I SA/Op 57/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2022-04-06
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościumorzenie zaległościpandemia COVID-19ważny interes podatnikainteres publicznyOrdynacja podatkowapomoc de minimissytuacja finansowaobostrzenia epidemiczne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, uznając, że spółka nie wykazała wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego.

Spółka A Sp. z o.o. wniosła o umorzenie zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za listopad 2020 r. i kwiecień 2021 r., argumentując trudną sytuacją finansową spowodowaną pandemią COVID-19 i obostrzeniami. Organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia, stwierdzając, że spółka wykazała zysk netto i stabilną sytuację finansową, a tym samym nie zaszły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podzielił stanowisko organów, oddalając skargę.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za listopad 2020 r. (113.961,00 zł) i kwiecień 2021 r. (115.086,00 zł) wraz z odsetkami. Skarżąca spółka argumentowała, że obostrzenia związane z pandemią COVID-19, w tym zakaz handlu, znacząco wpłynęły na jej kondycję ekonomiczną, uniemożliwiając uregulowanie zobowiązań podatkowych i grożąc utratą płynności finansowej oraz upadłością. Spółka wskazała również na konieczność obniżania czynszów najemcom galerii. Organy podatkowe, po analizie przedłożonych dokumentów finansowych, stwierdziły, że spółka wykazała przychody netto ze sprzedaży w kwocie ponad 4,3 mln zł i zysk netto w kwocie ponad 318 tys. zł w okresie od stycznia do maja 2021 r. Podkreślono, że spółka nie zatrudnia pracowników, co wyklucza przesłankę ważnego interesu publicznego związanego z utrzymaniem miejsc pracy. Organy uznały, że sytuacja finansowa spółki jest stabilna, a jej zyskowność świadczy o zdolności do generowania środków na pokrycie zobowiązań podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, podzielił stanowisko organów. Sąd podkreślił wyjątkowy charakter ulg podatkowych i konieczność wykazania przez podatnika wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W ocenie Sądu, spółka nie wykazała, aby zapłata zaległości zagrażała jej dalszemu funkcjonowaniu, a jej sytuacja ekonomiczna, mimo trudności związanych z pandemią, nie była na tyle trudna, aby uzasadnić umorzenie. Sąd zwrócił uwagę, że obniżenie zysku nie jest równoznaczne ze stratą i nie stanowi automatycznego uzasadnienia dla umorzenia podatku. Ponadto, brak uchwały rady gminy o zwolnieniach z podatku od nieruchomości na podstawie ustawy COVID-19 uniemożliwił zastosowanie tej formy pomocy. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły brak przesłanek do umorzenia zaległości podatkowych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli podatnik wykazuje zysk netto i stabilną sytuację finansową, a zapłata zaległości nie zagraża jego dalszemu funkcjonowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie wykazała wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, ponieważ mimo trudności związanych z pandemią, wykazała zysk netto i stabilną sytuację finansową, a zapłata zaległości nie zagrażała jej istnieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

O.p. art. 67a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe.

Pomocnicze

O.p. art. 67a § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.

O.p. art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji lub uchyla ją w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie.

ustawa o COVID-19 art. 15p

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwia radzie gminy wprowadzenie zwolnień z podatku od nieruchomości dla określonych grup przedsiębiorców, których płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku z COVID-19.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 67a § 1 w zw. z art. 67b § 1 pkt c) ppkt a) O.p. poprzez uznanie, że podatnik nie spełnił wymagań wystarczających do umorzenia podatku pomimo drastycznej utraty dochodów wywołanej sytuacją nadzwyczajną jaką bez wątpienia jest pandemia COVID-19 i zamknięciem w związku z tym obiektów handlowych decyzją władz państwowych. Niewłaściwe zastosowanie art. 15p ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w tym uznaniu, iż intencją ustawodawcy formułującego przedmiotowy przepis nie było umożliwienie udzielenia pomocy przedsiębiorcom w czasach pandemii C0VID-19. Niewłaściwe zastosowanie fundamentalnej zasady równości podmiotów gospodarczych wynikającej z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez jej nieuwzględnienie przy ocenie podatnika spełniającego kryteria umorzenia zaległości podatkowej przy prawie całkowitej utracie dochodu. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 §1 i 191 O.p., poprzez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sytuacji finansowej skarżącej, w tym ustaleniu, iż kondycja finansowa Spółki została uznana za dobrą i stabilną.

Godne uwagi sformułowania

Umorzenie zaległości podatkowych, jeśli ma być zgodne z prawem, w żadnym razie nie może być oparte wyłącznie na twierdzeniach zainteresowanego podatnika skoncentrowanych na jego aktualnej sytuacji majątkowej, bo przesłanki zastosowania omawianej ulgi ujęte są szerzej. Wszelkie ulgi podatkowe są wyjątkiem oraz istotnym odstępstwem od zasady powszechności i równości opodatkowania. Ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej ponosi zawsze podatnik i to on powinien poszukiwać wyjścia z trudnej sytuacji finansowej lub płatniczej bez udziału budżetu państwa. Umorzenie należności podatkowej wszystkim podatnikom poszkodowanym w następstwie pandemii koronawirusa doprowadziłoby do załamania finansów publicznych i braku środków na realizację podstawowych zadań państwa i samorządu.

Skład orzekający

Marzena Łozowska

przewodniczący sprawozdawca

Aleksandra Sędkowska

sędzia

Anna Komorowska-Kaczkowska

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia zaległości podatkowych w kontekście pandemii COVID-19, analiza ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, ocena sytuacji finansowej spółki na potrzeby ulg podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z branży nieruchomości i jej argumentacji związanej z obostrzeniami pandemicznymi. Ocena sytuacji finansowej jest indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają wnioski o ulgi podatkowe w trudnych czasach pandemii, co jest nadal aktualne dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej.

Pandemia a podatek od nieruchomości: Kiedy sąd uzna Twoją sytuację za wystarczająco trudną na umorzenie zaległości?

Dane finansowe

WPS: 113 961 PLN

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Op 57/22 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2022-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Anna Komorowska-Kaczkowska
Marzena Łozowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 700/22 - Wyrok NSA z 2024-05-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 67a par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant: Referent stażysta Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za listopad 2020 r. i kwiecień 2021r., oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez A Sp. z o.o. z/s w G. (dalej jako: skarżąca, strona, Spółka) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], którą organ ten działając na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) [dalej: O.p.] – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] w przedmiocie:
- odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za miesiąc listopad 2020 r. w kwocie 113.961,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę,
- odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za miesiąc kwiecień 2021 r. w kwocie 115.086,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę,
dotyczących nieruchomości położonej w K. przy ul. [...].
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Spółka zwróciła się do organu I instancji o umorzenie w całości zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za miesiąc listopad 2020 r. w kwocie 113.961,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 399,64 zł (kwota zaległości odpowiada kwocie widniejącej na karcie kontowej Spółki wedle stanu na dzień wpływu podania, tj. 2.12.2020 r.). Wnioskiem z dnia 27.04.2021 r. Spółka wniosła o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za miesiąc kwiecień 2021 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Wnioskowana pomoc to pomoc de minimis.
W uzasadnieniu ww. wniosków Spółka podniosła, że na podstawie § 1 ust. 2 lit. b) Rozporządzenia Ministra Finansów' z dnia 6 listopada 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 1972) od dnia 7 listopada 2020 r. do dnia 29 listopada 2020 r. oraz na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii od dnia 20 marca 2021 r. do dnia 9 kwietnia 2021 r. ustanowiono zakaz handlu w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2 000 m2 z wyłączeniem jedynie kilku lokali służących klientom do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jak podniesiono, regulacje te dotknęły bezpośrednio obiekt handlowy będący w posiadaniu Spółki. Jednocześnie sytuacja związana ze stanem epidemicznym, ma - w ocenie Spółki - znaczący wpływ na jej kondycję ekonomiczną. W ww. wnioskach Spółka podniosła również, iż poniosła oraz ponosi straty finansowe w związku z falą epidemii i konsekwencji z nią związanych i w chwili obecnej nie jest w stanie uregulować zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Zdaniem Spółki pomoc w postaci umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za miesiące listopad 2020 r. oraz kwiecień 2021 r. przyczyniłaby się do możliwości dalszego funkcjonowania, w tym oddalenia zagrożenia utraty płynności finansowej Spółki i w konsekwencji zagrożenia upadłością. Spółka wskazała również, iż najemcy galerii wymusili zawarcie porozumień (aneksów do umów najmu), polegających na obniżkach czynszu w galerii w okresach: od miesiąca maja do miesiąca listopada 2020 r., od 28 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. oraz od 20 marca 2021 r. Mając to na wadze, Spółka wskazała, że straciła tym samym możliwość uzyskania odpowiednich kwot celem zapłaty podatku od nieruchomości. Do wniosku Spółka dołączyła dokumenty: rachunek zysków i strat za miesiące październik i listopad 2020 r., sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat oraz formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis.
Na karcie kontowej Spółki wedle stanu na dzień 2.12.2020 r. widnieje z tytułu podatku od nieruchomości położonych w K. zaległość obejmująca 11 ratę podatku od nieruchomości w kwocie 113.961,00 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 399,64 zł, natomiast na dzień 5 maja 2021 r. widnieją zaległości z tytułu 4 raty podatku od nieruchomości za 2021 r. w kwocie 115.806,00 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 508,00 zł.
W odniesieniu do wniosku podatnika z dnia 26.11.2020 r. organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za listopad 2020 r. w kwocie 113.961,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, dotyczącej nieruchomości położonej w K. przy ul. [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z dnia [...] uchyliło ww. decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, iż organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na prawidłową ocenę okoliczności podnoszonych we wniosku przez stronę.
Ponownie rozpatrując sprawę w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za listopad 2020 r. oraz sprawę w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za kwiecień 2021 r. organ I instancji wezwał Spółkę do przedłożenia dokumentów, tj. rachunków zysków i strat za okres od stycznia do maja 2021 r., rachunku przepływów pieniężnych, oraz stan zatrudnienia w Spółce wynikający z deklaracji ZUS według stanu na dzień: 31 grudnia 2019 r., 31 grudnia 2020 r. oraz 30 czerwca 2021 r. Na podstawie przedłożonych dokumentów w odpowiedzi na ww. wezwania, organ I instancji ustalił, iż Spółka za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 maja 2021 r. wykazała przychody netto ze sprzedaży w kwocie 4.396.401,70 zł a zysk netto w kwocie 318.153,97 zł. Jednocześnie Spółka poinformowała, że na dzień: 31 grudnia 2019 r., 31 grudnia 2020 r. oraz 30 czerwca 2021 r. nie zatrudniała żadnych pracowników.
W wyniku łącznego rozpatrzenia przedmiotowych wniosków z dnia 26 listopada 2020 r. oraz 27 kwietnia 2021 r., organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za miesiąc listopad 2020 r. w kwocie 113.961,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz za miesiąc kwiecień 2021 r. w kwocie 115.086,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, dotyczących nieruchomości położonej w K. przy ul. [...].
W uzasadnieniu podniesiono, iż po dokonaniu analizy sytuacji finansowej Spółki na podstawie przedłożonych dokumentów, nie dostrzeżono, aby na gruncie przedmiotowej sprawy zaistniała co najmniej jedna przesłanka uprawniająca do udzielenia wnioskowanych przez stronę ulg w postaci umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za miesiąc listopad 2020 r. oraz za miesiąc kwiecień 2021 r. W tym zakresie, nie negując trudnej sytuacji w kraju w związki z pandemią, organ podniósł, iż dokonał analizy sytuacji finansowej Spółki i na jej podstawie stwierdził, że Spółce nie grozi zaprzestanie dalszego funkcjonowania. Pomimo bowiem zaistnienia stanu zagrożenia epidemicznego - oparciu o przedłożoną dokumentację finansową - stwierdzono, że strona dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi zapłatę przedmiotowych zaległości. Jednocześnie umorzenie zaległości podatkowej nie ma rekompensować strat poniesionych przez stronę w związku z epidemią w prowadzonej działalności gospodarczej, ale ma pomóc zaradzeniu trudnej sytuacji. Natomiast z dokumentacji finansowej przedłożonej przez Spółkę sytuacji finansowej, w jakiej się obecnie znajduje - w ocenie organu I instancji - nie można uznać za trudną. Ponadto z uwagi na brak zatrudniania pracowników przez Spółkę nie stwierdzono zaistnienia przesłanki ważnego interesu publicznego polegającego na utrzymaniu miejsc pracy.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia [...].
W uzasadnieniu organ II instancji zaznaczył, że udzielanie ulg podatkowych należy do zakresu uznania administracyjnego organu I instancji i zakres kognicji organu odwoławczego ograniczony jest do zbadania zachowania właściwej procedury prawidłowości ustaleń i wypływających z nich wniosków. Odwołał się do treści przepisów art. 67a § 1 i § 2 O.p. i wyjaśnił, że postępowanie w sprawie udzielenia ulgi jest postępowaniem dwufazowym. Pierwszy etap obejmuje przeprowadzenie postępowania dowodowego celem ustalenia czy w danej, indywidualnej sprawie istnieje uzasadniony "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Przesłanki te mają charakter rozłączny co oznacza, że wystarczy wystąpienie jednej z nich, aby organ był zobligowany do podjęcia rozstrzygnięcia mającego postać uznania administracyjnego. W sytuacji, gdy organ ustali, że w sprawie nie występuje żadna z ww. przesłanek zobowiązany jest do podjęcia decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku, gdyż tylko ważny interes podatnika lub interes publiczny może przesądzić o zastosowaniu ulgi. W drugim zaś etapie, tj. w sytuacji gdy organ stwierdzi zaistnienie którejkolwiek z przesłanek, podejmuje decyzję w ramach uznania administracyjnego, co do ewentualnego umorzenia zaległości.
Zdaniem organu II instancji konkretyzacja pojęć "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" powinna być dokonywana na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przesłanka "ważnego interesu podatnika" oznacza istnienie po jego stronie szczególnych okoliczności powodujących, że zapłata podatku mogłaby zachwiać podstawami egzystencji podatnika lub osób od niego zależnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 1134/15 dostępny, podobnie jak pozostałe orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Chodzi zarówno o sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych okoliczności w postaci klęsk żywiołowych, zdarzeń losowych (np. ciężka choroba uniemożliwiająca podjęcie zatrudnienia) występujących niezależnie od podatnika, nie jest on w stanie spłacić należności podatkowych, jak i trudną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty innych zobowiązań finansowych (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1685/14, WSA w Gdańsku z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 25/13). "Interes publiczny" to z kolei sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że analiza okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy zasadnym czyni stanowisko, iż organ I instancji - w toku ponownie prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie - dokonał ustalenia stanu faktycznego w sposób wyczerpujący i pełny.
W zakresie sytuacji Spółki na podstawie pozyskanych dowodów ustalono, że w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 maja 2021 r. Spółka odnotowała przychody netto ze sprzedaży w kwocie 4.396.401,70 zł oraz zysk netto w kwocie 318.153,97 zł. Aktualna sytuacja ekonomiczno-finansowa Spółki wygląda zatem na stabilną, a uzyskane przychody wskazują na rentowność Spółki, która - pomimo trudnej sytuacji z uwagi na sytuacją epidemiczną i wprowadzane w związku z jej zaistnieniem obostrzenia uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej w pełnym zakresie - posiadała zdolność do generowania znacznych zysków. Istnienie zysku oznacza zdolność pokrycia wszystkich kosztów, w tym koszt podatku od nieruchomości. Osiągnięte przez Spółkę przychody oraz zysk netto uwzględniały ponoszone przez nią, a podniesione obecnie w odwołaniu zobowiązania kredytowe. Natomiast przyznanie pomocy w postaci umorzenia zaległości podatkowej, w żadnym wypadku nie może stanowić zrekompensowania strat poniesionych przez podatnika w związku z epidemią i wprowadzonymi w związku z jej wystąpieniem obostrzeniami ograniczającymi możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w pełnym zakresie. Istotą udzielenia ulgi jest pomoc w zaradzeniu trudnej sytuacji, uniemożliwiającej - w odniesieniu do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą - dotychczasowe funkcjonowanie oraz zagrażającej dalszemu prowadzeniu działalności. Natomiast w ocenie SKO nie budzi żadnych wątpliwości - w świetle powołanych wyżej dokumentów finansowych Spółki - iż jej sytuacji ekonomicznej i finansowej nie można uznać za trudną, bądź też że spłata przedmiotowych zaległości (chociażby w części) spowoduje utratę płynności finansowej oraz związanej z nią grożącej Spółce upadłości.
Zatem organ podzielił stanowisko wyrażone w decyzji I instancji, że pomimo znacznych niekwestionowanych ograniczeń w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej, z uwagi na stan zagrożenia epidemicznego, Spółka odnotowała zysk netto z prowadzonej działalności, co świadczy o możliwości jej prowadzania w sposób umożliwiający generowanie zysku. Spółka nie ponosiła m.in. w ww. okresie (od 1 stycznia 2021 r. do 31 maja 2021 r.) kosztów pracowniczych, albowiem nie zatrudniała w tym czasie żadnych pracowników. Sytuacja ekonomiczno-finansowa Spółki ustalona na podstawie przedłożonych dowodów jest stabilna i strona nie wykazała chociażby w minimalnym stopniu, iż jest zagrożona zaprzestaniem prowadzenia działalności, upadłością bądź utratą możliwości generowania zysków, a tym samym, aby zapłata przedmiotowej zaległości, skutkowała znacznemu jej pogorszeniu.
Spółka na żadnym etapie prowadzonego postępowania przez organ I instancji nie przedłożyła dowodów, które potwierdzałyby podnoszoną przez nią we wniosku oraz obecnie w odwołaniu argumentację, co do złej sytuacji finansowej uniemożliwiającej - przy ponoszeniu uwzględnianych w dokumentacji finansowej m.in. obciążeń kredytowych czy związanych z zapłatą podatku dochodowego - ponoszenie również obciążeń w postaci podatku od nieruchomości.
Organ odwoławczy zaznaczył, że spadek przychodów związany z trwającą epidemią i wprowadzanymi okresowymi obostrzeniami ograniczającymi prowadzenie działalności gospodarczej w pełnym zakresie, nie jest trwałą utratą majątku, a jedynie sytuacją przejściową. Co szczególnie istotne, okoliczność ta była wzięta już pod rozwagę przez organ I instancji i stanowiła podstawę do udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za miesiąc kwiecień 2020 r.
Organ zauważył również, że ograniczenia w zakresie prowadzenia galerii handlowej zostały znacząco poluzowane, co stanowi realne prawdopodobieństwo zwiększenia dochodów (poprawy sytuacji finansowej), w krótkim czasie Spółki z prowadzonej działalności, z uwagi na możliwość prowadzenia działalności w zakresie zbliżonym do pełnego przez najemców powierzchni handlowych w przedmiotowej nieruchomości stanowiącej własność strony. Nadto ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej ponosi zawsze podatnik i to on powinien poszukiwać wyjścia z trudnej sytuacji finansowej lub płatniczej bez udziału budżetu państwa (wyrok WSA z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 267/20).
W ocenie SKO przedstawione powyżej okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości i stanowią wystarczającą podstawę do stwierdzenia, iż na ich gruncie przesłanki zastosowania ulgi wnioskowanej przez stronę nie wystąpiły. Stąd, organ I instancji zobligowany był do wydania decyzji odmawiającej jej udzielenia.
Co więcej, organy podatkowe przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawach o udzielenie ulgi muszą mieć również na uwadze interes publiczny, rozumiany przez pryzmat względów sprawiedliwości i powszechności obowiązku opodatkowania, ale także przez potrzeby finansowe jednostki samorządu terytorialnego. Podatek od nieruchomości służy bowiem zaspokajaniu przez gminę potrzeb społeczności gminnej, a zatem winien obciążać wszystkich równomiernie. Jednocześnie organ odwoławczy podzielił pogląd reprezentowany przez orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym oraz przedwczesne (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 281/18).
Z uwagi na powyższe organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania.
We wniesionej skardze strona podniosła zarzuty naruszenia:
1) przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, polegającego na niewłaściwym zastosowaniu 67a §1 w zw. z art. w art. 67b §1 pkt c) ppkt a) O.p., poprzez uznanie, że podatnik nie spełnił wymagań wystarczających do umorzenia podatku pomimo drastycznej utraty dochodów wywołanej sytuacją nadzwyczajną jaką bez wątpienia jest pandemia COVID-19 i zamknięciem w związku z tym obiektów handlowych decyzją władz państwowych;
2) przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, polegającego na niewłaściwym zastosowaniu art. 15p ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w tym uznaniu, iż intencją ustawodawcy formułującego przedmiotowy przepis nie było umożliwienie udzielenia pomocy przedsiębiorcom w czasach pandemii C0VID-19;
3) przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, polegającego na niewłaściwym zastosowaniu fundamentalnej zasady równości podmiotów gospodarczych wynikającej z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez jej nieuwzględnienie przy ocenie podatnika spełniającego kryteria umorzenia zaległości podatkowej przy prawie całkowitej utracie dochodu;
w razie nieuwzględnienia powyższych zarzutów:
4) przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 §1 i 191 O.p., poprzez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sytuacji finansowej skarżącej, w tym ustaleniu, iż kondycja finansowa Spółki została uznana za dobrą i stabilną.
W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów procesu według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 . – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a niemającym tu zastosowania).
Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie na podstawie tych kryteriów, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jej uchylenia.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] wydana w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości:
- z tytułu podatku od nieruchomości za miesiąc listopad 2020 r. w kwocie 113.961,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę,
- z tytułu podatku od nieruchomości za miesiąc kwiecień 2021 r. w kwocie 115.086,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę,
dotyczących nieruchomości położonej w K. przy ul. [...].
Organy podatkowe obu instancji uznały, że za zastosowaniem wnioskowanej ulgi nie przemawia ani ważny interes podatnika, ani interes publiczny.
Przypomnieć należy, że skarżąca ubiegała się o zastosowanie wobec niej najdalej idącej ulgi, tj. umorzenia w całości zaległości podatkowej. Wskazywała, że poniosła oraz ponosi straty finansowe w związku z falą epidemii i konsekwencji z nią związanych i w chwili obecnej nie jest w stanie uregulować zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Zdaniem Spółki pomoc w postaci umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za miesiące listopad 2020 r. oraz kwiecień 2021 r. przyczyniłaby się do możliwości dalszego funkcjonowania, w tym oddalenia zagrożenia utraty płynności finansowej Spółki i w konsekwencji zagrożenia upadłością. Spółka wskazała również, iż najemcy galerii wymusili zawarcie porozumień (aneksów do umów najmu), polegających na obniżkach czynszu w galerii. Mając to na wadze, Spółka podnosi, że straciła tym samym możliwość uzyskania odpowiednich kwot celem zapłaty podatku od nieruchomości.
Organy podatkowe obu instancji nie kwestionowały negatywnego wpływu pandemii na wynik finansowy skarżącej. Stwierdziły jednak, że pomimo pogorszenia sytuacji finansowej Spółki nie spowodowało to wystąpienia straty po jej stronie, lecz zmniejszenie zysku. Stwierdzono, że podatnik dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi zapłatę przedmiotowych zaległości.
Przystępując do rozważań w przedmiocie ulg podatkowych, należy zaznaczyć, że zastosowanie ulgi jest instytucją o charakterze wyjątkowym, bowiem zasadą jest terminowe płacenie podatków. Wszelkie ulgi podatkowe są wyjątkiem oraz istotnym odstępstwem od zasady powszechności i równości opodatkowania. W związku z takim charakterem ulg podatkowych oraz faktem, że udzielanie ulg w spłacie podatków traktowane jest co do zasady jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo, pomoc taka dopuszczalna jest w ściśle określonych w przepisach prawa sytuacjach (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 23.03.2022 r., sygn. akt I SA/Op 11/22).
Zgodnie z art. 67a O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną (§ 1). Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (§ 2). Powołany wyżej przepis daje zatem organowi podatkowemu na wniosek podatnika możliwość umorzenia zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.
Z powyższych przepisów wynika przede wszystkim, że umorzenie zaległości podatkowych następuje na wniosek osoby zainteresowanej. Zatem to wnioskujący o umorzenie podatnik ma obowiązek zupełnego, wszechstronnego i oczywiście rzetelnego wyjaśnienia organom, jaka jest jego faktyczna sytuacja w kontekście wyrażonych w tym przepisie przesłanek zastosowania ulgi podatkowej. Umorzenie zaległości podatkowych, jeśli ma być zgodne z prawem, w żadnym razie nie może być oparte wyłącznie na twierdzeniach zainteresowanego podatnika skoncentrowanych na jego aktualnej sytuacji majątkowej, bo przesłanki zastosowania omawianej ulgi ujęte są szerzej. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie ulg w spłacie należności podatkowych nie budzi wątpliwości. Oznacza on, że nawet stwierdzenie przez organy podatkowe, że w danej sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi, prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Zaznaczyć należy, że zastosowanie tej instytucji możliwe jest dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie przesłanek, od których wystąpienia przepis prawa uzależnia podjęcie rozstrzygnięcia korzystnego dla strony. Wtedy to, korzystając z uznania administracyjnego, organ podatkowy wydający decyzję dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może - mimo istnienia przesłanek - odmówić uwzględnienia wniosku strony. Natomiast stwierdzenie braku przesłanek zawsze skutkować musi odmową uwzględnienia wniosku. W takim przypadku organ podatkowy nie ma możliwości wyboru między rozstrzygnięciem pozytywnym i negatywnym dla strony. Decyzja ma wówczas charakter związany.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym sformułowana w sposób ogólny treść art. 67a § 1 O.p., w którym to przepisie ustawodawca używa pojęć nieostrych, jak "ważny interes podatnika", "interes publiczny", nie daje podstaw do przyjęcia, że istnieje ściśle określony katalog przesłanek, okoliczności, zdarzeń, czy też powodów (ani też z góry określona ich hierarchia), którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu. Istnieją pewne wskazówki interpretacyjne, zaczerpnięte z piśmiennictwa podatkowego czy też z wypracowanego w tym zakresie dorobku orzecznictwa sądowego, niemniej jednak w każdym wypadku ich analiza musi być dokonana przez organ podatkowy w oparciu o całokształt okoliczności istniejących w konkretnej sprawie.
Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie i uwzględnione przez organy podatkowe o wyjątkowym charakterze ulg w spłacie należności podatkowych, nakazującym stosować je w sytuacji, gdy z powodów równie wyjątkowych podatnik nie może wywiązać się z obowiązku zapłaty obciążających go zaległości podatkowych. Ulgi w spłacie należności stanowią - aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego - to jednak odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego też równie wyjątkowy charakter muszą mieć okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek, oznaczające w istocie rezygnację Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z należnych im wpływów z tytułu podatków, jako że skutkujące wygaśnięciem zobowiązania podatkowego (art. 59 § 1 pkt 8 O.p.). Zaznaczyć przy tym należy, iż wyjątkowość sytuacji uzasadniającej udzielenie ulgi nie musi wynikać z faktu, że sytuacja wnioskodawcy spowodowana została zdarzeniami losowymi w rodzaju klęsk żywiołowych, kradzieży itp. Wyjątkowość ta może przejawiać się w bieżącej sytuacji ekonomicznej i rodzinnej podatnika, wynikając z wysokości uzyskiwanych dochodów, ponoszonych wydatków (np. zwiększonych z uwagi na chorobę) itp. Dla przykładu, "ważny interes podatnika" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, często, choć niekoniecznie, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to np. utrata możliwości zarobkowania, majątku. Jednak sytuacja taka powinna mieć charakter względnie trwały. "Ważny interes podatnika" jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. Uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń podatkowych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu podatnika", o jakiej mowa w art. 67a § 1 O.p. Ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość. Nie jest przy tym wystarczające samo subiektywne przeświadczenie strony, iż taki właśnie jest jej interes w uzyskaniu ulgi, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności faktyczne tego nie potwierdzają. W ocenie Sądu, w kontekście badania zaistnienia w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika zakresem rozważań organu odwoławczego winny zostać objęte nie tylko aspekt ekonomiczny skarżącego, ale również jego decyzje, zwłaszcza w kontekście przyczyn powstania zaległości, a także względy sprawiedliwości. Interes podatnika winien być przy tym słuszny w rozumieniu obiektywnym, nie będąc wyprowadzanym wyłącznie z własnego przekonania opartego na poczuciu krzywdy i nierówności.
W odniesieniu natomiast do przesłanki interesu publicznego, Sąd podziela stanowisko wynikające z bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych, że "interes publiczny" powinien być oceniany wielopłaszczyznowo, nie tylko z punktu widzenia fiskalnego interesu Państwa, ale także z uwzględnieniem następstw odmowy udzielenia ulgi zarówno w sferze życia społecznego, jak i indywidualnego. W interesie publicznym nie leży przykładowo przymusowe dochodzenie należności, które z góry skazane jest na niepowodzenie, a nieskuteczna egzekucja spowodowałaby wygenerowanie tylko zbędnych kosztów i zaangażowanie organów państwa. W jednym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że wpływy z podatków przeznaczane są na realizację różnych celów społecznych, a więc odstąpienie od ich poboru musi być podyktowane wystąpieniem sytuacji szczególnie ważnych i uzasadnionych (wyrok z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt: II FSK 1535/11). W wyrokach z dnia 22 października 2019 r., sygn. akt II FSK 3690/17 i z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1318/20, NSA podkreślił, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności podatkowych, czy też rozkładanie ich na raty, odraczanie terminów płatności będzie zbieżne z interesem publicznym. W konsekwencji ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego sytuacji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w kontrolowanej sprawie rozpoznanie wniosku zakończyło się w pierwszej fazie, albowiem organ uznał, że nie zachodzą w sprawie przesłanki z art. 67a § 1 O.p. Wobec powyższego sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zarzutu naruszenia prawa materialnego polega na ocenie, czy w ustalonych przez organy okolicznościach faktycznych, uzasadniona jest ich ocena, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego".
Sąd, aprobując powyższe dyrektywy procedowania we wskazanej kategorii spraw z zakresu ulg podatkowych oraz wykładnię przesłanek w sprawach, stwierdził, że organy podatkowe w niniejszej sprawie podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Stanowisko organów co do tego, że brak jest wystarczających podstaw do udzielenia Spółce wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej znajduje potwierdzenie w prawidłowo zgromadzonym przez organy materiale dowodowym, który został szczegółowo przez nie przeanalizowany i oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy na podstawie uprzednio zgromadzonego materiału dowodowego, a następnie dokonały w sposób obiektywny i wszechstronny jego analizy oraz oceny pod kątem przesłanek wynikających z art. 67a § 1 O.p., biorąc pod uwagę podnoszone w sprawie okoliczności i argumenty, jak i przesłanki "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która spełnia wymogi określone między innymi w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Zaskarżone rozstrzygnięcie zawiera bowiem zarówno uzasadnienie faktyczne, tj. w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, jak i uzasadnienie prawne, czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zauważyć należy, że jeżeli strona zarzuca obrazę art. 191 O.p., konieczne pozostaje wykazanie błędów w rozumowaniu organu, nieuwzględnienie doświadczenia życiowego lub niespójności jego argumentacji, przy czym wykazanie takowych błędów nie może polegać jedynie na przedstawieniu własnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego ani zwykłym negowaniu stanowiska przedstawionego przez organ podatkowy. Zarzut naruszenia art. 122 O.p., oraz art. 191 O.p. w zakresie dokonanej oceny materiału dowodowego i poczynionych czynności dowodowych jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Jak wielokrotnie zwracano uwagę w judykaturze, zarzut taki nie może sprowadzać się wyłącznie do polemiki z ustaleniami poczynionymi w sprawie czy też do odmiennej oceny materiału dowodowego lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy podatkowe (zob. wyrok NSA z 10.03.2021 r., sygn. akt III FSK 2553/21).
W ocenie Sądu organy poczyniły prawidłowe ustalenia co do sytuacji finansowej Spółki.
Z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 maja 2021 r. Spółka odnotowała przychody netto ze sprzedaży w kwocie 4.396.401,70 zł oraz zysk netto w kwocie 318.153,97 zł.
Sytuacja ekonomiczno-finansowa Spółki jest stabilna, a uzyskane przychody wskazują na jej rentowność, która - pomimo trudnej sytuacji z uwagi na sytuacją epidemiczną i wprowadzane w związku z jej zaistnieniem obostrzenia uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej w pełnym zakresie - posiadała zdolność do generowania zysków. Zaznaczyć również należy, że o potencjale do gromadzenia środków finansowych decyduje przede wszystkim przychód, a nie dochód (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami. Nie można także pomijać, że ewentualne zobowiązania cywilnoprawne Spółki (np. raty kredytów) nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia zobowiązań podatkowych, o ile nie wystąpi naprawdę wyjątkowa sytuacja.
Sąd podziela stanowisko organu, że w świetle powołanych wyżej dokumentów finansowych Spółki - iż jej sytuacji ekonomicznej i finansowej nie można uznać za trudną, bądź też że spłata przedmiotowych zaległości spowoduje utratę płynności finansowej oraz związanej z nią grożącej Spółce upadłości.
Jednocześnie z przekazanych informacji wynika, że Spółka na dzień: 31 grudnia 2019 r., 31 grudnia 2020 r. oraz 30 czerwca 2021 r. nie zatrudniała żadnych pracowników, a tym samym nie ponosiła kosztów z tym związanych. Za umorzeniem nie przemawia potrzeba utrzymania stanu zatrudnienia w Spółce.
Z prawidłowo poczynionych w sprawie ustaleń wynika zatem jednoznacznie, że sytuacja ekonomiczno-finansowa Spółki ustalona na podstawie przedłożonych dowodów jest stabilna i strona nie wykazała, iż jest zagrożona zaprzestaniem prowadzenia działalności, upadłością bądź utratą możliwości generowania zysków, a tym samym, aby zapłata przedmiotowej zaległości, skutkowała znacznemu jej pogorszeniu.
Strona nie wykazała, że opłacenie objętych wniosek o umorzenie zaległości zagrażałoby dalszemu funkcjonowaniu Spółki.
Zaznaczyć też należy, że fakt, iż organ umorzył skarżącej zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za miesiąc kwiecień 2020 r. w kwocie 113.960,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę nie przesądza automatycznie o konieczności wydania takiej samej decyzji w odniesieniu do kolejnych rat podatku od nieruchomości. Strona otrzymała już znaczące wsparcie ze strony organu, wskutek czego strona powinna ona dysponować swoimi zasobami finansowymi tak, aby ograniczyć negatywne skutki wynikające z sytuacji gospodarczej. Spółka jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą winna racjonalnie zarządzać swoimi finansami i nie może w tym zakresie opierać się jedynie na pomocy państwa. Z uwagi na przedstawioną powyżej analizę sytuacji finansowej Spółki stwierdzić trzeba, iż obecnie uległa ona poprawie
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle zbliżonych do przedmiotowego stanów faktycznych wskazuje się, że zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć charakteru priorytetowego wobec obowiązku zapłaty zaległości podatkowych. Wierzyciel z tytułu podatku od nieruchomości ma prawo do dochodzenia swoich roszczeń, jak inni wierzyciele, i trudno oczekiwać, by zrezygnował ze swoich praw, tym bardziej, że wpływy z podatku od nieruchomości stanowią ważne źródło finansowania ustawowych zadań wobec społeczności lokalnej. W rezultacie, konieczność spłaty zobowiązań cywilnoprawnych nie może uzasadniać udzielenia ulgi w spłacie podatku. Nie może być bowiem tak, że wskutek konieczności zaspokojenia innych roszczeń, gmina (miasto) będzie traktowana gorzej niż inni wierzyciele.
Podkreślenia wymaga, że obniżenie czy brak zysków z prowadzonej działalności gospodarczej nie może być rekompensowany poprzez umarzanie zaległości podatkowych. Ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej obciąża wyłącznie podatnika i nie można go przerzucać na Skarb Państwa czy też jednostkę samorządu terytorialnego, w interesie których leży zapewnienie dopływu do budżetu należności podatkowych w odpowiedniej wysokości (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2007 r., I FSK 421/06). Trudna sytuacja finansowa nie jest wystarczającą podstawą umorzenia zaległości podatkowej. W przeciwnym razie wyjątek, o którym mowa w art. 67a § 1 O.p. stałby się regułą, albowiem niewątpliwie ulga w spłacie należnych podatków będzie zawsze w interesie podatnika. W konsekwencji, gdy podmiot znajdzie się w trudnej sytuacji, zawsze spełniałby przesłankę do zastosowania ulgi (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 listopada 2013 r., I SA/Kr 689/13). Nie można pominąć w ocenie działania organu i tego, że umorzenie stanowi ostateczną formę rezygnacji organów podatkowych z przysługujących budżetowi należności podatkowych. Każdy podatnik powinien natomiast w taki sposób układać bieg swoich interesów oraz podejmować takie decyzje finansowe, aby pozwoliły mu na wywiązywanie się z ciążących na nim zobowiązań, w tym publicznoprawnych. Udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej nie może być traktowane − bez ważnych powodów, o których mowa w ww. przepisie − jako sposób na rozwiązywanie problemów finansowych podatnika, co skutkuje przerzuceniem ciężarów podatkowych na resztę społeczeństwa.
Nadto, przedsiębiorca musi uwzględnić element ryzyka w prowadzonej działalności. Ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej związane z pandemią miały charakter powszechny i zostały wprowadzone przez prawodawcę krajowego, co oznacza, że organ podatkowy nie odpowiada za obniżenie obrotów u najemców powierzchni komercyjnych i zmniejszenie ich zdolności płatniczych. Dotyczy to również wprowadzonych ustawowo rozwiązań służących ochronie najemców powierzchni handlowych (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17.02.2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1438/21).
Sama strata, czy też ograniczenie rozmiaru, zakresu prowadzonej działalności nie jest jednoznaczne z taką sytuacją ekonomiczną danego podmiotu, która uzasadnia przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych, nawet jeżeli perturbacje finansowe wynikają ze stanu nadzwyczajnego w danych warunkach gospodarczych (tu: stanu pandemii). W realiach niniejszej sprawy strona nie wykazała, że stan czasowego ograniczenia wpływów z dzierżawy i najmu spowodował stan zagrożenia bytu tego podmiotu. Samo natomiast ograniczenie rozmiaru, zakresu prowadzonej działalności nie może być odczytywane jako stan "ważnego" interesu podatnika. Inaczej rzecz ujmując podatnik nie może oczekiwać, że w stanie fluktuacji zakresu czy też dochodowości prowadzonej działalności stan ten będzie niejako automatycznie uzasadniał umorzenie zaległości podatkowych (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 28.01.2021 r., sygn. akt I SA/Ke 5/21).
Niedopuszczalne jest automatyczne udzielanie ulg w razie powołania się podatnika na szkody spowodowane przez pandemię koronawirusa. Jest faktem powszechnie znanym, że co do zasady ograniczenia wprowadzone w związku z pandemią mają niewątpliwie wpływ na rozwój gospodarki, sytuację finansową wielu firm. Jednak nie może do prowadzić do uogólnień. Jakkolwiek przyznanie ulg podatkowych uzależnione jest od pogorszenia sytuacji materialnej podatnika w następstwie wystąpienia zdarzenia nagłego i niezależnego oddziałania podatnika, to jednak niedopuszczalne jest automatyczne udzielanie ulg w razie powołania się podatnika na szkody spowodowane przez pandemię koronawirusa. Umorzenie należności podatkowej wszystkim podatnikom poszkodowanym w następstwie pandemii koronawirusa doprowadziłoby do załamania finansów publicznych i braku środków na realizację podstawowych zadań państwa i samorządu. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21.01.2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1320/21).
W sytuacji, gdy uregulowanie podatku nie stwarza stanu zagrożenia dla bytu ekonomicznego podatnika, umorzenie mu zaległości podatkowych byłoby preferencją niedostępną dla innych. Udzielenie ulgi w pełnym zakresie stanowiłoby, z uwagi na równość wszystkich podatników wobec prawa, uprzywilejowanie wobec innych podatników rzetelnie wywiązujących się z obowiązków podatkowych (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14.04.2021 r., sygn. akt I SA/Bk 130/21).
Samo pogorszenie możliwości płatniczych dzierżawców i najemców (kontrahentów Spółki) i związane z tym zmniejszenie przychodów z czynszu, nie jest wystarczające dla przyjęcia, że Spółka w ogóle utraciła płynność finansową i z punktu widzenia dalszego bytu tego podmiotu podstawową kwestią pozostaje uwolnienie się od długu podatkowego. Spadek zysku czy strata w prowadzonej działalności, jako wypadkowa przychodów i kosztów, nie świadczy jeszcze o nadzwyczajnej sytuacji ekonomicznej tego podmiotu i niemożności spłaty zaległości podatkowych (por. wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1064/21).
Podkreślić należy, że sytuacja finansowa Spółki ma charakter przejściowy a nie stały, więc może ulec poprawie w perspektywie czasowej (podobnie NSA z wyroku z 10 listopada 2021 r., III FSK 4333/21). Ponadto sytuacja skarżącej nie miała charakteru trwałego czy też wyjątkowego na tle innych podatników dotkniętych skutkami pandemii. Samo pogorszenie koniunktury w jej branży nie jest wystarczające dla przyjęcia, że doszło do utraty płynności finansowej i z punktu widzenia dalszego bytu firmy podstawową kwestią pozostaje uwolnienie się od długu podatkowego.
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela powyższe poglądy i przyjmuje je za własne. W konsekwencji organy prawidłowo przyjęły, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika.
Brak również podstaw do stwierdzenia przesłanki interesu publicznego.
W tym aspekcie wskazać trzeba, że ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego sytuacji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zasady etyki, zaufanie do organów państwa, korekta ich błędnych decyzji itp. (zob. wyrok NSA z dnia 3.03.2021 r., sygn. akt III FSK 2350/21).
Tym samym organy podatkowe przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawach o udzielenie ulgi muszą mieć również na uwadze interes publiczny, rozumiany przez pryzmat względów sprawiedliwości i powszechności obowiązku opodatkowania, ale także przez potrzeby finansowe jednostki samorządu terytorialnego. Podatek od nieruchomości służy zaspokajaniu przez gminę potrzeb społeczności gminnej, a zatem winien obciążać wszystkich równomiernie. Jednocześnie należy podzielić pogląd reprezentowany przez orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym oraz przedwczesne.
W ocenie Sądu dokonując oceny istnienia interesu publicznego organy podatkowe zasadnie zauważyły, że udzielenie przedmiotowej ulgi musi mieć również na uwadze interes publiczny, rozumiany przez pryzmat względów sprawiedliwości i powszechności obowiązku opodatkowania, ale także przez potrzeby finansowe jednostki samorządu terytorialnego. Podatek od nieruchomości służy bowiem zaspokajaniu przez gminę potrzeb społeczności gminnej, a zatem winien obciążać wszystkich równomiernie.
Jednocześnie zauważenia wymaga, że w sprawie nie zaistniały okoliczności wskazujące na to, że brak jest perspektyw na pozyskanie w przyszłości środków finansowych, które strona mogłaby przeznaczyć na spłatę swoich zobowiązań podatkowych.
Sąd nie neguje, że sytuacja skarżącej uległa pogorszeniu w związku z zaistniałym stanem pandemii, a co za tym idzie dwukrotnym zamknięciem galerii, co niewątpliwie spowodowało zmniejszenie przychodów z tytułu czynszów za najem. Sytuacja ta ulega jednak systematycznej poprawie i w przyszłości są więc szanse na to, że dzięki posiadanemu przez skarżącą potencjałowi gospodarczemu, prowadzona przez nią działalność będzie generować zyski, a trudności, przez które obecnie przechodzi, są przejściowe. Nie spowodowało to wystąpienia straty po jej stronie, lecz zmniejszenie zysku. Na podstawie zebranego materiału dowodowego zasadnie stwierdzono, że strona dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi zapłatę przedmiotowych zaległości.
Nie można również pomijać okoliczności, iż ograniczenia w zakresie prowadzenia galerii handlowej zostały znacząco poluzowane, co stanowi realne prawdopodobieństwo zwiększenia dochodów (poprawy sytuacji finansowej), w krótkim czasie Spółki z prowadzonej działalności.
Nie mogą zmienić tej oceny powołane przez skarżącą, pominięcie przez ustawodawcę galerii handlowych, w wydanych aktach dotyczących tarcz antykryzysowych dla poszczególnych podmiotów gospodarczych, które w ocenie Sądu nie stanowi argumentu, dla którego ciężary finansowe mają przejmować inne podmioty (tu: j.s.t.).
Skarżąca powoływała się także na wejście w życie z dniem 31 marca 2020 r. Tarczy Antykryzysowej, a także na możliwość wprowadzenia zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 15p ustawy o COVID-19. Zgodnie z tym przepisem Rada gminy może wprowadzić, w drodze uchwały, za część roku 2020 oraz za wybrane miesiące 2021 r. zwolnienia z podatku od nieruchomości: gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wskazanym grupom przedsiębiorców, których płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19 (ust. 1). Pokreślić jednak należy, że przepis wprowadza fakultatywne zwolnienia z podatku od nieruchomości, zaś Rada Miasta K. nie podjęła uchwały w trybie ww. przepisu, zatem nie było podstaw do zastosowania wnioskowanej ulgi w tym trybie. Ponadto uchwalenie wskazanej uchwały wprowadzającej zwolnienia z podatku od nieruchomości jest suwerennym prawem jednostek samorządu terytorialnego i mieści się w autonomii podatkowej tych jednostek. To, że tego rodzaju uchwały zostały podjęte przez inne rady (miasta czy gminy) nie skutkują tym, że brak takiej uchwały (w badanej sprawie) prowadzi do braku równości podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w gminach o podobnej lokalizacji. Podatki od nieruchomości są podatkami lokalnymi odnoszącymi się do poszczególnych gmin, prowadzących własną politykę podatkową z uwzględnieniem miejscowych warunków społecznych czy gospodarczych. Uznanie za słuszne stanowiska Spółki prowadziłoby do obligatoryjności, a nie uznaniowości spornej ulgi. Ponadto, równość podatników, o której mowa w art. 32 ust. 2 Konstytucji RP nie dotyczy równości gmin i ich konstytucyjnej autonomiczności.
Reasumując, w ocenie Sądu organ podatkowy wziął pod uwagę wszystkie przekazane przez skarżącą okoliczności i zasadnie uznał ze nie wystąpiły przesłanki przemawiające z udzieleniem ulgi. Umorzenie zaległości podatkowych wszystkim podatnikom z uwagi na wprowadzone ustawowo ograniczenia w działalności w tym gospodarczej doprowadziłoby do braków środków i możliwości gminy wywiązywania się z powierzonych jej zadań w stosunku do całości społeczności lokalnej i jej niezbędnych potrzeb. Trzeba przy tym zauważyć, że Spółka mimo problemów finansowych nie zaprzestała działalności w przedmiotowej nieruchomości, a istniejący stan jej majątku nie oznacza zagrożenia dla jej istnienia.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że odmowa umorzenia zaległości podatkowej nie miała charakteru dowolnego i mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów. Organy nie naruszyły granic orzekania we wskazanym trybie. Przeprowadzona ocena legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia art. 67a O.p., a postępowanie w obu instancjach przeprowadzono z zachowaniem zasad wynikających m.in. z art. 122 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę