I SA/Gl 357/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-07-25
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościpodatek rolnyłączne zobowiązanie pieniężneewidencja gruntówprzedawnienieterminydecyzja ustalającadroga gminnaklasyfikacja gruntów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę podatnika na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017, uznając prawidłowość naliczenia podatku od nieruchomości zgodnie z danymi ewidencyjnymi.

Skarga dotyczyła łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017. Podatnik zarzucał m.in. przedawnienie zobowiązania, błędną klasyfikację gruntów i budynków oraz nieuwzględnienie części działki jako drogi gminnej. Sąd uznał, że termin przedawnienia nie upłynął, ponieważ podatnik nie złożył prawidłowych informacji podatkowych, co wydłużyło termin do 5 lat. Sąd podkreślił również, że organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów i budynków, a zmiany w tej ewidencji nie działają wstecz. Kwestia drogi gminnej została już rozstrzygnięta w poprzednim wyroku WSA.

Sprawa dotyczyła łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017, ustalonego decyzją Prezydenta Miasta K., utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Podatnik H. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając m.in. przedawnienie zobowiązania podatkowego, ponieważ decyzja została doręczona po upływie 5 lat od powstania obowiązku podatkowego. Podniósł również, że decyzja opiera się na wybiórczo ustalonych faktach, pomija istotne okoliczności, błędnie wskazuje przedmiot opodatkowania i nie wyłącza z opodatkowania części działki stanowiącej ulicę gminną. Sąd uznał skargę za niezasadną. W pierwszej kolejności Sąd odniósł się do zarzutu przedawnienia, wskazując, że termin 3-letni do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej) ulega wydłużeniu do 5 lat, gdy podatnik nie złożył deklaracji (informacji) w terminie lub nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania (art. 68 § 2 pkt 1 i 2 O.p.). W tej sprawie podatnik złożył informacje dopiero po wezwaniu w 2020 r., co uzasadniało zastosowanie 5-letniego terminu. Sąd podkreślił, że organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów i budynków, a zmiany w tej ewidencji mają skutek na przyszłość, nie wstecz. Kwestia wyłączenia z opodatkowania części działki zajętej pod drogę gminną została już rozstrzygnięta w poprzednim wyroku WSA (sygn. akt I SA/Gl 1011/21), który stwierdził, że część działki nr [...] nie może mieć statusu drogi publicznej, gdyż stanowi własność osoby fizycznej. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie danych ewidencyjnych i nie naruszono przepisów prawa, oddalając skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Organ podatkowy jest związany danymi z ewidencji gruntów i budynków, a zmiany w tej ewidencji nie działają wstecz. Samodzielna korekta klasyfikacji przez organ jest niedopuszczalna bez zmiany wpisów w ewidencji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków i są wiążące dla organów podatkowych, chyba że istnieją wyjątki wskazane w orzecznictwie, które w tej sprawie nie wystąpiły. Zmiany w ewidencji mają skutek na przyszłość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

O.p. art. 68 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

O.p. art. 68 § § 2 pkt 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie lub w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 1a § ust. 3 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Pod pojęciem użytków rolnych rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

u.p.o.l. art. 2 § ust. 3 pkt 4

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle, z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż utrzymanie dróg publicznych.

u.p.o.l. art. 6 § ust. 6

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego.

u.p.o.l. art. 7 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej lub zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej.

O.p. art. 21 § ust. 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe powstaje w wyniku doręczenia decyzji ustalającej.

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

ustawa o drogach publicznych art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Drogi publiczne dzielą się na krajowe, wojewódzkie, powiatowe oraz gminne.

ustawa o drogach publicznych art. 2a § ust. 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność samorządu województwa, powiatu lub gminy.

u.o.p.r. art. 1

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

u.o.p.r. art. 6c § ust. 1

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

Osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym).

p.g.i.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

P.p.s.a. art. 153 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy jest związany danymi z ewidencji gruntów i budynków. Zmiany w ewidencji gruntów i budynków nie działają wstecz. Niezłożenie prawidłowych informacji podatkowych w terminie wydłuża termin do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe do 5 lat. Część działki stanowiąca drogę nie jest drogą publiczną, jeśli stanowi własność osoby fizycznej.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie podatkowe za rok 2017 uległo przedawnieniu. Decyzja została wydana na podstawie wybiórczo ustalonych faktów. Część działki nr [...] stanowi ulicę gminną i powinna być wyłączona z opodatkowania.

Godne uwagi sformułowania

Organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Zmiany w ewidencji gruntów i budynków wywołują skutek dopiero od momentu ich zarejestrowania, tj. wywołują skutek na przyszłość, a nie skutek z mocą wsteczną. Część działki nr [...] na której znajduje się droga nie może mieć statusu drogi publicznej, gdyż stanowi własność osoby fizycznej, nie wypełniając definicji drogi publicznej zawartej w art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych.

Skład orzekający

Bożena Pindel

przewodniczący

Dorota Kozłowska

sprawozdawca

Katarzyna Stuła-Marcela

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w przypadku niezłożenia prawidłowych informacji podatkowych, związania organów podatkowych danymi z ewidencji gruntów i budynków oraz definicji drogi publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i kwestii przedawnienia, co jest istotne dla wielu podatników. Wyjaśnia zasady związane z ewidencją gruntów i budynków.

Podatek od nieruchomości: Czy 5 lat to za długo na decyzję urzędu? Wyjaśniamy zasady przedawnienia i znaczenie ewidencji gruntów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 357/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-07-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bożena Pindel /przewodniczący/
Dorota Kozłowska /sprawozdawca/
Katarzyna Stuła-Marcela
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Sygn. powiązane
III FSK 140/24 - Wyrok NSA z 2025-05-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 70
art. 1a ust. 3 pkt 1, art. 2 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant specjalista Angieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2023 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 grudnia 2022 r. nr SKO.F/41.4/1179/2022/18650 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) decyzją z 22 grudnia 2022 r. nr SKO.F/41.4/1179/2022/18650, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.), dalej: O.p., po rozpoznaniu odwołania H. K. (dalej: podatnik, skarżący) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (dalej: organ pierwszej instancji) z 26 września 2022 r. nr ewid. [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017.
Powyższa decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ pierwszej instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z 26 września 2022 r. nr ewid. [...], ustalił podatnikowi wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 w kwocie 25.013 zł.
Jak wskazał organ podatkowy, podatnik jest właścicielem nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne na terenie miasta K. objętej księgami wieczystymi nr [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...]), nr [...] (działka nr [...]), nr [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...]), nr [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]), [...] (działki nr [...], [...], [...], [...]) oraz [...] (działka nr [...]). Zgodnie z zawiadomieniem o zmianie w ewidencji gruntów i budynków z 13 czerwca 2014 r. nastąpiła zmiana klasyfikacji gruntów, tj. działki nr [...], k.m.2 z klasoużytku "dr" na klasoużytek "RIVb". W związku z niezłożeniem przez podatnika informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz informacji o gruntach, w dniu 28 sierpnia 2020 r. wystosowano wezwanie do złożenia informacji na druku "IN-1" oraz informacji o gruntach "IR-1" za nieruchomość położoną w K. przy ul. [...], działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym. W dniu 15 września 2020 r. zostały złożone informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych z załącznikami i oświadczeniem oraz informacja o gruntach wraz z załącznikiem.
Organ pierwszej instancji zaznaczył, że aktem notarialnym Rep. A nr [...] z 27 grudnia 2018 r. podatnik nabył działkę nr [...], k.m.2. Przedmiotowa działka została uwzględniona przez podatnika w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz również widnieje w wydrukach, tj. w wykazie właścicieli i władających wraz z działkami, użytkami i kw z 14 listopada
2022 r., jednakże z uwagi na fakt, iż obowiązek podatkowy za przedmiotową działkę powstał dopiero od 1 stycznia 2019 r., nie została ona uwzględniona w decyzji (nakazie płatniczym) za rok 2017. Ponadto w dniu 16 września 2020 r. organ pierwszej instancji wystosował pismo do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. celem pozyskania informacji, czy podatnik od 2015 r. prowadzi działy specjalne produkcji rolnej. W odpowiedzi Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego poinformował, iż podatnik nie figuruje w ewidencji podatników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej. Organ nadmienił również, że decyzją z 9 czerwca 2021 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 15 kwietnia 2021 r. w części stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu o łącznej powierzchni 1.982 m2 jako część istniejącej linii kolejowej. Zatem powierzchnia ta nie została uwzględniona w decyzji (nakazie płatniczym) z 26 września 2022 r. za rok 2017.
Postanowieniem z 14 grudnia 2020 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2017 za nieruchomość położoną w K., stanowiącą gospodarstwo rolne. Decyzją z 21 stycznia 2021 r. organ pierwszej instancji (nakaz płatniczy) ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017 dla nieruchomości podatnika. Podatnik odwołał się od tej decyzji do organu odwoławczego, który utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję organu odwoławczego podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1011/21 uchylił zaskarżoną decyzję.
Następnie organ odwoławczy decyzją z 5 sierpnia 2022 r. nr SKO.F/41.4/217/2022/6007 uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ pierwszej instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z 26 września 2022 r. nr ewid. [...], ustalił podatnikowi wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 w kwocie 25.013 zł.
W odwołaniu od tej decyzji, podatnik zarzucił, iż decyzja została mu doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W ocenie podatnika, ponieważ w roku 2017 nie nastąpiły jakiekolwiek zmiany w zakresie wcześniej składanej informacji o gruntach, nieruchomościach i obiektach budowlanych to zobowiązanie nie powstało. Ponadto podatnik zarzucił, iż "przedmiotowa decyzja ustala podatek od nieruchomości w stosunku do działek oznaczonych w ewidencji numerami: [...], [...], [...], [...], z których działka [...] w części o powierzchni około 160 m2 a pozostałe w całości, są ogólnodostępną drogą gminną – ulicą [...]". Dodatkowo podatnik podniósł, że decyzja nie uwzględnia rzeczywistego sposobu korzystania z gruntów, albowiem organ naliczył podatek od nieruchomości w stosunku do działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], które w rzeczywistości stanowią grunty rolne, w tym nieużytki i grunty rolne zabudowane wchodzące w skład prowadzonego gospodarstwa rolnego.
Organ odwoławczy decyzją z 22 grudnia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 26 września 2022 r.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że podatnik jest właścicielem nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne (nr ewid. [...]) na terenie miasta K., objętej księgami wieczystymi nr [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...]), nr [...] (działka nr [...]), nr [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...], [...]), nr [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) oraz [...] (działki nr [...], [...], [...], [...]). Z ewidencji gruntów prowadzonej przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta K. wynika, iż działka gruntu nr [...], k.m.2 zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, budynkiem niemieszkalnym oraz garażem, działka nr [...], k.m.2 zabudowana jest trzema budynkami oraz działka nr [...] zabudowana jest dwoma budynkami produkcyjnymi, usługowymi i gospodarczymi. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4b-c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej lub zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Zgodnie z pismem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. podatnik nie figuruje w ewidencji podatników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej. Ponadto wskazane budynki zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, prowadzoną przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta K. nie były położone na gruntach gospodarstw rolnych. Zatem zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2 grudnia 2021 r., sygn. I SA/GI 1011/21, dopóki dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący dla organu podatkowego przy wymiarze podatku od nieruchomości. Natomiast z uwagi na fakt, iż budynek stacji trafo, który znajduje się na działce nr [...] stanowi własność innego podmiotu, a także jest przez niego deklarowany do opodatkowania w podatku od nieruchomości, w niniejszej decyzji przedmiotowy budynek nie został ujęty. Ponadto działka ta, zgodnie z pismem Wydziału Gospodarki Mieniem z 5 kwietnia 2022 r. w części o powierzchni 168 m2 zajęta jest pod pas drogi publicznej przy ul. [...]. Jednak jak wynika z zapisów w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów i budynków podatnik nadal widnieje jako właściciel przedmiotowej działki. Zatem zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2 grudnia 2021 r., sygn. I SA/GI I0I1/2I, część działki nr [...] na której znajduje się droga nie może mieć statusu drogi publicznej, gdyż stanowi własność osoby fizycznej, nie wypełniając definicji drogi publicznej zawartej w art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. A zatem w stosunku do części działki nr [...] nie zastosowano wyłączenia z opodatkowania, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle. Organ uwzględnił ponadto, że decyzją z 9 czerwca 2021 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 15 kwietnia 2021 r. w części dotyczącej nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu położonego w K., oznaczonego jako działka nr [...] (wydzielona z działki nr [...]) o powierzchni 876 m2 oraz działka nr [...] (wydzielona z działki nr [...]) o powierzchni 1.106 m2, zatem powierzchnia przejętych działek nie została przyjęta do opodatkowania.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgadza się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Organ ustalił bowiem wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie posiadanych akt podatkowych, złożonych informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz informacji o gruntach, oświadczeniach, a także w oparciu o zapisy w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta K.. Jednocześnie termin do wydania decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego nie uległ przedawnieniu. Zgodnie z art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 (powstające w wyniku doręczenia decyzji ustalającej), nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zgodnie zaś z art. 68 § 2 pkt 1 i 2 O.p., jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego (taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie), bądź w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że w związku z nabyciem w dniu 17 grudnia 2013 r. aktem notarialnym Rep. A nr [...] nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] podatnik złożył stosowne druki informacji, jednakże te wypełnione zostały w sposób błędny (źle wskazano powierzchnię gruntów pozostałych, ponadto grunty o klasoużytku "Tk" zostały błędnie wpisane do załącznika ZN-l/A o zwolnieniach podatkowych w podatku od nieruchomości). Ponadto podatnik wskazał działki, których nie jest właścicielem, a jedynie bezumownie je użytkuje, tylko w trzech załączonych informacjach podatkowych, które zostały złożone 3 grudnia 2013 r. (przed darowizną) wymienione są niektóre działki, których podatnik jest właścicielem. Dodatkowo w związku ze zmianą w ewidencji gruntów i budynków, która miała miejsce w 2014 r. podatnik nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W związku z tym, iż podatnik złożył informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz informację o gruntach wraz z załącznikami dopiero po wystosowanym wezwaniu w dniu 28 sierpnia 2020 r., prawidłowo organ pierwszej instancji przyjął, iż w tej sytuacji możliwe było odstąpienie od ogólnej zasady wyrażonej w art. 68 § 1 O.p. oraz przedłużenie trzyletniego terminu prawa do wydania i doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego do pięciu lat a to z uwagi na fakt, iż wystąpiła przesłanka z art. 68 § 2 pkt 1 O.p. (informacja w sprawie podatku od nieruchomości została złożona po upływie ustawowego terminu do jej złożenia). Stanowisko to podzielił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1011/21.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2. ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż utrzymanie dróg publicznych lub eksploatacja autostrad płatnych. Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków prowadzoną przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta K. do końca 2021 r. (zawiadomienie o zmianach w ewidencji gruntów i budynków z 7 grudnia 2021 r.) działka nr [...] stanowiła klasoużytek "Bi", nr [...] stanowiła klasoużytek "Bi", nr [...] stanowiła klasoużytek "Bi" i "Ba" oraz nr [...] stanowiła klasoużytek "Bi". Ponadto z wydruków z ewidencji gruntów i budynków historii tych działek i użytków nie wynika, aby kiedykolwiek przedmiotowe działki były oznaczone jako drogi symbolem "dr". Stanowisko to podzielił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1011/21.
Odnosząc się do zarzutu, jakoby zaskarżona decyzja nie uwzględniała rzeczywistego sposobu korzystania z gruntów organ odwoławczy zauważył, że do końca 2021 r. (zawiadomienie o zmianach w ewidencji gruntów i budynków z 7 grudnia 2021 r.) działka nr [...], k.m. 1 stanowiła klasoużytek "Bi", nr [...] km 2 stanowiła klasoużytek "Bi", nr [...] k.m. 1 stanowiła klasoużytek "Bi", nr [...] k.m. 1 stanowiła klasoużytek "Bi", nr [...] km 1 stanowiła klasoużytek "Bi", nr [...], k.m. 1 stanowi klasoużytek "PsIV" oraz "RIVb", nr [...], k.m. 1 stanowiła klasoużytek "Bi" oraz "RIVb", nr [...], k.m. 1 stanowi klasoużytek "PsIV", nr [...], k.m. 1 stanowiła klasoużytek "Bi", nr [...], k.m. 1 stanowiła klasoużytek "Bi", nr [...], k.m. 1 stanowiła klasoużytek "Bi" oraz "Ba", nr [...], k.m. 1 stanowiła klasoużytek "Bi" oraz nr [...] k.m. 1 stanowiła klasoużytek "Bi". Z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż tylko działka nr [...], k.m. 1 stanowi klasoużytek "RIVb" i "PsIV" oraz działka nr [...], k.m. 1 stanowi klasoużytek "PsIV", co zostało uwzględnione w decyzji (nakazie płatniczym). Jednocześnie z wydruków historii działek i użytków z ewidencji gruntów i budynków nie wynika, aby przedmiotowe działki kiedykolwiek były zaklasyfikowane jako nieużytki symbolem "N" oraz, żeby dokonywano zmiany klasoużytków na tych działkach od 2018 r. do końca 2021 r. Ponadto przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie przewidują instytucji "przywrócenia" wpisów. W przypadku stwierdzenia niezgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków ze stanem faktycznym, tak jak w tym przypadku, podatnik powinien zgłosić zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków oraz do wniosku powinien dołączyć dokumenty geodezyjne, udostępnić dokumentację budowy lub dokumentację powykonawczą lub udzielić informacji o sposobie użytkowania budynków. Nadmienić należy, iż zmiany w ewidencji gruntów i budynków wywołują skutek dopiero od momentu ich zarejestrowania, tj. wywołują skutek na przyszłość, a nie skutek z mocą wsteczną, bowiem dokonanie zmiany jest nowym wpisem w ewidencji, a nie przywróceniem poprzedniego wpisu, gdyż ewidencja gruntów i budynków ma wyłącznie charakter rejestrowy obrazujący stan faktyczno-prawny ustalony w innych trybach i przez inne organy. Ponadto, jak wynika z ewidencji gruntów i budynków i historii działek, działki, których właścicielem jest podatnik, nigdy nie były zaklasyfikowane jako nieużytki symbolem "N".
Zdaniem organu odwoławczego, mając na uwadze fakt, że zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków nastąpiła na podstawie zawiadomienia z 7 grudnia 2021 r. organ pierwszej instancji w decyzji za rok 2017 prawidłowo dokonał klasyfikacji przedmiotowych działek, zgodnie z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja (nakaz płatniczy) wydana została w sposób prawidłowy a ustalony w niej wymiar podatku zgodny jest ze stanem faktycznym i prawnym. Wydając decyzję organ pierwszej instancji uwzględnił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1011/21, jak również wskazania organu odwoławczego zawarte w decyzji z 5 sierpnia 2022 r. nr SKO.F/41.4/216/2022/6011. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia podniesionych przez podatnika zarzutów oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję organu odwoławczego. Zaskarżonej decyzji zarzucił, iż:
- otrzymał ją po upływie 5 lat od chwili powstania zobowiązania podatkowego z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017,
- wydano ją na podstawie wybiórczo ustalonych faktów, pomijając podnoszone przeze niego fakty mające istotne znaczenie dla sprawy,
- oparto ją na niewłaściwych dla sprawy faktach,
- błędnie wskazano przedmiot opodatkowania jako "nieruchomość przy ulicy [...]",
- nie wyłączono z opodatkowania części działki [...] stanowiącej ulicę gminną.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że do 2013 r. opłacał należny podatek z prowadzonego przez niego wraz z małżonką gospodarstwa rolnego. Wysokość tego podatku ustalona była przez organ pierwszej instancji na podstawie informacji o posiadanych gruntach i nieruchomościach. W dniu 17 grudnia 2013 r. jego małżonka przeniosła na niego własność jej działek wchodzących w skład prowadzonego przez nich gospodarstwa. O fakcie tym poinformował organ pierwszej instancji składając w dniu 20 grudnia 2013 r. stosowne informacje na formularzach IR oraz IN. Oczekując na decyzję w sprawie wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. wpłacił wyprzedzająco do kasy miasta 5.000 zł, które zostały mu zwrócone z informacją, że decyzja w sprawie wymiaru podatku zostanie wydana w późniejszym terminie z uwagi na skomplikowany stan faktyczny i prawny sprawy. Zatem wydając zaskarżoną decyzję pominięto istotny fakt złożenia przez niego w dniu 20 grudnia 2013 r. stosownych informacji o gruntach i nieruchomościach.
Zdaniem skarżącego wezwanie go 28 sierpnia 2020 r. do złożenia nowej informacji o posiadanych gruntach i powoływanie się na ten fakt w sprawie o podatek za 2017 r. jest formą nadużycia prawa mającą uzasadniać wydłużenie do 5 lat terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Skarżący podkreślił, że wobec wielokrotnie podnoszonych przez niego zarzutów, że grunty i budynki gospodarcze wchodzące w skład prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego są w ewidencji gruntów błędnie wykazywane jako " Ba" i "Bi", dopiero w grudniu 2021 r. ich klasyfikacja została urealniona i wykazywana jest obecnie jako "Br". Przełożyło się to na zmianę wysokości łącznego rocznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości, która aktualnie jest niższa od nałożonej za 2018 r. o ponad 17.000 zł.
Skarżący wskazał także, że część działki [...] stanowi ulicę [...] i jest wykazana w uchwale rady miasta jako droga gminna. Jako taka winna z inicjatywy prezydenta zostać wydzielona i przejęta z mocy prawa na własność miasta. Tym samym nie powinien być obciążany w tej części podatkiem od nieruchomości. Potwierdza to fakt, że w 2022 r. prezydent miasta zlecił wydzielenie z w.w działki jej część stanowiącą ulicę.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest kwestia prawidłowości ustalenia skarżącemu wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), dalej: P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to wyjątek w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania.
Przechodząc do zarzutów skargi Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do podniesionego zarzutu przedawnienia. Skarżący bowiem podniósł, że zaskarżaną decyzję organu odwoławczego otrzymał po upływie 5 lat od chwili powstania zobowiązania podatkowego z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. i w tym upatruje przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Skarżący jest osobą fizyczną. Tym samym, zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstaje w jego przypadku z mocy decyzji ustalającej to zobowiązanie, a podatnik zobowiązany jest jedynie do złożenia informacji o gruntach i obiektach budowlanych, o której mowa w art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 70), dalej: u.p.o.l. Decyzja ta jest aktem konstytutywnym. Tworzy ona stosunek prawny zobowiązania podatkowego określając wierzyciela i dłużnika, przedmiot oraz treść tego stosunku (por. R. Mastalski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 240).
Wydanie decyzji ustalającej ograniczone jest terminem przedawnienia wymiaru podatku. Po upływie tego terminu organ traci prawo do ustalenia zobowiązania podatkowego. Obowiązek podatkowy nie przekształci się wówczas w zobowiązanie podatkowe (por. J.Zubrzycki, (w:) B. Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J.Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 414). Terminy przedawnienia prawa do wymiaru podatku od nieruchomości określone zostały w art. 68 § 1 i § 2 O.p.
Termin ten co do zasady wynosi 3 lata od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przed upływem tego terminu musi być doręczona decyzja ustalająca to zobowiązanie (art. 68 § 1 O.p.).
W przypadku, gdy podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym przepisami lub gdy w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie nie zostanie doręczona przed upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 1 O.p.). Zgodnie z art. 3 pkt 5 O.p. deklaracją w rozumieniu przepisów tej ustawy są również informacje.
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się co do zasady z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 O.p.). Skoro przedawnia się zobowiązanie, które ma określony termin płatności, to stwierdzić należy, iż termin przedawnienia może dotyczyć wyłącznie zobowiązania istniejącego. W przypadku zobowiązań powstających w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 2 O.p., bieg terminu przedawnienia zobowiązania nie może się zatem rozpocząć przed doręczeniem decyzji ustalającej to zobowiązanie.
Nie miał natomiast znaczenia dla stwierdzenia przedawnienia prawa do wymiaru, termin doręczenia decyzji organu odwoławczego. W piśmiennictwie (por. L.Etel (w:) R. Dowgier, L. Etel, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K.Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2017, s. 583) i w judykaturze (por. wyrok Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1983 r., sygn. akt III ARN 8/83, OSPIKA z 1984 r. Nr 4, poz. 86; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 19 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1705/08; z 22 września 2006 r., I FSK 925/05 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) za ugruntowany należy uznać pogląd, że obowiązek podatkowy przekształca się w zobowiązanie podatkowe w dacie doręczenia podatnikowi decyzji organu pierwszej instancji. Termin przedawnienia prawa do wymiaru podatku nie ogranicza zatem możliwości rozpoznania odwołania, a nawet wydania decyzji reformatoryjnej.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 109/16, zobowiązanie podatkowe kreuje zatem w takim przypadku decyzja organu podatkowego pierwszej instancji. Jej dalszy byt prawny wpływa na istnienie wynikającego z niej zobowiązania, ale nie każde rozstrzygnięcie odwoławcze, wydane po upływie terminu zastrzeżonego w przepisie art. 68 § 1 O.p., powoduje jego wygaśnięcie. Taki skutek wywołać może np. decyzja uchylająca zaskarżony akt i przekazująca sprawę do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji, bowiem uznaje zaskarżony akt za wadliwy w takim stopniu, że zasługiwał on na całkowite wyeliminowanie z obrotu, co unicestwia ustalone nim zobowiązanie podatkowe. Natomiast decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji (art. 233 1 pkt 1 O.p.), jak też decyzja "zmieniająca" tj. uchylająca decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części i w tym zakresie orzekająca co do istoty sprawy (art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p.), nie prowadzą do powstania nowego zobowiązania podatkowego. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, organ odwoławczy aprobuje bowiem całokształt dokonanych ustaleń, w tym zasadność ustalonego zobowiązania.
Co istotne 3-letni termin dla dokonania wymiaru podatku ustanowiony w art. 68 § 1 O.p. znajduje zastosowanie wówczas, gdy podatnik złoży pełną informację podatkową pozwalającą na prawidłowe opodatkowanie. Nie chodzi tutaj zatem o złożenie jakiejkolwiek informacji podatkowej dotyczącej opodatkowanych nieruchomości, lecz informacji pełnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ogólny 3-letni termin na wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, przewidziany w art. 68 § 1 O.p. dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy pomiędzy podatnikiem i organem podatkowym nie ma sporu co do okoliczności objętych informacją o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Informacja ta powinna zawierać wszystkie te dane co do budynków, gruntów i statusu podatnika, które w całości, bez potrzeby jakichkolwiek dodatkowych ustaleń i wyjaśnień, mogą stanowić podstawę wydania decyzji z art. 21 § 1 pkt 2 O.p. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 864/15).
Podatnik powinien zatem wykazać w stosownej informacji takie dane, które umożliwią organowi podatkowemu wydanie prawidłowej decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości. Nie czyniąc tego, uniemożliwia wydanie prawidłowej decyzji. Okoliczność, iż organ podatkowy może zweryfikować dane wykazane przez podatnika w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych nie zwalnia podatnika z obowiązku prawidłowego wypełnienia tej informacji. To właśnie konieczność weryfikacji błędnie wypełnionych deklaracji stanowi argument za przedłużeniem terminu przedawnienia do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe na podstawie art. 68 § 2 pkt 2 O.p.
Uznanie, że podatnik w informacji ma wykazać nieruchomości obojętnie w jakiej ich kategorii, czy powierzchni prowadziłoby do uprzywilejowania podatników błędnie wypełniających deklaracje od tych, którzy prawidłowo wywiązują się ze swoich obowiązków.
Zatem zarzut skarżącego, co do przedawnienia łącznego zobowiązania podatkowego na 2017 r. okazał się niezasadny. Organ prawidłowo uznał, iż przewidziany w art. 68 § 1 O.p. 3-letni termin do wydania konstytutywnej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, dotyczy wyłącznie sytuacji, w której brak jest sporu pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym co do okoliczności objętych tą deklaracją, a zarazem przez deklarację rozumie się także informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy. Natomiast skarżący dopiero w dniu 15 września 2020 r. złożył w organie podatkowym oświadczenie, z którego wynika, że od dnia 1 stycznia 2015 r. działalność gospodarcza była prowadzona na powierzchni 315 m2 tj. 50 m2 (wysokość poniżej 2,20 m) i 265 m2 (wysokość ponad 2,20 m). Zatem należy uznać, iż decyzja ustalająca sporne zobowiązanie podatkowe została wydana przed upływem terminu przedawnienia prawa do doręczenia decyzji ustalającej to zobowiązanie podatkowe. Termin ten bowiem, z uwagi na omówione powyżej uchybienia skarżącego uległ wydłużeniu do lat pięciu, stosownie do treści art. 68 § 2 O.p.
Stanowisko to podzielił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1011/21.
Przechodząc do dalszej kontroli zaskarżonej decyzji należy się odwołać do treści przepisów, w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.
I tak stosownie do treści art. 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 333 z późn. zm.), dalej: u.o.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Według art. 6c ust. 1 u.o.p.r. osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym).
Jednocześnie jak stanowi art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l. pod pojęciem użytków rolnych rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast art. 2 ust. 1 u.p.o.l. stanowi, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty:
2) budynki lub ich części:
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Stosowanie do postanowień art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 (art. 6 ust. 6 u.p.o.l.).
Od podatku od nieruchomości zwolnione są budynki gospodarcze lub ich części:
- służące działalności leśnej lub rybackiej,
- położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej,
- zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej (art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l.).
W tym miejscu wskazać należy na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990), dalej: p.g.i.k., zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości był niejednokrotnie oceniany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Powszechnie przyjmowany jest pogląd w świetle którego, stosownie do cytowanej regulacji, podstawę wymiaru podatków (od nieruchomości, rolnego, leśnego) stanowią zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie może zatem samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Jedynie wyjątkowo organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów. Reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji.
Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013r., sygn. akt II FPS 2/13; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1930/12). Należy w pełni zaaprobować powyższe wywody.
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Ordynacja podatkowa wprowadza jednak możliwość podważenia zapisów ujętych w ewidencji. Zgodnie bowiem z art. 194 § 3 O.p. możliwe jest przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Innymi słowy zakwestionowanie prawidłowości wpisu wymaga co do zasady uruchomienia stosownego postępowania. Chcąc bowiem podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, to zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowanie, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 2043/11).
Podkreślić należy, iż w myśl § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Jak wynika więc z art. 21 ust. 1 p.g.i.k. w zw. z powyższymi przepisami rozporządzenia datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych (R. Dowgier w glosie do wyroku z 4 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1190/09, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2010 r., nr 5, s.5-6).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż jak wynika z akt sprawy skarżący w 2017 r. był właścicielem nieruchomości objętej księgami wieczystymi o numerach: [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...]), nr [...] (działka nr [...]), nr [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...]), nr [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]), [...] (działki nr [...], [...], [...], [...]) oraz [...] (działka nr [...]). Zgodnie z zawiadomieniem o zmianie w ewidencji gruntów i budynków z 13 czerwca 2014 r. nastąpiła zmiana klasyfikacji gruntów, tj. działki nr [...], k.m.2 z klasoużytku "dr" na klasoużytek "RIVb".
Sąd stwierdza, iż dokonana przez organ klasyfikacja powyżej wymienionych gruntów przeprowadzona została zgodnie z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy zasadnie, jako podstawę wymiaru podatku (od nieruchomości, rolnego), przyjął zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków.
W orzecznictwie sądów administracyjnych szeroko jest akceptowany pogląd o wiążącym charakterze ewidencji gruntów i budynków. Dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Co prawda, od zasady tej istnieją wyjątki - wskazane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 - jednakże okoliczności takie w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.
Co istotne nie jest możliwe dokonanie zmian w ewidencji z datą wsteczną, jeżeli zmiany w ewidencji następują to mają one skutek ex nunc tj. na przyszłość, a nie ex tunc, tj. z mocą wsteczną. Dlatego też zmiana w ewidencji gruntów, która nastąpiła w grudniu 2021 r. nie może działać wstecz.
Co do wyłączenia z opodatkowania części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną trzeba wskazać, że kwestie te przesądził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1011/21. Zgodnie z art. 153 § 1 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Jak wskazał zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1011/21 w aktach sprawy znajduje się kserokopia pisma Wydziału Gospodarki Mieniem Urzędu Miasta K. z 28 maja 2021 r. nr [...] skierowanego do skarżącego, z którego wynika, że część działki nr [...] zajęta została na pas drogi. Jednak dalsza treść pisma wskazuje, że właścicielem działki pozostaje skarżący, dlatego konieczne jest w tym względzie uregulowanie stanu własnościowego poprzez m. in. podział działki. Skarżący nadal pozostaje uwidoczniony zarówno w księdze wieczystej nr [...] jak i w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel działki nr [...].
Dalej Sąd ten wywiódł, iż zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm.), dalej: ustawa o drogach publicznych, drogi publiczne ze względu na funkcję w sieci drogowej dzielą się na drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe oraz drogi gminne. Stosownie do postanowień art. 2a ust. 1 powyższej ustawy, drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność samorządu województwa, powiatu lub gminy (art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Tym samym część działki nr [...] na której znajduje się droga nie może mieć statusu drogi publicznej, gdyż stanowi własność skarżącego, nie wypełniając definicji drogi publicznej zawartej w art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych. W konsekwencji organ prawidłowo nie zastosował do omawianej części działki wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. Sąd stwierdził, że z uwagi na zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków, organ podatkowy dokonał prawidłowej klasyfikacji funkcji działki nr [...].
Organy podatkowe obu instancji zastosowały się do oceny prawnej wskazanej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2 grudnia 2021 r., sygn. I SA/GI 1011/21.
Natomiast odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż błędnie wskazano ul. [...] – nie miało to znaczenia dla przedmiotu opodatkowania, gdyż opodatkowano konkretne nieruchomości skarżącego o prawidłowych numerach działek i numerach ksiąg wieczystych, a w nakazie płatniczym wskazano prawidłowy adres skarżącego.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI