiązku świadczenia pracy lub od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, w zakresie dotyczącym kosztów związanych z zatrudnianiem tej osoby lub tych osób wykonujących pracę zarobkową. Jak wynika z treści wniosku o interpretację, spółka WSPÓŁFINANSUJĄCA partycypuje wyłącznie w kosztach wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne pracownika zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy u skarżącej na okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej – na zasadach i w granicach wyznaczonych treścią art. 341 UZZ. W istocie spółka WSPÓŁFINNSUJĄCA koszty wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne oddelegowanego pracownika, na zasadach i w granicach wyznaczonych przepisami ustawy o związkach zawodowych, jedynie więc zwraca część kosztów przynależnych skarżącej. Skutkiem tego kwota tego zwrotu nie stanowi wynagrodzenia za świadczoną usługę, lecz wyłącznie tenże zwrot poniesionych częściowo kosztów wnioskodawcy. To zaś nie mieści się w zakresie zastosowania art. 5 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o PTU. Zwrot w/w kosztów nie jest – zdaniem Sądu - płatnością za świadczenie usługi, a działanie spółki WSPÓŁFINANSUJĄCEJ jest wynikiem obowiązków nałożonych przepisami o związkach zawodowych, a nie wynikiem wyłącznie cywilnoprawnej umowy pomiędzy stronami swobodnie kształtującymi zasady i warunki tejże umowy. Co więcej, w aspekcie podmiotowym, w odniesieniu do przedmiotowych w tej sprawie czynności partycypacji, skarżąca nie występuje w charakterze podatnika w rozumieniu w/w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o PTU - gdyż nie wykonuje czynności podlegających opodatkowaniu PTU. Za takie nie może być bowiem uznane wypełnienie ustawowego obowiązku oddelegowania pracownika do prac w zarządzie organizacji związkowej. Skoro więc opisane we wniosku czynności nie są czynnościami podlegającymi opodatkowaniu realizowanymi przez podmiot działający przy ich realizacji w charakterze podatnika, to nie mogą podlegać dokumentowaniu fakturą VAT, co stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej interpretacji czyni błędnym. Końcowo dodać trzeba, że powyższe stanowisko Sądu co do wykładni omawianych przepisów nie powoduje zakłóceń konkurencji, ocenianych w odniesieniu do danej działalności - współfinansowania oddelegowanego pracownika do zarządu międzyzakładowej organizacji związkowej. Brak jest bowiem tego rodzaju rynku, zaś obowiązujące w tym względzie kryteria określa ustawa. Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona interpretacja narusza wskazane w skardze przepisy prawa materialnego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ interpretacyjny uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną co do wykładni i zakresu zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o PTU, w przedstawionych we wniosku okolicznościach faktycznych. Skutkiem tego będzie brak podstaw do stosowania art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o PTU. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. - Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania w kwocie 697 zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. Na ich wysokość składa się kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł ustalone zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI