I SA/GL 356/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-02-15
NSApodatkoweWysokawsa
VATsprzedaż krajowawewnątrzwspólnotowa dostawa towarównieopodatkowany obrótfikcyjne transakcjeskarżony organpostępowanie podatkowekontrola skarbowaprzedawnieniekasa fiskalna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki jawnej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymującą w mocy decyzję określającą zobowiązanie w VAT za 2011 rok z powodu nieopodatkowania krajowej sprzedaży sprzętu RTV i pozorowania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów.

Spółka jawna zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego określającą wysokie zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 roku. Zarzuty dotyczyły m.in. nieopodatkowania krajowej sprzedaży sprzętu RTV poprzez sklep internetowy oraz pozorowania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów (WDT). Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając ustalenia organów podatkowych co do nierzetelności ksiąg, ukrywania obrotu i fikcyjności transakcji zagranicznych, a także potwierdzając prawidłowość zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki jawnej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego określającą spółce zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 roku. Organy podatkowe ustaliły, że spółka zaniżyła krajową sprzedaż sprzętu RTV realizowaną przez sklep internetowy oraz zawyżyła wartość wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów (WDT), pozorując transakcje z zagranicznymi kontrahentami. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym dowolną ocenę materiału dowodowego i brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe. Potwierdzono, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych został skutecznie zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. Sąd podzielił stanowisko organów, że zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, dane z rachunku bankowego wspólnika spółki oraz informacje od firmy kurierskiej, jednoznacznie wskazywał na nieopodatkowanie krajowej sprzedaży oraz fikcyjność transakcji WDT. Ustalono, że zagraniczne podmioty (firma I. na Słowacji i spółka B. Ltd we Francji) zostały założone na polecenie wspólnika spółki skarżącej w celu pozorowania transakcji i uniknięcia opodatkowania. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania, uznając ocenę dowodów przez organ za logiczną i zgodną z zasadami doświadczenia życiowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd podzielił ustalenia organów podatkowych, że spółka zaniżyła krajową sprzedaż i zawyżyła WDT, co skutkowało prawidłowym określeniem zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dane finansowe, jednoznacznie wskazywał na nieopodatkowanie krajowej sprzedaży oraz fikcyjność transakcji WDT, a także na świadomość spółki co do nieprawidłowości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dotyczy opodatkowania odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

u.p.t.u. art. 42 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa warunki stosowania stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

u.p.t.u. art. 103 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Obowiązek obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne.

Ordynacja podatkowa art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ordynacja podatkowa art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 106 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Obowiązek wystawienia faktury stwierdzającej sprzedaż.

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy materialnej.

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierzetelność ksiąg podatkowych spółki. Nieopodatkowanie krajowej sprzedaży sprzętu RTV. Pozorowanie wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów (WDT). Świadomość spółki co do nieprawidłowości transakcji. Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dowolna ocena materiału dowodowego. Zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Twierdzenie o braku wiedzy spółki o udziale kontrahentów w oszukańczych transakcjach. Twierdzenie o nieprawidłowościach w dokumentacji dowodowej (rozbieżności w protokołach oględzin).

Godne uwagi sformułowania

obroty sklepu internetowego prowadzonego przez stronę nie zostały opodatkowane towary zostały zbyte w kraju, co spowodowało zawyżenie wartości WDT podatnik miał pełną świadomość, że zadeklarowane transakcje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów służyły popełnieniu oszustwa podatkowego firmy zagraniczne były zakładane na prośbę H. J. wyłącznie po to aby wykazać fikcyjne wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów w rzeczywistości sprzedanych w Polsce ocena dowodów przez organ staje się dowolną dopiero wtedy, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów, w tym w kontekście przyjętej kwalifikacji prawnej zdarzenia nie jest wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez organy podatkowe

Skład orzekający

Beata Machcińska

przewodniczący

Agata Ćwik-Bury

członek

Piotr Pyszny

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad oceny materiału dowodowego w sprawach VAT, interpretacja przepisów o przedawnieniu zobowiązań podatkowych w kontekście postępowań karnych skarbowych, analiza fikcyjnych transakcji WDT i ukrywania krajowej sprzedaży."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące specyfiki transakcji i dowodów mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy złożonego oszustwa podatkowego na dużą skalę, obejmującego ukrywanie obrotu i fikcyjne transakcje międzynarodowe, co jest zawsze interesujące z perspektywy analizy mechanizmów przestępczych i działań organów ścigania oraz sądów.

Jak spółka próbowała ukryć miliony złotych VAT-u przez fikcyjne transakcje zagraniczne – wyrok sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 356/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-02-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Piotr Pyszny /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 5,  art. 42 ust. 1, art. 103 ust. 1, art. 106
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Protokolant specjalista Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2023 r. sprawy ze skargi [...] H. J. M. C. Spółka jawna w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 17 grudnia 2021 r. nr 2401-IOV2.4103.257.2021/AK 2401-IOV2_.4103.177.2019/AK UNP: 2401-21-272553 w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2011 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 17 grudnia 2021 r. 2021 r., Nr 2401-IOV2.4103.257.2021/AK, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ, DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej jako organ I instancji) z 21 października 2019 r. w przedmiocie określenia spółce [...] H. J., M. C. sp.j. (dalej jako spółka, strona, skarżąca, podatniczka), zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za:
- za styczeń 2011r. - zobowiązanie podatkowe w kwocie 28.040 zł,
- za luty 2011 r. -zobowiązanie podatkowe w kwocie 22.796 zł,
- za marzec 2011 r. - zobowiązanie podatkowe w kwocie 32.021 zł,
- za kwiecień 2011 r. - zobowiązanie podatkowe w kwocie 47.455 zł,
- za maj 2011 r. - zobowiązanie podatkowe w kwocie 20.794 zł,
- za czerwiec 2011 r. - zobowiązanie podatkowe w kwocie 15.715 zł,
- za lipiec 2011 r. - zobowiązanie podatkowe w kwocie 60.086 zł,
- za sierpień 2011 r. - zobowiązanie podatkowe w kwocie 134.944 zł,
- za wrzesień 2011 r. - zobowiązanie podatkowe w kwocie 116.365 zł,
- za październik 2011 r. - zobowiązanie podatkowe w kwocie 86.523 zł,
- za listopad 2011 r. - zobowiązanie podatkowe w kwocie 120.453 zł,
- za grudzień 2011 r. - zobowiązanie podatkowe w kwocie 183.944 zł.
Pierwotnie, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. 30 czerwca 2016r. wydał decyzję określającą zobowiązania podatkowe za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2011r. Decyzja ta pod wniesieniu odwołania przez stronę została uchylona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 24 października 2016 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że wobec przedłożenia niewystarczających dowodów na okoliczność sprzedaży sprzętu RTV na rzecz wskazanego kręgu odbiorców krajowych, zaskarżona decyzja nie mogła się ostać.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy uzupełniono materiał dowodowy o dokumenty dotyczące wartości sprzedaży krajowej. Badaniem objęto zestawienia transakcji wykonanych przez przewoźnika D. (dalej również jako D., firma kurierska) na rzecz spółki w porównaniu z protokołem oględzin konta bankowego M. C., wspólnika tej spółki. Konfrontacja kwot pobrań, świadczonych przez kurierów w porównaniu z zeznaniami klientów spółki oraz dokumentacją księgową prowadziły do jednoznacznego wniosku, że obroty sklepu internetowego prowadzonego przez stronę nie zostały opodatkowane. Materiał dowodowy zebrany w toku postępowania kontrolnego oraz śledztwa prowadzonego pierwotnie przez Prokuraturę Okręgową w K., następnie przejętego przez Prokuraturę Apelacyjną w K., Prokuraturę Krajową w K., Prokuraturę Regionalną w K. pod sygn. akt nr [...] - włączono do niniejszego postępowania za zgodą prokuratora prowadzącego śledztwo.
Organ I instancji ustalił, że strona w rozliczeniu podatku od towarów i usług za wskazane wyżej miesiące zaniżyła dostawę towarów na terytorium kraju, opodatkowaną stawką VAT 23% poprzez nieewidencjonowanie w rozliczeniu sprzedaży realizowanej za pośrednictwem domeny internetowej [...] (dostawa sprzętu RTV).
Nadto wykazywała wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (tzw. WDT) do B. Ltd we Francji oraz I. na Słowacji, podczas gdy towary zostały zbyte w kraju, co spowodowało zawyżenie wartości WDT w rozliczeniu za styczeń, marzec - listopad 2011 r.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 – dalej jako Ordynacja podatkowa lub OP), poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, tj. z uwagi na ustalenie przez organ podatkowy pierwszej instancji, wpływów na rachunek bankowy M. C. w postaci tabeli, bez podania, które z dowodów w postępowaniu stanowiły podstawę jej sporządzenia, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to z uwagi na rozbieżności wynikające z tych dokumentów;
- art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, tj. z uwagi na ustalenie przez organ podatkowy pierwszej instancji, kwoty pobrań dokonanych przez kurierów D. na podstawie protokołu oględzin z dnia 20 kwietnia 2015 r., włączonego do postępowania postanowieniem z dnia 4 października 2019r., a jednocześnie odmówienie mocy dowodowej innym zestawieniom wynikającym z oględzin płyt CD z 16 czerwca 2015 r. i 8 września 2015 r., będących podstawą do poczynienia ustaleń przy pierwszym rozpoznaniu sprawy, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia motywu takiego rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to z uwagi na rozbieżności wynikające z tych dokumentów;
- art. 121 § 1 oraz art. 122 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez dowolną ocenę wyjaśnień A. T. i T. P. w zakresie w jakim treść tych wyjaśnień stanowi jedynie przyjętą przez nich linię obrony wtoku postępowania karnego, a nie odpowiada rzeczywistym wydarzeniom.
Organ odwoławczy nie uznał tych zarzutów za zasadne.
W pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego wskazując, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej z uwagi na wszczęcie w dniu 13 grudnia 2012 r. postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, związane z niewykonaniem zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za 2011 r. i 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. pismem z dnia 30 listopada 2016 r. poinformował stronę, że w związku z wystąpieniem okoliczności określonych w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, z dniem 13 grudnia 2012 r. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług m.in. za okres od stycznia 2012 r. do marca 2012 r. uległ zawieszeniu. Wobec powyższego nie uległo przedawnieniu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za ww. okresy.
Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2021 r. Sygn. akt V K 134/18 Sąd Okręgowy w K. [...] Wydział Karny, po rozpoznaniu sprawy m.in.: M. C. i H. J. oskarżonych m.in. o to, że w okresie od 30 grudnia 2010 r. do września 2012 r. w B. działając wspólnie, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu tego samego zamiaru, w imieniu spółki [...] H. J., M. C. Spółka jawna, składając organowi podatkowemu - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B. deklaracje podatkowe VAT-7 i VAT-UE za miesiące od stycznia 2011 r. do sierpnia 2012 r. podali dane niezgodne ze stanem rzeczywistym i zataili rzeczywisty stan rzeczy, przez co wprowadzili w błąd pracowników Urzędu Skarbowego w B., co do faktycznie zaistniałych transakcji zakupu i sprzedaży towarów i usług oraz dostaw towarów w obrocie wewnątrzwspólnotowym przez spółkę [...], w ten sposób, iż wspólnie i w porozumieniu wystawili na rzecz podmiotów z innych krajów UE poświadczające nieprawdę faktury VAT z tytułu sprzedaży towarów w obrocie wewnątrzwspólnotowym, pozorując transakcje w obrocie wewnątrzwspólnotowym, podczas gdy w rzeczywistości towar sprzedali odbiorcom krajowym w ramach sprzedaży internetowej poprzez stronę: [...], której to sprzedaży nie zaewidencjonowali i nie ujawnili w deklaracjach VAT-7, przyjmując z tego tytułu zapłatę bezpośrednio od nabywcy towaru na rachunek bankowy o numerze: [...] prowadzony na rzecz M. C., nieujawniony w Urzędzie Skarbowym w B. bądź od kuriera dostarczającego towar za pobraniem, w kwocie łącznej brutto co najmniej 3.483.466,18 zł, których to transakcji sprzedaży nie uwzględnili w dokumentacji księgowej i deklaracjach VAT-7, a w odniesieniu do których wystawili faktury VAT ze stawką podatku VAT 23 %, których nie ujęli w rejestrach sprzedaży i deklaracjach VAT-7. W okresie od 14 marca 2011 r. do 28 lipca 2012 r. wystawił co najmniej 722 faktur VAT z 23% stawką podatku z tytułu sprzedaży sprzętu RTV dla nabywców regulujących zapłatę bezpośrednio na rachunek bankowy nr [...]. W okresie od 30 grudnia 2010 r. do 3 sierpnia 2012 r. wystawił co najmniej 394 faktur VAT z tytułu sprzedaży sprzętu RTV i innych artykułów dla klientów regulujących zapłatę kurierowi za pobraniem. W ten sposób zawyżyli wartość deklarowanych wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów na łączną kwotę co najmniej 1.566.756,17 zł oraz zaniżyli wartość sprzedaży krajowej towarów na łączną kwotę brutto 3.483.466,18 zł i narazili podatek od towarów i usług na uszczuplenie w kwocie co najmniej 651.379,85 zł na szkodę Skarbu Państwa tj. o przestępstwo określone w art. tj. o przestępstwo określone w art. 56 § 1 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. i art. 76 § 1 k.k.s., i art. 37 § 1 pkt 1,2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. przy zast. art. 6 § 2 k.k.s. Ponadto, w okresie od 4 stycznia 2011 r. do 19 grudnia 2012 r., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu- M. C. jako właściciel rachunków bankowych, do korzystania z których uprawniony był również H. J. - a to m.in. rachunku nr [...] przyjęli od klientów sklepu internetowego firmy [...] sp.j. - [...] - na prywatny rachunek bankowy M. C. nr [...] jako zapłatę za faktury VAT wystawione w związku ze sprzedażą sprzętu elektronicznego środki pieniężne w łącznej kwocie 8.227.706,63 zł, w tym w kwocie co najmniej 651.379,85 zł tytułem podatku od towarów i usług, którego to podatku nie ujawnili przed właściwym Urzędem Skarbowym - uchylając się od opodatkowania i narażając ww. podatek na uszczuplenie. Podjęli czynności, które mogły udaremnić lub co najmniej znacznie utrudnić stwierdzenie przestępnego pochodzenia środków finansowych w kwocie co najmniej 651.379,85 zł stanowiącej uszczuplenie podatkowe wobec Skarbu Państwa z tytułu nie zaewidencjonowanych w księgowości spółki [...] sp. j. co najmniej 1.116 faktur VAT, nieujawnionych w deklaracjach podatkowych VAT-7, osiągając przy tym znaczną korzyść majątkową, tj. o czyn z art. 299 § 1 i 6 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
- uznał M. C. i H. J. za winnych zarzucanych im czynów i wymierzył im kary opisane na str. 604-606 ww. wyroku.
Przedstawiając okoliczności transakcji organ wyjaśnił, że ustaleń dokonał w oparciu o w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania kontrolnego, w tym dokumentacji udostępnionej przez Prokuraturę Regionalną w K. (poprzednio: Prokuraturę Apelacyjną w K.) w ramach śledztwa o sygn. akt [...] (poprzednio: [...]), m.in. na podstawie informacji pozyskanych od przewoźnika firmę D., informacji przekazanych przez I1. S.A., zeznań złożonych przez klientów sklepu.
Z przeprowadzonych dowodów wynika, że spółka w 2011 r. prowadziła działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży wysyłkowej różnego rodzaju asortymentu towarów, tj. telewizorów, okularów 3D, pozostałych akcesoriów za pośrednictwem sklepu internetowego, których to transakcji nie ujmowała w rozliczeniu z tytułu podatku od towarów i usług. Sprzedaży dokonywano głównie na rzecz krajowych osób fizycznych, towar dostarczała firma kurierska D.. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej spółka sporadycznie ewidencjonowała sprzedaż wynikającą z wystawionych faktur VAT. Sprzedając towary za pośrednictwem sklepu internetowego spółka wystawiała faktury VAT, których nie ewidencjonowała w rejestrach sprzedaży i nie ujmowała w deklaracjach VAT-7. Faktury zostały ujawnione przez klientów sklepu internetowego podczas przesłuchań w charakterze świadków, w ramach śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w K. pod sygn. akt AP [...]. Na okazanych fakturach widniały dane sprzedawcy – spółki oraz pieczątka sklepu internetowego.
Nigdy nie deklarowała obrotu przy użyciu kasy fiskalnej.
Odnośnie płatności za dostarczony towar organ ustalił, że zapłaty za towar zakupiony w sklepie internetowym klienci dokonywali na konto bankowe M. C., do którego upoważnienie posiadał H. J., prowadzone w I1.. Konto to nigdy nie zostało zgłoszone we właściwym organie podatkowym jako konto bankowe używane w prowadzonej działalności gospodarczej.
Na to konto wpłat dokonywała również D. – firma kurierska, która transportowała towar do klientów sklepu, w tym również kupiony "za pobraniem". Umowa z tą firmą zawarta została 2 lipca 2009 r., przez wspólników i przedstawiciela firmy kurierskiej. W umowie wskazano pierwotnie inny rachunek do wpłat, lecz później został on zmieniony na rachunek M. C.. Kwoty wpływające na ww. konto stanowiły obrót sklepu internetowego, nigdy nie opodatkowany.
Analiza materiału dowodowego wskazywała, że kwoty pobrań dokonanych przez kurierów D. od klientów spółki podczas dostaw towarów handlowych w okresie od 3 stycznia 2011 r. do 30 grudnia 2011 r. były tożsame z wykazami kwot pobrań przedłożonymi przez D. (protokół oględzin płyty D. z dnia 20 kwietnia 2015 r. wraz z załącznikiem numer 1 stanowiącym wydruk zrzutu ekranowego zawartości płyty CD przesłanej przez D. do Prokuratury Apelacyjnej w K.). Łączna kwota pobrań za ten okres, przelana z rachunku firmy kurierskiej wynosiła 1.905.194,46 zł. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji odmówił wiarygodności załącznikom nr 3 i nr 4 do protokołów oględzin płyty CD D. z 16 czerwca 2015 r. oraz 8 września 2015 r. - w związku z rozbieżnościami wynikającymi pomiędzy danymi w nich zawartymi. Załączniki te nie stanowiły dokumentów źródłowych, lecz jedynie wydruki uzyskanych w wyniku przetworzenia przez dokonującego oględzin zestawień danych z CD - na skutek ich odpowiedniego posortowania według określonych kryteriów - wskazanych w protokołach rodzajów kolumn i wierszy.
Biorąc pod uwagę przedstawiony powyżej stan faktyczny, organ pierwszej instancji uznał, że [...] winna uwzględnić w rozliczeniu z tytułu podatku od towarów i usług od stycznia 2011 r. do grudnia 2011 r. kwoty z tytułu sprzedaży sprzętu RTV za pośrednictwem sklepu internetowego wynikające z wpływów na rachunek bankowy prowadzony w I1. S.A.
W prawnej ocenie ustalonego stanu faktycznego organ wskazał, że podstawę opodatkowania, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi obrót, którym jest co do zasady kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Podstawę opodatkowania, stosownie do art. 29 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, upustów, uznanych reklamacji i skont), o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych kwot dotacji subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze z zastrzeżeniem ust.4a i 4b. Natomiast w myśl art. 103 ust. 1 ww. ustawy podatnicy oraz podmioty wymienione w art. 108 są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego (...).
Organ zakwestionował też wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, jakiej spółka miała dokonać w 2011 r. na rzecz B. Ltd oraz I..
W ocenie organu ww. transakcje zadeklarowane przez spółkę jako wewnątrzwspólnotową dostawa towarów z preferencyjną stawką VAT 0% nie odzwierciedlały faktycznie przeprowadzonych transakcji pomiędzy kontrahentami w nich wskazanymi lecz służyły zatajeniu sprzedaży krajowej. Faktyczna sprzedaż towarów miała miejsce w Polsce, co wynika z zebranego materiału dowodowego, m.in. z zeznań A. T., założyciela słowackiej firmy I. oraz T. P. założyciela francuskiej firmy B. Ltd (opisanymi poniżej) oraz ustaleń poczynionych wobec kontrahentów (klientów) krajowych.
Ustalono bowiem, że wymienione podmioty I. i B. Ltd, służyły wyłącznie jako podmioty, którym spółka wystawiała faktury nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zagraniczne spółki zostały założone w celu pozorowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów ze stawką VAT 0%, która w rzeczywistości była sprzedażą krajową, opodatkowaną stawką VAT 23%. Na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, że w okresie od 1 stycznia 2011r. do 31 grudnia 2011r. spółka zaniżyła wartość sprzedaży krajowej towarów na łączną kwotę brutto 4.897.406,63 zł, w tym kwota netto 3.981.631,40 zł, podatek VAT 23% 915.775,23 zł.
Odnosząc się do świadomości strony co do charakteru transakcji, w których uczestniczyła organ stwierdził, że podatnik miał pełną świadomość, że zadeklarowane transakcje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów służyły popełnieniu oszustwa podatkowego. Jednoznacznie świadczy o tym również fakt, że firmy zagraniczne były zakładane na prośbę H. J. wyłącznie po to aby wykazać fikcyjne wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów w rzeczywistości sprzedanych w Polsce. Oznacza to, że spółka nie działała w dobrej wierze i miała pełną świadomość co charakteru i celów procederu.
Organ opisał również na powiązania osobowe pomiędzy uczestnikami transakcji wskazując, że łańcuch transakcji odbywał się w zorganizowanej i zaufanej grupie podmiotów. H. J. doskonale orientował się w schemacie całego łańcucha i charakterze transakcji prowadzonych przez inne podmioty. Miał on wpływ również na firmy z kręgu kontrahentów odwołującej spółki.
Oceniając tą cześć ustaleń faktycznych organ powołał art. 42 ustawy o podatku od towarów i usług wskazując na niezbędne elementy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Mając na uwadze przytoczone ustalenia organ stwierdził, że takie transakcje nie miały miejsca. W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów.
Zdaniem organu firma I. nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej i nie posiadała żadnych obrotów, nie handlowała żadnym towarem - co potwierdził jej właściciel A. T., który założył ją korespondencyjnie na polecenie H. J., wysyłając dokumenty kurierem. Według zeznań A. T. - pomysł stworzenia zagranicznej firmy i nadania jej zagranicznego numeru NIP H. J. tłumaczył względami podatkowymi: że w ten sposób udałoby mu się "zaoszczędzić" na podatkach, a A. T. miałby okazję zarobić na prowizji od fikcyjnych transakcji. Według zeznań A. T. - upoważnił on H. J. (jako również przedstawiciela firmy I.) do rachunku bankowego firmy I.. W tym celu H. J. otrzymał własny login. Pod każdą fakturę sprzedaży wystawionej przez skarżącą H. J. podłączał komplet dokumentów dotyczących transakcji: dokumenty transportowe, w tym druk CMR, które podpisywał A. T. w biurze spółki w B., potwierdzając fikcyjnie odbiór towaru. A. T. na Słowacji nie prowadził działalności, miał tylko wynajętą skrzynkę pocztową, nie odbierał sprzętu RTV na Słowacji, ponieważ nie miał tam magazynów, o czym H. J. doskonale wiedział. Opieczętowane i podpisane dokumenty zostawiał w biurze H. J.. Celem "sfabrykowana" przez H. J. ww. dokumentacji było uwiarygodnienie transakcji WDT firmy [...] w zakresie sprzedaży sprzętu RTV dla firmy I.. Pod każdą fakturą był również podpięty fikcyjny dokument KP.
Dalej organ wywodził, że firma I. nie miała żadnego biura na Słowacji i nigdy takiego nie wynajmowała, gdyż H. J. twierdził, że nie było to potrzebne. A. T. wynajmował tylko skrzynkę pocztową na Słowacji, aby wskazać adres korespondencyjny przy zgłoszeniu do urzędu skarbowego. A. T. zeznał, że nigdy nie widział towaru, jaki miał być przez I. nabyty.
Rola T. P. sprowadzała się do załatwienia kwestii rachunkowych firmy I., aby "księgowo się wszystko zgadzało". W tym celu w sierpniu 2011 podjęli próbę uwiarygodnienia dokumentacji I., aby wykazać je sprzedaż. T. P. jako fikcyjnego odbiorcę wskazał swoją firmę B. Ltd - tj. francuski oddział angielskiej firmy. Oboje wiedzieli, że wskazany na fakturach francuski NIP należy do innego podmiotu z Francji. T. P. wystawił z ramienia firmy I. faktury dotyczące sprzedaży towarów do Francji do firmy B., co - jak potwierdził A. T. - było zupełną fikcją, gdyż była to firma zmyślona przez T. P.. Jak wskazał A. T. – B. to jakaś firma angielska z Internetu, a adres tej firmy był wymyślony. Faktury sprzedaży miały pokryć zakup firmy I.. Faktury na rzecz B. wystawił T. P.. Gdy H. J. przynosił A. T. wystawione przez jego spółkę faktury dla firmy I. z tytułu sprzedaży towarów, to wskazywał, aby fikcyjnie "sprzedać" ten towar poza granice kraju.
Również firma B. T. P. była wskazana pod fikcyjnym adresem i z fikcyjnym numerem NIP. Jak zeznał T. P. - jego firma miała być wykorzystana do fikcyjnej odsprzedaży tych towarów, które rzekomo I. przyjmował według fikcyjnych faktur wystawionych przez [...] sp.j. Jak potwierdził wyraźnie T. P.-firma B. przyjmowała puste faktury.
H. J. wystawiał również faktury WDT bezpośrednio na B. Ltd. Według zeznań T. P. - transakcje miały fikcyjny charakter mający na celu wykorzystanie również jego firmy do wykazania w księgowości spółki [...] odsprzedaży sprzętu RTV i wywozu za granicę.
Spółka B. Ltd. Została założona w 2006 r. w L. i tam korzystała z wirtualnego biura, jednak nie miała zarejestrowanego numeru NIP.
T. P. potwierdził, że wystawione przez [...] sp.j. faktury, druki CMR, druki magazynowe WZ, pokwitowania przyjęcia zapłaty, na rzecz firmy B. Ltd, podpisywał i opieczętowywał pieczęcią tej firmy. T. P. zeznał, że żaden odbiór towaru nie miał miejsca, a całość dokumentacji dotyczy nieistniejących zdarzeń gospodarczych. Jak zeznał T. P. - obie firmy zostały wykorzystane przez H. J. do księgowania nieistniejących transakcji. T. P. przedstawił A. T. H. J., który płacił A. T. prowizję za przyjęte puste faktury, a A. T. dzielił się pieniędzmi z T. P.. Początkowo J. za każdą przyjętą do rozliczenia fakturę, za którą nie szedł towar, płacił gotówką początkowo 6% prowizji od kwoty netto z faktury, potem prowizja się zmniejszała do 5% lub 4 %. W końcu H. J. zaprzestał dalszego wykorzystywania firm T. P. i A. T., ponieważ założył swoją firmę X. s.r.o. i ich "pomoc" w fakturowaniu towaru stała się zbędna.
Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie ustaleń stanu faktycznego DIAS uznał je za niezasadne. Organ wyliczając uszczuplenie w podatku od towarów i usług posłużył się miesięcznym zestawieniem (tabelą) wpływów na rachunek bankowy M. C., na który wpływały płatności za sprzedany towar. Z akt sprawy wynika, że podstawę sporządzenia tabeli, stanowiła historia rachunku bankowego M. C.. Ww. tabela zawiera zatem kwoty przekazane na ww. rachunek bankowy przez klientów sklepu internetowego - nabywców sprzętu RTV, jak również kwoty, które nabywcy tego towaru przekazali kurierowi, w przypadku płatności za towar "za pobraniem". Dane dotyczące ww. rachunku bankowego, I1. przesłał do Prokuratury Apelacyjnej w K. za pismem z 11 sierpnia 2015 r., a postanowieniem z 13 października 2017 r. organ pierwszej instancji włączył do akt sprawy pozyskany materiał dowodowy.
Nadto w sprawie dokonano oględzin płyt CD z 20 kwietnia 2015 r. przekazanych przez D., dotyczące dostaw realizowanych przez tą firmę kurierską. Dane te porównano z kwotami przekazanymi przez firmę kurierską na rachunek należący do M. C..
W skardze do tutejszego sądu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
- art. 191 Ordynacji podatkowej przez dokonanie oceny zebranych w sprawie materiałów dowodowych z przekroczeniem wyrażonej w tym przepisie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez dowolną ocenę wyjaśnień A. T. i T. P. w zakresie w jakim treść ich wyjaśnień stanowi jedynie przyjętą przez nich linię obrony w toku postępowania karnego, a nie odpowiada rzeczywistym wydarzeniom;
- art. 191 Ordynacji podatkowej przez dokonanie oceny zebranych w sprawie materiałów dowodowych z przekroczeniem wyrażonej w tym przepisie zasady swobodnej oceny dowodów ustalenie przez Organ podatkowy, wpływów na rachunek bankowy M. C. w postaci tabeli, bez podania które z dowodów w postępowaniu stanowiły podstawę jej sporządzenia, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to z uwagi na rozbieżności wynikające z tych dokumentów;
- art. 191 Ordynacji podatkowej przez dokonanie oceny zebranych w sprawie materiałów dowodowych z przekroczeniem wyrażonej w tym przepisie zasady swobodnej oceny dowodów ustalenie przez Organ podatkowy, kwoty pobrań dokonanych przez kurierów D. na podstawie protokołu oględzin z dnia 20 kwietnia 2015 r., włączonego do postępowania postanowieniem z dnia 4 października 2019 r., a jednocześnie odmówienie mocy dowodowej innym zestawieniom wynikającym z oględzin płyt CD z 16 czerwca 2015 r. i 8 września 2015 r., będących podstawą do poczynienia ustaleń przy pierwszym rozpoznaniu sprawy, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia motywu takiego rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to z uwagi na rozbieżności wynikające z tych dokumentów;
- art. 120, art. 121, art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej przez niezachowanie zasady obiektywnej prawdy materialnej, przejawiającej się brakiem dokonania przez DIAS autonomicznej analizy zebranych dowodów w ramach postępowania odwoławczego, w szczególności poprzez powielenie oceny materiału dowodowego dokonanego przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. i dokonanie oceny materiału wyłącznie na dowodach powoływanych w uzasadnieniu przez Organ pierwszej instancji, co skutkowało błędnym przyjęciem, że ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji są prawidłowe;
- art. 191 Ordynacji podatkowej przez powielenie dokonanej przez organ pierwszej instancji dowolnej oceny stanu faktycznego skutkującej przyjęciem, że skarżąca miała świadomość, że transakcje wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów służyły popełnieniu oszustwa podatkowego, pomimo że dowody, z których organ wywodzi takie wnioski na to nie wskazują;
- art. 127 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego;
- art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i wywodzenie na tej podstawie negatywnych konsekwencji w stosunku do skarżącej.
Zarzuciła nadto naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
- art. 42 ust. 1, ust. 3 i ust. 11 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 138 ust. 1 dyrektywy2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE L Nr 347, poz. 1 z póżn. zm.; dalej: dyrektywa 112), poprzez bezpodstawne uznanie transakcji dokonanych przez skarżącą jako nie stanowiących WDT i w konsekwencji bezpodstawne zakwestionowanie prawa strony do zastosowania 0% stawki podatku od towarów i usług;
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę skarżąca przywołała w szczególności właściwe jednostki redakcyjne ustawy o podatku od towarów i usług oraz powołując się na orzecznictwo TSUE zwróciła uwagę na zakres niezbędnych ustaleń faktycznych w sprawie takiej, jaka była rozpatrywana przez organ. W jej ocenie organ błędnie przyjął zasadę odpowiedzialności zbiorowej, która przejawiła się tym, ze ustalenie, iż kontrahent podatnika działał z zamiarem popełnienia oszustwa podatkowego powoduje, że podatnik również zostaje uznany za uczestniczącego w oszukańczej transakcji. Tymczasem sprawy taka jak ta, nie mogą się opierać na z góry przyjętym założeniu, lecz wymagają przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego. W sprawie organ tym obowiązkom nie sprostał.
Zdaniem skarżącej organ niezasadnie podważył transakcje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, ponieważ te w rzeczywistości miały miejsce. Nie jest wystarczające do zakwestionowania ich rzeczywistości to, że nie zostały opodatkowane przez kontrahentów zagranicznych. W sprawach takich jak ta koniecznym jest wykazanie, że skarżąca wiedziała lub powinna była wiedzieć o udziale jej kontrahentów w oszukańczych transakcjach. Skoro organ nie ustalił tej okoliczności, nie ma podstaw do zakwestionowania dokonanych przez stronę transakcji.
Jest to wniosek tym bardziej uzasadniony, że przeciwko świadkom, którzy taką świadomość mieli potwierdzić, prowadzone było postępowanie karne. Składali oni zatem zeznania w taki sposób, by uwolnić się od odpowiedzialności. Jeżeli w sprawie zaś wystąpiły wątpliwości, to winny one zostać rozstrzygnięte na korzyść spółki.
Odnosząc się do protokołów oględzin płyt CD i ruchów na rachunku bankowym M. C. skarżąca podniosła, że rozbieżności w tych danych były powodem uchylenia decyzji przy pierwszym odwołaniu. Wtedy organ drugiej instancji nie był w stanie ustalić co legło u podstaw sporządzenia tabeli w zaskarżonej decyzji, zważywszy właśnie, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie przeczył sam sobie. W niniejszej sprawie te wątpliwości nie zostały wyjaśnione.
Przechodząc do weryfikacji danych przekazanych przez D., organ włączył do materiału dowodowego protokół oględzin płyty D. z 20 kwietnia 2015 r., wskazując, że kwota wynikająca z oględzin płyty była tożsama z kwotami wskazanymi przez Organ w tabeli (str. 8-55 decyzji) - co samo w sobie nie było żadnym argumentem przemawiającym za wiarygodnością tych danych z oględzin, skoro nie wiadomo na jakiej podstawie organ stworzył tę tabelę. Z treści powyższego protokołu wynika, że w 2011 r. D. przelał na rachunek M. C. od 676 bliżej niezidentyfikowanych podmiotów kwoty pobrań w sumie 1 905 194,46 zł. Z oględzin z dnia 16 czerwca 2015 r., płyty dostarczonej przez D., na których oparł się organ przy poprzednim rozpoznaniu sprawy - wynika zaś, że spółka w 2011 r. sprzedała za pobraniem towar 706 odbiorcom na kwotę 2 013 786 zł.
Do protokołów oględzin nie dołączono wydruków transakcji za 2011 r., co uniemożliwiło jednoznaczne porównanie wpływów na rachunek bankowy, ilości transakcji i zapisów w księgach podatkowych.
Nie odniesiono się też do zarzutów skarżącej dotyczących rozbieżności, wynikających z zestawienia wpływów, zał. nr 2 zestawienia D. oraz zał. nr 3 do oględzin rachunku bankowego oraz stwierdzeniem, że wynikają z nich rozbieżności i organ pierwszej instancji nie daje wiary załącznikowi nr 3 do protokołu oględzin. Dlaczego akurat tym dokumentom odmówiono wiary, skoro wszystkie były ze sobą sprzeczne - dalej nie wiadomo.
Organ nie odniósł się również do tego, że tylko część świadków potwierdziła nabycie towaru w sklepie internetowym spółki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako ppsa), sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że Sąd podzielił stanowisko organu co do zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań.
Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
W myśl art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Stosownie do art. 70 § 7 pkt 1 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
Stosownie do art. 70c Ordynacji podatkowej, organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.
Przedawnienie zobowiązania podatkowego przewidziane w art. 70 Ordynacji podatkowej jest jednym z nieefektywnych sposobów jego wygaśnięcia, niepowodującym zaspokojenia wierzyciela podatkowego (art. 59 § 1 pkt 9 O.p.). Okoliczność ta podlega z urzędu badaniu organów podatkowych, jak również kontroli sądowej w przypadku zaskarżenia decyzji wydanej w przedmiocie konkretnego zobowiązania podatkowego.
Nie budzi wątpliwości Sądu (zob. uchwała NSA z 18 czerwca 2018 r. sygn. I FPS 1/18), że aby z mocy prawa nastąpił skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki:
- wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe postanowieniem właściwego organu prowadzącego postępowanie karne skarbowe;
- powinien istnieć związek podejrzenia popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego objętego w/w postanowieniem z niewykonaniem zobowiązania, którego dotyczy przedawnienie;
- zawiadomienie podatnika o tych okolicznościach powinno nastąpić przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego postępowaniem podatkowym.
Z kolei w świetle uchwały NSA z 24 maja 2021 r. sygn. I FPS 1/21, ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Ordynacji podatkowej mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji.
Nie budzi też wątpliwości, że taka formalna kontrola powyższych przesłanek powinna być dokonana przez organ podatkowy, który wydaje decyzję po upływie terminu przedawnienia określonego przepisem art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, a jej wyniki i kierunkowe wnioski powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w tejże wydanej decyzji. Prawidłowość postępowania organów w tej kwestii, a co za tym idzie wystąpienie materialnoprawnego skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy kontrolowane postępowanie podatkowe, podlega również badaniu przez sąd rozpoznający skargę wniesioną na decyzję kończącą to postępowanie.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń – listopad 2011 r. co do zasady przedawniały się z upływem 2016, a za grudzień 2011 r. – z końcem 2017 r. r. Zaskarżona decyzja została wydana 17 grudnia 2021 r., a zatem po upływie tego terminu. Jednakże 13 grudnia 2012 r. Komenda Wojewódzka Policji w K. wszczęła dochodzenie związane z niewykonaniem zobowiązań w podatku od towarów i usług za okresy czerwca 2011 r. do grudnia 2012 r., które następnie było połączone do wspólnego prowadzenia w formie śledztwa. W efekcie Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z 24 czerwca 2021 r. sygn. [...] orzekł o winie wspólników skarżącej spółki za niewykonanie zobowiązań podatkowych, w tym objętych zaskarżoną decyzją.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. zawiadomił stronę 30 listopada 2016 r., stosownie do art. 70c Ordynacji podatkowej, że na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji, w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego postanowieniem z 13 grudnia 2012 r., nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług m.in. za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. Zawiadomienie to zostało doręczone spółce 19 grudnia 2016 r., a zatem przed upływem terminu przedawniania. Zaznaczyć trzeba, że skarżąca nie podważa ustaleń w powyższym zakresie i zarzutu przedawnienia nie zgłaszała.
Sąd dostrzegł, że postanowienie o wszczęciu postepowania karnoskarbowego obejmowało okres od czerwca 2011 r. Powstała zatem wątpliwość, co do przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2011 r.
Zgodnie z art. 305 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1375 – dalej jako kpk), jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, wydaje się z urzędu lub na skutek zawiadomienia o przestępstwie postanowienie o wszczęciu śledztwa, w którym określa się czyn będący przedmiotem postępowania oraz jego kwalifikację prawną. Jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów (art. 313 § 1 kpk).
Jeżeli w toku śledztwa okaże się, że podejrzanemu należy zarzucić czyn nie objęty wydanym uprzednio postanowieniem o przedstawieniu zarzutów albo czyn w zmienionej w istotny sposób postaci lub też, że czyn zarzucany należy zakwalifikować z surowszego przepisu, wydaje się niezwłocznie nowe postanowienie, ogłasza się je podejrzanemu oraz przesłuchuje się go (art. 314 kpk).
Oznacza to, że w takim przypadku nie wydaje się kolejnego postanowienia o wszczęciu śledztwa, lecz w ramach już prowadzonego postępowania rozszerza się jego zakres o inne czyny poprzez przedstawienie dodatkowych lub zmienionych zarzutów podejrzanemu. Dodać należy również, że o ile dopuszczalne jest wszczęcie postępowania karnoskarbowego w sprawie przestępstw popełnionych w ramach działalności spółki, o tyle postanowienie o przedstawieniu zarzutów odnosi się do konkretnej osoby. Tylko osoba fizyczna może być podejrzanym i tylko przeciwko osobie fizycznej postępowanie karnoskarbowe może być prowadzone.
Z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej wiąże skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia ze wszczęciem postępowania w sprawie karnoskarbowej.
Powstaje zatem pytanie, czy przedstawienie zarzutu popełnienia przestępstwa za inny okres, niż określony w postanowieniu o wszczęciu postępowania karnoskarbowego wywiera skutek na bieg terminu przedawnienia. W konsekwencji w niniejszej sprawie należy odpowiedzieć na pytanie, czy nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres od stycznia do maja 2011 r., skoro w postanowieniu o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe określono czas od czerwca 2011 r.
Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę nie bez znaczenia pozostaje przedstawienie zarzutów wspólnikowi spółki, które miało miejsce w listopadzie 2016 r., co wynika w pisma Prokuratury Regionalnej w K. z 18 października 2016 r. (teczka akt administracyjnych). To wówczas przedstawiono H. J. zarzuty wystawiania w 2011 r. faktur, które nie były ewidencjonowane przez spółkę i nie stały się następnie podstawą do sporządzenia deklaracji podatkowych.
Należy mieć na uwadze specyfikę postępowania przygotowawczego i rozszerzenie zakresu postępowania karnego w drodze przedstawienia zarzutów. Przyjąć należy, że nawet jeśli postanowienie o wszczęciu postępowania karnego dotyczyło okresu od czerwca 2011 r., to jednak wskutek przedstawienia wspólnikowi spółki zarzutów popełnienia przestępstwa również w okresie od stycznia do maja 2011 r., i późniejszego zawiadomienia spółki i jej pełnomocnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres całego 2011 r., nastąpiło skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia spornego zobowiązania podatkowego. Nie ulega wątpliwości, że podatnik przed upływem biegu terminu przedawnienia powziął wiadomość, że toczy się postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe popełnione w 2011 r. i w 2012 r. oraz, że bieg terminu przedawnienia tego zobowiązania został zawieszony wskutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego.
Zarzuty skargi koncentrują się w pierwszej kolejności na przepisach postępowania, a w konsekwencji na ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.
Czyniąc spostrzeżenia natury ogólnej przypomnieć należy, w ślad za wyrokiem tutejszego Sądu z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 589/22, że punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania podatkowego jest zasada wyrażona w art. 120 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Stanowi ona konkretyzację normy konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji RP. Zgodnie natomiast z art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W myśl art. 187 § 1 tej ustawy organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przepisy te stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej przewidzianej w art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie, podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Ustawa pozostawia organom podatkowym uprawnienie do swobodnej oceny dowodów, oceny mocy poszczególnych dowodów, ich przydatności dla ustalenia stanu faktycznego.
Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Norma ta zawiera zatem otwarty katalog dowodów w postępowaniu podatkowym. Z kolei wskazane w art. 181 Ordynacji podatkowej rodzaje dowodów należy odczytywać jako egzemplifikację dowodów dopuszczonych w postępowaniu podatkowym, a nie jako wyczerpujące wymienienie takich dowodów. Przepis ten wprowadza odstępstwo od reguły bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ podatkowy i w istotny sposób ogranicza zasadę bezpośredniości. Dopuszcza aby w postępowaniu podatkowym były wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach i w konsekwencji powoduje, że nie istnieje prawny nakaz, aby w toku postępowania podatkowego konieczne było powtórzenie przesłuchania świadka, który zeznawał w takim postępowaniu. W konsekwencji korzystanie z tak uzyskanych dowodów (w tym protokołów zeznań) samo w sobie nie narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym ani też nie może naruszać jakichkolwiek innych przepisów Ordynacji podatkowej. Stanowisko powyższe jest konsekwentnie prezentowane w judykaturze (zob. wyrok NSA z 13 grudnia 2013 r., I FSK 288/13 i powołane tam orzecznictwo).
Na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art. 192 Ordynacji podatkowej okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Należy zwrócić uwagę, że konstrukcja prawna zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 OP) pozwala na twierdzenie, że organ podatkowy przy ustalaniu prawdy materialnej nie jest związany jakimikolwiek przepisami prawa, które określałyby wartość poszczególnych rodzajów dowodów. Analizując materiał dowodowy organ może wyciągać swobodne wnioski z tych dowodów i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa podatkowego zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie podatkowej ustalenia faktyczne oraz podatkowy stan faktyczny odpowiadający hipotezie określonej normy prawnej. Ocena dowodów przez organ staje się dowolną dopiero wtedy, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów, w tym w kontekście przyjętej kwalifikacji prawnej zdarzenia. Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie podatkowej przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. Wszystko to oznacza, że skuteczne zarzucenie naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej, wymaga wykazania, że organy podatkowe uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez organy podatkowe. Dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego może być bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo -skutkowego. Takich uchybień w tej sprawie – wbrew zarzutom skargi - Sąd się nie dopatrzył.
Oceniając zebrany materiał dowodowy w zakresie sprzedaży prowadzonej za pośrednictwem sklepu internetowego organ prawidłowo ustalił, że sprzedaż ta, choć rzeczywiście miała miejsce, nie była ewidencjonowana przez stronę.
Sąd ustalenia te podziela. Sąd w tym zakresie – wbrew zarzutom skargi – nie dopatrzył się dowolności w ustaleniach organu. Otóż dla potrzeb ustaleń faktycznych w w/w zakresie organ wybrał źródła dowodowe i przekonująco wybór uzasadnił, kierując się zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Dokonał analizy danych na rachunku bankowym, uzupełnił je oraz skonfrontował z danymi D. i innymi dowodami.
Wbrew twierdzeniom skargi podstawą ustaleń faktycznych nie były wyłącznie protokoły oględzin płyt CD obrazujące współpracę strony z firmą kurierską, w niniejszej sprawie protokole z 20 kwietnia 2015 r. Przede wszystkim jednak organ pozostawał konsekwentny co do tego, że podstawą wyliczeń wartości transakcji i podatku należnego stanowiły dane wynikające z rachunku bankowego M. C., który był wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej, lecz niezgłoszony właściwemu organowi podatkowemu. Co więcej, dla ustaleń w tym zakresie istotne znaczenie miały zeznania osób przesłuchanych w toku postępowania karnego, z których wynikały: okoliczności, w jakich składane było zamówienie – najczęściej mailowo; dokonywana płatność – na rachunek bankowy lub za pobraniem u kuriera; oraz dostarczany towar. W niniejszej sprawie do akt włączono protokoły przesłuchania dwudziestu dwóch świadków. Zeznania tych osób są spójne z zeznaniami świadka T. J. – pracownika firmy kurierskiej oraz listami przewozowymi wystawianymi w związku z dokonywanym transportem towarów do klientów sklepu. Co więcej, sam fakt współpracy z firmą kurierską wynikał w umowy z 2 lipca 2009 r. Z niej wynikał również numer rachunku bankowego, następnie zmienionego na rachunek M. C., na który firma kurierska wpłacała pobrane od klientów należności za towar. To przedstawione wyżej dowody we wzajemnym powiązaniu doprowadziły organ do ustaleń zarówno co do charakteru jak i wartości transakcji.
Organ dopełnił obowiązku badania zapisów w księgach podatkowych strony, sporządzając protokół badania ksiąg, w którym uznano księgi podatkowe za nierzetelne, nieodzwierciedlające rzeczywistych obrotów spółki.
Skarżąca bezpodstawnie zarzuciła, że organ dysponował jeszcze protokołami oględzin płyt CD z 16 czerwca i 8 września 2015 r., jednak nie wskazał przyczyn, dla których oparł się wyłącznie na protokole z 20 kwietnia 2015 r. Do Sądu spółka wniosła skargi na wydane wobec niej decyzje podatkowe za inne okresy. Sądowi zatem z urzędu wiadomo, że to w tamtych sprawach protokoły oględzin z innych dat również były poddawane ocenie. Co więcej, w niniejszej sprawie organ wyjaśnił, że nie wziął pod uwagę protokołów z 16 czerwca i 8 września 2015 r., ze względu na występujące w nich rozbieżności wynikające z faktu, że były one niejako opracowaniem dokumentów źródłowych. Wskazał zatem przyczyny, dla których oparł się na tym, a nie innym dowodzie, co niezasadnie kwestionowała skarżąca. Należy też podkreślić, że protokół z 20 kwietnia 2015 r. koresponduje z wpłatami z tytułu dostaw za pobraniem, a nie wszystkich dostaw realizowanych przez kuriera. Wartość wszystkich transakcji wynikała z ruchów na rachunku bankowym wspólnika, wykorzystywanym w prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej.
Skarżąca powyższych ustaleń skutecznie nie podważyła, wskazując jedynie na rzekome rozbieżności w sporządzonych zestawieniach transportów wykonanych przez D.. Jednak twierdzenia te są gołosłowne, ponieważ błąd w rozliczeniu skarżąca wskazała wyłącznie odnośnie nabywcy o nazwisku S.. Przy czym nie wiadomo w jakiej dacie transakcja ta miała zostać wykonana. Innych rozbieżności w skardze nie wskazano, ani też Sąd takich rozbieżności się nie dopatrzył.
Nie ma racji skarżąca twierdząc, że nie sporządzono wydruków danych zamieszczonych na płytach, które poddawano oględzinom. Wydruki te zostały dołączone do akt administracyjnych i poddane ocenie organu. Nie ma również racji skarżąca twierdząc, że nie wiadomo na podstawie jakich danych zostały sporządzone zestawienia transakcji w uzasadnieniu decyzji i wyliczenia ich wartości. Organ wskazał przecież wprost, że podstawą ustaleń były dane dotyczące obrotów na rachunku bankowym, dane pozyskane od firmy kurierskiej, zeznania przywołanych wyżej świadków.
Oceny tej nie zmieniają zeznania H. J. i pisemne wyjaśnienia M. C.. Osoby te podawały, że każda transakcja sprzedaży była dokumentowana wystawioną fakturą. Organ tej okoliczności nie kwestionował, lecz wytknął brak ewidencjonowania sprzedaży we właściwych księgach spółki i brak deklarowania podatku we właściwej wysokości w składanych deklaracjach podatkowych.
Odnosząc się do ustaleń faktycznych dotyczących wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, to i w tym zakresie ustalenia faktyczne organu są prawidłowe. Wbrew twierdzeniom skargi, w sprawie było dopuszczalne wykorzystanie wyjaśnień A. T. i T. P. składanych przed organami postępowania przygotowawczego. Podobnie wykorzystanie dowodów z wyciągów bankowych M. C., czy zestawień pobrań kurierów D., bądź oględzin płyt CD z 20 kwietnia 2015 r. Kryterium przydatności dowodów i ich wpływu na wynik sprawy jest wszechstronność i kompletność oceny dowodów.
Z omówionych szczegółowo w decyzji zeznań świadków wynika, że towar mający być przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia faktycznie nie był wysyłany lub transportowany na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. Wynika to z faktu, że spółka B. i firma I. były podmiotami założonymi wyłącznie w celu wystawiania i odbierania faktur, nie prowadziły żadnej innej działalności, a ich siedziby rzeczywiście nie istniały.
Słusznie organ przyjął, że to H. J. był inicjatorem założenia obu tych firm. W tym zakresie spójne są zeznania A. T. i T. P.. Świadkowie ci dokładnie opisali zasady współpracy z H. J. i cel, jaki przyświecał założeniu obu tych firm. Towar fakturowo sprzedawany do firmy I. miał być dalej sprzedany za granicę, w tym przypadku do spółki B.. Co więcej, do tej spółki faktury wystawiał bezpośrednio również sam H. J.. Jak jednak zostało ustalone, zarówno spółka B., jak i I. były podmiotami fikcyjnymi, nie istniejącymi w rzeczywistości, nie prowadzącymi działalności gospodarczej, niewyposażone w niezbędną infrastrukturę do jej prowadzenia.
I. była firmą założoną z inicjatywy H. J.. To on miał w ten sposób "zaoszczędzić" na podatkach, a A. T. miał okazję zarobić na prowizji od fikcyjnych transakcji. Siedziba firmy znajdowała się w wirtualnym biurze, a korespondencja miała być doręczana na adres skrzynki pocztowej. A. T. założył rachunek bankowy na potrzeby działalności gospodarczej, lecz to H. J. posiadał upoważnienie do działań na rachunku firmy I.. Prawidłowe są również ustalenia organu co do tego, że dokumentacja związana z transportem towaru był tworzona do każdej wystawionej faktury. Przygotowane przez H. J. dokumenty były podpisywane przez A. T. w biurze skarżącej spółki w B., a nie jak wynikało z dokumentów – na Słowacji. Każdy z tak przygotowanych dokumentów był zatem fikcyjny. Celem "sfabrykowana" przez H. J. ww. dokumentacji było uwiarygodnienie transakcji WDT skarżącej spółki w zakresie sprzedaży sprzętu RTV dla firmy I..
Sąd nie znalazł podstaw, by zakwestionować ocenę zeznań A. T. co do opisanego modelu współpracy ze skarżącą spółką. Wbrew twierdzeniom skargi, ocena dowodów nie była prowadzona pod z góry ustaloną tezę. Zeznania A. T. bowiem są spójne z zeznaniami T. P.. Jego rola miała polegać na załatwianiu kwestii rachunkowych na potrzeby prowadzonego procederu. Obaj przesłuchani świadkowie zorganizowali fikcyjną sprzedaż z firmy I. do spółki B.. Obaj wiedzieli, że wskazany na fakturach francuski NIP należy do innego podmiotu z Francji. To na rzecz tej spółki wystawiane były faktury dokumentujące sprzedaż towaru do Francji, przy czym czynności nimi potwierdzone nie zostały w ogóle dokonane. Spójne są ich zeznania co do tego, że faktury sprzedaży miały pokryć zakupy firmy I.. Zresztą sam H. J. miał sugerować, by fikcyjnie dalej sprzedać towar, który spółka zbywała do I..
Również firma B. była wskazana pod fikcyjnym adresem i z fikcyjnym numerem NIP. Jak zeznał T. P. – spółka ta miała być wykorzystana do fikcyjnej odsprzedaży tych towarów, które rzekomo I. przyjmował według fikcyjnych faktur wystawionych przez [...] sp.j. Jak potwierdził wyraźnie T. P.-firma B. przyjmowała puste faktury.
Podobnie jak I., spółka B. miała siedzibę w wirtualnym biurze w L., nie miała numeru NIP. T. P. potwierdził, że wystawione przez skarżącą spółkę faktury, druki CMR, druki magazynowe WZ, pokwitowania przyjęcia zapłaty, na rzecz firmy B. Ltd, podpisywał i opieczętowywał pieczęcią tej firmy z siedzibą w L.. T. P. zeznał, że żaden odbiór towaru nie miał miejsca, a całość dokumentacji dotyczy nieistniejących zdarzeń gospodarczych.
Słuszny był wniosek organu, że obie firmy zostały wykorzystane przez H. J. do księgowania nieistniejących transakcji.
Powyższe potwierdzają również zeznania S. K., który zaprzeczył, jakoby miał wykonywać usługi transportowe pomiędzy skarżącą spółką, a I. na Słowacji.
Ocena dowodów przeprowadzona przez organ odpowiada wymogom wynikającym z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Organ wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
Nie ma również racji skarżąca twierdząc, że materiał dowodowy był niekompletny. Jak już to wyżej wskazano, zebrane dowody, oceniane z osobna i we wzajemnym powiązaniu, pozwoliły organowi na przedstawienie spójnego przebiegu wydarzeń. Organ nie miał też obowiązku nieograniczonego prowadzenia postępowania i dopuszczania wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Granice dowodzenia istnieją i są wyznaczane m.in. przez ekonomikę postępowania, obiektywną możliwość przeprowadzenia danego dowodu, a wreszcie przez stan w którym materiał dowodowy jest wystarczający do załatwienia sprawy. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego w próżni, lecz zawsze mając na względzie normę prawa materialnego.
Zaznaczyć trzeba, że organ skorzystał z możliwości włączenia do akt sprawy dowodów przeprowadzonych w ramach innych postępowań, oceniając te dowody pod kątem przydatności dla oceny zdarzeń zachodzących u podatnika i ich skutków podatkowych. Sąd nie dopatrzył się w tym względzie braków czy istotnych nieprawidłowości. Dodać można, że w przypadku dowodów uzyskanych bez udziału strony, przez włączenie do akt sprawy m.in. protokołów przesłuchań z innych postępowań, zasada czynnego udziału realizowana jest poprzez zaznajomienie strony z tymi dokumentami i umożliwienie wypowiedzenia się w ich zakresie, a także przedstawiania kontrdowodów. Samo zaś włączenie materiałów z innych postępowań jest dopuszczalne w świetle art. 180 w zw. z art. 181 Ordynacji podatkowej. Okoliczność ta nie świadczy o naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, chyba że strona wykaże pozbawienie ją możliwości czynnego udziału w postępowaniu podatkowym i przez to naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona takich argumentów jednak nie zaprezentowała.
W tych okolicznościach organ prawidłowo zastosował normy prawa materialnego. Przede wszystkim działalność spółki polegała na odpłatnej dostawie towarów, która zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 – dalej jako ptu). Podstawę opodatkowania, zgodnie z art. 29 ust. 1 ww. ustawy stanowi obrót, którym jest co do zasady kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Jak wynika z art. 19 ust. 1 ptu, obowiązek podatkowy co do zasady powstaje z chwilą wydania towarów lub wykonania usługi. Jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w terminie 30 dni, licząc od dnia wykonania usługi przez ten podmiot (art. 19 ust. 4 ww. ustawy). W przypadku dostawy wysyłkowej dokonywanej za zaliczeniem pocztowym, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zapłaty (art. 19 ust. 13 pkt. 6 ww. ustawy).
Dalej, art. 106 ust. 1 ptu zobowiązuje podatnika, o którym mowa w art. 15, do wystawienia faktury stwierdzającej w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy (...). Zgodnie natomiast z art. 106 ust. 4 ww. ustawy, podatnicy, o których mowa w ust. 1-3, nie mają obowiązku wystawiania faktur, o których mowa w ust. 1 i 2, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury.
W stanie faktycznym sprawy, przynajmniej co do części dostaw faktury były wystawiane przez spółkę. Nie były one jednak ewidencjonowane i rozliczane w deklaracji składanej do organu podatkowego. Jeżeli zaś podatniczka dokonywała sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, była obowiązana prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących (art. 111 ust. 1 ptu).
Stosownie do art. 109 ust. 3 ptu, podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 i 82 ust. 3 oraz zwolnionych od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9, są obowiązani prowadzić ewidencję zawierającą: kwoty określone w art. 90, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżające kwotę podatku należnego oraz kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.
Niezależnie od tego, czy spółka wystawiała fakturę, czy też paragon była obowiązana, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego (art. 103 ust. 1 ptu).
Skoro strona nie wykonała tego obowiązku, organ na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej określił wysokość zobowiązania podatkowego.
Dalej, oceniając, czy miało miejsce wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów przywołać należy art. 42 ust. 1 ptu, zgodnie z którym wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0%, pod warunkiem że:
1) podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej;
2) podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju;
3) podatnik składając deklarację podatkową, w której wykazuje tę dostawę towarów, jest zarejestrowany jako podatnik VAT UE.
Z kolei art. 42 ust. 4 ptu, stanowi, że w przypadku wywozu towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów bezpośrednio przez podatnika dokonującego takiej dostawy, podatnik winien posiadać dokument imię i nazwisko lub nazwę oraz adres siedziby działalności gospodarczej lub miejsca zamieszkania podatnika dokonującego wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz nabywcy tych towarów; adres, pod który są przewożone towary, w przypadku gdy jest inny niż adres siedziby działalności gospodarczej lub miejsca zamieszkania nabywcy; określenie towarów i ich ilości; potwierdzenie przyjęcia towarów przez nabywcę do miejsca, o którym mowa w pkt 1 lub 2, znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju; rodzaj oraz numer rejestracyjny środka transportu, którym są wywożone towary, lub numer lotu - w przypadku gdy towary przewożone są środkami transportu lotniczego.
Odnosząc się do tych przepisów organ prawidłowo ustalił, że dostawa w rzeczywistości nie miała miejsca, z przyczyn wyżej już przedstawionych. Prawidłowe zatem jest stanowisko organu, że WDT następuje tylko wtedy, gdy prawo do rozporządzania towarem jak właściciel zostało przeniesione na nabywcę, który musi spełniać określone warunki podmiotowe i gdy dostawca ustali, że towar ten został wysłany lub przetransportowany do innego państwa członkowskiego, w wyniku wysyłki lub transportu, tj. fizycznie opuścił terytorium państwa członkowskiego dostawy.
Prawidłowe zatem jest stanowisko organu co do tego, że skoro nie doszło do WDT, to do opodatkowania zakwestionowanych transakcji zasadnie zastosowano przepisy stanowiące o podstawie opodatkowania dostaw na terytorium kraju, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 4 i ust. 13 pkt 6, art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług i prawidłowo zastosowano 23% stawkę podatku od towarów i usług - na podstawie danych z rachunku bankowego należącego do wspólnika skarżącej spółki M. C..
Na koniec należy odnieść się do tych twierdzeń uzasadnienia skargi, że spółka została włączona do oszukańczych transakcji wbrew jej wiedzy i woli. Zdaniem skarżącej sam fakt uznania kontrahenta spółki za biorącego udział w oszukańczych transakcjach doprowadził organ do nieuprawnionego zakwestionowania transakcji dokonanych przez spółkę.
Nie jest to jednak prawdą. Organ w pierwszym rzędzie przeanalizował zeznania świadków, omówione wyżej oraz dokumenty mające potwierdzać WDT. To na tej podstawie ustalił, że transakcje z zagranicznymi kontrahentami nie miały miejsca. Nie doszło zatem do sytuacji, w której towar rzeczywiście trafił do B. lub I.. Te transakcje nie zaistniały. Powołane dowody doprowadziły do stanowiska, że transakcje odbywały się w zorganizowanej i zaufanej grupie podmiotów, a wspólnicy spółki doskonale orientowali się w schemacie całego łańcucha i charakterze transakcji prowadzonych przez inne podmioty. H. J. miał wpływ również na firmy z kręgu kontrahentów spółki. Z treści zeznań (omówionych w decyzji) T. P. i A. T. wynikało, że podmioty zagraniczne zostały założone w porozumieniu z H. J., działając wręcz na jego polecenie po to aby wykazać sprzedaż towarów w rzeczywistości mającą miejsce w kraju.
Z tych przyczyn skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI