I SA/Gl 27/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki cywilnej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego oddalające zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2011 r. Spółka argumentowała, że wadliwe postępowanie zabezpieczające, w tym błędnie sporządzone zarządzenie zabezpieczenia i zajęcie rachunku bankowego, nie przerwało biegu terminu przedawnienia. Podkreślano, że bank nie respektował zajęcia, a spółka mogła swobodnie dysponować środkami na rachunku. Sąd uznał, że organy egzekucyjne nie wykazały skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia, zwłaszcza w świetle orzecznictwa NSA wskazującego, że uchylenie wadliwych czynności zabezpieczających może powodować unicestwienie skutków prawnych, w tym przerwania biegu przedawnienia, działając wstecz. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i nakazał organom ponowne zbadanie sprawy z uwzględnieniem wszystkich zdarzeń prawnych rzutujących na bieg terminu przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków prawnych uchylenia wadliwych czynności zabezpieczających w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwie przeprowadzonych czynności zabezpieczających i ich wpływu na przedawnienie, z uwzględnieniem orzecznictwa NSA.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wadliwe postępowanie zabezpieczające, w tym błędnie sporządzone zarządzenie zabezpieczenia i zajęcie rachunku bankowego, skutecznie przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie zabezpieczające nie przekształciło się skutecznie w postępowanie egzekucyjne, a wadliwe czynności zabezpieczające zostały uchylone, ich skutki prawne, w tym przerwanie biegu przedawnienia, mogą zostać unicestwione.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że uchylenie wadliwych czynności zabezpieczających, które zostały zastosowane bez podstawy prawnej lub z naruszeniem przepisów, może powodować skutki prawne wstecz (ex tunc), prowadząc do upadku materialnoprawnych skutków, takich jak przerwanie biegu przedawnienia. Organy nie wykazały, że doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia.
Czy uchylenie czynności egzekucyjnej lub zabezpieczającej z powodu wadliwości prawnej powoduje unicestwienie skutku przerwania biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale I FPS 8/13 stwierdził, że środek egzekucyjny zastosowany na podstawie nielegalnej podstawy prawnej nie może wywoływać skutków prawnych, a jego uchylenie musi prowadzić do upadku powstałych na jego podstawie konsekwencji materialnoprawnych, w tym przerwania biegu przedawnienia, co jest zgodne z zasadą legalizmu i pewności prawa.
Czy spółka cywilna może być właścicielem majątku, w tym rachunku bankowego, dla celów zabezpieczenia i egzekucji administracyjnej?
Odpowiedź sądu
Spółka cywilna jako taka nie jest podmiotem prawa cywilnego i nie posiada majątku; właścicielami majątku są wspólnicy. Zajęcie rachunku bankowego prowadzonego dla wspólników spółki cywilnej wymaga prawidłowego określenia podstawy prawnej i wskazania osób fizycznych jako posiadaczy rachunku.
Uzasadnienie
Sąd analizował, czy zabezpieczenie mogło dotyczyć wspólnego rachunku bankowego wspólników spółki cywilnej, podczas gdy decyzja o zabezpieczeniu odnosiła się do majątku ruchomego i nieruchomego podatnika. Podkreślono, że spółka cywilna nie jest właścicielem majątku, a posiadaczami rachunków bankowych są osoby fizyczne.
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 154 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem że nastąpiło nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu w sprawie, w której dokonano zabezpieczenia, bądź doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności.
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. przedawnienie dochodzonego obowiązku.
O.p. art. 70 § § 4
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego przerywa zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony.
Pomocnicze
O.p. art. 70 § § 6 pkt 4
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
O.p. art. 70 § § 7 pkt 5
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu zakończenia postępowania zabezpieczającego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
u.p.e.a. art. 1a § pkt 19
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przez zajęcie zabezpieczające rozumie się czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do zabezpieczenia wykonania przez niego obowiązku objętego dokumentem stanowiącym podstawę zabezpieczenia, ale która nie prowadzi do przymusowego wykonania obowiązku.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej.
u.p.e.a. art. 34 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 156 § § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 81 § § 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Posiadaczami rachunków bankowych są osoby fizyczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość postępowania zabezpieczającego (błędne zarządzenie, brak skutecznego zajęcia rachunku bankowego) nie przerwała biegu terminu przedawnienia. • Uchylenie wadliwych czynności zabezpieczających może powodować skutki prawne wstecz (ex tunc), unicestwiając przerwanie biegu przedawnienia. • Organy nie wykazały skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Odrzucone argumenty
Zajęcie zabezpieczające z dnia [...] przerwało bieg terminu przedawnienia. • Przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne nastąpiło zgodnie z art. 154 § 4 u.p.e.a. • Uchylenie skargi na zajęcie zabezpieczające nie wpływa na skuteczność przerwania biegu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności [...] powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia • nie może wywoływać skutków prawnych środek egzekucyjny, który - jako uchylony z uwagi na wadliwość (brak legalności) podstawy prawnej jego zastosowania [...] - w ogóle nie powinien być stosowany • zasada pewności prawa i bezpieczeństwa obrotu prawnego, w zestawieniu z zasadą sprawiedliwości społecznej [...] oznacza, że wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, wydanego z naruszeniem przepisów o postępowaniu, musi prowadzić do upadku powstałych na jego podstawie konsekwencji o charakterze materialnoprawnym, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia i to bez względu na to, że było ono bezpośrednio skutkiem zastosowania środka egzekucyjnego.
Skład orzekający
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
sprawozdawca
Beata Machcińska
członek
Paweł Kornacki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych uchylenia wadliwych czynności zabezpieczających w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwie przeprowadzonych czynności zabezpieczających i ich wpływu na przedawnienie, z uwzględnieniem orzecznictwa NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii przedawnienia podatkowego i wadliwości procedur egzekucyjnych, co jest istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą wpłynąć na ostateczne rozstrzygnięcie.
“Wadliwe zabezpieczenie podatkowe może oznaczać przedawnienie długu – kluczowa interpretacja WSA.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.