I SA/GL 269/23

I SA/Gl 269/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter
Eugeniusz Christ /przewodniczący/
Katarzyna Stuła-Marcela /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1424/23 - Wyrok NSA z 2024-12-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par. 2, art. 34
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Anna Rotter, Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Z. L. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 14 grudnia 2022 r. nr COF.OUR.6375.32342.2019 ŁD.SA.ZZ 14455192 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Z. L. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: organ lub wierzyciel) z 14 grudnia 2022 r. nr COF.OUR.6375.32342.2019 LD.SA.ZZ 14455192 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
2. Stan sprawy.
2.1. W dniu 10 maja 2022 r. skarżący wniósł zarzuty na prowadzone postepowanie egzekucyjne dotyczące zaległych opłat abonamentowych.
W zarzutach skarżący wskazał, że jako osoba posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności jest zwolniony z takich opłat.
2.2. W postanowieniu z dnia 6 września 2022 r. wierzyciel zawarł jednoznaczne stanowisko, w którym oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.
2.3. W zażaleniu skarżący wskazał, iż od 2015 r. posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jako nową okoliczność w zakresie podniesionego zarzutu nieistnienia obowiązku podniósł, iż przed uzyskaniem orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie posiadał odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, zatem nie mógł niczego rejestrować.
2.4. Organ w postanowieniu z 14 grudnia 2022 r. utrzymującym w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji zaznaczył, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm. – u.o.a.).
Ustawy poprzedzające ww. ustawę to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r, o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. (t.j. Dz. U, z 2022 r,, poz.1722), ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz. U. z 1984 r. Nr 54, poz. 275), która weszła w życie z dniem 1 marca 1985 r.
Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia (na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych - Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).
W zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku, w zaskarżonym postanowieniu potwierdzono, że na dane osobowe skarżącego zgłoszona została rejestracja odbiornika telewizyjnego (używanego pod adresem: ul. [...], [...] R.). Po zgłoszeniu rejestracji wydana została skarżącemu książeczka radiofoniczna nr [...] stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Potwierdza to także wydanie w dniu 12 stycznia 2005 r. nowej książeczki radiofonicznej o nr [...].
Dowodem jest wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający zarejestrowanie skarżącego, jako abonenta w elektronicznej bazie danych oraz wydanie kolejnej książeczki radiofonicznej. Kolejna książeczka opłat abonamentowych, wydana dnia 29 sierpnia 2007 r., nosiła nr [...].
W związku z tym uznano, że w wyniku zgłoszenia rejestracji, po dopełnieniu stosownych formalności, skarżący został zarejestrowany w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. i posiada status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych.
Zauważono, iż imienna książeczka radiofoniczna wydawana była w placówce pocztowej dla abonenta i służyła do dokonywania opłat z wykorzystaniem znajdujących się w niej odcinków. Każda dokonana w placówce pocztowej wpłata odnotowywana była i potwierdzana datownikiem placówki pocztowej w ww. książeczce radiofonicznej (potwierdzenie dla abonenta) jak również na odcinku (potwierdzenie dla Poczty) przesyłanym celem odnotowania w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A.
Imienna książeczka radiofoniczna posiadała również druki: "Z" - odcinek służący do zgłaszania zmian formalno-prawnych np.: zmiany nazwiska, adresu zamieszkania, rodzaju posiadanych odbiorników, odcinek "W" - przewidziany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników oraz odcinek "U" - służący do wystąpienia przez abonenta, który wyczerpał dowody wpłat do uzyskania nowej książeczki radiofonicznej celem kontynuowania regulowania opłat abonamentowych (zaznaczyć należy, iż wydanie kolejnej książeczki radiofonicznej po wyczerpaniu dowodów wpłat w poprzednio wydanej stanowiło kontynuację opłat w ramach zgłoszonej rejestracji odbiorników).
Każda dokonana w placówce pocztowej zmiana danych, wystąpienie o wydanie nowej książeczki radiofonicznej, wyrejestrowanie odbiorników, odnotowywana była placówki pocztowej w książeczce radiofonicznej (potwierdzenie dla abonenta) jak również na odcinku (potwierdzenie dla Poczty) przesłanym celem odnotowania, odpowiedniej dla zgłoszenia zmiany, w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A.
W elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. odnotowano również wnoszenie wpłat abonamentowych do dnia 7 kwietnia 2008 r. (opłata za okres od listopada 2007 do maja 2008), co jest sprzeczne ze stwierdzeniem skarżącego, iż nie posiadał rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego przed uzyskaniem orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, tj. do 2015 r.
Dowodem jest wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający dokonywanie wpłat do dnia 7 kwietnia 2008 r.
W zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku wskazano dalej, że rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), które weszło w życie dnia 13 grudnia 2007 r. Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie. Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu, po wejściu w życie ww. rozporządzenia został skarżącemu przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...].
Do zaskarżonego postanowienia załączono duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...].
Podkreślono, że ww. rozporządzenie wprowadziło jedynie przejście do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie imienną książeczkę abonamentową zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie może zostać utożsamione z anulowaniem rejestracji odbiorników zgłoszonych przez użytkowników na obowiązujących wcześniej wnioskach rejestracyjnych (unieważnieniem wcześniejszych wniosków rejestracyjnych).
Dalej podano, że mając na uwadze wskazanie skarżącego, iż nie posiadał odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, w przypadku zaistnienia okoliczności z powodu, których zaprzestano korzystania z odbiorników, należało/należy dopełnić formalności związanych z ich wyrejestrowaniem. Na abonencie ciąży obowiązek informowania o każdej zmianie mającej wpływ na zgłoszoną rejestrację odbiornika telewizyjnego (zmiana danych adresowych, nieposiadanie odbiornika czy zaprzestanie korzystania z odbiornika czy posiadanie uprawnień do zwolnienia).
Nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych Jedynie podjęcie w stosownym czasie przez abonenta właściwych i wymaganych przepisami prawem działań, związanych z wyrejestrowaniem odbiorników i okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych.
Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez skarżącego formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego. Skarżący nie zgłosił również aktualizacji danych adresowych.
Odnosząc się do wskazań o posiadaniu ustawowych uprawnień do uzyskania zwolnienia od uiszczania opłat abonamentowych podano, że w art. 4 ust. 1 u.o.a., ustawodawca wskazał grupy osób uprawnionych do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych. Natomiast w art. 4 ust. 5 określił, że w drodze rozporządzenia Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wskaże rodzaje dokumentów uprawniających do uzyskania zwolnienia oraz wzór oświadczenia, o którym mowa w ust. 3.
Ustawa o opłatach abonamentowych przewiduje, że zwolnienie od opłat z tytułu abonamentu mogą uzyskać m.in. osoby, co do których orzeczono o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Podkreślenia wymaga jednakże fakt, że zwolnienia określone w ust. 1 pkt 1 i 3-8 przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień.
Jak wynika z powyższego zwolnienie od opłat abonamentowych nie obywa się z mocy prawa, lecz wymaga udziału osoby zainteresowanej.
Zatem jeżeli skarżący spełniał kryteria wskazane w ustawie o opłatach abonamentowych, należało dopełnić formalności w placówce pocztowej i uzyskać zwolnienie od opłat abonamentowych.
Warunkiem do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych jest dopełnienie właściwych formalności w placówce pocztowej poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających uprawnienia do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych oraz złożenie oświadczenia o spełnianiu do warunków zwolnienia.
Zauważono, iż w piśmie Poczty Polskiej S.A. z dnia 24 maja 2019 r., które jest odpowiedzią na pismo skarżącego z dnia 16 maja 2019 r., przedstawiono obowiązujące przepisy dotyczące abonamentu, w tym dotyczące uzyskania zwolnienia od uiszczania opłaty abonamentowej oraz formalności jakie należy dokonać aby uzyskać zwolnienie.
Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem stanowiącym o dopełnieniu przez skarżącego w placówce pocztowej formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat po otrzymaniu pisma z dnia 24 maja 2019 r., jak również formalności uzyskania zwolnienia od uiszczania opłaty abonamentowej nie zostały dokonane do chwili obecnej. Sokoro nie zostały dopełnione formalności wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego, ani związane z uzyskaniem zwolnienia od uiszczania opłaty abonamentowej stwierdzono, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr 33500E1-35/KA/2022 z dnia 28 kwietnia 2022 r. było uzasadnione.
Uwzględniając powyższe wierzyciel wskazał, iż w postanowieniu z dnia 6 września 2022 r. zarzut nieistnienia obowiązku właściwie został oddalony.
3.1. Powyższe postanowienie z dnia 14 grudnia 2022 r. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż skarżący jest zobowiązany do uiszczenia opłaty abonamentowej RTV za okres od 1 stycznia 2014 r. do dnia 30 listopada 2018 r. oraz w związku z tym nieistnienie obowiązku w sytuacji, gdy skarżący nie został prawidłowo poinformowany o zarejestrowaniu odbiornika, albowiem zawiadomienie z dnia 10 września 2008 r zostało wysłane na adres [...] R. ul [...], a skarżący od lat 90-tych zamieszkuje pod innym adresem - [...] R. ul. [...] oraz w sytuacji, gdy do dnia dzisiejszego pod adresem [...] R. ul [...] jest zameldowana małżonka skarżącego i w związku z tym zarzucono pobieranie podwójnej opłaty abonamentowej,
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.),
- przedawnienie istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej za rok 2014 w sytuacji, kiedy w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu upłynął 5-letni okres przedawnienia zobowiązania do zapłaty opłaty abonamentowej.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie postanowienia z dnia 14 grudnia 2022 r. oraz postanowienia z dnia 6 września 2022 r.
Nadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia Prezydenta Miasta R. z dnia 16 stycznia 2023 r. o zameldowaniu skarżącego na pobyt stały pod adresem [...] R. ul. [...] na okoliczność zameldowania pod tym adresem od dnia 13 sierpnia 1996 r. do nadal.
W uzasadnieniu wskazano w pierwszej kolejności na najistotniejszy aspekt przedmiotowej sprawy, a mianowicie fakt nieskutecznego powiadomienia o zarejestrowaniu odbiornika z dnia 10 września 2008 r. oraz nieskuteczne zarejestrowanie odbiornika i nadanie książeczki radiofonicznej na nazwisko skarżącego. Skarżący wskazał, iż od lat 90-tych zamieszkuje pod innym adresem zamieszkania, a mianowicie [...] R., ul. [...]. Nie sposób uznać, aby zawiadomieniem z dnia 10 września 2008 r. zostało skutecznie wysłane na adres skarżącego. Skarżący nie zamieszkiwał pod adresem [...] R. ul. [...] od lat 90-tych i nie mógł korzystać tam z odbiornika radiotelewizyinego, albowiem tam nie zamieszkiwał. Na adres [...] R. ul. [...] jest zameldowana małżonka skarżącego.
Z akt sprawy przedstawionych Sądowi nie wynikało, żeby skarżący został prawidłowo zawiadomiony o nadaniu mu indywidulanego numeru identyfikacyjnego, choć wierzyciel wskazuje na taki fakt.
Jako ostatnie skarżący podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania za rok 2014, albowiem roszczenie to jest przedawnione zgodnie z 5-letnim okresem przedawnienia do zapłaty opłaty abonamentowej.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
4. Skarga nie jest zasadna, ponieważ wydane w kontrolowanej sprawie administracyjnej postanowienie wierzyciela nie narusza prawa.
5. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm. - u.p.e.a.) zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
Zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Wskazane w powyżej powołanym przepisie art. 33 § 1 u.p.e.a. zarzuty stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, których rola sprowadza się przede wszystkim do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności.
W niniejszej sprawie skarżący zgłosił zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku. W ocenie Sądu zarzut ten nie jest zasadny.
6. Twierdzenie wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w ocenie Sądu trafne.
Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).
W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.
Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.
Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
W niniejszej sprawie skarżący we wniesionych zarzutach nie kwestionował dokonania rejestracji odbiornika telewizyjnego, którego używał w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w R.. W zarzutach na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, skarżący wskazywał na to, że jako osoba posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym jest osobą zwolnioną od opłat abonamentowych. Następnie dopiero w zażaleniu wskazał na brak odbiorników radiofonicznego oraz telewizyjnego przed uzyskaniem orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Poza tym fakt rejestracji odbiornika telewizyjnego w niniejszej sprawie został wykazany przez organ.
Dowodem jest wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający zarejestrowanie skarżącego jako abonenta w elektronicznej bazie danych oraz wydanie kolejnej książeczki radiofonicznej.
W elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. odnotowano również wnoszenie wpłat abonamentowych do dnia 7 kwietnia 2008 r. (opłata za okres od listopada 2007 do maja 2008), co jest sprzeczne ze stwierdzeniem skarżącego, iż nie posiadał rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego przed uzyskaniem orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, tj. do 2015 r.
Dowodem jest wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający dokonywanie wpłat do dnia 7 kwietnia 2008 r.
W aktach sprawy brak jest z kolei dowodu, że zobowiązany dokonał wyrejestrowania odbiornika, sam skarżący również na taki dowód nie wskazuje.
W ocenie Sądu te dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć. Zobowiązany chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika RTV, czego nie uczynił.
Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ.
Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13 - CBOSA.
Zatem jeśli w sprawie wykazane zostało dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 1165/20, I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14).
7. Powyższego stanowiska nie zmienia kwestia dotycząca nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.
Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16). W swoich wywodach NSA stwierdził, że u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15.
Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV.
Nie należy zatem przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu.
Poza tym, należy stwierdzić, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2.
Należy w tym miejscu podkreślić, iż Poczta Polska nie dysponowała nowym adresem skarżącego, albowiem skarżący nie zgłosił faktu zmiany adresu i nie zaktualizował danych.
Nadto ustawodawca nie określił żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. powoływany już wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., II FSK 2116/16).
Wierzyciel dołączył do akt blankiet zawiadomienia z datą 10 września 2008 r., choć nie załączył do akt dowodu wysłania (choćby kopii koperty). Z uwagi na podniesione wyżej argumenty, ta okoliczność nie ma jednak znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie istniał obowiązek skarżącego do uiszczania opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika RTV, a nie dokonał jego wyrejestrowania.
8. Odnosząc się do zmiany miejsca zamieszkania skarżącego podkreślenia wymaga fakt, iż opłata abonamentowa przypisana jest do abonenta, a nie do adresu i nie jest związana z prawem własności lokalu. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania, użytkownik odbiornika zobowiązany jest zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie posiada odbiornika, bądź opłaty abonamentowe wnoszone są przez osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, zobowiązany jest dopełnić w placówce pocztowej formalności związane z wyrejestrowaniem odbiornika.
Natomiast co do kwestii, w której pełnomocnik skarżącego poinformował, że do dnia dzisiejszego pod adresem: [...] R. ul. [...] zameldowana pozostaje małżonka skarżącego, w związku z tym skarżący zarzuca pobieranie podwójnej opłaty abonamentowej, organ wskazał, że konieczne było ustalenie faktu dokonania rejestracji na dane małżonki skarżącego.
Wierzyciel potwierdził fakt zameldowania małżonki skarżącego pod ww. adresem od lutego 1985 r. Wierzyciel natomiast zarówno w archiwach własnych jak i w systemach informatycznych nie odnotował faktu dokonania rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych przez małżonkę skarżącego, na swoje dane osobowe oraz wnoszenia opłat abonamentowych za zarejestrowane odbiorniki. Twierdzenia strony skarżącej w tym zakresie nie zostały również potwierdzone jakimkolwiek dokumentem.
9. Nadto wskazać należy, że zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia od opłat abonamentowych, nie powoduje zmiany stanu prawnego do czasu, kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez abonenta w placówce pocztowej, na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia, należy do obowiązków abonenta. Tymczasem jak wskazuje organ, nie dysponuje on dokumentem potwierdzającym dopełnienie przez skarżącego w placówce pocztowej formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych.
10. Końcowo odnosząc się do podniesionego na etapie wniesionej skargi zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części mającego oparcie w przepisie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. z uwagi na przedawnienie roszczenia za 2014 r., wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm. - p.p.s.a.) Sąd nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, lecz zawsze pozostaje związany granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez stronę zobowiązaną zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10).
Nadto jak wskazał wierzyciel w odpowiedzi na skargę, powołany przez skarżącego okres od 1 stycznia 2014 r. do dnia 30 listopada 2018 r. dotyczył wcześniej prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy o numerze 49296E1-59/KA/2019 z dnia 16 kwietnia 2019 r.
Stąd też wierzyciel właściwie uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za niezasadny.
11. Z tych wszystkich powodów, zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) została oddalona.