I SA/Gl 238/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-05-31
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościpostępowanie egzekucyjnezarzuty w egzekucjiterminydoręczenietytuł wykonawczyprzedawnienieKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO uznające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za bezskuteczne z powodu uchybienia terminu, wskazując na brak dowodu prawidłowego doręczenia tytułu wykonawczego.

Sprawa dotyczyła zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które zostały uznane za bezskuteczne przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z powodu uchybienia terminu do ich złożenia. Skarżący kwestionował prawidłowość doręczenia tytułu wykonawczego. WSA w Gliwicach uchylił postanowienie SKO, wskazując na brak w aktach sprawy dowodu potwierdzającego datę doręczenia tytułu wykonawczego, co uniemożliwiło ocenę terminowości złożenia zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, które uznało zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za bezskuteczne z powodu uchybienia terminu do ich złożenia. Postanowienie to zostało wydane w następstwie zarzutów skarżącego dotyczących tytułu wykonawczego obejmującego zaległości podatkowe za lata 2013-2015. Organ egzekucyjny (Prezydent Miasta Z.) początkowo uznał zarzuty za niezasadne, a następnie SKO uchyliło to postanowienie i orzekło o bezskuteczności zarzutów ze względu na uchybienie terminowi. Kluczowym elementem sprawy była kwestia prawidłowego doręczenia skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego, od którego biegnie 7-dniowy termin do złożenia zarzutów. WSA stwierdził, że w aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru lub innego dowodu potwierdzającego datę doręczenia tytułu wykonawczego. Brak ten uniemożliwił sądowi ocenę, czy zarzuty zostały złożone w ustawowym terminie. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie można było ocenić, czy zarzuty zostały złożone w terminie, ponieważ w aktach sprawy brakowało dowodu potwierdzającego datę doręczenia skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że prawidłowe doręczenie tytułu wykonawczego jest kluczowe dla biegu terminu do złożenia zarzutów. Brak zwrotnego potwierdzenia odbioru lub innego dowodu doręczenia uniemożliwił ocenę terminowości złożenia zarzutów przez skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 27 § 1 pkt 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § 1

o.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 70 § 4

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 3 § 2 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 1

Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 7

Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 25

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodu prawidłowego doręczenia tytułu wykonawczego, co uniemożliwia ocenę terminowości złożenia zarzutów.

Godne uwagi sformułowania

brak zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, co uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny czy zarzuty złożone zostały przez skarżącego w terminie czy też po jego upływie.

Skład orzekający

Bożena Suleja-Klimczyk

przewodniczący

Beata Machcińska

członek

Borys Marasek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie prawidłowości doręczenia tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na postanowienie o bezskuteczności zarzutów z powodu uchybienia terminu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów doręczenia w aktach sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowania egzekucyjnego – prawidłowości doręczeń, które decydują o możliwości skorzystania ze środków ochrony prawnej. Pokazuje, jak istotne są dowody w postępowaniu administracyjnym i sądowym.

Brak dowodu doręczenia kluczem do obrony w postępowaniu egzekucyjnym – co orzekł WSA?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 238/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska
Borys Marasek /sprawozdawca/
Bożena Suleja-Klimczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
27 par. 1 pkt 9, art 33, art 34 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędziowie WSA Beata Machcińska, Borys Marasek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 15 listopada 2021 r. nr SKO.4110.18.2021 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2021 r. znak SKO.4110.18.2021, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: Kolegium, SKO), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 32, art. 33 i art. 34 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.), w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), po rozpoznaniu zażalenia M. K. (dalej: skarżący, zobowiązany), na postanowienie Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia 6 września 2021 r. w sprawie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w trybie postępowania egzekucyjnego, zgłoszonych przez skarżącego, dotyczących tytułu wykonawczego nr WP.3161/99/2017 z dnia 28 sierpnia 2017 r. obejmującego zaległości podatkowe za lata 2013-2015, w którym wierzyciel uznał przedstawione zarzuty zobowiązanego za niezasadne, uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i orzekło o uznaniu za bezskuteczną czynność złożenia przez skarżącego zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr WP.3161/99/2017 z dnia 28 sierpnia 2017 r., ze względu na uchybienie terminu do złożenia zarzutów.
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. – [...] (dalej: Naczelnik US) poinformował Prezydenta Miasta Z., że zobowiązany, pismem z dnia 14 lipca 2021 r., uzupełnionym pismem z dnia 4 sierpnia 2021 r., złożył wniosek o umorzenie należności objętych tytułem wykonawczym nr WP.3161/99/17 z dnia 28.08.2017 r., z powodu przedawnienia.
Prezydent Miasta Z., po rozpoznaniu wniosku, w dniu 6 września 2021 r. wydał postanowienie nr [...], którym przedstawione przez zobowiązanego zarzuty uznał za niezasadne. W sentencji postanowienia jako podstawę prawną do wydania powyższego postanowienia, wierzyciel wskazał art. 17 § 1 w związku z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel podniósł, iż w związku z różnym stanem prawnym skarżący figuruje w dwóch kontach podatkowych: do grudnia 2015 r. na karcie kontowej nr [...] oraz od stycznia 2016 r. na karcie kontowej nr [...].
Na karcie kontowej nr [...] zobowiązania podatkowe według przypisu wynosiły:
- na rok 2013 kwota 14.346,00 zł - decyzja podatkowa z dnia [...] r. nr [...] - zwrotne potwierdzenie odbioru 6.02.2013 r.,
- na rok 2014 kwota 14.295,00 zł - decyzja podatkowa z dnia [...] r. nr [...] - zwrotne potwierdzenie odbioru 27.01.2014 r.,
- na rok 2015 kwota 14.234,00 zł - decyzja podatkowa z dnia [...] r. nr [...] - zwrotne potwierdzenie odbioru 19.02.2015 r.
Wierzyciel stwierdził, że skarżący otrzymał decyzje podatkowe w danym roku podatkowym, tj. 2013, 2014 i 2015, więc zarzut, iż decyzja podatkowa została doręczona po upływie 3 lat jest bezzasadny. Również zarzut zobowiązanego, iż upomnienia nie zostały doręczone przed wystawieniem tytułów wykonawczych, jest nieuzasadniony. Wierzyciel wyjaśnił, że wystawione i doręczone zostały następujące upomnienia:
- nr P0.3160/371/2013 z dnia 14.05.2013 r. - data odbioru 20.05.2013 r.,
- nr P0.3160/435/2013 z dnia 14.06.2013 r. - data odbioru 24.06.2013 r.,
- nr P0.3160/631/2013 z dnia 3.12.2013 r. - data odbioru 9.12.2013 r.,
- nr P0.3160/314/2014 z dnia 16.06.2014 r. - data odbioru 23.06.2014 r.,
- nr P0.3160/500/2014 z dnia 21.10.2014 r. - data odbioru 30.10.2014 r.,
- nr P0.3160/85/2015 z dnia 28.01.2015 r. - data odbioru 2.02.2015 r.,
- nr WP.3160/482/2017 z dnia 10.08.2017 r. - data odbioru 16.08.2017 r.
Następnie w dniu 28 sierpnia 2017 r. wystawiony został tytuł wykonawczy nr WP.3161/99/2017 obejmujący zaległości podatkowe za lata 2013 - 2015 w łącznej wysokości 28.553,00 zł w tym: zaległość podatkowa za 2013 r. w wysokości 7.172 zł (należność główna), - zaległość podatkowa za 2014 r. w wysokości 7.147 zł (należność główna), - zaległość podatkowa za 2015 r. w wysokości 14.234 zł (należność główna).
Podniesiono, iż zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm., dalej: o.p.), zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Ponadto w myśl art. 70 § 4 o.p., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Po przerwaniu terminu przedawnienia, biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Wobec powyższego, organ I instancji stwierdził, że należny podatek nie uległ przedawnieniu, ponieważ zgodnie z opisem prowadzonego postępowania egzekucyjnego w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - [...] z dnia 16 sierpnia 2021 r. zastosowano następujące środki egzekucyjne przerywające bieg terminu przedawnienia:
- zawiadomieniem z dnia 10.01.2018 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego B S.A., zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego skierowane do zobowiązanego zostało odebrane w dniu 8.02.2018 r. przez dorosłego domownika (matkę), który podjął się oddania pisma adresatowi, Bank potwierdził odbiór ww. zawiadomienia w dniu 10.01.2018 r., do wierzytelności na rachunku wystąpił zbieg egzekucji;
- zawiadomieniem z dnia 10.01.2018 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w A S.A., zawiadomienie do zobowiązanego zostało odebrane w dniu 8.02.2018 r. przez dorosłego domownika (matkę), który podjął się oddania pisma adresatowi. Bank potwierdził odbiór ww. zawiadomienia w dniu 10.01.2018 r., do wierzytelności na rachunku wystąpił zbieg egzekucji;
- zawiadomieniem z dnia 8.02.2019 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę w E Sp. z o. o., pracodawca potwierdził odbiór zawiadomienia o zajęciu w dniu 13.02.2019 r., zawiadomienie skierowane do zobowiązanego zostało odebrane w dniu 15.02.2019 r. przez dorosłego domownika (matkę), który podjął się oddania pisma adresatowi. Z oświadczenia złożonego do protokołu kontroli przez skarżącego - Prezesa Spółki E z dnia 6.02.2020 r. wynika, iż uznaje zajętą wierzytelność z tytułu wynagrodzenia,
- zawiadomieniem z dnia 18.03.2019 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w S S.A., zawiadomienie o zajęciu skierowane do zobowiązanego zostało odebrane w dniu 22.03.2019 r. przez dorosłego domownika (matkę), który podjął się oddania pisma adresatowi. Bank potwierdził odbiór tego zawiadomienia w dniu 18.03.2019 r., brak środków pieniężnych stanowił przeszkodę w realizacji zajęcia,
- zawiadomieniem z dnia 22.06.2020 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w M w L., zawiadomienie o zajęciu skierowane do zobowiązanego zostało odebrane w dniu 22.06.2020 r. przez dorosłego domownika (matkę), który podjął się oddania pisma adresatowi. Bank potwierdził odbiór tego zawiadomienia w dniu 30.06.2020 r., do wierzytelności na rachunku wystąpił zbieg egzekucji;
- zawiadomieniem z dnia 2.07.2021 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę w E Sp. z o. ,o., zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone pracodawcy w dniu 7.07.2021 r., zawiadomienie skierowane do zobowiązanego zostało odebrane w dniu 9.07.2021 r. przez dorosłego domownika (matkę), który podjął się oddania pisma adresatowi. Przy piśmie z dnia 14.07.2021 r. pracodawca poinformował o przyjęciu do realizacji zajęcia.
Podatnik uregulował część zaległości podatkowej, dokonując następujących wpłat:
1) 20.000,00 zł w dniu 23.03.2021 r., która została zaksięgowana na zaległości objęte tytułem wykonawczym nr WP.3161/99/2017 z dnia 28.09.2017 r., w tym: z 2013 r. (należność główna 4.170,00 zł i należne odsetki na dzień wpłaty w wysokości 930,72 zł), na zaległości z 2014 r. (należność główna 7.147,00 zł i należne odsetki na dzień wpłaty w wysokości 3.876,00 zł) i na zaległość z 2015 r. (należność główna 1.286,53 zł i należne odsetki na dzień wpłaty w wysokości 654,47 zł). W związku z powyższym organ podatkowy pismem z dnia 26.07.2021 r. skierowanym do organu egzekucyjnego ograniczył tytuł wykonawczy z dnia 28.08.2017 r. nr WP.3161/99/2017 do kwoty 12.947,25 zł (należność główna).
2) 5.000,00 zł w dniu 10.08.2021 r., która została zaksięgowana w całości na zaległość z 2015 r. objętą TW nr WP.3161/99/2017 z dnia 07.01.2021 r. (należność główna 3.314,49 zł i należne odsetki na dzień wpłaty w wysokości 1.685,51 zł).
W związku z powyższym organ podatkowy pismem z dnia 11.08.2021 r. skierowanym do organu egzekucyjnego, ograniczył tytuł wykonawczy nr WP.316199/2017 z dnia 28.08.2017 r. do kwoty 9.632,98 zł (należność główna).
Wyjaśniono ponadto, że zgodnie z wykazem zaległości na karcie kontowej nr [...], kwota zaległości na dzień 14.07.2021 r. wynosiła 25.551,00 zł (należność główna) i odsetki ustawowe w wysokości 13.552,00 zł, natomiast na ww. karcie kontowej kwota zaległości na dzień 6.09.2021 r. wynosiła 9.632,98 zł (należność główna) i odsetki ustawowe w wysokości 4.628,13 zł.
Zobowiązany złożył zażalenie na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia lub zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie zarzutów w całości. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że przed skierowaniem sprawy do egzekucji, kilkakrotnie podnosił zarzuty związane ze złym naliczaniem wysokości dochodzonej należności, między innymi w odpowiedzi na przekazane mu upomnienie. W związku z powyższym egzekucja winna być prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego kwoty bezsporne. Jednakże na pisma dotyczące podważenia przez skarżącego wysokości dochodzonych roszczeń, Prezydent Miasta Z. nie udzielał wystarczających, zdaniem skarżącego, wyjaśnień, również w postanowieniu z dnia 6 września 2021 r. nie odniósł się do tej kwestii. Polemika organu ze skarżącym w pewnym momencie została przerwana i wystawiono tytuł wykonawczy na kwotę od samego początku kwestionowaną przez skarżącego. W związku z powyższym istnieje realny spór co do tego, jaka jest rzeczywista wysokość zadłużenia. W ocenie skarżącego, wierzyciel nie ustosunkował się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów, w tym o nieistnieniu obowiązku, a ponadto zaniechał rozważenia, czy egzekucja administracyjna jest zasadna w wysokości dochodzonej przez wierzyciela.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, rozpoznając wniesione odwołanie, podniosło, że termin do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej liczy się od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, co oznacza, że w postępowaniu egzekucyjnym w niniejszej sprawie, zarzuty mogły zostać zgłoszone przez zobowiązanego organowi egzekucyjnemu w terminie 7 dni. Przepisy u.p.e.a. sprzed nowelizacji, nie dopuszczały możliwości wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej w innym terminie. To oznacza, że w przedmiotowej sprawie termin do zgłoszenia zarzutów upływał z dniem 15 lutego 2018 r. Organ wskazał, że termin do zgłoszenia zarzutów ma charakter terminu zawitego, a więc jego niedochowanie powoduje bezskuteczność czynności prawnej, tj. wniesienia zarzutów. Okoliczność wniesienia zarzutów po upływie terminu ustawowego wyklucza możliwość ich merytorycznego rozpoznania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, wskazując, że organ II instancji bezkrytycznie przyjął stanowisko Prezydenta Miasta Z. za własne i utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, z czym skarżący nie może się zgodzić. Na poparcie swojego stanowiska, skarżący wniósł o dołączenie do akt sprawy postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 18 listopada 2021 r. umarzającego postępowanie egzekucyjne w sprawie z wniosku Prezydenta Miasta Z..
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia, uznać należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 z późn. zm., dalej: ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.). Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie taka sytuacja zaistniała, gdyż tytuł wykonawczy został wydany w dniu 28 sierpnia 2017 r. i w dniu 6 września 2017 r. przekazany do organu egzekucyjnego.
Wspomniany znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W poprzednim stanie prawnym niedopuszczalne było natomiast zaskarżenie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wyjaśniając w jakim brzmieniu znajduje zastosowanie wspomniany przepis, stwierdzić należy, że o reżimie w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, decyduje data jej złożenia. Mianowicie w myśl art. 25 ustawy zmieniającej, do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z dnia 5 stycznia 2022 r., a więc złożona została po dniu 30 lipca 2020 r. (data wejścia w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), to podlega ona rozpoznaniu przez sąd administracyjny.
Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta Z., którym uznano za niezasadne zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, i orzekło o uznaniu za bezskuteczną czynność złożenia przez skarżącego zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr WP.3161/99/2017 z dnia 28 sierpnia 2017 r., ze względu na uchybienie terminu do złożenia zarzutów.
Przechodząc do dalszych rozważań, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązanemu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, przysługuje prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:
1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;
2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3-4, 6-7, 9-10 u.p.e.a.);
3) podaje w wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowanie danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem w rozpatrywanym przypadku, organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
Wskazać dalej należy, że w aktach administracyjnych znajduje się pismo Naczelnika US z dnia 16 sierpnia 2021 r., w którym wskazał on, że "zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego skierowane do Zobowiązanego zostało odebrane w dniu 08.02.2018 r. przez dorosłego domownika (matkę), który podjął się oddania pisma adresatowi". Na tej podstawie, organ II instancji uznał, że termin do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr WP.3161/99/2017 z dnia 28 sierpnia 2017 r., upływał skarżącemu z dniem 15 lutego 2018 r., zatem wniesione przez niego zarzuty, zostały złożone po upływie tego terminu. W aktach sprawy brak jest jednak zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki kierowanej do skarżącego, zawierającej odpis w/w tytułu wykonawczego.
Ze względu jednak na doniosłe skutki, jakie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wiążą z faktem doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, organ II instancji, a następnie sąd administracyjny, muszą mieć możliwość oceny, czy istotnie doszło do prawidłowego doręczenia skarżącemu odpisu tytuły wykonawczego i w jakiej dacie, co możliwe jest na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki lub co najmniej jego odpisu, a w przypadku ich braku, na podstawie wyników postępowania reklamacyjnego doręczenia przesyłki zawierającej odpis tytułu wykonawczego. Tymczasem w aktach sprawy brak jest któregokolwiek z tych dokumentów, co uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny czy zarzuty złożone zostały przez skarżącego w terminie czy też po jego upływie.
Mając powyższe na względzie, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zobowiązując Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, aby uwzględniło przedstawione powyżej stanowisko i przeprowadziło właściwe postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia daty doręczenia skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki lub co najmniej jego odpisu, a w przypadku ich braku, na podstawie wyników postępowania reklamacyjnego doręczenia przesyłki zawierającej odpis tytułu wykonawczego.
O kosztach postępowania w kwocie 100 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., na którą składa się uiszczony wpis od skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI