Orzeczenie · 2025-10-15

I SA/GL 331/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-10-15
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościumowa użyczeniaposiadacz nieruchomościjednostka samorządu terytorialnegoprawo cywilneprawo podatkoweobowiązek podatkowyZwiązek Nauczycielstwa PolskiegoGmina K.

Przedmiotem skargi Związku Nauczycielstwa Polskiego (dalej: Skarżący) była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: Kolegium) utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2020 na kwotę 976,00 zł. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, argumentując, że jako biorący w użyczenie lokalu od Gminy K. na podstawie umowy z 16 stycznia 2019 r., nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Powoływał się na art. 713 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy, a koszty podatków przekraczają te zwykłe koszty. Kolegium i Sąd uznały jednak, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.), podatnikami podatku od nieruchomości są również posiadacze nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem. Sąd podkreślił, że nieodpłatny charakter umowy użyczenia nie wyłącza powstania obowiązku podatkowego po stronie posiadacza, a Prezydent zawierając umowę działał w sferze dominium (zarządzanie własnością), podczas gdy pobór podatku mieści się w sferze imperium (zadania publicznoprawne). Sąd oddalił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że organ działał w oparciu o Ordynację podatkową, a nie Kodeks postępowania administracyjnego, i prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz zastosował właściwe przepisy prawa materialnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczących obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości dla posiadaczy nieruchomości samorządowych na podstawie umowy użyczenia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji posiadania nieruchomości komunalnej na podstawie umowy użyczenia przez organizację związkową, ale jego argumentacja może być stosowana w podobnych przypadkach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy posiadacz nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, który nabył posiadanie na podstawie umowy użyczenia, jest podatnikiem podatku od nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, posiadacz nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, jest podatnikiem podatku od nieruchomości, nawet jeśli umowa ma charakter nieodpłatny (umowa użyczenia).

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jednoznacznie wskazuje, iż podatnikami są posiadacze nieruchomości samorządowych, jeśli posiadanie wynika z umowy z właścicielem. Nieodpłatny charakter umowy użyczenia nie wyłącza tego obowiązku, a działania organu podatkowego mieszczą się w sferze imperium, niezależnie od cywilnoprawnego charakteru umowy.

Czy organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, nie odnosząc się do wszystkich zarzutów strony w odwołaniu?

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były zasadne, wskazując, że organ działał w oparciu o Ordynację podatkową, a nie KPA, i mimo braku odniesienia się do wszystkich argumentów, nie doszło do naruszenia przepisów O.p. w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że Kolegium działało w oparciu o Ordynację podatkową, a nie KPA. Choć organ nie odniósł się do wszystkich argumentów odwołania dotyczących umowy użyczenia i doktryny, Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w stopniu uzasadniającym eliminację decyzji z obrotu prawnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę Związku Nauczycielstwa Polskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2020.

Przepisy (21)

Główne

u.p.o.l. art. 3 § 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości.

u.p.o.l. art. 6 § 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.

u.p.o.l. art. 6 § 9

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane składać deklaracje na podatek od nieruchomości i wpłacać obliczony podatek.

Pomocnicze

k.c. art. 713

Kodeks cywilny

Biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 104 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada legalizmu (praworządności).

O.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji organu podatkowego.

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

u.z.z. art. 33 § 1

Ustawa o związkach zawodowych

u.z.z. art. 34 § 1

Ustawa o związkach zawodowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadacz nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, który nabył posiadanie na podstawie umowy użyczenia, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, ponieważ umowa użyczenia nie nakłada obowiązku ponoszenia kosztów podatków, które przekraczają zwykłe koszty utrzymania rzeczy.

Odrzucone argumenty

Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczach nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jeśli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, niezależnie od nieodpłatnego charakteru umowy użyczenia. • Działania organów podatkowych w zakresie określania i egzekwowania podatku od nieruchomości mieszczą się w sferze imperium, a nie dominium, co odróżnia je od cywilnoprawnego charakteru umowy użyczenia. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były zasadne, ponieważ organ działał w oparciu o Ordynację podatkową, a nie KPA, i prawidłowo ustalił stan faktyczny.

Godne uwagi sformułowania

nieodpłatny charakter umowy użyczenia nie powoduje, że przyjmujący nieruchomość w użyczenie nie staje się jej posiadaczem na podstawie zawartej z właścicielem umowy • Prezydent zawierając umowę na podstawie art. 713 k.c. działa w sferze dominium, tj. jako zarządzający własnością jednostki samorządu terytorialnego. Natomiast pobór podatku od nieruchomości mieści się w sferze imperium, czyli działań podejmowanych w ramach zadań nałożonych ustawą • prawo podatkowe stanowi obszar prawa publicznego opartego na zasadzie władztwa daninowego. Natomiast umowa użyczenia uregulowana w Kodeksie cywilnym stanowi element obszaru prawa prywatnego opartego na zasadzie równości stron.

Skład orzekający

Agata Ćwik-Bury

przewodniczący sprawozdawca

Monika Krywow

członek

Katarzyna Stuła-Marcela

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczących obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości dla posiadaczy nieruchomości samorządowych na podstawie umowy użyczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji posiadania nieruchomości komunalnej na podstawie umowy użyczenia przez organizację związkową, ale jego argumentacja może być stosowana w podobnych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i administracyjnym ze względu na interpretację przepisów dotyczących podatku od nieruchomości w kontekście umowy użyczenia. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Czy użyczony lokal od gminy oznacza zwolnienie z podatku od nieruchomości? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 976 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst