I SA/Gl 313/23

I SA/Gl 313/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter
Eugeniusz Christ /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Stuła-Marcela
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 406/24 - Wyrok NSA z 2025-07-08
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Anna Rotter, Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 29 grudnia 2022 r. nr COF.OUR.6375.16642.2022 ŁD.JJ.ZZ 01473234 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2022 r. Znak: COF.OUR.6375.16642.2022 ŁD.JJ.ZZ 01473234, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2022. 2000) i art. 144 K.p.a. w związku z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2022. 479 z późn. zm.) dalej ustawa egzekucyjna oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. 2020. 1689) dalej ustawa rtv, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej wierzyciel, organ, Dyrektor), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez pana T.S. (dalej strona, zobowiązany) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 21 września 2022 r. znak: COF.OUR.6375.16642.2022 KA.PB.P 01473234 w zakresie oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że zobowiązany zaskarżył postanowienie pierwszoinstancyjne w części dotyczącej wyłącznie oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku. W zażaleniu ponownie wyjaśnił, że złożył wniosek o wyrejestrowanie odbiornika telewizyjnego w placówce pocztowej pod koniec 2006 r., a po opuszczeniu dotychczasowego mieszkania przestał używać odbiornik telewizyjny. Dodał, że nie posiada żadnego pisemnego dowodu wyrejestrowania odbiornika, gdyż nie przechowuje dłużej niż przez sześć lat dokumentów dotyczących czynności faktycznych i prawnych, które nie mają dla niego żądnych bieżących skutków.
Dyrektor ustalił, że wypełniając ustawowy obowiązek zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...], [...]. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służąca do dokonywania opłat abonamentowych.
Organ zauważył, iż imienna książeczka radiofoniczna wydawana była w placówce pocztowej dla abonenta i służyła do dokonywania opłat z wykorzystaniem znajdujących się w niej odcinków. Każda dokonana w placówce pocztowej wpłata odnotowywana była i potwierdzana datownikiem placówki pocztowej w ww. książeczce radiofonicznej (potwierdzenie dla abonenta) jak również na odcinku (potwierdzenie dla Poczty) przesłanym celem odnotowania w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. Imienna książeczka radiofoniczna posiadała również druki: "Z" – odcinek służący do zgłaszania zmian formalno-prawnych np.: zmiana nazwiska, adresu zamieszkania, rodzaju posiadanych odbiorników, odcinek "W" – przewidziany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników oraz odcinek "U" – służący do wystąpienia przez abonenta, który wyczerpał dowody wpłat do uzyskania nowej książeczki radiofonicznej celem kontynuowania regulowania opłat abonamentowych (zaznaczyć należy, iż wydanie kolejnej książeczki radiofonicznej po wyczerpaniu dowodów wpłat w poprzednio wydanej stanowiło kontynuację opłat w ramach zgłoszonej rejestracji odbiorników). Również każda dokonana w placówce pocztowej np. zmiana danych, wystąpienie o wydanie nowej książeczki radiofonicznej, wyrejestrowanie odbiorników odnotowywana była i potwierdzana datownikiem placówki pocztowej w książeczce radiofonicznej (potwierdzenie dla abonenta) jak również na odcinku (potwierdzenie dla Poczty) przesłanym celem odnotowania, odpowiedniej dla zgłoszenia zmiany, w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A.
Dyrektor wyjaśnił, iż w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. odnotowano w dniu 22 lipca 2002 r. wydanie nowej książeczki radiofonicznej – wydano książeczkę nr [...], jak również stwierdzono wnoszenie wpłat abonamentowych do dnia 31 stycznia 2005 r. Następnie wierzyciel przywołał wyroku NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2271/18, by stwierdzić, że zarejestrowanie odbiorników w czasie obowiązywania którejkolwiek z ustaw regulujących kwestie związane z abonamentem bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia, wynikającego z ustawy obowiązku dokonywania opłat abonamentowych (aktualnie jest to ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o charakterze pieniężnym.
Dyrektor zauważył, że zobowiązany nie zaprzeczył dokonanej rejestracji odbiornika rtv i uznał, że jedynie podjęcie w stosownym czasie przez abonenta właściwych i wymaganych przepisami prawa działań, związanych z wyrejestrowaniem odbiorników i okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela. Dodał, iż w kolejnych aktach wykonawczych tj.:
- rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 2005. 141. 1190),
- rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 2007. 187. 1342),
- rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 2013. 1676),
zawarto delegacje ustawowe w dacie ich obowiązywania, które obligatoryjnie nakładały na użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zmianie miejsca pobytu stałego (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki radiofonicznej oraz o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.
Wyjaśnił, iż w przypadku kiedy abonent zgłaszał fakt zaprzestania używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych w 2006 r. zobowiązany był do wypełnienia odcinka "W" (odcinek wyrejestrowania), znajdującego się w książeczce radiofonicznej. Pracownik placówki pocztowej, w momencie zgłoszenia przez abonenta wyrejestrowania odbiorników, w książeczce radiofonicznej na odcinku "W" potwierdzał dokonanie formalności datownikiem placówki pocztowej. Jedną część odcinka oraz okładki książeczki pracownik placówki pocztowej odsyłał celem archiwizacji, natomiast środek książeczki radiofonicznej wraz z dowodami wpłat i drugą częścią odcinka "W" (potwierdzona datownikiem placówki pocztowej) pozostawał w posiadaniu abonenta.
Zdaniem Dyrektora, skoro wyrejestrowanie odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] było okolicznością kluczową dla nieistnienia obowiązku wnoszenia zaległych opłat abonamentowych, to na zobowiązanym spoczywał obowiązek, po powstaniu zmiany i zaprzestaniu używania odbiorników do niezwłocznego dopełnienia wymaganych przepisami formalności wyrejestrowania odbiorników i przechowywania dowodu na tę okoliczność.
Dodał, że kwestia wyrejestrowania odbiorników została zbadana w toku postępowania egzekucyjnego, przeszukano zasoby archiwalne i zasoby systemowe i stwierdzono jednoznacznie, iż Poczta Polska S.A. nie posiada dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania przez zobowiązanego przedmiotowych odbiorników w 2006 r. (nie odnotowano też dopełnienia tej formalności w chwili obecnej) w związku z czym wszczęta egzekucja jest uzasadniona. Konkludując, wyrejestrowanie winno być oparte na okazaniu dowodów w przedmiotowej sprawie, czego zobowiązany nie uczynił.
Dyrektor wskazał, że w związku z wejściem w życie z dniem 13 grudnia 2007 r. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. Poczta Polska została zobowiązana, w terminie dwunastu miesięcy od dnia jego wejścia w życie, na podstawie § 5 ust. 2, do nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych posiadaczom imiennych książeczek i powiadomienia ich o tym fakcie. Zawiadomieniem o nadaniu takiego numeru powiadomiono zobowiązanego w piśmie z dnia 3 września 2008 r. (numer [...]).
Organ stwierdził, że Poczta Polska S.A. nie jest zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia przedmiotowego zawiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie zawiadomienia, nadto nie wskazał, że przedmiotowe zawiadomienie należało wysłać przesyłką rejestrowaną. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy abonamentowej, a nie wydanego na jej podstawie, powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. Tak więc nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. Rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiorników.
W skardze na to rozstrzygnięcie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości domagał się dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka na okoliczność złożenia w grudniu 2006 r. pisemnego oświadczenia o zaprzestaniu używania odbiornika telewizyjnego oraz własne przesłuchanie.
W uzasadnieniu skargi stwierdził, że Poczta Polska S.A. nie może oczekiwać od niego, że będzie posiadać dowód wyrejestrowania odbiornika, pomimo upływu przeszło 16 lat od daty dokonania tej czynności. Ponadto w tym czasie nie otrzymał żadnego pisma w tym wezwania do zapłaty abonamentu. Wyjaśnił, że pod koniec 2006 r. w Urzędzie Pocztowym we W. osobiście złożył pismo zawierające oświadczenie o zaprzestaniu używania odbiornika telewizyjnego. Do dokonania tej czynności skłoniło go to, że na skutek orzeczenia rozwodu z dnia 13 czerwca 2006 r. mieszkanie wraz z odbiornikiem telewizyjnym przypadło jego ówczesnej małżonce. Dodał, że nie posiada pisemnego dowodu wyrejestrowania odbiornika z uwagi na upływ czasu i na brak dochodzenia abonamentu przez Pocztę Polską.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że dotyczyło ono stanowiska wierzyciela, w którym nie uwzględniono zarzutu nieistnienia obowiązku dotyczącego opłat abonamentowych w sytuacji, gdy zobowiązany twierdził, iż w 2006 r. wyrejestrował użytkowany odbiornik RTV, przy czym po opuszczeniu dotychczasowego mieszkania przestał używać odbiornika telewizyjnego, zaś z uwagi na upływ czasu nie posiada żądanego dowodu wyrejestrowania odbiornika.
Poza sporem było, że wierzyciel (Poczta Polska) wystawił wobec zobowiązanego tytuł wykonawczy obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych. Zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji wskazując na nieistnienie obowiązku z uwagi na wyrejestrowanie odbiornika RTV w 2006 r. oraz opuszczenie dotychczasowego mieszkania, które po rozwodzie wraz ze wszystkimi znajdującymi się tam ruchomościami (telewizorem) przypadło jego byłej żonie.
Bezsporne było, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników RTV uzyskując stosowną książeczkę radiofoniczną, zaś w dniu 22 lipca 2002 r. wydano mu nową książeczkę, a następnie zobowiązanemu jako użytkownikowi zarejestrowanych odbiorników RTV został nadany indywidualny numer identyfikacyjny doręczając mu stosowne zawiadomienie z dnia 3 września 2008 r.
Sporne natomiast było to czy zobowiązany wyrejestrował odbiorniki RTV w 2006 r., a tym samym czy dochodzony przez wierzyciela obowiązek istnieje.
Skarżący twierdził, że dokonał wyrejestrowania spornych odbiorników na poczcie lecz nie posiada dokumentu potwierdzającego zaistnienie tego faktu, gdyż nie przechowuje takich dokumentów dłużej niż przez sześć lat. Wierzyciel natomiast dowodził, że skarżący w 2006 r. był zobowiązany do wypełnienia i przedłożenia, w przypadku wyrejestrowania, odcinka "W" zawartego w książeczce radiofonicznej, zaś przy dokonaniu tej czynności użytkownicy rtv otrzymywali potwierdzony odciskiem datownika dokument stwierdzający o wypełnieniu stosownych formalności. Jedną część odcinka oraz okładki przekazywano do archiwizacji, a drugą część odcinka "W" (wraz z pozostałą książeczką) potwierdzoną datownikiem pozostawała w posiadaniu abonenta. Wierzyciel twierdził, że nie posiada w zasobach archiwalnych dokumentu potwierdzającego skuteczne wyrejestrowanie przez skarżącego w 2006 r. odbiorników RTV, a skarżący nie przedstawił takiego dokumentu.
Zgodnie z art. 2 ustawy, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (ust. 1). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (ust. 3). Wynika stąd, że po zarejestrowaniu odbiornika rtv uiszczanie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, a nadto, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. "Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych" (tak wyrok NSA z dnia 19 listopada 2021 r. sygn. akt I GSK 836/21). Wskazać przy tym należy, że "W judykaturze ugruntowany jest pogląd, że skoro w świetle ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tego odbiornika" (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 350/21).
Tym samym na zobowiązanym ciążyła powinność przedstawienia dowodów potwierdzających, że przedmiotowy obowiązek wobec niego nie istnieje co wymagało przestawienia dokumentu (dowodu) wyrejestrowania odbiornika. Należy bowiem zauważyć, że obowiązujące uregulowania prawne w aktach wykonawczych do ustawy, opisanych we wcześniejszej części uzasadnienia, nakłada na abonentów obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników RTV, zaś zgodnie z rozporządzeniem obowiązującym w 2006 r. wyrejestrowania odbiorników należało dokonać przez złożenie w placówce pocztowej odcinka "W" stanowiącego integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych, zaś abonent otrzymywał potwierdzenie dokonanego wyrejestrowania wraz z datą dokonania tej czynności (odcisk datownika) na drugiej części odcinka "W". Skoro zobowiązany nie przedstawił dowodu dopełnienia tej formalności, a w dokumentacji wierzyciela brak jest takiego dokumentu to nie można zasadnie twierdzić, że doszło do wyrejestrowania spornego odbiornika. To w interesie zobowiązanego było zabezpieczenie i przedstawienie dowodu na podnoszone w tym zakresie twierdzenia. Należy przy tym dodać, że zobowiązany uiszczał opłaty abonamentowe do 31 stycznia 2005 r. i od tego czasu kilkukrotnie zmieniał miejsce zamieszkania. Fakt, że przez okres kilkunastu lat zobowiązany nie płacił już abonamentu nie świadczy o tym, że doszło do wyrejestrowania odbiornika bądź ustania tego obowiązku z innych przyczyn. Dodać należy, że zarejestrowanym abonentem był zobowiązany, a nie jego była żona i dlatego też fakt pozostawienia telewizora w posiadaniu tej osoby nie ma istotnego znaczenia dla niniejszej sprawy. Abonent na którym ciąży obowiązek uiszczania stosownych opłat pozostaje zobowiązany z tego tytułu, niezależnie od tego czy pozostaje w posiadaniu zarejestrowanego odbiornika czy też, że nadal zamieszkuje w lokalu na adres którego odbiornik został zarejestrowany.
Dlatego też organ słusznie uznał, że w sprawie zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 1 ustawy egzekucyjnej nie był uzasadniony.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka oraz przesłuchania skarżącego Sąd zauważa, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi tego rodzaju dowody są niedopuszczalne, Sąd ten prowadzi ograniczone postępowanie dowodowe wyłącznie w zakresie dokumentów i to tylko w szczególnie niezbędnych przypadkach (art. 106 § 3 p.p.s.a.)
Z tych przyczyn wobec stwierdzonego braku naruszenia przepisów prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2023. 259) Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.