I SA/GL 331/22

I SA/Gl 331/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-11-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Dorota Kozłowska /sprawozdawca/
Paweł Kornacki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Sygn. powiązane
I FSK 684/23 - Postanowienie NSA z 2025-10-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 33
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w likwidacji w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 grudnia 2021 r. nr 2401-IEW1.4253.54.2021.14 UNP: 2401-21-277765 w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty 2015 r. i zabezpieczenia jej na majątku spółki oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) decyzją z 30 grudnia 2021 r. nr 2401-IEW1.4253.54.2021.14 UNP: 2401-21- 277765, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm., dalej: O.p.) po rozpatrzeniu odwołania M. Sp. z o.o. w likwidacji w C. (dalej: podatnik, Spółka, skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z 3 sierpnia 2021 r. (dalej: organ pierwszej instancji) nr [...], określającą przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty 2015 r. w wysokości 432.256,00 zł oraz przybliżoną kwotę należnych odsetek za zwłokę od ww. zobowiązania wyliczonych na dzień wydania zaskarżonej decyzji w wysokości 220.083,00 zł, a także dokonującą zabezpieczenia na majątku Spółki przybliżonej kwoty tego zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę w ww. wysokościach.
Powyższa decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ pierwszej instancji postanowieniem z 3 sierpnia 2018 r., doręczonym w tym samym dniu wszczął wobec Spółki postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za luty 2015 r. Postępowanie podatkowe zostało wszczęte po przeprowadzaniu kontroli w zakresie podatku od towarów i usług za ww. okres, zakończonej protokołem kontroli doręczonym Spółce w dniu 20 lutego 2018 r.
Organ pierwszej instancji decyzją z 3 sierpnia 2021 r. określił Spółce przybliżoną kwotę podatku od towarów i usług za luty 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę należnymi od tej kwoty obliczonymi na dzień wydania decyzji oraz dokonał zabezpieczenia na majątku podatnika ww. kwot.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożył pełnomocnik Spółki. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 33 § 1 O.p. poprzez błędne uznanie, iż po stronie podatnika zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji zabezpieczającej w postaci (1) braku środków trwałych w majątku Spółki, (2) zakwestionowania przez organ transakcji z wymienionymi w decyzji podmiotami zagranicznymi i uznanie świadomości podatnika co do nierzetelności transakcji, a które to ustalenia są przedmiotem postępowania podatkowego, (3) wysokiej wartości uszczupleń podatkowych odnoszących się do innych miesięcy, a nieobjętych aktualnie jeszcze żadnym postępowaniem podatkowym, (4) zaprzestania przez Spółkę prowadzenia działalności, (5) postawienia Spółki w stan likwidacji, podczas gdy wymienione okoliczności nie uzasadniają w żadnej mierze obawy niewykonania przez podatnika decyzji wymiarowej, w szczególności w sytuacji istnienia po stronie podatnika majątku w postaci kwoty zabezpieczenia akcyzowego oraz nadpłaty podatku VAT w kwocie 1.649.267 zł, w zakresie której organ uznał, że nie może ona stanowić zabezpieczenia;
2. art. 191 O.p. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę okoliczności odnoszących się nie tylko do sytuacji finansowej podatnika, ale i również ryzyka niewykonania zobowiązania z uwagi na otwarcie likwidacji Spółki, podczas gdy organ w zupełności zignorował, iż po stronie Spółki występują aktywa w postaci wierzytelności od Skarbu Państwa i dlatego też zaprzestanie prowadzenia działalności i otwarcie likwidacji Spółki nie ma istotnego znaczenia dla uznania, czy po stronie Spółki istnieje, czy nie istnieje uzasadniona obawa, o której mowa w art. 33 § 1 O.p., albowiem wierzytelności od Skarbu Państwa mogą stanowić przedmiot egzekucji;
3. art. 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominiecie ich dyspozycji przy czynieniu ustaleń, co do istnienia po stronie podatnika zabezpieczenia akcyzowego należnego mu do zwrotu i podkreśleniu, iż należność ta nie podlega zwrotowi, podczas gdy przepisy prawa nie wprowadzają żadnych ograniczeń, aby należność z tytułu zwrotu zabezpieczenia podatkowego uznać za wierzytelność mogącą być przedmiotem zajęcia, a ponadto bezsprzecznie wystąpienie przez podatnika o zwrot zabezpieczenia akcyzowego generuje po stronie Skarbu Państwa obowiązek przekazania na rachunek bankowy podatnika środków pieniężnych stanowiących równowartość zabezpieczenia akcyzowego, które to również mogą być przedmiotem zajęcia.
Pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania w całości, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pełnomocnik wywodził w odwołaniu, że postawienie Spółki w stan likwidacji nie stanowi procesu nieodwracalnego, a także nie jest ograniczone w czasie. Póki Spółka posiada wierzytelności, winna dokonać ich ściągnięcia, a następnie przeznaczyć je na zobowiązania. Organ podatkowy powinien zwrócić Spółce kwoty zabezpieczenia akcyzowego, gdyż decyzje określające zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym nigdy nie weszły do obrotu prawnego. Po stronie Spółki występuje też kwota podatku VAT do przeniesienia na następny miesiąc, a organ posiada instrumenty prawne, aby zbadać, czy kwota ta może podlegać zwrotowi.
Organ odwoławczy decyzją z 30 grudnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 3 sierpnia 2021 r.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy omówił treść art. 33 O.p., wskazując, że pojęcie "uzasadniona obawa" nie zostało zdefiniowane w przepisach. W art. 33 § 1 O.p. zawarto jedynie przykładowe wyliczenie okoliczności, w których zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Warunkiem wydania decyzji zabezpieczającej na majątku podatnika jest:
1. określenie - na podstawie posiadanych danych, co do wysokości podstawy opodatkowania - przybliżonej wysokości zobowiązania podatkowego, co do którego toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa,
2. ustalenie, że istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Organ odwoławczy wskazał, iż przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 2015 r. określono na podstawie ustaleń i materiałów dowodowych zgromadzonych w trakcie kontroli podatkowej oraz postępowania podatkowego. Postępowanie podatkowe nadal jest w toku. Natomiast kontrolujący na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzili nieprawidłowości mające wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego za luty 2015 r. Ustalono, że Spółka produkowała olej smarowy [...], który w kontrolowanym okresie sprzedawała do cypryjskiej firmy G. LTD (dalej: G.). Jak ustalono, w lutym 2015 r. Spółka dokonała wewnątrzwspólnotowej dostawy 1.226,67 tys. litrów ww. oleju smarowego na rzecz G., na łączną kwotę 2.736.452,60 zł (str. 20-22 protokołu kontroli wraz z wykazem faktur do G.). Powyższe transakcje mające dokumentować wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów opodatkowane zostały przez Spółkę w deklaracji VAT-7 za luty 2015 r. preferencyjną stawką podatku w wysokości 0%. W trakcie kontroli podatkowej, a następnie postępowania podatkowego stwierdzono, że olej smarowy sprzedany w tym okresie do G., był wysyłany przez Spółkę bezpośrednio do podmiotów wskazanych przez G.Jako dowody wywozu towarów z kraju, uprawniające do zastosowania stawki podatku od towarów i usług w wysokości 0%, przedstawiono dokumenty CMR, dotyczące transportu sprzedawanego oleju smarowego do czterech ustalonych zagranicznych podmiotów. Kontrolujący stwierdzili, że posiadane przez Spółkę dokumenty, mające potwierdzić dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru wykazanego w fakturach VAT sprzedaży, nie mogą być uznane za jednoznacznie potwierdzające dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. W związku z tym kontrolujący uznali, że sprzedaż na rzecz G. dokonana w lutym 2015 r. podlega opodatkowaniu stawką podatku VAT 23% (str. 82 protokołu kontroli).
Organ odwoławczy uznał za prawidłowe wyliczenia organu pierwszej instancji, który wyliczył kwotę netto i podatek od towarów i usług dla faktur dokumentujących sprzedaż towarów w lutym 2015 r. na rzecz G..
Organ odwoławczy przedstawił zestawienie (tabela na str. 10 zaskarżonej decyzji), z którego wynika, że Spółka zaniżyła kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty za luty 2015 r. o 432.256,00 zł, wykazując w złożonej deklaracji VAT-7 nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie 79.438 zł, do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Ponadto organ odwoławczy za prawidłowe uznał wyliczenie odsetek za zwłokę
(szczegółowe wyliczenie odsetek - str. 12 zaskarżonej decyzji).
Organ odwoławczy ustalając istnienie uzasadnionej obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane wskazał, że z oświadczenia Spółki wynika, że nie posiada ona nieruchomości, ani praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej, czy zastawu skarbowego. Informacje te zostały potwierdzone danymi uzyskanymi z Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych oraz z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.
Organ odwoławczy przeanalizował także zeznania podatkowe Spółki CIT- 8 za lata 2015-2020. W tym zakresie organ wskazał, że w ciągu ostatnich trzech lat w okresie 2018-2019 Spółka wykazała stratę w łącznej wysokości 4.647,30 zł, a w
2020 r. dochód Spółki wyniósł 11.522,61 zł. Natomiast przybliżona kwota zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę wynosi 652.339,00 zł. Z zestawienia tych kwot wprost wynika, że Spółka może nie posiadać środków finansowych na pokrycie ewentualnego zobowiązania, zwłaszcza, że wykazana w bilansie Spółki za 2019 r. i 2020 r. kwota środków pieniężnych w kasie i na rachunkach to 0 zł. Dodatkowo z rachunku zysków i strat za trzy ostatnie lata wynika, że przychody netto Spółki ze sprzedaży: w 2018 r. wyniosły 14.333,84 zł, w 2019 r. wyniosły 101,89 zł, a w 2020 r. wyniosły (-) 164,60 zł, natomiast wynik netto wskazuje, że w 2018 r. osiągnięto stratę w wysokości 195.083,07 zł, w 2019 r. osiągnięto zysk w wysokości 13.014,33 zł, a w 2020 r. osiągnięto ponownie stratę w wysokości 155.855,24 zł.
Ponadto w ocenie organu odwoławczego brak sprzedaży praktycznie od
2019 r. świadczy, że Spółka nie wykazuje obecnie aktywności gospodarczej i tym samym może nie osiągnąć dochodów, z których będzie w stanie uregulować zobowiązanie określone w przybliżonej wysokości. Spółka została postawiona w stan likwidacji w oparciu o podjętą przez wspólników uchwałę z 2 grudnia 2020 r. Rep A nr [...].
Organ odwoławczy odniósł się także do kwestii dwóch zabezpieczeń akcyzowych na łączną kwotę 781.349,00 zł ustanowionych w 2016 r. Są to zabezpieczenia nr [...] na kwotę 500.000,00 zł i nr [...] na kwotę 281.349,00 zł, złożone dla zagwarantowania pokrycia zobowiązań podatkowych powstałych lub mogących powstać z tytułu podatku akcyzowego, których to kwot decyzją z 6 maja 2021 r. – organ odwoławczy odmówił zwrotu. Powyższa decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą III SA/GI 875/21 i z ustaleń organu wynika, że do 20 grudnia 2021 r., nie wpłynęła informacja o wyznaczeniu terminu rozprawy.
Organ odwoławczy, odnosząc się do argumentacji Spółki, zwrócił także uwagę, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. wydał decyzje ostateczne z 24 lutego 2021 r.:
- nr [...], określającą wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za marzec 2016 r. na kwotę 2.025.346,00 PLN (zaległość podatkowa 2.025.346,00 PLN).
- nr [...], określającą wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za kwiecień 2016 r. na kwotę 1.531.346,00 PLN (zaległość podatkowa 1.531.346,00 PLN).
- nr [...], określającą wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za luty 2016 r. na kwotę 444.557,00 PLN (zaległość podatkowa 443.060,00 PLN).
Zatem wysokość powyższych zobowiązań znacznie przekracza kwotę posiadanego przez Spółkę zabezpieczenia akcyzowego. Wprawdzie decyzje nie weszły do obrotu prawnego, z uwagi na to, że zostały wydane w okresie, kiedy Spółka nie posiadała organów do reprezentowania. Niemniej, wbrew twierdzeniom Spółki, toczy się wobec niej postępowanie, bowiem Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. ponownie wszczął wobec Spółki w dniu 4 listopada 2021r. postępowanie podatkowe w podatku akcyzowym za luty, marzec i kwiecień 2016 r. Postępowanie to jest w toku.
Organ odwoławczy skonstatował, że kwota zabezpieczeń akcyzowych nie może zatem stanowić zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 2015 r., gdyż po pierwsze, stanowi ona zabezpieczenie zobowiązań z tytułu podatku akcyzowego, a po drugie, organ odwoławczy ostateczną decyzją z 6 maja 2021 r. orzekł o odmowie zwrotu tych zabezpieczeń.
Natomiast odnosząc się do argumentacji Spółki, że posiada ona do zwrotu kwotę 1.649.268,00 zł, organ odwoławczy wskazał, że z deklaracji VAT-7 wynika, że Spółka od kilku lat wykazuje tę kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy (ostatnia informacja z deklaracji za czerwiec 2021 r.) Kwotę do przeniesienia Spółka wykazała w bilansie jako należność krótkoterminową.
Organ odwoławczy stwierdził (tak samo jak organ pierwszej instancji), że w związku z faktem, że jest to kwota do przeniesienia, to nie jest to nadpłata, która mogłaby być zaliczona na poczet przyszłych zobowiązań. I na ten moment nie sposób stwierdzić, czy byłaby to zasadna kwota do zwrotu, zwłaszcza, że Spółka tej kwoty do zwrotu nie wykazała. Co więcej z pisma organu pierwszej instancji z 22 grudnia 2021 r. działającego jako organ egzekucyjny wynika, że oprócz majątku, Spółka nie posiada również rachunku bankowego, a pod adresem prowadzenia działalności gospodarczej, działalność prowadzi inna spółka, która jednocześnie jest właścicielem terenu.
Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, sytuacja finansowa i majątkowa Spółki nie pozwalała na uiszczenie kwoty 652.339,00 zł, stanowiącej zabezpieczoną wysokość zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Łączna kwota zabezpieczenia wraz z odsetkami przekracza majątek Spółki oraz osiągnięte dochody za 3 ostatnie lata (2018- 2020), co daje duże prawdopodobieństwo, że Spółka może nie być w stanie uregulować przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami. Spółka praktycznie zaprzestała prowadzenia, od co najmniej 2019 r., aktywnej, faktycznej działalności gospodarczej i obecnie nie wykazuje żadnej sprzedaży, została postawiona w stan likwidacji.
Organ odwoławczy podzielił także ocenę organu pierwszej instancji, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że zobowiązania podatkowe Spółki mogą być wyższe od tych objętych zaskarżoną decyzją - gdyż jak wynika z pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., prowadzone jest wobec Spółki postępowanie kontrolne w zakresie podatku VAT za okresy: od 1 stycznia 2015 r. do 31
stycznia 2015 r., od 1 marca 2015 r. do 30 kwietnia 2015 r. oraz od 1 maja 2015 r. do 30 września 2016 r.
W skardze na decyzję organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej zarzucił:
1. naruszenie przez organy obu instancji przepisów postępowania, tj. art. 33 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przyjęcie przez organ ustaleń kwestionujących transakcje kontrolowanej z wymienionym w decyzji podmiotem, a które to ustalenia stanowią jednocześnie przedmiot postępowania podatkowego daje podstawę do wnioskowania, iż po stronie skarżącej istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, podczas gdy ewentualne stwierdzenie przesłanek, które mogą prowadzić do wydania decyzji wymiarowej nie jest tożsame z wykazaniem, że zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przez podatnika zobowiązania podatkowego;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez niepodjęcie przez organy obu instancji wszystkich koniecznych działań niezbędnych do uzyskania prawdy materialnej w zakresie dotyczącym sytuacji ekonomicznej podatnika, w szczególności poprzez zaniechanie zbadania obecnej sytuacji finansowej skarżącej i oparcie ustaleń na nieaktualnych dokumentach finansowych z 2020 r., w następstwie czego zaskarżona decyzja została wydana na podstawie gołosłownych twierdzeń takich jak brak możliwości zaspokojenia przyszłej należności podatkowej z majątku skarżącej pomimo, iż ze sprawozdania finansowego za 2021 r. wynika, że skarżąca posiada aktywa w postaci wierzytelności, albowiem wystąpiła do urzędu skarbowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty z dnia 11 stycznia 2022 r.;
3. naruszenie przez organy obu instancji przepisów postępowania, tj. art. 191 O.p. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę okoliczności odnoszących do sytuacji finansowej podatnika, w szczególności poprzez błędne uznanie, że (1) brak środków trwałych w majątku skarżącej, (2) zakwestionowanie przez organ transakcji z wymienionym w decyzji podmiotem i uznanie świadomości podatnika co do nierzetelności transakcji, a które to ustalenia są przedmiotem postępowania podatkowego, (3) wysoka wartość uszczupleń podatkowych odnoszących się do innych miesięcy, a nieobjętych aktualnie jeszcze żadnym postępowaniem podatkowym, (4) zaprzestanie przez skarżącą prowadzenia działalności, uzasadniają obawę, że podatnik nie wykona przyszłego zobowiązania podatkowego, podczas gdy okoliczności te z uwzględnieniem istnienia po stronie skarżącej aktywów o znacznej wartości nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia zaistnienia przesłanki z art. 33 O.p.
Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wywodził, że analiza zaskarżonej decyzji organu odwoławczego nakazuje wyciągnąć wniosek, że organ najpierw postawił tezę o istnieniu obawy niewykonania zobowiązania podatkowego w ślad za tezą wynikającą z decyzji pierwszoinstancyjnej, a następnie podporządkował okoliczności, które jego zdaniem występują po stronie podatnika oraz dokonał ich oceny w ten sposób, aby istnienie tej obawy uzasadnić.
W ocenie autora skargi okoliczności takie jak brak nieruchomości, brak środków trwałych nie mogą przesądzać o istnieniu obawy, o której mowa w art. 33 O.p., gdyż skarżąca posiada aktywa w postaci wierzytelności, o ustalenie których wystąpiła do właściwego urzędu skarbowego. Skarżąca bowiem pismem z 11 stycznia 2022 r. wniosła o przerachowanie zaistniałej nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań stanowiących przedmiot decyzji zabezpieczającej. Ponadto sprawozdanie finansowe za rok 2020, na które powołuje się organ odwoławczy jest nieaktualne. Podatnik nie tylko pomniejszył występującą w 2020 r. stratę, ale również wskazał w swoich aktywach należność od Skarbu Państwa. Nie bez znaczenia pozostaje także kwota zabezpieczenia akcyzowego, która jest aktualnie przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji - postępowania akcyzowe do momentu ich zakończenia nie określają nowej wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym.
W ocenie pełnomocnika skarżąca nie musi prowadzić bieżącej działalności, aby uregulować przyszłe zobowiązanie podatkowe w sytuacji, w której posiada aktywa majątkowe, do których wierzytelności aktualne, czy też przyszłe zaliczają się. Ponadto materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że podatnik posiada znaczne zaległości podatkowe.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę oraz w piśmie procesowym z 27 kwietnia 2022 r. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa.
Istota sporu dotyczy kwestii, czy w rozpoznawanej sprawie organ podatkowy mógł dokonać na majątku skarżącej zabezpieczenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty 2015 r. określonego w przybliżonej wysokości wraz z odsetkami za zwłokę, a zatem czy w sprawie zaistniały przesłanki do jego dokonania.
Podstawę materialnoprawną decyzji organów obu instancji stanowił art. 33 § 1 O.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Z kolei w myśl § 2 tego przepisu zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji:
1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego;
2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego;
3) określającej wysokość zwrotu podatku.
Zaś § 3 wskazuje, że w przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
Zgodnie z § 4 w przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2 organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu:
1) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 1;
2) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2.
Przesłanką zabezpieczenia jest "uzasadniona obawa" niewykonania zobowiązania podatkowego. Zdarzenia w postaci trwałego nieuiszczania wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych lub zbywanie majątku są tylko przykładami zachowania sugerującego zaistnienie przesłanki ustawowej. Zatem skoro wyliczenie zawarte w art. 33 § 1 O.p. stanowi jedynie egzemplifikację przykładowo wybranych okoliczności, które mogą uzasadniać stan obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, to organy podatkowe mogą za pomocą wszelkich argumentów, popartych ustalonymi w sprawie okolicznościami, wykazywać, że istnieje groźba niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości, uzasadniająca sięgnięcie do instytucji zabezpieczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 711/19 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że określone działania podatnika, takie jak ukrywanie dochodów, uczestnictwo w procederze wystawiania pustych faktur, nierzetelne prowadzenie ewidencji służących do kontroli wykonania obowiązków podatkowych mogą usprawiedliwiać ustanowienie zabezpieczenia (por. np. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 495/18; z 27 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 761/12; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 8 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 917/17; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Po 473/17).
Zauważyć należy, że organ podatkowy, chcąc zastosować art. 33 O.p. musi uprawdopodobnić, a nie udowodnić możliwość spełnienia się przesłanki niewykonania zobowiązania podatkowego przez stronę. Powyższe potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, które wskazuje, iż organy podatkowe nie są obowiązane do udowodnienia faktu, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, lecz do jego uprawdopodobnienia.
Uprawdopodobnienie nie prowadzi do pewności, lecz jedynie wskazuje na prawdopodobieństwo ziszczenia się określonego zdarzenia. Niemniej jednak obowiązek uprawdopodobnienia występuje z reguły wówczas, gdy dokładne przeprowadzenie postępowania dowodowego, a więc dającego pewność co do istnienia faktów prawotwórczych, nie jest praktycznie możliwe lub celowe, co ma miejsce w instytucji zabezpieczenia przewidzianej w art. 33 O.p. Tym bardziej, że celem zabezpieczenia nie jest wyegzekwowanie należności, lecz zagwarantowanie środków na późniejsze wykonanie zobowiązań podatkowych.
Obawę niewykonania zobowiązań podatkowych uzasadnia już sama okoliczność ewidencjonowania przez skarżącą faktur niemających potwierdzenia w zdarzeniach rzeczywistych.
W opinii Sądu organy podatkowe obu instancji wykazały istnienie uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe skarżącej w podatku od towarów i usług za luty 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę nie zostanie wykonane. Skarżąca nie posiada nieruchomości, jak i ruchomości ani praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej, czy zastawu skarbowego. Skarżąca w ciągu ostatnich trzech lat w okresie 2018-2019 wykazała stratę w łącznej wysokości 4.647,30 zł, a w 2020 r. dochód skarżącej wyniósł zaledwie 11.522,61 zł. Natomiast przybliżona kwota zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę wynosi 652.339,00 zł. Już z zestawienia tych kwot wynika, że skarżąca nie posiada środków finansowych na pokrycie ewentualnego zobowiązania, zwłaszcza, że wykazana w bilansie za 2019 r. i 2020 r. kwota środków pieniężnych w kasie i na rachunkach wynosi 0 zł. Ponadto z rachunku zysków i strat za trzy ostatnie lata wynika, że przychody netto skarżącej ze sprzedaży: w 2018 r. wyniosły 14.333,84 zł, w 2019 r. wyniosły 101,89 zł, a w 2020 r. wyniosły (-) 164,60 zł, natomiast wynik netto wskazuje, że w 2018 r. osiągnięto stratę w wysokości 195.083,07 zł, w 2019 r. osiągnięto zysk w wysokości 13.014,33 zł, a w 2020 r. osiągnięto ponownie stratę w wysokości 155.855,24 zł.
Należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że brak sprzedaży praktycznie od 2019 r. świadczy, że skarżąca nie wykazuje obecnie aktywności gospodarczej i tym samym może nie osiągnąć dochodów, z których będzie w stanie uregulować zobowiązanie określone w przybliżonej wysokości. Co więcej skarżąca jest w likwidacji.
W ocenie Sądu trafnie organy podatkowe obu instancji uznały, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej nie pozwalała na uiszczenie kwoty 652.339,00 zł, stanowiącej zabezpieczoną wysokość zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Łączna kwota zabezpieczenia wraz z odsetkami przekracza majątek skarżącej oraz osiągnięte dochody za trzy ostatnie lata (2018- 2020), co daje duże prawdopodobieństwo, że skarżąca może nie być w stanie uregulować przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami.
Przechodząc do kolejnej kwestii, a mianowicie dwóch zabezpieczeń akcyzowych na łączną kwotę 781.349,00 zł ustanowionych w 2016 r. Sąd zauważa, że po pierwsze są to zabezpieczenia, złożone dla zagwarantowania pokrycia zobowiązań podatkowych powstałych lub mogących powstać z tytułu podatku akcyzowego. Po drugie organ odwoławczy decyzją z 6 maja 2021 r. odmówił zwrotu zabezpieczeń akcyzowych. Powyższa decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą III SA/GI 875/21 i na dzień wydawania zaskarżonej decyzji sprawa nie została rozstrzygnięta. Natomiast w dacie wyrokowania przez Sąd w niniejszej sprawie wyrok w sprawie III SA/GI 875/21 już zapadł - został wydany 6 czerwca 2022 r., skarga została oddalona. Wyrok ten jest prawomocny.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej toczy się wobec niej także inne postępowanie, gdyż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. ponownie wszczął w dniu 4 listopada 2021 r. postępowanie podatkowe w podatku akcyzowym za luty, marzec i kwiecień 2016 r.
Nie można zgodzić się z argumentacją autora skargi, że skarżąca posiada nadpłatę w kwocie 1.649.268,00 zł, z której możliwe byłoby zaspokojenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami. Kwota ta wynika z deklaracji VAT-7, którą to kwotę skarżąca od kilku lat wykazuje do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy (ostatnia informacja z deklaracji za czerwiec 2021 r.). Niemniej mają rację organy podatkowe obu instancji, że kwota do przeniesienia, to nie to samo co nadpłata, która mogłaby być zaliczona na poczet zaległych, czy przyszłych zobowiązań. Nie sposób także stwierdzić, czy byłaby to w ogóle zasadna kwota do zwrotu, zwłaszcza, że skarżąca tej kwoty do zwrotu nie wykazała. Dopiero po wydaniu zaskarżanej decyzji, jak wynika z treści skargi, skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty z dnia 11 stycznia 2022 r.
Na koniec Sąd zauważa, że organy podatkowe wydając swoje rozstrzygnięcia nie mogły wziąć pod uwagę sprawozdania finansowego skarżącej za 2021 r. Organ pierwszej instancji wydał decyzję w dniu 3 sierpnia 2021 r. Z Kolei organ odwoławczy wydał decyzję w dniu 30 grudnia 2021 r. Obie decyzje zostały więc wydane przed sporządzeniem sprawozdania finansowego skarżącej za 2021 r. (tj. przed 31 grudnia 2021 r.). Co więcej wpis o złożeniu sprawozdania finansowego za 2021 r. odnotowano w KRS dopiero 14 stycznia 2022 r., co wynika z treści pisma organu odwoławczego z 27 kwietnia 2022 r.
W świetle powyższych rozważań organy podatkowe obu instancji wykazały istnienie uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe skarżącej w podatku od towarów i usług za luty 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę nie zostanie wykonane.
Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 33 § 1 O.p., który to przepis jest przepisem prawa materialnego, a nie błędnie określonego w skardze jako przepis postępowania.
Nietrafne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. oraz art. 191 O.p. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej organy podatkowe obu instancji podjęły wszystkie niezbędne działania do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowo rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Ocena zgormadzonych w sprawie dowodów jest logiczna, spójna, nie nosi także cech dowolności. Spełnia kryteria, o których mowa w art. 191 O.p.
Mając powyższe na uwadze, iż zaskarżona decyzja jak również decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) oddalił skargę.