I SA/Gl 356/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2021-06-25
NSApodatkoweŚredniawsa
kara porządkowaordynacja podatkowaniestawiennictwousprawiedliwieniepostępowanie podatkoweskarżącyorgan odwoławczysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające uchylenia kary porządkowej, uznając, że skarżąca nie usprawiedliwiła swojej nieobecności w sposób dostateczny.

Skarżąca J. K. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta odmawiające uchylenia kary porządkowej. Skarżąca argumentowała, że jej niestawiennictwo na przesłuchaniu było spowodowane ważnymi obowiązkami zawodowymi i próbowała usprawiedliwić swoją nieobecność. Sąd uznał jednak, że przedstawione przez skarżącą wyjaśnienia były zbyt ogólne i nie zostały poparte dowodami, co uniemożliwiło uznanie niestawiennictwa za usprawiedliwione w rozumieniu art. 262 § 6 Ordynacji podatkowej.

Przedmiotem skargi J. K. było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach odmawiające uchylenia kary porządkowej nałożonej przez Wójta Gminy Z. Wójt nałożył karę w wysokości [...] zł za niestawiennictwo skarżącej na przesłuchaniu w charakterze świadka, mimo prawidłowego doręczenia wezwania. Skarżąca wniosła o uchylenie kary, usprawiedliwiając nieobecność ważnymi obowiązkami zawodowymi. Wójt odmówił uchylenia, uznając usprawiedliwienie za niewystarczające, ponieważ skarżąca nie podała konkretnych przyczyn ani nie przedstawiła dowodów, a jedynie ogólne stwierdzenie o obowiązkach zawodowych. Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta. Skarżąca zaskarżyła postanowienie Kolegium, zarzucając naruszenie przepisów procesowych (brak elementu rozstrzygnięcia) oraz materialnych (błędna wykładnia art. 262 § 6 o.p.). Sąd pierwszej instancji, rozpoznając sprawę, uznał skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że wniosek o uchylenie kary porządkowej dotyczy wyłącznie usprawiedliwienia niestawiennictwa, a nie zasadności nałożenia kary. Sąd podzielił stanowisko organów, że skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów ani konkretnych przyczyn usprawiedliwiających jej nieobecność, a jedynie ogólne stwierdzenia o obowiązkach zawodowych, które nie były niezależne od niej i trudne do przezwyciężenia. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procesowych, wskazując na ostateczne postanowienie Kolegium prostujące oczywistą omyłkę, od którego skarżąca nie wniosła skargi. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ogólne stwierdzenie o ważnych obowiązkach zawodowych, bez wskazania konkretnych przyczyn i przedstawienia dowodów, nie stanowi wystarczającego usprawiedliwienia niestawiennictwa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że usprawiedliwione jest tylko takie niestawiennictwo, które wynika z okoliczności niezależnych od strony i trudnych do przezwyciężenia, nawet przy dołożeniu należytej staranności. Ogólne powołanie się na obowiązki zawodowe, bez szczegółów i dowodów, nie spełnia tego kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

o.p. art. 262 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

o.p. art. 262 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 216

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 217

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 239

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 215 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niestawiennictwo skarżącej było usprawiedliwione ważnymi obowiązkami zawodowymi. Postanowienie Kolegium Odwoławczego zawierało brak elementu rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

Za usprawiedliwione niestawiennictwo, o którym mowa w art. 262 § 6 o.p. należy uznać tylko takie okoliczności, które w sposób niezależny od strony i w normalnych warunkach trudny do przezwyciężenia uniemożliwiałyby skarżącej zadośćuczynienie obowiązkowi nałożonemu przez Wójta, przy dołożeniu należytej staranności.

Skład orzekający

Agata Ćwik-Bury

sprawozdawca

Eugeniusz Christ

przewodniczący

Monika Krywow

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek uzasadniających uchylenie kary porządkowej na gruncie Ordynacji podatkowej, w szczególności wymogu udowodnienia okoliczności niezależnych od strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uchylenie kary porządkowej, a nie zażalenia na jej nałożenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście kar porządkowych i usprawiedliwiania niestawiennictwa. Jest to typowa sprawa proceduralna, ale z elementami faktycznymi, które mogą być interesujące dla prawników procesowych.

Czy "ważne obowiązki zawodowe" zawsze usprawiedliwiają niestawiennictwo w urzędzie? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 356/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /sprawozdawca/
Eugeniusz Christ /przewodniczący/
Monika Krywow
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 4882/21 - Wyrok NSA z 2024-03-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 262
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Agata Ćwik – Bury (spr.), Asesor WSA Monika Krywow, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary porządkowej oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Przedmiotem skargi J. K. (dalej: skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: Kolegium, SKO) z dnia [...] r. nr [...] odmawiające uchylenia kary porządkowej.
2. Postępowanie przed organami administracji.
2.1. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że Wójt Gminy Z. (dalej: Wójt) działając na podstawie art. 216 i art. 217 w zw. z art. 262 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U.2020.1325 ze zm., dalej: o.p.) postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] odmówił uchylenia swojego postanowienia z dnia [...] w sprawie nałożenia na skarżącą kary porządkowej w wysokości [...] zł
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 262 § 6 o.p. organ podatkowy, który nałożył karę porządkową, może, na wniosek ukaranego, złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków, o których mowa w § 1, i uchylić postanowienie nakładające karę.
W uzasadnieniu Wójt wskazał, iż wnioskiem z 21 września 2020r. skarżąca usprawiedliwiła swojego niestawiennictwa w dniu 13 sierpnia 2020 roku w Urzędzie Gminy Z. w celu przesłuchania w charakterze świadka, z powodu ważnych obowiązków zawodowych i wniosła o uchylenie postanowienia z dnia [...] roku nakładającego na nią karę porządkową w wysokości [...] zł.
Wójt po rozpatrzeniu wniosku wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] r. skarżąca została wezwana do osobistego stawiennictwa o godzinie 9°° w Urzędzie Gminy Z. w celu przesłuchania w charakterze świadka. Postanowienie to zostało skarżącej prawidłowo doręczone dnia [...] r. Do dnia przesłuchania tj. [...] r. do godziny 9°° skarżąca nie powiadomiła o swojej nieobecności w trakcie planowanego przesłuchania, jak też nie usprawiedliwiła swojej nieobecności. W dniu 14 sierpnia 2020 r. osoba podająca się za pracownika Kancelarii A spółka partnerska powiadomiła telefonicznie, iż wskazany przez Wójta termin nie odpowiadał skarżącej i wnosi ona o jego zmianę. W dokumentacji organu brak pełnomocnictwa udzielonego wyżej wymienionej kancelarii do występowania w imieniu skarżącej.
Wójt uznał, że skarżąca nie wskazała przyczyn ani nie uprawdopodobniła konkretnych faktów, które miałyby mieć wpływ na niewykonanie przez nią obowiązku wskazanego w wezwaniu. Za usprawiedliwione niestawiennictwo, o którym mowa w art. 262 § 6 o.p. należy uznać tylko takie okoliczności, które w sposób niezależny od strony i w normalnych warunkach trudny do przezwyciężenia uniemożliwiałyby skarżącej zadośćuczynienie obowiązkowi nałożonemu przez Wójta, przy dołożeniu należytej staranności. Samo zaś ogólne stwierdzenie, iż wskazany przez Wójta termin przesłuchania pokrył się z ważnymi obowiązkami zawodowymi, jednocześnie nie przedstawiając na tą okoliczność żadnych dowodów, nie stanowi wystarczającego usprawiedliwienia niestawiennictwa skarżącej.
2.2. W zażaleniu na ww. postanowienie skarżąca zażądała jego uchylenia w całości, zarzucając naruszenie: 1) art. 262 § 1 pkt 1 o.p. poprzez przyjęcie, iż doszło do niestawiennictwa świadka bez uzasadnionej przyczyny, 2) art. 262 § 6 o.p. poprzez odmowę uchylenia postanowienia nakładającego karę porządkową pomimo terminowego usprawiedliwienia nieobecności
W uzasadnieniu wskazała, że brak stawiennictwa wynikał z ważnych obowiązków zawodowych, wynikłych w godzinach porannych dnia [...], a których ujawnienie byłoby sprzeczne z interesem jej Pracodawcy. Jednocześnie, będąc w pełni świadomą konsekwencji niestawiennictwa oraz potencjalnego wydłużenia postępowania skarżąca zwróciła się w godzinach popołudniowych, tj. po zakończeniu pracy do radcy prawnego D. S., udzielając pełnomocnictwa ustnego, o kontakt telefoniczny z organem celem usprawiedliwienia jej nieobecności oraz wyznaczenia nowego terminu. Skarżąca nie miała bowiem możliwości bezpośredniego kontaktu z Urzędem ze względu na krótkie godziny przyjmowania stron, pokrywające się z godzinami wykonywania przeze mnie pracy - dnia [...] roku, tj. piątek. Urząd przyjmuje strony tylko do godziny 13.00.
W związku z powyższym, już dzień po planowanym przesłuchaniu, z organem w imieniu skarżącej skontaktował się ww. radca prawny wyjaśniając przyczyny jej nieobecności oraz zaproponował termin przesłuchania, tj. [...] r., a zatem mniej niż 7 dni od daty pierwotnej. Termin nie uzyskał aprobaty pracownika Urzędu, który poinformował go o planowanym urlopie wypoczynkowym osoby prowadzącej sprawę, w związku z czym nowy termin będzie wyznaczony na wrzesień, a zatem niemalże 3 tygodnie od daty pierwszego przesłuchania. Natomiast kwestia jej nieobecności w ogóle nie została przez pracownika poruszona, co pozwoliło sądzić, iż usprawiedliwienie zostało zaakceptowane. Ponadto skarżąca pismem z dnia 18 września 2020 roku ponownie usprawiedliwiła swoje niestawiennictwo oraz wniosła o uchylenie nałożonej kary porządkowej, potwierdzając czynności podejmowane w jej imieniu przez radcę prawnego D. S. W związku z powyższym doszło do naruszenia art. 262 § 1 o.p. poprzez nałożenie kary porządkowej pomimo usprawiedliwienia nieobecności.
2.3. Zaskarżonym postanowieniem Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Wójta odmawiające uchylenia kary porządkowej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż powołanie się ogólnie na "obowiązki zawodowe, które uniemożliwiły udział w przesłuchaniu", zaznaczając, że wynikły one w godzinach porannych w dniu przesłuchania, nie może uzasadniać uchylenia kary porządkowej. Skarżąca nie wskazuje bowiem, jakie to były obowiązki i na czym polegały, a nawet kto jest jej pracodawcą, co mogłoby podlegać weryfikacji w toku postępowania.
Dalej SKO podniosło, że orzeczenie Kolegium wydano na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 o.p., wskazując w rozstrzygnięciu "uchylić zaskarżone postanowienie w mocy". Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Kolegium z urzędu sprostowało oczywistą omyłkę w swoim postanowieniu z dnia [...] r. poprzez wskazanie, że w rozstrzygnięciu zamiast zwrotu "uchylić zaskarżone postanowienie w mocy" powinien być zwrot "utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy"; a w uzasadnieniu na stronie 3 w wierszu 12 zamiast zwrotu "świadczy o nienależytej" powinien być zwrot "świadczy o nienależytej staranności".
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 239, art. 215 § 3 o.p. po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na postanowienie Kolegium z dnia [...] r. nr [...] w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w postanowieniu tego organu z dnia [...] r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
3.1. W skardze osobistej na postanowienie Kolegium znak [...] z dnia [...] r. skarżąca, wnosząc o stwierdzenie nieważności tego postanowienia w całości, ewentualnie o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przypisanych, zarzuciła: a) naruszenie przepisów prawa procesowego tj. naruszenie artykułu 217 § 1 pkt 5 o.p. poprzez brak elementu rozstrzygnięcia w postanowieniu z dnia [...] r. b) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 262 § 6 o.p., poprzez przyjęcie, iż nie zaszły przesłanki uzasadniające jego zastosowanie w sytuacji gdy skarżąca poinformowała Wójta o przyczynach niestawiennictwa oraz wniosła o wyznaczenie nowego terminu przesłuchania
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż [...] r. otrzymała postanowienie Kolegium datowane na dzień [...] r. Zgodnie z jego treścią Kolegium "orzekło uchylić zaskarżone postanowienie w mocy". W zaskarżonym piśmie brak jest rozstrzygnięcia, elementu niezbędnego zgodnie z artykułem 217 § 1 pkt 5 o.p., albowiem zgodnie z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego II SA/Wa 137/20 "Rozstrzygnięcie, zwane także osnową lub sentencją decyzji, powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, aby było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia. które nie zawsze musi być składnikiem decyzji." (LEK nr 3058951). Mimo, iż przytoczone orzeczenie dotyczyło w sposób bezpośredni decyzji administracyjnej bez wątpienia znajdzie zastosowanie per analogiom również wobec Postanowienia, zwłaszcza iż dotyczy elementu zbieżnego dla obu pism. Niespójne i wewnętrznie sprzeczne sformułowanie z pewnością nie spełnia wymogów stawianych zarówno przez przepisy, jak i przez przytoczone orzeczenie. Ponadto WSA w Warszawie w wyroku z dnia 20 maja 2020 r. II SA/Wa 25/20, nr LEX 3072127 wskazał, iż: "Już z samego wyodrębnienia przez ustawodawcę elementów decyzji, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż inne cele ma realizować rozstrzygnięcie, a inne uzasadnienie. Niedopuszczalnym jest zastępowanie rozstrzygnięcia uzasadnieniem i odwrotnie."
Zdaniem skarżącej w zaskarżonym postanowieniu w żadnym miejscu nie znalazło się jednoznaczne określenie rozstrzygnięcia, w tym także w uzasadnieniu.
Stosunkowa nowość przytaczanych orzeczeń wyraźnie wskazuje aktualny, bez wątpienia prawidłowy, kierunek w orzecznictwie wyraźnie stawiający pewne rygorystyczne wymogi dla treści rozstrzygnięcia. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż stwierdzenie "orzekło uchylić zaskarżone postanowienie w mocy" nie może zostać uznane za rozstrzygnięcie prawidłowe, co z kolei powoduje, iż zaskarżone postanowienie jest nieważne z powodu braku elementu rozstrzygnięcia.
W ocenie skarżącej niewłaściwym byłoby uznanie błędu za oczywistą omyłkę pisarską i sprostowanie jej w trybie artykułu 215 § 1 o.p., gdyż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 1999 r. II SA 1972/99, LEK nr 46235, artykuł ten dozwala na sprostowanie oczywistych omyłek pisarskich o ile nie prowadzi to do merytorycznej zmiany decyzji. Bez wątpienia konwalidacja postanowienia, poprzez dodanie rozstrzygnięcia, jest zmianą merytoryczną.
Z ostrożności, na wypadek stwierdzenia przez Sąd braku przesłanek nieważności, skarżąca podniosła również zarzut naruszenia art. 252 § 6 o.p.
Kolegium wskazało, iż obowiązkiem skarżącej było wcześniejsze poinformowanie pracodawcy o konieczności udziału w czynnościach, a rzekomy, "brak wykonania tego obowiązku świadczy o nienależytej". Abstrahując od widocznego braku części zdania zauważyć należy, iż Organ zdaje się ignorować fakt, że obowiązki zawodowe, które uniemożliwiły udział w przesłuchaniu wynikły w godzinach porannych dnia [...], tj. w dniu przesłuchania, co zostało podniesione w zażaleniu. Stąd też pomimo poinformowania pracodawcy o konieczności stawiennictwa oraz wyrażeniu przez niego zgody mój udział w przesłuchaniu nie był możliwy. W zaistniałej sytuacji za nietrafne uznać należy stwierdzenie Organu o niedołożeniu należytej staranności w działaniach podjętych w celu stawiennictwa, tym bardziej, iż po kontakcie z Urzędem celem usprawiedliwienia mojej nieobecności, pracownik kancelarii A zaproponował w moim imieniu termin alternatywny, bardzo bliski dacie pierwotnej, tj. [...]. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż nie może być mowy zarówno o celowości niestawiennictwa, jak i o próbie wydłużenia postępowania. Brak pełnomocnictwa udzielonego w sposób prawidłowy nie wpływa na fakt, iż nieobecność pozostawała usprawiedliwiona.
3.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie.
W piśmie z dnia 6 maja 2021r. Kolegium wskazało, że postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki stało się ostateczne, a skarżąca nie złożyła skargi do WSA.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4.1. Skarga okazała się niezasadna.
4.2. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).
4.3. Mając na uwadze art. 134 p.p.s.a w pierwszej kolejności zakreślić należy granice rozpoznawanej sprawy, albowiem zarzuty podniesione w skardze odnoszą się zarówno do zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy uchylenia kary pieniężnej jak i postanowień co do sprostowania tegoż postanowienia. Natomiast przedmiotem skargi, co nie budzi wątpliwości, jest postanowienie w sprawie odmowy uchylenia kary porządkowej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Natomiast wynikające z art. 134 § 1 p.p.s.a. niezwiązanie granicami skargi oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (wyrok NSA z dnia 28 marca 2018r. I FSK 1000/16, LEX nr 2486221). Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Łodzi z dnia 30 kwietnia 2018r., III SA/Łd 110/2018, LEX nr 2485772). Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym, jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 marca 2018r., II FSK 487/16, składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych (LEX nr 2466528).
Mając na uwadze powyższe, zadaniem Sądu nie jest rozważenie zarzutów skargi odnoszących się do innych niż zaskarżone postanowienie, tj. ostatecznego postanowienia prostującego zaskarżone postanowienie, albowiem pozostaje ono poza zakresem sprawy w rozumieniu art. 134 p.p.s.a.
4.4. Spór pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy kwestii zasadności odmowy uchylenia postanowienia Wójta w przedmiocie nałożenia kary porządkowej.
Zdaniem skarżącej usprawiedliwiła ona prawidłowo niemożność stawienia się w wyznaczonym przez Wójta terminie. Organ stanowiska tego nie podziela.
4.5. Rozważając sporne zagadnienie w zakreślonych wyżej granicach, na wstępie wskazać należy, że tryb i przesłanki uchylenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej reguluje przepis art. 262 § 6 o.p. Zgodnie z jego treścią, organ podatkowy, który nałożył karę porządkową może na wniosek ukaranego, złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków, o których mowa w § 1 i uchylić postanowienie nakładające karę porządkową.
Brzmienie powołanego przepisu nie pozostawia, w ocenie Sądu, wątpliwości interpretacyjnych co do tego, że w postępowaniu wszczętym wnioskiem o uchylenie kary porządkowej badaniu podlega jedynie to czy okoliczności, które strona wskazuje jako wyjaśnienie przyczyn niewykonania konkretnego wezwania organu podatkowego mają charakter usprawiedliwiony.
Zgodnie z orzecznictwem, za usprawiedliwione traktować należy tylko takie okoliczności, które w sposób niezależny od strony i w normalnych warunkach trudny do przezwyciężenia uniemożliwiały jej zadośćuczynienie obowiązkom nałożonym przez organ podatkowy, nawet przy dołożeniu należytej staranności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r., I FSK 992/15, LEX nr 2252713).
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że orzeczenie o ukaraniu karą porządkową może podlegać wzruszeniu za pomocą dwóch różnych środków prawnych, tj. zażalenia (art. 262 § 5 O.p.) oraz wniosku o uchylenie postanowienia o nałożeniu kary porządkowej (art. 262 § 6 O.p.). Jakkolwiek oba środki w swoim ostatecznym efekcie mają doprowadzić do zniesienia skutków związanych z nałożeniem kary porządkowej, to jednak różnica w ich doborze przez ukaranego tą karą jest zasadnicza. Każdy z tych środków prawnych rodzi bowiem odmienne skutki. O ile zażalenie powoduje weryfikację przez organ odwoławczy zasadności samego ukarania, o tyle postępowanie zainicjowane wnioskiem o uchylenie kary porządkowej ma charakter węższy, jako że tu nie podlega ocenie samo postanowienie o ukaraniu karą pieniężną, a wyłącznie fakt, czy niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków, o których mowa w § 1 art. 262 O.p., zostało usprawiedliwione (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Poznaniu z dnia 25 października 2010 r., I SA/Po 559/10, LEX nr 750022 oraz w Szczecinie z dnia 25 czerwca 2014r., I SA/Sz 210/14, LEX nr 1490148). Stąd, jak podkreśla się w orzecznictwie, składając wniosek o uchylenie kary porządkowej, na podstawie art. 262 § 6 O.p., skarżący nie powinien kwestionować zasadności jej nałożenia, ani też, podnosić zarzutów przeciwko samemu nałożeniu kary, lecz powinien skoncentrować się na wykazaniu okoliczności usprawiedliwiających niewykonanie obowiązków nałożonych przez organ podatkowy, co stanowiło powód do nałożenia kary porządkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2011 r., II FSK 1004/10, LEX nr 1069797).
4.6. Odnosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że Sąd w pełni aprobuje stanowisko orzekających w sprawie organów podatkowych co do tego, że wyjaśnienia skarżącej co do przyczyny nieobecności, w sytuacji gdy postanowieniem z dnia [...] r. skarżąca została wezwana do osobistego stawiennictwa o godzinie 9°° w Urzędzie Gminy Z. w celu przesłuchania w charakterze świadka. Do dnia przesłuchania tj. [...] r. do godziny 9°° skarżąca nie powiadomiła o swojej nieobecności w trakcie planowanego przesłuchania, jak też nie usprawiedliwiła swojej nieobecności. Jakkolwiek skarżąca pismem z dnia 18 września 2020 roku ponownie usprawiedliwiła swoje niestawiennictwo oraz wniosła o uchylenie nałożonej kary porządkowej, potwierdzając czynności podejmowane w jej imieniu przez radcę prawnego D. S., oraz ponownie wnioskiem z 21 września 2020r. skarżąca usprawiedliwiła swojego niestawiennictwa w dniu [...] r. w Urzędzie Gminy Z. w celu przesłuchania w charakterze świadka, z powodu ważnych obowiązków zawodowych, wnosząc o uchylenie kary porządkowej, to zdaniem Sądu, wyjaśnienia te nie sposób uznać za dostateczne usprawiedliwienie dla jej nieobecności, jako ogólne i nie potwierdzone przez skarżącą w żaden sposób.
Zdaniem Sądu dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy nie ma przesądzającego znaczenia kwestia umocowania (brak stosownego pełnomocnictwa) radcy prawnego D. S., który zdaniem skarżącej w dniu 14 sierpnia 2020r. powiadomił telefonicznie organ, iż wskazany przez Wójta termin nie odpowiadał skarżącej i wniósł o jego zmianę, albowiem gdyby nawet ww. osoba w istocie była pełnomocnikiem skarżącej, to nie można przyjąć, że samo ogólne stwierdzenie, iż wskazany przez Wójta termin przesłuchania pokrył się z ważnymi obowiązkami zawodowymi, jednocześnie nie przedstawiając na tą okoliczność żadnych dowodów, stanowi wystarczające usprawiedliwienia niestawiennictwa skarżącej.
Tym samym zasadnie Kolegium uznało, że skarżąca nie wskazała przyczyn ani nie uprawdopodobniła konkretnych faktów, które miałyby mieć wpływ na niewykonanie przez nią obowiązku wskazanego w wezwaniu. Za usprawiedliwione niestawiennictwo, o którym mowa w art. 262 § 6 o.p. należy uznać tylko takie okoliczności, które w sposób niezależny od strony i w normalnych warunkach trudny do przezwyciężenia uniemożliwiałyby skarżącej zadośćuczynienie obowiązkowi nałożonemu przez Wójta, przy dołożeniu należytej staranności. Samo zaś ogólne stwierdzenie, iż wskazany przez Wójta z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, nie może stanowić wystarczającego usprawiedliwienia nieobecności skarżącej.
Takie podejście znajduje wsparcie w orzecznictwie, w tym min. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2017 r. I SA/Wr 311/17, w którym uznano, iż w postępowaniu wszczętym wnioskiem o uchylenie kary porządkowej badaniu podlega jedynie to czy okoliczności, które strona wskazuje jako wyjaśnienie przyczyn niewykonania konkretnego wezwania organu podatkowego mają charakter usprawiedliwiony. Za usprawiedliwione traktować należy tylko takie okoliczności, które w sposób niezależny od strony i w normalnych warunkach trudny do przezwyciężenia uniemożliwiały jej zadośćuczynienie obowiązkom nałożonym przez organ podatkowy, nawet przy dołożeniu należytej staranności.
W realiach rozpoznawanej sprawa przedstawionej powyżej rozważania przemawiają za stwierdzeniem, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do uchylenia - wydanego wobec skarżącej - postanowienia o nałożeniu kary porządkowej. Tym samym niezasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 262 § 6 o.p., poprzez przyjęcie, iż nie zaszły przesłanki uzasadniające jego zastosowanie w sytuacji gdy skarżąca poinformowała Wójta o przyczynach niestawiennictwa oraz wniosła o wyznaczenie nowego terminu przesłuchania.
Zdaniem Sądu, nie doszło również do naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 217 § 1 pkt 5 o.p. poprzez brak elementu rozstrzygnięcia w postanowieniu z dnia [...] r., albowiem ostanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 239, art. 215 § 3 o.p. po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na postanowienie Kolegium z dnia [...] r. nr [...] w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w postanowieniu tego organu z dnia [...] r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Ponadto, jak wynika z pisma Kolegium z dnia [...] r. skarżąca nie wywiodła od tego postanowienia skargi do tut. Sądu.
Mając na uwadze powyższe przyjąć zatem należy, że Kolegium dokonało kompleksowej oceny materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do wydania orzeczenia w sprawie. Ocena ta uwzględniała także treść złożonych przez wyjaśnień, o czym przesądza pisemne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, w którym organ odwoławczy wyjaśnił, dlaczego wyjaśnienia te nie mogły zostać uznane za warunkujące wydanie oczekiwanego przez stronę postanowienia o uchyleniu postanowienia nakładającego karę porządkową.
Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl
4.7. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w całości oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI