I SA/Gl 302/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę syndyka masy upadłości na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej, uznając brak przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.
Syndyk masy upadłości spółki jawnej złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy odmowę odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej w podatku VAT. Syndyk argumentował, że trudna sytuacja finansowa i spór z bankiem o wartość przejętego zastawu uzasadniają odroczenie. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że ani ważny interes podatnika, ani interes publiczny nie zostały wykazane, a ryzyko związane z działalnością gospodarczą obciąża podatnika.
Sprawa dotyczyła skargi syndyka masy upadłości A – P., W.- B. Sp. Jawna na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o odmowie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 2006 r. Syndyk wnioskował o odroczenie terminu płatności, uzasadniając to trudnościami z wyegzekwowaniem należności z faktury VAT wystawionej na rzecz banku, który zabezpieczył swoje kredyty zastawem na maszynach spółki. Bank skorzystał z prawa zastawu i przejął maszyny, co doprowadziło do sporu o wartość przedmiotu zastawu i tym samym o wysokość należnego podatku VAT. Organy podatkowe odmówiły odroczenia, wskazując, że przesłanka "ważnego interesu podatnika" wymaga analizy sytuacji majątkowo-finansowej spółki oraz skutków ekonomicznych, ale także uwzględnienia względów społecznych i realizacji zobowiązań podatkowych. Podkreślono, że spółka nie prowadzi już działalności gospodarczej, a odroczenie stworzyłoby iluzję uwzględnienia wniosku. Ponadto, wskazano, że należności publicznoprawne mają pierwszeństwo, a wierzyciel (Skarb Państwa) nie ma swobody w dysponowaniu nimi. Organ podkreślił, że fakultatywny charakter art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej oznacza, że nawet stwierdzenie przesłanki nie zobowiązuje do uwzględnienia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę syndyka. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podkreślono uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie ulg płatniczych, ale jednocześnie wskazano, że kontroli sądu podlega legalność działania organu, w tym ustalenie istnienia przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaszły przesłanki "ważnego interesu podatnika" ani "interesu publicznego". Ryzyko związane z prowadzoną działalnością gospodarczą obciąża podatnika, a niepowodzenia nie mogą skutkować obowiązkiem przyznania ulg. Sytuacja podmiotu w upadłości, posiadającego problemy finansowe, jest cechą postępowania upadłościowego, a nie nadzwyczajną okolicznością uzasadniającą ulgę. Udzielenie ulgi w takiej sytuacji prowadziłoby do uprzywilejowania innych wierzycieli kosztem Skarbu Państwa. Sąd uznał również, że organy nie naruszyły przepisów postępowania, a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja finansowa i spór z bankiem nie stanowią "ważnego interesu podatnika" w rozumieniu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza w kontekście postępowania upadłościowego, gdzie celem jest zaspokojenie wierzycieli.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ryzyko związane z działalnością gospodarczą obciąża podatnika, a problemy finansowe wynikające z postępowania upadłościowego nie są nadzwyczajną okolicznością uzasadniającą ulgę. Udzielenie ulgi w takiej sytuacji mogłoby uprzywilejować innych wierzycieli kosztem Skarbu Państwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
O.p. art. 67a § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Przepis stanowi materialnoprawną podstawę udzielania ulg w spłacie zaległości podatkowej, uzależniając ją od ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, jednakże organ musi prawidłowo ocenić istnienie przesłanek.
Pomocnicze
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Przepis określający podstawę prawną utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący obowiązku organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
O.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący obowiązku organu podatkowego do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 pkt 1 i 2
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1
Określa przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny.
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Określa skutki oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
Ustawa – Prawo upadłościowe i naprawcze art. 327
Przepis dotyczący możliwości zaspokojenia zastawnika z przedmiotu zastawu w postępowaniu upadłościowym.
Ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów art. 24
Przepis dotyczący trybu zaspokojenia zastawnika.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja finansowa spółki w upadłości i spór z bankiem o wartość zastawu uzasadniają odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej. Organy podatkowe naruszyły art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i wyjaśniającego.
Godne uwagi sformułowania
Ryzyko związane z prowadzoną działalnością gospodarczą ponosi zawsze podatnik, który winien poszukać możliwości rozwiązania swojej sytuacji finansowej i płatniczej bez udziału budżetu państwa. Niepowodzenie podatnika w działalności gospodarczej nie mogą skutkować obowiązkiem przyznania ulg podatkowych w spłacie zaległości podatkowych. Udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania de facto prowadziłoby do zmniejszenia możliwości uzyskania zaspokojenia z masy, a takie działanie nie jest działaniem korzystnym dla interesu publicznego. Skarżący nie skorzystał też z prawa zgłoszenia wniosków dowodowych na etapie postępowania odwoławczego, pomimo, że zawarł w odwołaniu zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu zarzut ten sformułowany został dla potrzeb toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego.
Skład orzekający
Eugeniusz Christ
przewodniczący
Teresa Randak
sprawozdawca
Anna Wiciak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej w przypadku spółki w upadłości, gdy brak jest przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Interpretacja pojęć \"ważny interes podatnika\" i \"interes publiczny\" w kontekście postępowań upadłościowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki w upadłości i sporu z bankiem o wartość zastawu. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach innych niż upadłość.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przesłanki do udzielania ulg podatkowych w trudnych sytuacjach finansowych, zwłaszcza w kontekście upadłości, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i upadłościowego.
“Upadłość spółki a odroczenie VAT: Kiedy sąd powie "nie"?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 302/07 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2007-07-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-05-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Anna Wiciak Eugeniusz Christ /przewodniczący/ Teresa Randak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędzia NSA Anna Wiciak, Protokolant Monika Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2007r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości A – P., W.- B. Sp. Jawna na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej-odroczenie zaległości podatkowej oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy – na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm. ) – decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 2006 r. Syndykowi Masy Upadłości "A" P., W. – B. Spółki Jawnej w kwocie [...] zł. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ w pierwszej kolejności przedstawił przebieg postępowania podatkowego, a następnie powołał się na brzmienie art. 67 a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowiącego materialno – prawną podstawę udzielania ulg, zgodnie z którym, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może, na wniosek podatnika, odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej polega na wyznaczeniu nowego terminu do upływu którego podatnik zobowiązany jest uregulować należność tj. zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę. Zastosowanie tej instytucji prawnej oznacza także, iż w czasie oznaczonym do uregulowania należności organ nie prowadzi egzekucji, celem przymusowego wyegzekwowania świadczenia, jednakże za okres odroczenia ustala się opłatę prolongacyjną. Jak podniósł organ, przesłanka "ważnego interesu podatnika" od wystąpienia której uzależniona jest możliwość odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej wymaga ustalenia sytuacji majątkowo – finansowej Spółki oraz skutków ekonomicznych jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania. Organ podatkowy musi mieć jednak na uwadze także względy społeczne, w tym realizowanie zobowiązań podatkowych oraz takie działanie, które nie prowadziłoby do jak to nazwał "pochopnego" zwalniania podatnika z obowiązku zapłaty tych zobowiązań. We wniosku z dnia [...] 2006 r. syndyk zaproponował odroczenie terminu płatności zaległego podatku VAT za miesiąc [...] 2006 r. wraz z odsetkami do dnia [...] 2006 r. Wniosek uzasadniony został trudnościami z wyegzekwowaniem należności wynikającej z faktury VAT nr [...] z dnia [...] r. wystawionej na rzecz Banku [...] SA z siedzibą w K.. Postępowanie wyjaśniające wykazało, że jeden z kredytów udzielonych Spółce przez w/w Bank został zabezpieczony zastawem na rzeczach ruchomych. Bank skorzystał z przysługującego mu prawa zastawu i odebrał Spółce maszyny w dniu [...] 2006 r. W dniu [...] 2006 r. została wystawiona faktura VAT na przekazane ruchomości. Organ zaznaczył ponadto, że z pism załączonych do akt sprawy, wynika, że syndyk jest przekonany, że faktura została wystawiona w prawidłowych wartościach, a także, że to na wniosek syndyka sąd wyznaczył bankowi termin do przejęcia na własność zastawu, co wynika z postanowienia sygn. akt [...] z dnia [...] r. Dodatkowo organ podniósł, iż syndyk prowadząc rozmowy z bankiem miał wpływ na uzgodnienie wartości przedmiotu zastawu, a zatem jego twierdzenie dotyczące powstania zaległości podatkowej nie znajduje uzasadnienia. Odnosząc się do sytuacji ekonomiczno – finansowej Spółki, organ wskazał, że: 1) spółka prowadziła działalność gospodarczą od 1993 r. w zakresie [...] i [...], a jej udziałowcami byli: A. P. posiadający 50% udziałów i D. W.– B. posiadająca także 50% udziałów, 2) postanowieniem Sądu Rejonowego w K. sygn. akt [...] z dnia [...] r. ogłoszono upadłość Spółki obejmującą likwidację majątku, 3) w okresie od dnia [...] do dnia [...] 2006 r. Spółka uzyskała obrót netto w wysokości [...] zł., 4) w zeznaniu PIT – 36L o wysokości osiągniętego dochodu za 2005 r. wspólnicy wykazali stratę w wysokości [...] zł. Odnosząc się do powyższych okoliczności organ podkreślił, że rozpatrując wniosek należy uwzględnić także możliwości zrealizowania ciążących na podatniku zobowiązań, ale także – w przypadku uznania istnienia przesłanki – zastosowanie takiej ulgi poprzez określenie jej warunków, aby możliwe było ich zrealizowanie. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że odroczenie terminu płatności nie prowadzi do rezygnacji z należności przysługujących Skarbowi Państwa z tytułu zobowiązania podatkowego, a jedynie przesuwa termin zapłaty tego zobowiązania. Organ wskazał ponadto, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, a więc brak jest możliwości spłaty zaciągniętych zobowiązań. Wydanie w tej sytuacji decyzji o odroczeniu terminu zapłaty zaległości podatkowej stwarzałoby tylko iluzję uwzględnienia wniosku, bowiem przyznana ulga mogłaby być praktycznie niewykonalna, o czym świadczą problemy ze spłatą również innych należności. Organ podkreślił przy tym, że przepisy prawa podatkowego nie zabraniają spłaty zaległości w miarę możliwości finansowych zobowiązanego, z tym że wpłaty zaliczane są w takim przypadku w odpowiednich proporcjach na spłatę zaległości i odsetek. Jak wskazał organ istotną też – rozpatrywanej sprawie – jest okoliczność, iż w odniesieniu do podmiotu upadłego nie prowadzi się postępowania egzekucyjnego, a należności powstałe w skutek czynności syndyka należą do pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszu masy upadłości. Problemy finansowe nie mogą być jedynym motywem uzasadniającym udzielenie ulgi w spłacie zaległości wobec Skarbu Państwa. Przedmiotem problemu uregulowania deklarowanego podatku VAT za miesiąc [...] 2006 r. jest kwestia wysokości zastawu, stanowiąca zagadnienie sporne, pomiędzy syndykiem, a bankiem, a ta nie należy do sytuacji nadzwyczajnych uzasadniających ewentualne udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej. Organ wskazał przy tym, że syndyk wystąpił z powództwem przeciwko bankowi w celu uzyskania należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę. W ocenie organu wniosek syndyka zmierza w istocie do kredytowania transakcji z bankiem, a to stoi w sprzeczności z zasadą regulowania zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Organ podkreślił przy tym, że należności przysługujące Skarbowi Państwa mają charakter publiczno – prawnych, należnych z mocy prawa i że wierzyciel tych należności nie ma swobody w ich dysponowaniu. Organ wskazał także, iż fakultatywny charakter rozstrzygnięcia określonego w art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej oznacza, że ustalenie przesłanki "ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego" uzasadniającej ewentualne przyznanie ulgi nie zobowiązuje organu do uwzględnienia wniosku. Uwzględniając treść w/w normy prawnej, a także sposób powstania zaległości podatkowej, a także brak szczególnej okoliczności, która przemawiałaby za uwzględnieniem wniosku – za taką okoliczność organ nie uznał bowiem trudności w wyegzekwowaniu faktury wystawionej przez Spółkę "A" w upadłości na rzecz Banku [...] S.A. – organ wskazał, że powszechność podatku VAT oznacza, że obejmuje on co do zasady każdą sprzedaż towaru i usługi, a także każdego sprzedawcę, a jego otrzymanie gwarantuje zobowiązanego do jego uregulowania, dlatego też pozostaje bez wpływu na pozostałe zobowiązania, a to oznacza, że nie ma żadnych przesłanek, żeby wierzyciela jakim jest Skarb Państwa traktować miał być traktowany w sposób odmienny od innych wierzycieli i żeby jego kosztem rekompensować trudności w regulowaniu lub pozyskaniu innych wierzytelności. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji syndyk zarzucił: 1) naruszenie art. 67 a ustawy Ordynacja podatkowa poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przypadku skarżącego wniosek o odroczenie terminu płatności podatku od towarów i usług nie jest uzasadniany ważnym interesem podatnika, 2) naruszenia art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na niepodjęciu działań zmierzających do pełnego ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozpatrywanej sprawy. W uzasadnieniu skargi, w pierwszej kolejności przedstawiono przebieg postępowania podatkowego, a następnie wskazano, że postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. została ogłoszona upadłość skarżącego, obejmująca likwidację majątku upadłego. W skład masy upadłości wchodziły maszyny i urządzenia produkcyjne, które były zabezpieczone zastawem rejestrowym na rzecz Banku [...] S.A. z tytułu zaciągniętego przez upadłego kredytu bankowego. Powołując się na treść art. 327 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze syndyk podniósł, iż zastawnika zastawu rejestrowego może zaspokoić z przedmiotu zastawu przez jego przyjęcie lub zbycie w trybie określonym w art. 24 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, w sytuacji gdy umowa o ustanowieniu zastawu przewiduje taki sposób zaspokojenia zastawnika. Zastawnik skorzystał z w/w możliwości, a upadły wystawił Bankowi [...] S.A. fakturę VAT zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług. Syndyk wystawiając fakturę nie uzyskał żadnych środków finansowych, albowiem faktura ta dokumentowała sprzedaż polegającą na wydaniu towaru zastawnikowi, w wyniku przejęcia przez niego na własność przedmiotu zastawu. Nie była to więc standardowa transakcja sprzedaży, przy której sprzedającemu przysługuje roszczenie o zapłatę wobec nabywcy, gdyż syndyk w takim przypadku nie uzyskuje żadnych środków finansowych. W rozpatrywanej sprawie powstał spór pomiędzy syndykiem, a zastawnikiem co do wartości przejętych przedmiotu zastawu, co bezpośredni rzutuje także na wysokość należnego podatku VAT. To ostanie zagadnienie stało się powodem powództwa syndyka przeciwko Bankowi, który zakwestionował wartość przejętego sprzętu wynoszącą według umowy zastawniczej [...] zł. netto, wskazując iż wartość ta winna wynikać z operatu szacunkowego i wynosić [...] zł. brutto. Podatek VAT w tym drugim przypadku wyniósłby zatem tylko kwotę około [...] zł. Syndyk zakwestionował też stanowisko organu, iż podejmowane działania dotyczyły działalności gospodarczej, wskazując że skarżący takiej działalności nie prowadzi, a opisane czynności dokonywane były w celu likwidacji masy upadłości i zakończenia postępowania upadłościowego. Jak podniósł syndyk wniosek o przyznanie ulgi wynikał z dwóch faktów, po pierwsze z braku środków finansowych na uregulowanie zaległości podatkowej, po drugie ze sporu co do wartości przejętych przez zastawnika maszyn i urządzeń. Uwzględnienie przez Sąd stanowiska Banku oznacza dla syndyka konieczność wystawienia faktury korygującej, a w konsekwencji obniżenie zobowiązania podatkowego niemalże czterokrotnie. Zwrócił przy tym uwagę, że terminy zwrotu nadpłaty ustanowione w Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdyby uregulował podatek, mogłyby doprowadzić do braku bieżących środków na pokrycie kosztów likwidacji, a w konsekwencji do umorzenia postępowania upadłościowego. Ponownie wskazał, że w ramach postępowania upadłościowego nie była prowadzona działalność gospodarcza, a więc nie zasadne było używanie przez organy podatkowe argumentacji dotyczącej ryzyka prowadzenia tej działalności. Powołując się na treść art. 67 a Ordynacji podatkowej oraz okoliczności powstania zaległości podatkowej syndyk wskazał, iż w jego ocenie – wystąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika" uzasadniona wyjątkową sytuacją. W końcowej części uzasadnienia, autor skargi zarzucił organom podatkowym nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia rzeczywistego stanu rzeczy, a także nie zgromadzenie i nie przeprowadzenie dowodów, w celu ustalenia okoliczności sprawy, w szczególności co do sytuacji finansowej podatnika, a także charakteru i okoliczności powstania zobowiązania, a w szczególności nie uwzględnienia, iż w sprawie toczy się spór sądowy co do wartości transakcji. Organy nie odniosły się tez do wskazanych przez syndyka okoliczności np. braku wpływu środków z w/w transakcji, nie prowadzenia działalności gospodarczej itp., a to oznacza że zostały naruszone przepisy procedury normujące sposób załatwienia sprawy. Syndyk wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji, 2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga uzasadniona nie jest, albowiem wbrew jej twierdzeniom, zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Przedmiot sporu, w rozpatrywanej sprawie ogranicza się do kwestii zasadności nie udzielenia skarżącemu ulgi w spłacie zaległości z tytułu podatku VAT za miesiąc [...] 2006 r. Przechodząc do oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia należy na wstępie zauważyć, iż zasadnie organy podatkowe podkreślając uznaniowy charakter decyzji wskazały, że nawet stwierdzenie istnienia przesłanek, czy też jednej z nich – określonych w treści art. 67 a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej – nie nakłada na te organu obowiązku uwzględnienia wniosku i rozłożenia na raty spłaty zaległości podatkowej i odsetek od tej zaległości. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, iż kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 09.01.2002 w sprawie III S.A. 830/00). Potwierdza to również doktryna. Wskazuje się, iż ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie natomiast zasadność i celowość odmowy (por. J. Kotecki – Odmowa umorzenia zaległości podatkowej – uznaniowość decyzji organów podatkowych, Doradca podatkowy, t. 2, 2000/3/58). Kontrolą sądu objęta zatem została ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67 a § 1 pkt 2 O.p. Sąd stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia wymienionego przepisu przez błędną interpretację pojęć "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". Organ pierwszej instancji dokonał ustalenia sytuacji finansowej podmiotu na rzecz którego działał syndyk masy upadłości. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego z art. 67 a § 1, istnienie których to przesłanek zostało wykluczone przez organy obu instancji. Jak zauważono wcześniej, nie jest oparte o kryterium uznania ustalenie istnienia przesłanek z art. 67 a § 1 ustawy Ordynacji podatkowej. Użycie przez Ustawodawcę ogólnych zwrotów: "ważny interes podatnika", "interes publiczny" stwarza konieczność dokonania przez organ oceny różnych wartości, w tym również systemu ocen pozaprawnych. Granice swobodnego uznania wyznacza choćby interes publiczny, co wiąże się z koniecznością odpowiedzi na pytanie – czy w konkretnym przypadku domaganie się spełnienia obowiązku podatkowego nie będzie sprzeczne z tym interesem. Organy oceniając tę przesłankę wykazały, zdaniem Sądu, w sposób nie budzący wątpliwości, iż w rozpatrywanej sprawie nie występuje przesłanka interesu publicznego. Organy wskazały, iż w przypadku podmiotów gospodarczych ryzyko podejmowanych działań obciąża te podmioty i że tylko sytuacja uzasadniona obiektywnymi przyczynami może spowodować istnienie tejże przesłanki. W rozpatrywanej sprawie, bezspornym jest, że działania syndyka poprzez likwidację majątku Spółki mają zmierzać do zaspokojenia jej wierzycieli, którym niewątpliwie jest Skarb Państwa, reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.. Zasadnie zatem podniósł Dyrektor Izby Skarbowej, iż udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania de facto prowadziłoby do zmniejszenia możliwości uzyskania zaspokojenia z masy, a takie działanie nie jest działaniem korzystnym dla interesu publicznego. Potwierdzeniem takiej konstatacji jest także twierdzenie skargi, iż brakuje środków na prowadzenie bieżącej likwidacji, co może doprowadzić do umorzenia postępowania upadłościowego. W ocenie Sądu brak istnienia przesłanki "interesu publicznego" w rozpatrywanej sprawie jest bezsporny. Przesłankę interesu publicznego należy odróżnić – jak zasadnie na to wskazał organ – od przesłanki ważnego interesu podatnika, która dotyczy ogólnie rzecz ujmując sytuacji podatnika. Istnienie także tej przesłanki, wymaga uwzględnienia kryteriów obiektywnych, które w ogólnym systemie wartości są aprobowane. Organy uznały, iż w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona także druga z przesłanek tj. ważny interes podatnika, wskazując, że wnioskodawca uzasadnił wniosek o przyznanie ulgi, trudną sytuacją finansową firmy, a także sporem z Bankiem [...] w kwestii wartości rzeczy przejętych stanowiących przedmiot zastawu. Organy nie zakwestionowały tego faktu, podniosły jednak, że kryterium to nie jest wystarczającym do zastosowania ulgi. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyrażał pogląd, iż " (...) ryzyko związane z prowadzoną działalnością gospodarczą ponosi zawsze podatnik, który winien poszukać możliwości rozwiązania swojej sytuacji finansowej i płatniczej bez udziału budżetu państwa. (...) Niepowodzenie podatnika w działalności gospodarczej nie mogą skutkować obowiązkiem przyznania ulg podatkowych w spłacie zaległości podatkowych" ( porów. wyrok NSA z dnia 8 września 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 1623/97 System Informacji Prawnej LEX nr 3256 ). W niniejszej sprawie istotne też są, zdaniem Sądu, przy ocenie istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika okoliczności dotyczące samego wnioskodawcy, a fakt, iż wniosek dotyczył należności objętej zaspokojeniem z masy upadłości nie jest bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Jak już bowiem wcześniej wskazano celem postępowania upadłościowego jest zaspokojenie wierzycieli. Rzeczą naturalną jest, że podmiot będący w upadłości posiada problemy finansowe ( zaprzestał płacenia długów ) i że zaspokojenie wierzycieli odbywa się według zasad prawa upadłościowego. Okoliczność ta jest zatem cechą postępowania upadłościowego, a nie nadzwyczajną okolicznością stanowiącą przesłankę ważnego interesu podatnika. Nie ma w tej sytuacji nic nadzwyczajnego, że zaspokojenie wierzycieli odbywa się według ściśle określonych zasad i że Skarb Państwa jako wierzyciel zainteresowany jest odzyskaniem przysługującej jej wierzytelności. Słusznie zatem organ wskazał, że udzielenie w takiej sytuacji ulgi de facto prowadziłoby do uprzywilejowania pozostałych wierzycieli kosztem Skarbu Państwa. Skarżący wskazał, iż organy bezpodstawnie przyjęły, że nie wystąpiły obiektywne przyczyny uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego, jednakże w ocenie Sądu, twierdzenia takiego nie da się pogodzić ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Okoliczności wskazane bowiem przez skarżącego, a dotyczące jak wcześniej wskazano trudnej sytuacji finansowej oraz sporu cywilnoprawnego zaistniałego pomiędzy syndykiem, a Bankiem [...] S.A. – nie stanowią o istnieniu kryterium "ważnego interesu podatnika". Obiektywnie bowiem rzecz oceniając, o istnieniu tej przesłanki nie decydują potrzeby wnioskodawcy i jego przeświadczenie o prawie do ulgi, tylko sytuacja, która w normalnym naturalnym toku rzeczy nie powinna się zdarzyć, przy zachowaniu należytej staranności w działaniu. Trudną za taką właśnie sytuację uznać nie odprowadzenie naliczonego podatku VAT oraz zatrzymanie środków finansowych należnych budżetowi państwa – z którego finansowane są takie zadania społeczne jak ochrona zdrowia, oświata, czy też opieka społeczna – dla własnych potrzeb. Organ wskazał również, że udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy zadłużenie spowodowane zostało wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, niezależnych od podatnika, podnosząc, że nietrafne decyzje podmiotu gospodarczego, nie mogą de facto obciążać całego społeczeństwa. Zdaniem Sądu, organy podatkowe, w rozpoznawanej sprawie, bez przekroczenia granic swobodnej oceny materiału dowodowego, zasadnie uznały, że przedstawione we wniosku okoliczności, nie stanowiły wystarczającej podstawy do przyjęcia, iż w sprawie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika". Organy podatkowe zgromadziły w sprawie pełny materiał dowodowy, a dokonując jego oceny, wzięły pod uwagę zarówno sytuację skarżącego, jak i powinność organów i ich odpowiedzialność za dochody budżetu Państwa . Nie sposób nie zauważyć, że ocena ta, jest obiektywna, a podjęta decyzja, w ocenie Sądu, nie narusza zasady działania organów, co do określenia przesłanek określonych w art. 67 a § 1pkt 2 Ordynacji podatkowej. Reasumując należy zwrócić uwagę, że zgodnie z poglądami zawartymi zarówno w literaturze, jak i w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzenie przez organy podatkowe braku istnienia przesłanek określonych w art. 67 a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przesądza o niemożliwości zastosowania ulgi wymienionej w tym przepisie, bowiem tylko ich istnienie w konkretnej sprawie, stanowi pozytywne kryterium ewentualnego udzielenia ulgi. Ich brak natomiast determinuje odmowę udzielenia ulgi, co też w niniejszej sprawie zostało uczynione i co zdaniem Sądu nie narusza prawa, a tylko taka przesłanka mogłaby stanowić przyczynę uchylenia decyzji organu podatkowego. Poza kontrolą sądową są bowiem takie przesłanki jak celowość, czy gospodarność działania organów podatkowych. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej podnieść należy, iż autor skargi nie wskazał w jakim zakresie stan ustalony przez organy nie odpowiadał stanowi rzeczywistemu, czy też jakiego dowodu nie przeprowadził organ, czy jakiego wniosku dowodowego skarżącego nie dopuścił. Dokonując oceny tego zarzutu, Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że syndyk nie zgłaszał żadnego wniosku dowodowego – a po wyznaczeniu stronie terminie do zapoznania się w trybie art. 123 § 1 i art. 200 Ordynacji podatkowej ze zgromadzonym materiałem dowodowym ( doręczonym syndykowi w dniu [...] 2006 r. ) nie skorzystał z praw wynikających z tych przepisów. Nie jest też zasadny zarzut, że organ nie wziął pod uwagę toczącego się sporu co do wartości rzeczy przejętych przez Bank [...], gdyż organy obu instancji odniosły się do tej okoliczności, uznając, że nie jest to okoliczność przesądzająca o ważnym interesie podatnika. Skarżący nie skorzystał też z prawa zgłoszenia wniosków dowodowych na etapie postępowania odwoławczego , pomimo, że zawarł w odwołaniu zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu zarzut ten sformułowany został dla potrzeb toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż spór tak naprawdę dotyczy zastosowania art. 67 a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a konkretnie istnienia lub nie istnienia przesłanek określonych w tym przepisie. Nie jest też zasadny zarzut nie dokonania analizy sytuacji finansowej skarżącego, gdyż analiza ta znajduje się na stronie 2 uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji i na stronie 3 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Reasumując, wskazać należy, iż Sąd uznał – jak wykazano wyżej – że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnień zaskarżonych decyzji i stwierdził ich zgodność z przepisami prawa. Biorąc zatem pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny oraz uregulowania prawne, orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI