I SA/Gl 239/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-11-13
NSApodatkoweWysokawsa
odpowiedzialność podatkowaosoba trzeciaczłonek zarząduzaległości podatkoweVATOrdynacja podatkowapełnienie funkcjiodwołanie z funkcjifaktyczne sprawowanie zarządu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu, uznając, że organ nie wykazał faktycznego pełnienia funkcji przez skarżącą po jej odwołaniu.

Skarżąca, była prezes zarządu spółki, kwestionowała decyzję o jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki VAT za 2019 rok. Twierdziła, że została odwołana z funkcji w styczniu 2019 roku, a spółką zarządzał już nowy prezes. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, opierając się m.in. na fakcie złożenia przez skarżącą wniosku o zaświadczenie o niezaleganiu z podatkami w styczniu 2019 roku. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ nie wykazał wystarczająco, iż skarżąca faktycznie pełniła funkcje zarządcze po dacie odwołania, a jedynie jednorazowa czynność nie jest wystarczającym dowodem.

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej E. S. jako byłego członka zarządu spółki T Sp. z o.o. za zaległości w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2018 r. oraz I-IV kwartał 2019 r., wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, w łącznej kwocie ponad 351 tys. zł. Skarżąca twierdziła, że została odwołana z funkcji Prezesa Zarządu 12 stycznia 2019 r. i od tego momentu nie pełniła faktycznie tych obowiązków, a spółką zarządzał już nowy prezes, H. S. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, uznały jednak, że skarżąca nadal pełniła funkcje zarządcze, powołując się m.in. na złożony przez nią wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami w styczniu 2019 r. oraz na prawomocny wyrok karny, w którym uznano ją winną niepłacenia podatków w okresie obejmującym również czas po dacie jej rzekomego odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający, iż skarżąca faktycznie wykonywała czynności członka zarządu po dacie odwołania z funkcji (12 stycznia 2019 r.) do momentu ponownego powołania (30 czerwca 2019 r.). Sąd podkreślił, że jednorazowa czynność (wniosek o zaświadczenie) nie jest wystarczającym dowodem na ciągłe pełnienie funkcji, a organ nie odniósł się do postanowienia KRS umarzającego postępowanie przymuszające wobec skarżącej, które wskazywało na jej odwołanie ze składu zarządu. Sąd wskazał, że organ będzie musiał ponownie zbadać, czy skarżąca faktycznie sprawowała zarząd po 12 stycznia 2019 r., analizując charakter jej aktywności w tym okresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jednorazowa czynność nie jest wystarczającym dowodem na faktyczne pełnienie funkcji członka zarządu po dacie odwołania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ podatkowy nie wykazał w sposób wystarczający, iż skarżąca faktycznie wykonywała czynności członka zarządu po dacie odwołania z funkcji, a jedynie złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia nie stanowi dowodu na ciągłe sprawowanie zarządu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

o.p. art. 116 § 1-2

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

P.u.s.a. art. 1 § 1-2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 11

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u. art. 11

Ustawa Prawo upadłościowe

p.u. art. 21

Ustawa Prawo upadłościowe

Ustawa Prawo restrukturyzacyjne art. 15

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał, że skarżąca faktycznie pełniła funkcję członka zarządu po dacie odwołania z funkcji (12 stycznia 2019 r.). Jednorazowa czynność (wniosek o zaświadczenie) nie jest wystarczającym dowodem na ciągłe sprawowanie zarządu. Organ nie odniósł się do postanowienia KRS umarzającego postępowanie przymuszające wobec skarżącej, które potwierdzało jej odwołanie ze składu zarządu. Prawomocny wyrok karny wiąże sąd administracyjny jedynie co do popełnienia przestępstwa, a nie co do faktycznego pełnienia funkcji zarządczych w rozumieniu Ordynacji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu oparta na fakcie złożenia przez skarżącą wniosku o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami w styczniu 2019 r. jako dowodzie na pełnienie funkcji zarządczych. Argumentacja organu oparta na prawomocnym wyroku karny skazującym skarżącą za niepłacenie podatków w okresie obejmującym również czas po dacie jej rzekomego odwołania.

Godne uwagi sformułowania

pełnienia obowiązków członka zarządu" nie można utożsamiać z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego, lecz należy rozumieć je, jako faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu Sąd stwierdza, iż organy w dotychczasowym postępowaniu nie wykazały, iż skarżąca po jej odwołaniu z funkcji Prezesa Zarządu z dniem 12 stycznia 2019r. faktycznie wykonywała czynności członka zarządu. W ocenie Sądu nie sposób na podstawie jednorazowej czynności dokonanej w dniu 23 stycznia 2025r. formułować wniosku o faktycznym sprawowaniu przez skarżącą dotąd pełnionej funkcji.

Skład orzekający

Piotr Pyszny

przewodniczący

Mikołaj Darmosz

członek

Anna Rotter

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że jednorazowa czynność nie jest wystarczającym dowodem na faktyczne pełnienie funkcji członka zarządu po dacie formalnego odwołania, oraz że wyrok karny nie jest bezwzględnie wiążący dla sądu administracyjnego w kwestii ustalenia faktycznego sprawowania zarządu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności członków zarządu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest zawsze interesujące dla przedsiębiorców i prawników. Kluczowe jest ustalenie, czy formalne odwołanie z funkcji jest wystarczające, czy liczy się faktyczne sprawowanie zarządu.

Czy formalne odwołanie z zarządu chroni przed odpowiedzialnością za długi spółki? Sąd analizuje faktyczne sprawowanie funkcji.

Dane finansowe

WPS: 351 602,94 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 239/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter /sprawozdawca/
Mikołaj Darmosz
Piotr Pyszny /przewodniczący/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 116 par. 1-2, art. 122, art. 187 par. 1, art. 191, art. 210 par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędziowie Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 2024 r. nr 2401-IEW2.4123.17.2024.7 UNP: 2401-24-305658 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2018 r. oraz I-IV kwartał 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 grudnia 2024r. nr 2401-IEW2.4123.17.2024.7 UNP: 2401-24-305658 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania E. S. (dalej: skarżąca, podatniczka) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. (Naczelnik, organ pierwszej instancji) z dnia 16 sierpnia 2024r. nr [...] orzekającą o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako byłego członka zarządu rozwiązanej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością T (dalej: spółka) z tytułu kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2018r. oraz I - IV kwartał 2019r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 351 602,94 zł. zgodnie z poniższym zestawieniem:
- z tytułu należności głównej – zaległość podatkowa w łącznej kwocie 234 843,00 zł,
- z tytułu odsetek za zwłokę na dzień wykreślenia spółki z KRS tj. 13.09.2023r. w łącznej kwocie 104 003,00 zł,
- z tytułu kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 12 756,94 zł.
Powyższa decyzja wydana została na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 116 § 1 i § 2, § 4 oraz art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, pkt 4, art. 208 § 1, a także art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 111, ze zm., dalej: o.p.).
Stan sprawy.
Decyzją z dnia 16 sierpnia 2024r. nr [...] Naczelnik orzekł o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako byłego członka zarządu rozwiązanej spółki z tytułu kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2018r. oraz I - IV kwartał 2019r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 351 602,94 zł.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz art. 116 § 1 i § 2, § 4 o.p. oraz art. 107 § 1, § 2 pkt 1, 2 i 4 o.p., art. 108 o.p.
Skarżąca wskazała, iż Sąd Rejonowy K. – [...] w K. [...] Wydział Karny oparł się na dokumentach przekazanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w 2021r. Zdaniem skarżącej sąd karny nie był właściwy do badania jej statusu, ponadto wydał wyrok w trybie nakazowym bez przeprowadzenia procesu karnego i bez udziału stron. W uzasadnieniu odwołania zarzucono, iż organ podatkowy nie przeprowadził żadnego postępowania podatkowego.
Decyzją z dnia 6 grudnia 2024r. DIAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 16 sierpnia 2024r. w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2018r. oraz I – IV kwartał 2019r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi.
W uzasadnieniu DIAS podał, iż sporne zaległości podatkowe są następstwem nieuregulowania przez zlikwidowaną spółkę w terminie płatności podatku od towarów i usług okres od IV kwartału 2018 r. do IV kwartału 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.
Jak ustalono, zlikwidowana spółka nie uregulowała w terminie następujących zobowiązań podatkowych z tytułu:
1) VAT- 7 za IV kwartał 2018 w kwocie 37.645,00 zł w terminie do 25.01.2019 r.,
2) VAT – 7 za I kwartał 2019 w kwocie 41.481,00 zł w terminie do 25.04.2019 r.,
3) VAT-7 za II kwartał 2019 w kwocie 38.957,00 zł w terminie do 25.07.2019 r.,
4) VAT-7 za III kwartał 2019 w kwocie 74.477,00 zł w terminie do 25.10.2019 r.,
5) VAT-7 za IV kwartał 2019 w kwocie 42.283,00 zł w terminie do 27.01.2020 r.
W konsekwencji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. wystawił wobec T Sp. z o.o. poniższe tytuły wykonawcze:
• z 06.03.2019 r., znak: 2416-723.1045.2019 - dot. VAT za IV kw. 2018r.,
• z 11.06.2019 r., znak: 2416.723.3182.2019 - dot. VAT za I kw. 2019r.,
• z 21.08.2019 r., znak: 2416.723.4986.2019 - dot. VAT za II kw. 2019r.,
• z 22.04.2020 r., znak: 2416.SEW.723.7012.2019 - VAT za III kw. 2019r.,
• z 12.03.20220 r., znak: 2416-723.135304.2020 - dot. VAT za IV kw. 2019r.
Następnie z uwagi na bezskuteczność egzekucji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z 28.04.2023r. umorzył powyższe postępowania egzekucyjne. W konsekwencji w świetle przedstawionych okoliczności DIAS stwierdził spełnienie warunku w postaci bezskuteczności egzekucji.
W zakresie przedawnienia DIAS zauważył, iż płatności za zobowiązania w podatku od towarów i usług należało uiścić do:
1) 25.01.2019 r. za VAT-7 za IV kwartał 2018r.,
2) 25.04.2019 r. za VAT-7 za I kwartał 2019r.,
3) 25.07.2019 r. za VAT-7 za II kwartał 2019r.,
4) 25.10.2019 r. za VAT-7 za III kwartał 2019r.,
5) 27.01.2020 r. za VAT-7 za IV kwartał 2019r.
Wskazano, iż zgodnie z art. 70 § 1 o.p. podstawowy pięcioletni termin przedawnienia dla spornych zobowiązań w dniu wydania decyzji DIAS, czyli w dniu 6 grudnia 2024r. jeszcze nie upłynął. Z tego względu nie zachodziła konieczność badania, czy zaistniały w sprawie okoliczności, które wpłynęły na zawieszenie bądź przerwanie biegu terminu przedawnienia.
Ponadto DIAS zauważył, iż stosownie do art. 118 § 1 o.p. nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat.
Z powyższego uregulowania, zdaniem organu odwoławczego wynika, że decyzję o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okres od IV kwartału 2018 r. do III kwartału 2019 r. można wydawać do 31.12.2024 r. Natomiast dla ww. zobowiązań w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2019 r. można wydać decyzję do 31.12.2025 r.
W rezultacie stwierdzono, iż sporne zobowiązania w podatku od towarów i usług rozwiązanej spółki objęte zaskarżoną decyzją nadal na moment wydania decyzji odwoławczej istniały wobec Skarbu Państwa, były wymagalne. Zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji wydał 16.08.2024 r. Tym samym została spełniona dyspozycja wynikająca z art. 118 § 1 o.p.
DIAS podniósł, iż uchwałą nr 1 z 15.07.2014r. Drugiego Zgromadzenia Wspólników T Sp. z o.o. został odwołany z funkcji prezesa zarządu J. R., natomiast uchwałą nr 2 z 15.07.2014 r. na stanowisko prezesa zarządu została powołana skarżąca. Następnie Sąd Rejonowy K. - [...] w K. Wydział [...] Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem z 06.10.2014r. wykreślił J. R. ze składu zarządu T Sp. z o.o. i jako prezesa zarządu wpisał skarżącą. Wskazano, iż uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 12.01.2019 r., nr 01/01/2019 skarżąca została odwołana z funkcji Prezesa Zarządu ze skutkiem natychmiastowym. Sąd Rejonowy K. - [...] w K. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z 15.09.2022 r., sygn. akt [...] wykreślił skarżącą ze składu zarządu T Sp. z o.o. W uzasadnieniu sąd wskazał, iż z dokumentów złożonych do akt rejestrowych dla przedmiotowej spółki przy okazji sprawy prowadzonej pod sygn. akt [...] wynika, iż na mocy umowy sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością sporządzoną w K. w dniu 11 stycznia 2019 roku E. S. sprzedała na rzecz H. S. przypadające jej w Spółce T spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. 100 udziałów. Dalej sąd wskazał, iż dokumenty złożone do akt rejestrowych do sprawy o sygn. akt [...] wskazują, iż również skład zarządu spółki uległ zmianie. Uchwałą nr 01/01/2019 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 12 stycznia 2019 roku Zgromadzenie Wspólników spółki pod firmą T spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. postanowiło odwołać E. S. z Funkcji Prezesa Zarządu ze skutkiem natychmiastowym.
DIAS podkreślił, iż jak wynika z wniosku o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu z 23.01.2019r., skarżąca zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. jako Prezes Zarządu o wydanie ww. zaświadczenia wobec T Sp. z o.o. celem przedłożenia w banku. Organ odwoławczy wyprowadził stąd wniosek, iż skarżąca aktywnie brała udział jako Prezes Zarządu w prowadzeniu spraw spółki.
DIAS podniósł, iż po zatwierdzeniu sprawozdania zarządu z działalności spółki za 2018r. i udzielenia skarżącej jednogłośnie absolutorium w związku z wykonywaniem przez nią obowiązków Prezesa Zarządu za 2018 r., zgodnie z Uchwałą nr 5 z 30.06.2019 r. skarżąca została powołana przez Zgromadzenie Wspólników na Prezesa Zarządu na następną kadencję. DIAS zaznaczył, iż omawiane powyżej zdarzenie nie zostało odnotowane w KRS. Zaznaczono, iż skarżąca dnia 26.07.2019r. złożyła w KRS sprawozdanie finansowe spółki za okres od 01.01.2018 r. do 31.12.2018 r.
Reasumując, DIAS wskazał, iż z przytoczonych wyżej dokumentów wynika poniższa sekwencja wydarzeń:
• 15.07.2014r. - na podstawie uchwały nr 2 skarżąca została powołana na stanowisko Prezesa Zarządu,
• 06.10.2014r. - powyższe zostało odzwierciedlone w KRS,
• 11.01.2019r. - umowa sprzedaży udziałów Panu H. S.,
• 12.01.2019r. - na podstawie Uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników skarżąca została odwołana z funkcji Prezesa Zarządu ze skutkiem natychmiastowym,
• 23.01.2019r. - jako Prezes Zarządu T sp. z o.o. skarżąca ubiegała się o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach celem przedłożenia w banku,
• 25.09.2019r. - aktem notarialnym Rep. A [...] została potwierdzona sprzedaż udziałów Panu H. S.,
• 30.06.2019r. - Uchwałą nr 5 przez Zgromadzenie Wspólników skarżąca została powołana przez Zgromadzenie Wspólników na Prezesa Zarządu na następną kadencję - powyższe zdarzenie nie zostało odnotowane w KRS,
• 26.07.2019r. skarżąca – złożyła sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2018 w KRS,
• 15.09.2019r. skarżąca została wykreślona z funkcji Prezesa Zarządu w KRS na podstawie uchwały z 12.01.2019 r.
DIAS zaznaczył, iż stanowisko Prezesa Zarządu skarżąca objęła 15.07.2014r., następnie pomimo treści uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników 12.01.2019r. skarżąca nadal czynnie sprawowała funkcję Prezesa Zarządu, o czym świadczy wniosek z 23.01.2019 r. złożony do urzędu skarbowego przez skarżącą jako Prezes Zarządu spółki. Następnie uchwałą z 30.06.2019r. skarżąca została powołana na Prezesa Zarządu na następną kadencję i czynnie sprawowała tę funkcję składając w KRS 26.07.2019 r. sprawozdanie finansowe za 2018 r. w imieniu spółki. DIAS wskazał, iż fakt powołania skarżącej na stanowisko Prezesa Zarządu 15.07.2014 r. został ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym 06.10.2014 r. Następnie w KRS zostało ujawnione 15.09.2022r. odwołanie skarżącej z tej funkcji na podstawie uchwały z 12.01.2019 r. Organ odwoławczy podkreślił, iż uchwała z 30.06.2019 r. o powołaniu skarżącej na dalszą kadencję nie została odzwierciedlona w KRS.
Jak zaznaczono w decyzji DIAS, z wyroku nakazowego Sądu Rejonowego K. - [...] w K. z 26.04.2021 r. wynika, że skarżąca została uznana winną tego, że pełniąc funkcję prezesa zarządu i działając w imieniu spółki nie wpłacała w ustawowym terminie:
- podatku od towarów i usług w okresie od 25.07.2017 r. do 27.01.2020 r. oraz
- podatku dochodowego od osób fizycznych w okresie od 20.02.2019 do 20.01.2020r.
przez co naraziła należność publicznoprawną na uszczuplenie,
Natomiast Sąd Rejonowy K. - [...] w K. postanowieniem z 06.09.2022r. umorzył wobec skarżącej postępowanie przymuszające dotyczące kwestii obowiązku sprawozdawczego za rok obrotowy 2019, ponieważ uznał, że skład zarządu spółki uległ zmianie na podstawie Uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 12.01.2019 r., którą to skarżąca została odwołana z funkcji Prezesa Zarządu ze skutkiem natychmiastowym.
Organ odwoławczy podniósł, iż pomimo niekorzystnego dla skarżącej wyroku, w którym została orzeczona jej wina polegająca na tym, że pełniąc funkcję Prezesa Zarządu T Sp. z o. o. w okresie od 25.07.2017 r. do 27.01.2020 r. spółka nie regulowała zobowiązań podatkowych w terminie, skarżąca nie skorzystała z przysługującego prawa zaskarżenia, pomimo że-jak twierdzi -12.01.2019 r. została odwołana z funkcji Prezesa Zarządu. W związku z czym ww. wyrok nakazowy uprawomocnił się 03.06.2021 r.
Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności DIAS stwierdził, iż po dniu 12.01.2019 r. skarżąca nadal była członkiem zarządu spółki.
W tym zakresie DIAS podzielił tezę Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartą w wyroku z 13.04.2023 r., sygn. akt III FSK 1574/22, w którym Sąd wskazał, że "pełnienia obowiązków członka zarządu" nie można utożsamiać z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego, lecz należy rozumieć je, jako faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością także po formalnej rezygnacji z tej funkcji. Jeśli zatem członek zarządu sprawował dotąd pełniona funkcję również po wygaśnięciu mandatu, to może on ponosić odpowiedzialność na zasadach określonych w art. 116 § 1-4 o.p.
W rezultacie organ odwoławczy uznał, iż skarżąca pełniła funkcję w zarządzie spółki w okresie płatności zobowiązań objętych niniejszym rozstrzygnięciem, co wypełnia dyspozycję art. 116 § 2 o.p.
Organ odwoławczy przypomniał, iż zgodnie z brzmieniem przepisu art. 116 § 1 o.p. obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za zaległości ciąży na członku zarządu. Zatem to członek zarządu winien okoliczności te udowodnić, gdy z tego faktu zamierza wywieść korzystne dla siebie następstwa. Powyższe twierdzenie wynika z konstrukcji przepisu art. 116 § 1 o.p., której cechą charakterystyczną jest to, że przepis ten najpierw określa przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności, a następnie w punkcie pierwszym i drugim tego paragrafu, wylicza przesłanki negatywne. Wyliczenie to poprzedzając zwrotem "a członek zarządu" "nie wykazał, że" (art. 116 § 1 pkt 1 o.p.) oraz "nie wskazuje" (art. 116 § 1 pkt 2 o.p.), determinuje ocenę, że ciężar dowodu istnienia negatywnych przesłanek orzeczenia odpowiedzialności obciąża zainteresowanego członka zarządu. Zwrot "a członek zarządu nie wykazał" lub "nie wskazuje" wyklucza możliwość rozumienia tego przepisu w ten sposób, że to organ podatkowy ma "wykazać" istnienie przesłanki egzoneracyjnej lub "wskazać" na istnienie tej przesłanki, gdyż byłaby to wykładnia pozostająca w wyraźnej sprzeczności z gramatycznym brzmieniem przepisu i prowadząca do odwrócenia jego znaczenia.
W przedmiotowym postępowaniu uzyskano informację na dzień 16.05.2023r. z Sądu Rejonowego K. - [...] w K. [...] Wydział Gospodarczy, że T Sp. z o.o. nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości/otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego.
Po zacytowaniu art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. – Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 614 ze zm., dalej: p.u.) oraz art. 21 p.u. DIAS stwierdził, iż określając termin, w którym spełniona została przesłanka do ogłoszenia upadłości jako pierwsze niezapłacone zobowiązanie przyjęto zaległość z tytułu podatku od towarów i usług VAT za IV kwartał 2015 roku z terminem płatności 25.01.2016r. Drugie to niezapłacone składki na ubezpieczenie społeczne za okres 04/2017 z terminem płatności 15.05.2017r. W konsekwencji organ odwoławczy przyjął, iż spółka stała się niewypłacalna w momencie nieuregulowania drugiego z kolei zobowiązania, w zakresie którego opóźnienie w płatności przekroczyło 3 miesiące. Jak podkreślono, termin ten upłynął 15.08.2017 r. czyli spółka stała się niewypłacalna w dniu 16.08.2017 r.
Tym samym, jak przyjęto, ostatecznym momentem do dopełnienia ciążącego na członku zarządu obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości winien być okres 30 dni jaki minął od 16.08.2017r. W rezultacie DIAS uznał, iż termin do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości upłynął z dniem 15.09.2017 r. Jak wyjaśniono, zadłużenie spółki miało charakter trwały i istniało w czasie pełnienia przez skarżącą funkcji w zarządzie spółki.
Dodatkowo w zaskarżonej decyzji podano, iż samoistny charakter przesłanek opisanych w art. 11 p.u. powoduje, że nie ma konieczności oceny przesłanki wynikającej z art. 11 ust. 2 tej samej ustawy. Każda z dwóch przyczyn ogłoszenia upadłości wskazanych w art. 11 ust. 1 i 2 p.u. ma samodzielny charakter, a to oznacza w szczególności, że dysponujący dostatecznym majątkiem dany podmiot może zostać uznany za niewypłacalny wówczas, gdy nie będzie regulował swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W konsekwencji zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości, a tym samym obliguje każdego, kto ma prawo reprezentować dłużnika będącego osobą prawną do zgłoszenia w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości nie później niż terminie, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., II FSK 891/16).
Jak ustalono, w toku postępowania skarżąca nie wykazała wystąpienia okoliczności pozwalających uznać, że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jej winy.
Zdaniem DIAS w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p., tj. pozwalająca na stwierdzenie, że w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji Prezesa Zarządu istniał stan niewypłacalności spółki, a niezłożenie wniosku we właściwym terminie nie nastąpiło bez jej winy. Ponadto, podniesiono, iż skarżąca nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. W rezultacie zdaniem DIAS nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p., która umożliwiłaby uwolnienie się skarżącej od odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania spółki.
Reasumując, w ocenie DIAS w rozpatrywanej sprawie zostały wykazane przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki - wykazano bowiem, że skarżąca pełniła obowiązki prezesa zarządu spółki w czasie upływu terminów płatności ww. zobowiązań, które następnie przekształciły się w zaległości podatkowe. Z kolei egzekucja skierowana do majątku spółki okazała się bezskuteczna, brak jest również przesłanek wyłączających skarżącą z odpowiedzialności jako osoby trzeciej za sporne zaległości spółki, wymienionych w art. 116 § 1 o.p.
Zdaniem DIAS bez znaczenia dla orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest fakt, że 11.01.2019 r. skarżąca sprzedała100 % udziałów w spółce Panu H. S.. Przepisy dotyczące odpowiedzialności osób trzecich wiążą odpowiedzialność w związku ze sprawowaniem funkcji członka zarządu, a nie posiadanymi udziałami w spółce. Zdaniem DIAS skarżąca pełniła funkcję Prezesa Zarządu nieprzerwanie od 15.07.2014r. Równocześnie zgromadzony materiał dowodowy, co istotne wytworzony przez skarżącą (podpisane dokumenty) w wystarczającym stopniu potwierdzają fakt pełnienia funkcji Prezesa Zarządu spółki.
Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę na decyzję DIAS do tut. Sądu.
Skarżąca zaskarżyła część decyzji DIAS z dnia 6 grudnia 2024r. utrzymującą w mocy decyzje organu pierwszej instancji z dnia 16 sierpnia 2024r. o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej członka zarządu rozwiązanej spółki z tytułu zobowiązań spółki z tytułu podatku VAT za okres 2019r wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi zgodnie z zestawieniem wskazanym w decyzji.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 192, art. 210 § 4 o.p. poprzez wadliwą ocenę dowodów wynikającą z nieprzestrzegania zasady swobodnej ich oceny, nieprzestrzegania wytycznych wynikających z wykładni TSUE, wybiórczej i dowolnej ich oceny, jak też niepełności postępowania dowodowego, co skutkowało błędami w ustaleniach faktycznych i miało istotny wpływ na ustalenie odpowiedzialności podatkowej skarżącej, jako byłego Prezesa Zarządu spółki albowiem skutkowało uznaniem, że:
- skarżąca jest odpowiedzialna za zobowiązania podatkowe spółki za okres 2019r. pomimo tego, że w styczniu 2019r. została skutecznie odwołana z funkcji Prezesa Zarządu spółki, a KRS w prawomocnym postanowieniu z dnia 06.12.2022r. sygn. akt [...], które skarżąca załącza do skargi potwierdził, że skarżąca została skutecznie odwołana z funkcji Prezesa Zarządu spółki w dniu 12.0ł.2019r.,
- skarżąca jest odpowiedzialna za zobowiązania podatkowe spółki za okres 2019r., ponieważ po odwołaniu dalej zarządzała spółką, co stoi w opozycji do zaistniałego stanu faktycznego z uwagi na fakt, że spółką zarządzał nowy Prezes Zarządu Pan H. S. na dowód, czego skarżąca załącza do skargi odpowiednie dokumenty i wnosi o przeprowadzenie z nich dowodu.
Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 116 § 2 o.p. poprzez nieuwzględnienie przez organy podatkowe faktu, że zobowiązania podatkowe wskazane w decyzji powstały po dniu, w którym skarżąca została skutecznie odwołana z funkcji Prezesa Zarządu spółki,
- art. 116 § 2 o.p. poprzez nie prowadzenie postępowania przez organy podatkowe o przeniesienie odpowiedzialności podatkowej wobec nowo powołanego Prezesa Zarządu Pana H. S..
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podano, iż organ przeprowadził tylko dowody niekorzystne dla skarżącej, a pomijał te korzystne dla skarżącej. Skarżąca w niniejszej skardze wniosła o przeprowadzenie dwóch dowodów z załączonych dokumentów, jako niezbędnych do wyjaśnień istotnych wątpliwości, których przeprowadzenie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
Skarżąca zwróciła uwagę na prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w K. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 6 września 2022r. sygn. akt [...], w którym Sąd umorzył postępowanie przymuszające wobec skarżącej do złożenia sprawozdań finansowych spółki za okres 2019r. stwierdzając, że skarżąca w dniu 12 stycznia 2019r. została odwołana z funkcji Prezesa Zarządu spółki na mocy uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki. Jednocześnie umorzono grzywnę wymierzoną skarżącej, tym samym sąd uznał, że skarżąca przestała pełnić funkcję Prezesa spółki w styczniu 2019r. W konsekwencji w ocenie skarżącej, organy podatkowe nie mogą jej przypisać odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania spółki za okres 2019r. Skarżąca załączyła wyżej opisane postanowienie KRS do niniejszej skargi i wniosła o przeprowadzenie z niej dowodu przez Sąd na okoliczności powyżej wskazane.
Skarżąca podała, iż organ podatkowy załączył tylko jeden podpisany przez nią dokument po dacie jej odwołania ze stanowiska Prezesa Zarządu spółki, a mianowicie wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu przez spółkę z zobowiązaniami podatkowymi. Zdaniem skarżącej musiała ona podpisać ten wniosek, ponieważ KRS w K. z nieznanych przyczyn prowadził postępowanie o zmianę wpisu w składzie zarządu spółki ponad 4 lata dokonując tego wpisu dopiero w 2022r. Organ podatkowy nie wydałby tego potrzebnego spółce zaświadczenia na podstawie wniosku podpisanego przez nowego Prezesa Zarządu, jeśli ten nie był ujawniony w KRS.
W zakresie wniosku o przeprowadzenie dowodu skarżąca wskazała, iż pierwszy z dokumentów to umowa sprzedaży udziałów w spółce podpisana przez Pana S., który również zakupił udziały w spółce. Pod umową widnieje podpis Pana S. taki sam jak pod drugą załączoną umową o świadczenie usług na rzecz spółki podpisaną przez nowego Prezesa spółki Pana S. w roku 2020r.
Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów na okoliczność potwierdzenia, że to Pan S. prowadził interesy spółki po odwołaniu skarżącej z funkcji Prezesa Zarządu spółki w 2019r., a nie jak twierdzi organ w zaskarżonej decyzji - skarżąca. Skarżąca oświadczyła, że spółka dysponuje większą liczbą podpisanych dokumentów przez nowego Prezesa Zarządu za okres po jej odwołaniu.
W skardze zauważono, iż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego (w składzie 7 sędziów) z 9 marca 2009 r. o sygn. akt I FPS 4/08 organ podatkowy orzekając o odpowiedzialności za zaległości spółki kapitałowej winien określić krąg osób, których odpowiedzialność ta potencjalnie obejmuje. Przy czym jakkolwiek zgodnie z uchwałą, pożądanym byłoby prowadzenie jednego postępowania przeciwko wszystkim zobowiązanym osobom, to w świetle regulacji procesowych nie może być poczytywane za błąd prowadzenie odrębnych postępowań pod warunkiem, iż postępowania te obejmą wskazany krąg osób "odpowiedzialnych". W niniejszej sprawie organy nie poszerzyły tego kręgu osób odpowiedzialnych o Pana S. nie prowadziły postępowań przeciwko dwóm członkom zarządu spółki z o.o. Organy wydały decyzje za okres 2019r. jedynie w stosunku do skarżącej. Wobec nowego Prezesa Zarządu spółki powołanego w styczniu 2019r. nie prowadzono żadnego postępowania o przeniesienie odpowiedzialności pomimo tego, że zobowiązania wskazane w zaskarżonej decyzji dotyczą okresu, kiedy to Pan S. był Prezesem Zarządu spółki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie Sąd dopuścił dowody z dokumentów, wnioskowane w skardze.
Na rozprawie pełnomocnik organu wskazał, iż nie dysponuje uzasadnieniami zamieszczonych w aktach sprawy wyroków karnych. Ponadto pełnomocnik organu stwierdził, iż nie posiada wiedzy czy wobec nowego prezesa zarządu toczy się postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).
Skarga okazała się zasadna.
W rozpoznawanej sprawie skargę oparto na obydwu podstawach tj. na naruszeniu prawa materialnego i naruszeniu przepisów postępowania. Zasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Spór pomiędzy stronami dotyczy zagadnienia czy skarżąca po odwołaniu jej z funkcji prezesa zarządu spółki z dniem 12 stycznia 2019r. pełniła w sposób faktyczny funkcję członka zarządu spółki i czy w związku z tym można jej przypisać odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki powstałe po dniu 12 stycznia 2019r.
Zdaniem skarżącej po dacie odwołania jej z funkcji członka zarządu, czyli po dniu 12 stycznia 2019r. nie pełniła ona już faktycznie funkcji członka zarządu i w związku z tym nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki powstałe po w/w dacie. Jak podała skarżąca, po dacie jej odwołania z funkcji członka zarządu interesy spółki prowadził Pan S..
Odmiennego zdania jest organ, według którego skarżąca pełniła funkcję w zarządzie spółki w okresie płatności zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją. W szczególności organ uznał, iż skarżąca pełniła nadal obowiązki członka zarządu spółki po dacie 12 stycznia 2019r. mimo jej odwołania z funkcji Prezesa Zarządu.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji DIAS w powyżej opisanych ramach, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organ naruszył przepisy postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy powodujący konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 116 § 1 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2022 r. poz. 2309 oraz z 2023 r. poz. 1723 i 1860) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Z kolei art. 116 § 2 o.p. stanowi, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Zgodnie natomiast z art. 116 § 4 ww. ustawy, przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji.
W realiach rozpoznanej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna (co potwierdza postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 28 kwietnia 2023r.). Bezsporne jest także, iż skarżąca nie wskazała żadnego mienia spółki, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. Odnośnie drugiej przesłanki egzoneracyjnej organy stwierdziły natomiast, że stan niewypłacalności spółki i właściwy czas na wnioskowanie o ogłoszenie jej upadłości zaistniał 15 września 2017r., czyli w czasie, gdy skarżąca była Prezesem Zarządu spółki.
Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez stronę skarżącą.
W tym miejscu wskazać należy, iż punktem wyjścia dla orzeczenia o odpowiedzialności danej osoby za zaległości podatkowe spółki kapitałowej jest wykazanie przez organ podatkowy, że osoba ta pełniła obowiązki członka zarządu w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych spółki, które – wobec ich nieuiszczenia – stały się zaległościami podatkowymi. Przy czym istotna jest data powstania zaległości podatkowych spółki, a nie data ich ujawnienia. Z art. 116 § 2 o.p. wynika, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Przepis ten jednoznacznie wiąże odpowiedzialność z momentem upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego - także tego powstałego z mocy prawa - a nie z datą wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania w kwocie innej niż zadeklarowana przez podatnika (por. wyroki NSA z 16 stycznia 2025 r., sygn. akt III FSK 366/23 oraz z 20 lutego 2025 r., sygn. akt III FSK 1229/23, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Użyte w art. 116 § 2 o.p. określenie "pełnienie obowiązków" członka zarządu było przedmiotem licznych wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których podkreślano, że przy ocenie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółek należy brać pod uwagę faktyczne sprawowanie funkcji członka zarządu (por. wyroki NSA: z 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2401/11, z 16 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1575/13, z 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 468/15, z 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 394/14, z 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I FSK 1896/14; z 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1061/15, z 16 listopada 2022 r., sygn. akt III FSK 1106/21, z 24 listopada 2023 r., sygn. akt III FSK 3163/21). W judykaturze nie ma wątpliwości, że faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce, powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu przewidzianą w art. 116 § 2 o.p. W sytuacji, gdy dana osoba, z akceptacją zgromadzenia wspólników, mimo wygaśnięcia mandatu, nadal wykonuje obowiązki członka zarządu, może ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 1 o.p. Naczelny Sąd Administracyjny zwracał przy tym uwagę na znaczenie rzeczywistej zmiany sposobu zarządzania spółką po ewentualnym wygaśnięciu mandatu członka zarządu. Nie można nie uwzględnić faktu, że np. żadna nowa osoba nie zostaje w to miejsce powołana, a dotychczasowy członek zarządu wciąż faktycznie sprawuje dotąd pełnioną funkcję w organie wykonawczym danego podmiotu. Osoba, która faktycznie pełniła funkcję członka zarządu w okresie powstania zaległości podatkowej, nie może zatem powoływać się na okoliczność, że jej mandat wygasł dla uwolnienia się od odpowiedzialności. Akcentuje się przy tym, że pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko. W sytuacji faktycznego wykonywania czynności członka zarządu należy przyjąć, że osoba taka w ten właśnie sposób realizuje "pełnienie obowiązków członka zarządu".
W realiach tej sprawy skarżąca konsekwentnie twierdzi, iż jej aktywność związana z pełnieniem funkcji Prezesa Zarządu zakończyła się z momentem jej [...] odwołania z funkcji Prezesa Zarządu spółki, czyli z dniem 12 stycznia 2019r.
Sąd stwierdza, iż organy w dotychczasowym postępowaniu nie wykazały, iż skarżąca po jej odwołaniu z funkcji Prezesa Zarządu z dniem 12 stycznia 2019r. faktycznie wykonywała czynności członka zarządu.
Twierdzenie o faktycznym wykonywaniu przez skarżącą po dniu 12 stycznia 2019r. czynności członka zarządu, organ zasadza na okoliczności, iż skarżąca wnioskiem z dnia 23 stycznia 2019r. działając w imieniu spółki (jako Prezes Zarządu spółki) wystąpiła do urzędu skarbowego o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach.
Jak ustalono, skarżąca została odwołana z funkcji Prezesa Zarządu z dniem 12 stycznia 2019r., po czym z dniem 30 czerwca 2019r. została uchwałą wspólników, ponownie powołana na Prezesa Zarządu spółki. Oprócz złożenia powyższego wniosku do organu podatkowego, organ nie wykazał, aby skarżąca po dniu 12 stycznia 2019r. podejmowała w imieniu spółki inne czynności. W ocenie Sądu nie sposób na podstawie jednorazowej czynności dokonanej w dniu 23 stycznia 2025r. formułować wniosku o faktycznym sprawowaniu przez skarżącą dotąd pełnionej funkcji. Powyższa teza organów jest, co najmniej przedwczesna. W konsekwencji pełnienie przez skarżącą funkcji członka zarządu spółki w czasie od dnia 12 stycznia 2019r. do 30 czerwca 2019r. nie zostało przez organ wykazane. Organ nie podjął próby wyjaśnienia czy oprócz złożenia w dniu 23 stycznia 2019r. wspomnianego wniosku, skarżąca w omawianym okresie podejmowała w imieniu spółki jeszcze inne czynności.
Organ wskazał na prawomocny wyrok nakazowy Sądu Rejonowego K. - [...] w K. z 26.04.2021 r. z którego wynika, iż skarżąca została uznana winną tego, że pełniąc funkcję prezesa zarządu i działając w imieniu spółki nie wpłacała w ustawowym terminie:
- podatku od towarów i usług w okresie od 25.07.2017 r. do 27.01.2020 r. oraz
- podatku dochodowego od osób fizycznych w okresie od 20.02.2019 do 20.01.2020r. przez co naraziła należność publicznoprawną na uszczuplenie,
Sąd zauważa, iż stosownie do postanowień art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd. Z powyższej normy wynika, iż ustalenia prawomocnego wyroku skazującego wiążą sąd wyłącznie, co do popełnienia przestępstwa. Tymczasem w realiach rozpoznanej sprawy należy rozstrzygnąć, czy prawidłowe jest stanowisko organu, iż skarżąca w okresie od 12 stycznia 2019r. do 30 czerwca 2019r. faktycznie pełniła funkcję członka zarządu w rozumieniu art. 116 § 1 o.p. Zatem w świetle art. 11 p.p.s.a. ustalenia prawomocnego wyroku skazującego w zakresie popełnionego przez skarżącą przestępstwa nie mogą być bezrefleksyjnie przenoszone na grunt dyspozycji art. 116 o.p. Sąd zauważa, iż w aktach sprawy brak jest uzasadnienia powyższego orzeczenia sądu karnego. W konsekwencji nie sposób prześledzić procesu wnioskowania, który doprowadził sąd karny do stanowiska, iż skarżąca nieprzerwanie od 25.07.2017 r. do 27.01.2020 r. pełniła funkcję Prezesa Zarządu spółki.
Ponadto organ w ogóle nie odniósł się do treści postanowienia Sądu Rejonowego K. - [...] w K. z 06.09.2022r., którym to postanowieniem umorzono wobec skarżącej postępowanie przymuszające dotyczące kwestii obowiązku sprawozdawczego za rok obrotowy 2019. Co istotne, w motywach postanowienia podniesiono znaczącą okoliczność a mianowicie wskazano, iż skład zarządu spółki uległ zmianie na podstawie Uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 12.01.2019 r., gdyż skarżąca została odwołana z funkcji Prezesa Zarządu ze skutkiem natychmiastowym. Brak odniesienia się do powyższego dowodu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowi naruszenie art. 2010 § 4 o.p.
Zdaniem Sądu dowody na faktyczne wykonywanie funkcji członka zarządu powinny pochodzić ze wskazanego okresu i winny mieć charakter powtarzalny, a nie jednostkowy. W związku z powyższym stwierdzić należy, że organ nie wykazał, aby skarżąca w okresie od 12 stycznia 2019r. do 30 czerwca 2019r. pełniła funkcję członka zarządu spółki, do czego był zobligowany na mocy art. 116 § 2 o.p
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że to na organy został nałożony obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art 122 i 187 o.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art 191 o.p.). Pamiętać przy tym trzeba, że organ podatkowy jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów, w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Zgodnie z art 188 o.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Wymieniona regulacja jest urzeczywistnieniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym i daje stronie możliwość aktywnego udziału w odtwarzaniu stanu faktycznego sprawy. Organy podatkowe nie mają jednak obowiązku dopuszczania każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia - procesowego odtworzenia stanu faktycznego -adekwatne i wystarczające są inne dowody. Jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne (zob. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn II FSK 1313/08).
Organ w celu wykazania, iż skarżąca w istocie pełniła funkcję członka zarządu spółki w okresie od dnia 12 stycznia 2019r. do 30 czerwca 2019r. obowiązany będzie przede wszystkim do wyjaśnienia czy złożenie wniosku z dnia 23 stycznia 2019r. do organu podatkowego miało charakter incydentalny, czy też wpisuje się w serię innych czynności podejmowanych przez skarżącą w imieniu spółki. W świetle powyższych ustaleń należy ocenić stanowisko skarżącej, iż wniosek z dnia 23 stycznia 2019r. podpisała na zasadzie wyjątku. Ponownie należy podkreślić, iż celem wykluczenia incydentalności podpisania przez skarżącą wspomnianego wniosku, organ winien ustalić czy skarżąca w spornym okresie (od dnia 12 stycznia 2019r. do dnia 30 czerwca 2019r.) podejmowała jeszcze inne czynności w imieniu spółki jako faktycznie działający członek jej zarządu.
Skarżąca załączyła do skargi umowę z dnia 8 stycznia 2020r. o świadczenie usług, w której spółka była reprezentowana przez H. S.. Organ odniesie się do powyższego dowodu, w szczególności odniesie się do podnoszonego w skardze zarzutu, iż to H. S. pełnił faktyczne funkcję członka zarządu – Prezesa Zarządu spółki po dniu 12 stycznia 2019r.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził naruszenie art. 116 § 1 i § 2 o.p. w zw. z art. 122 o.p., art. 191 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. oraz art. 210 § 4 o.p.
Organ w ponownie prowadzonym postępowaniu zastosuje się do powyższych wskazań Sądu.
Z tych powodów uchylono zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., zobowiązując właściwy organ do uwzględnienia przedstawionej przez Sąd argumentacji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 980 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy do skargi w kwocie 500 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł określone w oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI