I SA/Gl 332/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę inspektora sanitarnego, potwierdzając, że administracyjna kara pieniężna za naruszenie obowiązku kwarantanny nie podlega dziedziczeniu po śmierci zobowiązanego.
Sprawa dotyczyła skargi Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy umorzenie postępowania egzekucyjnego. Egzekucja dotyczyła administracyjnej kary pieniężnej nałożonej za naruszenie obowiązku kwarantanny. Po śmierci zobowiązanego, organy uznały, że kara ta jest ściśle związana z osobą zmarłego i nie podlega dziedziczeniu, co skutkowało umorzeniem postępowania egzekucyjnego. WSA w Gliwicach podzielił to stanowisko, oddalając skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone wobec R.K. na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu nieuiszczonej kary pieniężnej, nałożonej na podstawie art. 48a ust. 1 pkt 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w związku z naruszeniem obowiązku kwarantanny. Umorzenie nastąpiło z uwagi na śmierć zobowiązanego, zgodnie z art. 59 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), który stanowi, że postępowanie umarza się, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego. Wierzyciel zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów, argumentując, że kara pieniężna podlega dziedziczeniu na podstawie art. 97 Ordynacji podatkowej (O.p.), do którego odsyła art. 48a ust. 8 ustawy o zapobieganiu zakażeniom. Sąd uznał jednak, że kary pieniężne, w tym te nałożone na podstawie art. 48a u.z.z.z., mają charakter osobisty i nie podlegają dziedziczeniu, nawet mimo odesłania do przepisów O.p. Podkreślono, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa nie oznacza ich bezwarunkowego zastosowania, a w tym przypadku kara jest ściśle związana z osobą sprawcy czynu zabronionego. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym kary pieniężne za naruszenie przepisów, w tym za nieprzestrzeganie obowiązku zakrywania nosa i ust, nie podlegają dziedziczeniu. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, administracyjna kara pieniężna nałożona na podstawie art. 48a ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi jest ściśle związana z osobą zobowiązanego i nie podlega dziedziczeniu.
Uzasadnienie
Kara pieniężna ma charakter osobisty i represyjny, służy dolegliwości konkretnej osobie za popełniony czyn. Nawet mimo odesłania do przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących sukcesji podatkowej, sama natura kary administracyjnej wyklucza jej przejście na spadkobierców.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego.
u.z.z.z. art. 48a § ust. 1 pkt 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za niestosowanie się do nakazów, zakazów lub ograniczeń w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 59 § par. 1 pkt 6
u.z.z.z. art. 48a § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.z. art. 46b § pkt 5
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Pomocnicze
u.z.z.z. art. 48a § ust. 8
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.
O.p. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Spadkobiercy podatnika przejmują majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 922
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara pieniężna nałożona na podstawie art. 48a u.z.z.z. jest ściśle związana z osobą zobowiązanego i nie podlega dziedziczeniu. Odpowiednie stosowanie przepisów działu III O.p. nie oznacza bezwarunkowego zastosowania art. 97 O.p. do kar pieniężnych, które mają charakter osobisty.
Odrzucone argumenty
Kara pieniężna nałożona na podstawie art. 48a u.z.z.z. podlega dziedziczeniu na podstawie art. 97 O.p. z uwagi na odesłanie zawarte w art. 48a ust. 8 u.z.z.z. Egzekwowany obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym.
Godne uwagi sformułowania
kara ta jest ściśle związana z osobą zobowiązanego i nie oddziaływała na prawa osób trzecich. Odpowiednie stosowanie przepisów prawa nie jest czynnością o jednolitym charakterze... Kara administracyjna stanowi środek przymusu służący zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji.
Skład orzekający
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
przewodniczący
Monika Krywow
sprawozdawca
Borys Marasek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że administracyjne kary pieniężne, zwłaszcza te o charakterze represyjnym i osobistym (jak kary za naruszenie obowiązków sanitarnych), nie podlegają dziedziczeniu po śmierci zobowiązanego, nawet w przypadku odesłania do przepisów Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju kary pieniężnej (za naruszenie przepisów sanitarnych), jednak zasada osobistego charakteru kary może być stosowana analogicznie do innych kar administracyjnych o podobnym charakterze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dziedziczenia długów publicznoprawnych, szczególnie w kontekście kar nałożonych w związku z pandemią COVID-19. Pokazuje, jak osobisty charakter sankcji wpływa na jej przejście na spadkobierców.
“Czy dług po karze sanitarnej przechodzi na spadkobierców? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 332/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2022-04-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Anna Tyszkiewicz-Ziętek /przewodniczący/ Borys Marasek Monika Krywow /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Kara administracyjna Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane I GSK 1737/22 - Wyrok NSA z 2023-11-10 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1427 art. 59 par. 1 pkt 6 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2021 poz 1540 art. 97 par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 2020 poz 1845 art. 48a ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Borys Marasek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako organ nadzoru, Dyrektor), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako k.p.a.) oraz art. 59 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., dalej jako u.p.e.a.) w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2019 r., poz. 2070), po rozpoznaniu zażalenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej jako Wierzyciel), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej jako organ egzekucyjny) z [...], nr [...], którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec R.K. (dalej jako zobowiązany) na podstawie tytułu wykonawczego z [...] nr [...]. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego w oparciu o powyższy tytuł egzekucyjny, obejmujący należności z tytułu nieuiszczonej kary pieniężnej z uwagi na śmierć zobowiązanego. Podstawę wystawienia ww. tytułu wykonawczego stanowiła decyzja Wierzyciela z [...] nr [...], wymierzająca administracyjną karę pieniężną nałożoną na podstawie art. 48a ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 46b pkt 5 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1845 ze zm., dalej u.z.z.z) w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpienie stanu epidemii Dz.U.2020.658, dalej jako rozporządzenie). Podstawę wydanego postanowienia stanowił art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Na powyższe postanowienie pismem z 26 listopada 2021 r. Wierzyciel wniósł zażalenie wnosząc o jego uchylenie oraz zarzucając zaskarżonemu postanowieniu: 1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że egzekwowany obowiązek jest ściśle związany ze zobowiązanym, 2. art. 59 § 1 pkt 4 lit. a u.p.e.a.. przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy egzekwowany obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym. 3. art. 59 § 1 pkt. 6 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie pomimo braku wniosku wierzyciela. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor stwierdził, że sporna kwestia dotyczy oceny, czy w związku ze śmiercią zobowiązanego egzekwowany obowiązek jest ściśle związany ze zobowiązanym czy też nie. Organ nadzoru wskazał, że dziedziczeniu w rozumieniu art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm., dalej jako k.c.) podlegają jedynie prawa i obowiązki majątkowe mające charakter cywilnoprawny, a więc takie których podstawą jest stosunek cywilnoprawny. Nie wchodzą w skład spadku prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych, nawet jeżeli pewien przepis, wskazując krąg osób, na które przechodzą prawa i obowiązki, odwołuje się do określenia "spadkobiercy" (jak np. art. 97 i n. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej jako O.p.)). Wyjaśnił, że drodze dziedziczenia nie przechodzą więc na inne podmioty uprawnienia i obowiązki, które wynikały dla spadkodawcy ze stosunków o charakterze administracyjnoprawnym, prawnokarnym lub finansoprawnych (E. Skoworńska-Bocian. Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki, Warszawa 2005, str. 10 i odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 53/11. Podkreślono, że do zapłaty wymierzonej kary administracyjnej zobowiązany był pierwotnie zobowiązany, a następnie, po jego śmierci Wierzyciel uznał, że w charakterze strony występować winni jego następcy prawni. Zdaniem Dyrektora, nałożenie kary pieniężnej z tytułu naruszenia nakazu przebywania na kwarantannie odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego i nie przechodzi na jego następców prawnych. Każda kara, w tym kara administracyjna, ma na celu wymierzenia dolegliwości konkretnej osobie, za popełniony czyn bezprawny, indywidualnie opisany, którym w rozpatrywanym przypadku było naruszenie nakazu przebywania w kwarantannie. Za własne uznał również stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GSK 1438/14. Podkreślił, że podstawą wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego nr [...] była decyzja Wierzyciela, wymierzająca administracyjną karę pieniężną na podstawie art. 48a ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 [2] w zw. z art. 46b pkt 5 [3] u.z.z.z. w zw. z ww. rozporządzeniem. Zaznaczył, że zgodnie z art. 48a ust. 8 w/w ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IIl Ordynacji podatkowej. Zdaniem Wierzyciela oznacza to, że również art. 97 O.p. ma zastosowanie. Dyrektor stwierdził, że zasada nie dziedziczności praw i obowiązków wynikających z prawa publicznego dotyczy także przepisów prawa podatkowego. Uregulowania art. 97-106 O.p. mimo że posługują się pojęciami odwołującymi się do Księgi czwartej k.c. są samoistną podstawą przejścia obowiązków ze spadkodawcy na inne podmioty (sukcesji podatkowej). Regulacja ta nie oznacza, że długi podatkowe wchodzą do spadku lecz tylko to, że zasady odpowiedzialności spadkobierców za nie są takie same jak za długi spadkowe. Zatem należności wynikające ze stosunków publicznoprawnych, za wyjątkiem należności podatkowych i celnych, nie wchodzą w skład spadku i nie mogą być dziedziczone. Odwołał się także do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 14 października 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 227/10. Dlatego, w ocenie Dyrektora, nie można przenosić powinności poniesienia kary na inne osoby. Zatem niedopuszczalne jest ukaranie za popełnione wykroczenia (jakiekolwiek) osoby innej niż ta, która owego wykroczenia się dopuściła. Jedynym bowiem celem kary, jest spowodowanie osobistej dolegliwości osoby, która popełniła bezprawny czyn. Nie można mówić o zbywalności takiego obowiązku, bowiem do poniesienia kary zobowiązana jest zawsze wyłącznie osoba ukarana (w tym wypadku za naruszenie obowiązku przebywania na kwarantannie). Za niezasługujący na uwzględnienie uznał argument dotyczący powołania się przez Państwa w zażaleniu na art. 59 § 1 pkt. 6 u.p.e.a. nowej ustawy, że umorzenie zostało dokonane w oparciu o wniosek wierzyciela, którego Wierzyciel nie złożył, bowiem organ egzekucyjny powołał się na przepis art. 59 § 1 pkt. 6 u.p.e.a. w obowiązujący w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., z uwagi na fakt wszczęcia postępowania egzekucyjnego w [...]. Odnosząc się natomiast do zarzutu nie wystąpienia przez organ egzekucyjny o zajęcie stanowiska w myśl art. 56 § 1c u.p.e.a., wskazano, że jest to jedynie uprawnienie, nie obowiązek, z którego organ egzekucyjny może skorzystać i zwrócić się do wierzyciela o stanowisko, czy dochodzony obowiązek jest ściśle związany z osobą zobowiązanego. W skardze na powyższe postanowienie Wierzyciel zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 59 § 1 pkt 4 lit. a (art. 59 § 1 pkt 6 w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r.) u.p.e.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy egzekwowany obowiązek nie jest ściśle z wiązany z zobowiązanym, - naruszenie prawa materialnego tj. art. 97 § 1 O.p. w zw. z 48a ust. 8 u.z.z.z. które miało wpływ na wynik sprawy, przez jego niezastosowanie i w żaden sposób nieuzasadnione wyłączenie art. 97 § 1 O.p. z zakresu odesłania do działu III O.p., zawartego w art. 48a ust. 8 u.z.z.z. Tym samym Wierzyciel wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że do kar wymierzonych na podstawie art. 48a u.z.z.z., z uwagi na odesłanie zawarte w ust. 8, zastosowanie znajduje art. 97 O.p. Wskazano, że uz.z.z. nie zawiera własnych przepisów dotyczących sukcesji czy też następstwa prawnego należności wynikających z nałożonych kar pieniężnych. Nie przekonuje zatem stanowisko, zgodnie z którym należności podatkowe podlegają przejęciu przez spadkobierców, zaś kary pieniężne z mocy ustawy (tj. 48a ust. 8 u.z.z.z.) podlegające takiemu samemu reżimowi prawnemu jak zobowiązania podatkowe (dział III ordynacji podatkowej) - nie są przejmowane przez spadkobierców, "bo nie są ściśle związane z zobowiązanym". Organ nie wskazał, z jakich unormowań wynikać ma wyłączenie art. 97 O.p., znajdującego się z dziale III O.p., z zakresu odesłania przewidzianego w art. 48a ust. 8 u.z.z.z. W ocenie Wierzyciela w aktualnym stanie prawnym o tym, czy dana należność jest ściśle związana z zobowiązanym, decydują przepisy regulujące zasady rządzące tą należnością i ustalające sposób z nią postępowania. Niezależnie od oceny etycznej słuszności ponoszenia przez spadkobierców konsekwencji naruszeń, jakich dopuścił się spadkodawca i jakie stały się przyczyną nałożenia nań administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 48a u.z.z.z., ustawodawca kary te poddał reżimowi zobowiązań podatkowych, nakazując stosować do nich przepisy działu III O.p. Toteż nie jest miarodajne odwoływanie się przez organ do orzeczeń dotyczących należności określanych mianem "kary pieniężnej", ale nakładanych na podstawie innych podstaw prawnych i inaczej ukształtowanym. Wierzyciel podzielił wniosku wynikające z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 sierpnia 2015 r., II GSK 1438/14, zgodnie z którym, do kary pieniężnej wymierzonej na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 3 ustawy o transporcie drogowym nie stosuje się O.p. W ocenie Wierzyciela, pomiędzy tymi karami, a karami wymierzanymi w oparciu o art. 48a u.z.z.z. istnieje fundamentalna różnica. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymując stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W niniejszej sprawie spór dotyczy oceny, czy kary nałożone na podstawie art. 48a ust. 1 u.z.z.z.c.z., wobec odesłania zawartego w ust. 8, stanowią "należność ściśle związaną z osobą zobowiązanego" czy też nie. Wierzyciel wskazuje, że do kar tych, z uwagi na powyższe odesłanie, należy stosować art. 97 O.p. Z kolei organy stoją na stanowisku, że kara ta jest ściśle związania z osobą zobowiązanego, zatem nie jest możliwe prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji jego śmierci, a tym samym postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a. W tak zarysowanym sporze rację należy przyznać organom. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego. Należy zatem zauważyć, że podstawą prawną decyzji Wierzyciela (dochodzonej w niniejszym postępowaniu wobec zobowiązanego) był przepis art. 48a ust. 1 pkt 1 w zw. z art.46b pkt 5 u.z.z.z.. w zw. z rozporządzeniem. Zgodnie z art. 48a ust. 1 pkt 1 tej ustawy "Kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w: art. 46 ust. 4 pkt 1 lub w art. 46b pkt 5 i 9-12, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 30 000 zł". W myśl art. 46a pkt 5 ww. ustawy w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić obowiązek poddania się kwarantannie. Stosownie do treści art. 46a ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1) zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego, 2) rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b. Na podstawie wskazanego powyżej art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w dniu 10 kwietnia 2020 r. Rada Ministrów wydała rozporządzenie, na mocy którego ustalono, że obszarem, na którym wystąpił stan epidemii wywołany zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (§ 1 rozporządzenia). Należy podkreślić, że rozporządzenie to reguluje zarówno kwestię obowiązku poddania się kwarantannie bez wydania decyzji administracyjnej (np. obowiązek określony w § 2 pkt 2), jak i w wyniku jej wydania (§ 4 ust. 1 przy czym podstawę jej wydania stanowi art. 34 ust. 2 u.z.z.z.). Należy przypomnieć, że "Administracyjne kary pieniężne, nakładane w określonej wysokości w razie obiektywnego naruszenia obowiązków ustawowych, mogą jednocześnie być środkiem represji i odpłaty za niewykonanie określonych obowiązków najczęściej typu administracyjnego. Stają się wówczas instrumentem szerzej pojętej polityki karania, zaś sama instytucja kary pieniężnej stanowi zagadnienie interdyscyplinarne, wspólne prawu karnemu i administracyjnemu. Interdyscyplinarność mechanizmu karania oznacza, że represyjne sankcje administracyjne należą do szerszej kategorii prawa represyjnego, odpowiadającego autonomicznemu konstytucyjnemu pojęciu "postępowania karnego" występującemu w art. 42 Konstytucji" (tak Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 października 2013 r., sygn. P 26/11, OTK-A 2013/7, poz. 99, pkt 5.3). Jednocześnie w innym z orzeczeń Trybunał Konstytucyjny wskazuje, że "Konstytucyjnie dopuszczalne jest ustanawianie przez ustawodawcę kar finansowych (pieniężnych) za zachowania naruszające przepisy prawa publicznego poza systemem prawa karnego. Dotyczy to w szczególności pieniężnych kar administracyjnych, ustanawianych w różnych obszarach prawa administracyjnego w celu zapewnienia skuteczności jego normom, w drodze prewencji ogólnej i szczególnej. Trybunał dostrzega liczne zalety tego sposobu sankcjonowania naruszania zakazów i niewykonywania obowiązków ustanowionych w interesie publicznym, zarówno ex lege, jak i w formie aktów administracyjnych. Po pierwsze, tego rodzaju kary mogą być nakładane zarówno na jednostki, jak i na podmioty zbiorowe. Po drugie, są łatwe w stosowaniu, gdyż podstawą wymierzenia kary administracyjnej jest, co do zasady, samo naruszenie określonej normy prawnej, bez konieczności oceny podmiotowej strony zachowania sprawcy naruszenia. Po trzecie, są nakładane przez organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym (ogólnym albo szczególnym), pod kontrolą sądu administracyjnego, znacznie mniej skomplikowanym i mniej kosztownym dla budżetu państwa niż postępowanie karne. Po czwarte, dzięki tym wykazanym właściwościom, kary są zwykle nakładane niezwłocznie i są w istocie nieuchronne" (zob. wyrok TK z 1.07.2014 r., SK 6/12, OTK-A 2014/7, poz. 68). Nie ulega wątpliwości, że art. 48a ust. 8 u.z.z.z. nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów działu III O.p. Wymaga podkreślenia, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa nie jest czynnością o jednolitym charakterze i ze względu na rezultat tego zabiegu wyróżnia się następujące sytuacje: stosowanie pełne, gdy odpowiednie przepisy prawa są stosowane bez żadnych zmian, stosowanie ze zmianami oraz niestosowanie ze względu na bezprzedmiotowość lub całkowitą sprzeczność z przepisami, do których miałyby być stosowane odpowiednio (por. J. Nowacki "Odpowiednie stosowanie przepisów prawa", Państwo i Prawo z 1964 r., nr 3, s. 367 i n.; A. Skoczylas "Odesłania w postępowaniu sądowoadministracyjnym", C.H. Beck 2001, s. 6-7; A. Błachnio-Parzych "Przepisy odsyłające systemowo", Państwo i Prawo z 2003 r., nr 1, s. 43). Zatem odpowiednie stosowanie przepisów prawa pozwala na stosowanie ich wprost, na dokonywanie modyfikacji stosownie do wymagań innego zakresu stosowania, jak również na odrzucenie tych przepisów jako nieprzystosowanych do nowego zakresu stosowania (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. II GPS 6/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2020 r., sygn. I GSK 527/18, opubl. CBOSA). Bez wątpienia art. 97 O.p. znajduje się w Dziale III O.p. Zgodnie z tym przepisem spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Nie mniej jednak w realiach przedmiotowej sprawy nie jest możliwe jego zastosowanie, pomimo odesłania zawartego w art. 48a ust. 8 u.z.z.z.z. Pomimo tego, że nałożony na zobowiązanego obowiązek miał charakter pieniężny (egzekucja dotyczyła kary pieniężnej), to jednak jako kara ta nie mogła podlegać dziedziczeniu, bowiem była ściśle związana z osobą zobowiązanego i nie oddziaływała na prawa osób trzecich. W orzecznictwie przyjmuje się, że "Jeśli chodzi o kary pieniężne wymierzane przez organ administracji publicznej w drodze decyzji to zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że kary te nie wchodzą do spadku, ponieważ nie posiadają "charakteru należności cywilnoprawnej" (por. uchwała SN z dnia 24 czerwca 1992 r., sygn. akt III CZP 70/92, z glosą Z. Leońskiego opubl. OSP 1993/3/56; E. Kruk, Sankcja administracyjna, Wyd. UMCS, Lublin 2013, str. 240). Przyjmuje się, że obowiązek uiszczenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego administracyjnego ma charakter publicznoprawny. Tego rodzaju odpowiedzialność administracyjna konkretyzuje się w przypadku naruszenia prawa lub obowiązków nałożonych na określony podmiot. W przypadku stwierdzenia naruszenia tego prawa przez dany podmiot, organ jest zobligowany nałożyć przewidzianą przepisami prawa karę pieniężną. W takiej sytuacji kara administracyjna stanowi środek przymusu służący zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji. Dodać należy, że w orzecznictwie w odniesieniu do kar pieniężnych orzekanych za naruszenie przepisów o transporcie drogowym uznano, że obowiązek uiszczenia tych kar ma bez wątpienia charakter osobisty, ponieważ nie można nałożyć kary na kogoś, kto nie popełnił czynu zabronionego, a więc np. na spadkobiercę (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 944/14). W postanowieniu z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 2682/21 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "stanowisko - wyrażone na gruncie ustawy o transporcie drogowym - znajduje zastosowanie w przypadku każdej kary pieniężnej nałożonej za określone działanie bądź zaniechanie działania przez określony podmiot, w tym również w przypadku kar pieniężnych za nieprzestrzeganie obowiązku zakrywania nosa i ust". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela ww. pogląd i przyjmuje za własny. Jeżeli zatem kara pieniężna nałożona na nieprzestrzeganie obowiązku zakrywania nosa i ust nie podlega dziedziczeniu, to również kara pieniężna nałożona na zobowiązanego nie może być przedmiotem dziedziczenia. Kary te mają bowiem źródło w tym samym przepisie, tyle że są zawarte w innej jednostce redakcyjnej. Konsekwencją jest zatem uznanie, że wobec ziszczenia się przesłanki z art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a. organy zasadnie uznały, że postępowanie egzekucyjne wobec śmierci zobowiązanego powinno zostać umorzone. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI