I SA/Gl 236/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-10-27
NSApodatkoweŚredniawsa
restrukturyzacja podatkowawznowienie postępowaniazaległości podatkowepodatek VATpodatek dochodowy od osób prawnychOrdynacja podatkowaustawa o restrukturyzacjiterminy procesoweskarżącyorgan podatkowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy odmowę wznowienia postępowania w sprawie restrukturyzacji zobowiązań podatkowych, uznając wniosek o wznowienie za złożony po terminie i dotyczący przedmiotu, a nie podmiotu postępowania.

Spółka "A" złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie restrukturyzacji zobowiązań podatkowych. Spółka domagała się wznowienia, argumentując, że nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu restrukturyzacyjnym z powodu błędnej informacji organu podatkowego o niemożności restrukturyzacji zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r. Sąd uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie i dotyczył przedmiotu, a nie podmiotu postępowania, co wykluczało jego uwzględnienie.

Spółka "A" Sp. z o.o. w Z. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie ustalenia kwoty należności podlegającej restrukturyzacji. Spółka wniosła o wznowienie postępowania restrukturyzacyjnego, które dotyczyło podatku od towarów i usług, argumentując, że nie z własnej winy nie uwzględniono w nim zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. Jako przyczynę podano błędną informację udzieloną przez organ podatkowy, że należności sporne nie podlegają restrukturyzacji. Organ odwoławczy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznali, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie (miesięcznym od dnia dowiedzenia się o decyzji o warunkach restrukturyzacji) i nie spełniał przesłanek z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ dotyczył przedmiotu, a nie podmiotu postępowania. Sąd podkreślił, że przedsiębiorca sam decyduje o zgłoszeniu należności do restrukturyzacji, a organ nie ma obowiązku rozszerzania wniosku z urzędu. Ponadto, sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności ani innych przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie i dotyczył przedmiotu, a nie podmiotu postępowania, co wyklucza jego uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie (miesięcznym od dnia dowiedzenia się o decyzji o warunkach restrukturyzacji) i nie spełniał przesłanek z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ dotyczył przedmiotu, a nie podmiotu postępowania. Podkreślono, że przedsiębiorca sam decyduje o zgłoszeniu należności do restrukturyzacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

ustawa o restrukturyzacji

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców

Ordynacja podatkowa art. 240 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 240 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

ustawa o restrukturyzacji art. 9 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 13 § § 1 pkt 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 240 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 121 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 229

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

ustawa p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o restrukturyzacji art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców

ustawa o restrukturyzacji art. 12 § ust. 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców

ustawa o restrukturyzacji art. 18 § ust. 1 i 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców

ustawa o restrukturyzacji art. 13

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców

Ordynacja podatkowa art. 241 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 243 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 240 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania złożony po terminie. Wniosek o wznowienie dotyczył przedmiotu, a nie podmiotu postępowania. Przedsiębiorca sam decyduje o zgłoszeniu należności do restrukturyzacji. Organ nie ma obowiązku z urzędu rozszerzać postępowania restrukturyzacyjnego.

Odrzucone argumenty

Brak udziału strony w postępowaniu z własnej winy z powodu błędnej informacji organu podatkowego. Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie restrukturyzacyjne było postępowaniem szczególnym ograniczonym co do przedmiotu, podmiotu oraz w czasie. To przedsiębiorca decydował o tym, które z ciążących na nim zobowiązań – zaległości podatkowych – zgłosi do restrukturyzacji, a które z nich – z różnych przyczyn – nie włączy do tego postępowania. Organ restrukturyzacyjny zwolniony był od badania czy przed zgłoszonym rodzajem należności istnieją należności inne w tym sporne, które mogłyby być objęte restrukturyzacją.

Skład orzekający

Ryszard Mikosz

przewodniczący

Eugeniusz Christ

sprawozdawca

Małgorzata Wolf-Mendecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, terminów do jego złożenia oraz zakresu wniosku o restrukturyzację zobowiązań podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania restrukturyzacyjnego złożonego po terminie i z powodu nieobjęcia wnioskiem wszystkich zaległości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z restrukturyzacją podatkową i wznowieniem postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Restrukturyzacja podatkowa: Czy spóźniony wniosek o wznowienie postępowania ma szansę powodzenia?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 236/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Eugeniusz Christ /sprawozdawca/
Małgorzata Wolf-Mendecka
Ryszard Mikosz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Mikosz, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Monika Adamus, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie restrukturyzacji zobowiązań podatkowych oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2a i art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A" w Z. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie ustalenia kwoty należności podlegającej restrukturyzacji – Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] 2002 r. podatnik "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. wystąpiła do organu podatkowego z wnioskiem o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego w stosunku do kwoty należności, znanych na dzień [...] 2002 r., wynikających z tytułu podatku od towarów i usług za okres [...]/1999 do [...]/2002 w ogólnej wysokości [...] zł. Po rozpatrzeniu tego wniosku oraz uwzględnieniu pisma Spółki z dnia [...] 2002 r. w którym zwrócono się o wycofanie, z wniosku o restrukturyzację, zaległości z podatku VAT za miesiąc [...] 2002 r. w kwocie [...] zł Urząd Skarbowy w Z. wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...] o warunkach restrukturyzacji ustalając ogólną kwotę należności Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres [...]/1999 do [...]/2002 objętych restrukturyzacją w wysokości [...] zł oraz opłatą restrukturyzacyjną stanowiącą [...] % sumy tej należności w kwocie [...] zł. Następnie decyzją z dnia [...] 2003 r. Nr [...] na wniosek strony zamieniono wysokość kwoty zaległości podlegającą restrukturyzacji na [...] zł oraz wysokość kwoty opłaty restrukturyzacyjnej na [...] zł z uwagi na fakt, iż przed złożeniem wniosku o restrukturyzację ściągnięto kwotę należności głównej w wysokości [...] zł na poczet podatku od towarów i usług za miesiąc [...]/2001. W dniu [...] 2004 r. Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. i zmienioną decyzją z dnia [...] r. z uwagi na pominięcie we wniosku o restrukturyzację zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r. Zaskarżoną odwołaniem decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia kwoty należności podlegającej restrukturyzacji. W odwołaniu od tej decyzji Spółka wniosła o jej zmianę i wznowienie postępowania w sprawie objętej wnioskiem względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym organ drugiej instancji stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. ustalającej ogólną kwotę należności Spółki z tytułu podatku od towarów i usług objętych restrukturyzacją oraz opłatą restrukturyzacyjną precyzyjnie poinformowano stronę o warunkach, jakie muszą być spełnione, aby należności podlegające restrukturyzacji zostały umorzone. Zauważył, że we wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na pominięcie we wniosku o restrukturyzację zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r. Spółka jako przyczynę niezgłoszenia tej zaległości do postępowania restrukturyzacyjnego podała "niewiedzę o takowym podatku", a w odwołaniu od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji – poprzez odmowę wznowienia postępowania w sprawie, w której strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz art. 121 § 2 i art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa – poprzez wprowadzenie w błąd strony postępowania restrukturyzacyjnego oraz nie wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy. Odwołująca się podniosła, że zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1996, nie była przedmiotem postępowania restrukturyzacyjnego z powodu błędnej informacji udzielonej przez Urząd Skarbowy w Z., jakoby należności sporne nie podlegały restrukturyzacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji, a w chwili składania wniosku o wszczęcie tego postępowania rozstrzygnięcie organu podatkowego określające zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r. nie zostało rozpatrzone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto wskazała, że restrukturyzacji podlegały należności znane na dzień [...] 2002 r., do których ustawa zaliczała także należności sporne, wynikające m.in. z ewidencji i rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny, a przedmiotowa zaległość w 1996 r. figurowała w ewidencji tego organu, wyłączenie tej zaległości jako należności spornej z restrukturyzacji możliwe było wyłącznie na podstawie odpowiedniego wniosku przedsiębiorcy. Spółka takiego wniosku nie złożyła.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej przyznał, że według stanu na dzień [...] 2002 r. odwołująca się spółka posiadała zaległości podatkowe z tytułu podatku VAT za okres [...]/1999 do [...]/2002 oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. i wskazał, iż we wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego Spółka wystąpiła o umorzenie zaległości z tytułu podatku VAT. Wskazane przez Spółkę jako sporne zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1996 wynikały z decyzji organu podatkowego z dnia [...] r., która decyzją organu odwoławczego z dnia [...] r. została utrzymana w mocy a skarga Spółki od tego rozstrzygnięcia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2003 r. została oddalona. Tak więc odwołująca się Spółka wiedziała o tej zaległości i nie skorzystała z uprawnienia do nadania jej przymiotu należności spornych według stanu na dzień złożenia wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego tj. na dzień [...] 2002 r. Spółka nie zgłosiła w ogóle tej należności, we wniosku o restrukturyzację. Organ odwoławczy wyraził pogląd, że postępowanie restrukturyzacyjne wszczynane jest tylko i wyłącznie na wniosek przedsiębiorcy, który sam decyduje, jakie ciążące na nim zaległości podatkowe zgłosi w tym wniosku, natomiast organ restrukturyzacyjny nie może z urzędu rozszerzyć treści wniosku o należności o istnieniu, których posiada wiedzę. Zadaniem organu restrukturyzacyjnego jest natomiast ocena należności zgłoszonych przez przedsiębiorcę pod kątem tego czy mogą być objęte restrukturyzacją. Spółka posiadała pełną wiedzę o istnieniu zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego za rok 1996 i nie wskazała tych zaległości we wniosku o restrukturyzację. Spółka dokonała świadomego wyboru zaskarżając decyzję określającą zaległość w tym podatku i oczekując na wydanie wyroku sądu administracyjnego w tej sprawie.
Organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniu odwołującej się Spółce, iż organ restrukturyzacyjny wprowadził ją w błąd, informując jakoby należności sporne nie podlegały restrukturyzacji. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej Spółka nie mogła pozyskać w organie restrukturyzacyjnym żadnej innej intencji niż wynikająca z przepisów tej ustawy. Ponadto podkreślił, iż strona miała możliwość zaskarżenia decyzji organu restrukturyzacyjnego o warunkach restrukturyzacji jednakże nie skorzystała z tego uprawnienia.
Organ drugiej instancji nie zgodził się z zarzutem, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu stwierdzając, że organ restrukturyzacyjny zapewnił stronie czynny udział w każdym stadium postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca "A" [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. zarzuciła powyższej decyzji naruszenie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji z dnia 30 sierpnia 2002 r. – poprzez odmowę wznowienia postępowania w sprawie, w której strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz naruszenie art. 127 w związku z art. 122 oraz 229 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażające się w tym, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutów odwołania, a wskazywaną przez odwołującego się okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy przyjął za nieulegającą wątpliwości bez badania zasadności zarzutu wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Uzasadniając skargę skarżąca podniosła, że składając odwołanie od decyzji organu I instancji zarzuciła, iż podczas rozpoznawania wniosku o wznowienie postępowania, mimo twierdzenia strony, że została wprowadzona w błąd przez urzędnika Urzędu Skarbowego – nie został przeprowadzony dowód na tę okoliczność, czym naruszono przepis art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji poprzez zaniechanie działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii i nie badał zasadności tego zarzutu mimo, że był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w tej sprawie i ponownie ją rozstrzygnąć. Zdaniem skarżącej w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania bowiem Spółka nie wzięła udziału w postępowaniu restrukturyzacyjnym jej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym nie ze swojej winy, lecz w następstwie błędnej informacji udzielonej jej przez organ podatkowy. Okoliczność ta nie została zakwestionowana przez organy podatkowe w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, mającym na celu wszechstronne wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie i dodatkowo wyjaśniając, że już po złożeniu skargi uzyskał informację z Urzędu Skarbowego w Z., z której wynika, iż nie wydaje się możliwe, aby pracownik tego Urzędu poinformował podatnika, iż należności sporne nie podlegały restrukturyzacji, gdyż w Urzędzie tym zdarzały się przypadku zawieszenia postępowań restrukturyzacyjnych z uwagi na sporność należności. Ponadto podatnik miał obowiązek stosować się do przepisu ustawy o restrukturyzacji a w przypadku wątpliwości mógł skorzystać z trybu postępowania z art. 14 ustawy Ordynacja podatkowa czego nie uczynił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez wojewódzkie sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, a więc legalności podjętych rozstrzygnięć co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości.
Natomiast zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w części lub w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że skarga podlega uwzględnieniu jedynie wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia, że naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub daje podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).
Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia dopuszczalności wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. o warunkach restrukturyzacji, wydana na wniosek przedsiębiorcy strony skarżącej z dnia [...] 2002 r., w której m.in. ustalono ogólną kwotę należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz wysokość opłaty restrukturyzacyjnej następnie zmienionej decyzją z dnia [...] r. poprzez ustalenie niższych kwot tej należności i opłaty restrukturyzacyjnej. Strona skarżąca jako podstawy do wznowienia wskazała przepis art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej twierdząc, że nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu restrukturyzacyjnym natomiast organ odwoławczy przeczył istnieniu tej okoliczności.
Trzeba przy tym zauważyć, że stan faktyczny sprawy był w zasadzie bezsporny bowiem zawierał się w zgodnym ustaleniu, iż wniosek o restrukturyzację jak i decyzja o warunkach restrukturyzacji dotyczyły wyłącznie należności podatkowych skarżącej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za określony okres, istniejących i znanych organowi restrukturyzacyjnemu. W tym czasie skarżąca spółka posiadała również zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 rok, określone decyzją organu podatkowego z dnia [...] r. i utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. Od decyzji organu drugiej instancji wniesiono skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2003 r. skargę oddalił.
Tak więc w dacie złożenia wniosku i wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji istniały należności w zasadzie podlegające restrukturyzacji aczkolwiek nie objęte tym postępowaniem. Organ restrukturyzacyjny wiedziałby o istnieniu zobowiązania z treści wskazanej wyżej decyzji podatkowej.
Wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania restrukturyzacyjnego zgłoszony został w dniu [...] r. i uzupełniony pismem z dnia [...] 2004 r. (data wpływu do organu podatkowego). Jako podstawę wznowienia strona wskazała brak wiedzy o istnieniu należności wynikających z podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. w dacie złożenia wniosku o restrukturyzację. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] 2004 r. strona podniosła, że rozpatrzenie tego wniosku nastąpiło mimo podania przez podatnika nieprawidłowych danych odnośnie wymaganych długów. Ostatecznie w odwołaniu od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania strona wskazała jako podstawę do jego wznowienia przepis art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej twierdząc, że nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu restrukturyzacyjnym w części obejmującej zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 rok, gdyż nie była przedmiotem postępowania restrukturyzacyjnego z powodu błędnej informacji udzielonej stronie przez organ podatkowy jakoby należności sporne nie podlegały restrukturyzacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.
Tak więc we wniosku o wznowienie postępowania strona wskazywała na wiedzę o zadłużeniu powstałym decyzją z dnia [...] 1998 r. i nie poinformowaniu jej o tej zaległości a w odwołaniu oraz skardze do sądu administracyjnego powoływała się na istnienie przyczyny, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 cytowanej ustawy. Dlatego przystępując do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy należy rozpocząć od przypomnienia, że w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej zawarto wyczerpujące wyliczenie podstaw wznowienia postępowania.
Zgodnie z brzmieniem art. 240 § 1 pkt 4 i 5 ustawy Ordynacja podatkowa w sprawach zakończonych decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4) lub wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).
Pierwsza z cytowanych podstaw wznowieniowych opiera się na dwóch przesłankach: fakcie nie brania udziału przez stronę w postępowaniu i stwierdzeniu, że nastąpiło to nie z winy strony. Okoliczność ta dotyczy – w sposób oczywisty – podmiotu a nie przedmiotu postępowania. Tym samym nie obejmuje swoim zakresem ustalenia, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną pominięto, choćby niezbędny dla rozstrzygnięcia, element stanu faktycznego lub prawnego sprawy.
Druga z powołanych przesłanek wznowienia postępowania odnosi się do sytuacji, gdy ujawniono nowe okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy, a więc dowody lub okoliczności nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, które mogły mieć wpływ na w/w rozstrzygnięcie sprawy oraz istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie były znane organowi, który decyzję tą wydał. Dla zaistnienia tej podstawy wznowieniowej konieczne było ustalenie, że organ podatkowy wydając decyzję ostateczną nie wiedział o istnieniu wskazanych jako nowe okolicznościach i dowodach. Z uwagi na bezsporne okoliczności faktyczne sprawy (strona i organ restrukturyzacyjny wiedzieli o decyzji wymiarowej za rok 1996 w dacie wydania decyzji restrukturyzacyjnej) podstawa ta w niniejszej sprawie nie zaistniała ani nie została wskazana przez stronę jako przesłanka wznowienia.
Przepis art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) zwanej dalej ustawą o restrukturyzacji przewidywała, że do restrukturyzacji stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej – w zakresie należności wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z normy tej wynika prymat przepisów tej ustawy w stosunku do przepisów ustawy Ordynacja podatkowa oraz wymóg odpowiedniego, a więc nie bezpośredniego, stosowania tej ostatniej ustawy do restrukturyzacji w zakresie wskazanych należności. Przepisy ustawy o restrukturyzacji nie regulowały kwestii wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, ani nie wyłączały możliwości zastosowania tej instytucji prawnej. Ustawa zawiera natomiast przepisy określające terminy końcowe czynności podejmowanych w toku restrukturyzacji wszczętej w dniu złożenia odpowiedniego wniosku, w tym wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji czy decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. Wymieniała również przypadek gdy termin do wydania decyzji restrukturyzacyjnych ulegał wstrzymaniu lub przerwaniu.
Abstrahując od charakteru prawnego powyższych terminów należy stwierdzić, że termin ten dotyczy końcowej daty wydania określonej decyzji, a nie możliwości wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego taką decyzją, która stała się ostateczna. O ile bowiem dana decyzja organu restrukturyzacyjnego nabrała cechy ostateczności to niezależnie od daty jej wydania podlega weryfikacji w trybie przewidzianym w Rozdziale 17 ustawy Ordynacja podatkowa przy odpowiednim zastosowaniu tych przepisów oczywiście w przypadku gdy decyzja dotyczy należności wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy restrukturyzacyjnej. Przepisy omawianej ustawy nie stanowiły o niedopuszczalności postępowań nadzwyczajnych a tym bardziej o wyłączeniu prawa do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego.
Zgodnie z treścią art. 241 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Prawo do żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na tej podstawie ma wyłącznie strona, która musi udowodnić zachowanie przewidzianego tym przepisem terminu. Wniesienie takiego wniosku po terminie, a więc po upływie jednego miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, powoduje konieczność wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania gdyż zachowanie tego terminu stanowi o dopuszczalności wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy obowiązany jest zbadać zachowanie przez stronę tego ustawowego terminu, a w razie stwierdzenia jego uchybienia wydaje decyzję, o której mowa w art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej.
Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji z dnia [...] r. o warunkach restrukturyzacji w dniu jej otrzymania a najpóźniej w dniu [...] 2003 r. o czym świadczy treść pisma skarżącej z tej daty, w którym prosi o "rozratowanie opłaty restrukturyzacyjnej" (k – 50 akt administracyjnych). Z tą chwilą rozpoczął bieg jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Natomiast wniosek w tej sprawie został zgłoszony w piśmie z dnia [...] 2004 r. a więc niewątpliwie po upływie ustawowego terminu określonego w art. 241
§ 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Strona skarżąca nie dowodziła nawet, że wiedzę o treści decyzji (o warunkach restrukturyzacji), jej wydaniu uzyskała w terminie późniejszym niż dzień złożenia przez nią wniosku o rozłożeniu na raty opłaty restrukturyzacyjnej. Nie twierdziła, że nie brała udziału w postępowaniu restrukturyzacyjnym, by nie była informowana o jego toku, by nie doręczono jej wymaganych prawem wezwań, zawiadomień czy orzeczenia. Dlatego też nie mogła zasadnie podnosić argumentu, że nie z własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu. Należy przy tym zauważyć, że przepis art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej nie definiuje jako podstawy do wznowienia postępowania okoliczności udzielenia przez organ podatkowy błędnej informacji co do zakresu prowadzonego postępowania podatkowego (odpowiednio restrukturyzacyjnego). Okoliczność ta sama w sobie nie jest przesłanką wznowieniową. Dopiero wykazanie, iż fakt ten lub dowód powodował wystąpienie określonej w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej podstawy do wznowienia postępowania mogłoby prowadzić do skutecznego wyłączenia takiego żądania. Strona skarżąca w żadnym razie nie wskazywała na inną podstawę wznowienia niż przewidziana w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Tak więc zarzut jakoby błędna informacja organu restrukturyzacyjnego, iż należności sporne podlegały restrukturyzacji, stanowiła uzasadnioną podstawę wniosku o wznowienie postępowania z powołaniem się na okoliczność, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, nie mógł odnieść skutku, gdyż został zgłoszony z uchybieniem ustawowego terminu, a ponadto dotyczył przedmiotu a nie podmiotu tego postępowania.
Postępowanie restrukturyzacyjne było postępowaniem szczególnym ograniczonym co do przedmiotu, podmiotu oraz w czasie od momentu jego wszczęcia do zakończenia. Podmiot uprawniony mógł skorzystać z dobrodziejstwa restrukturyzacji wskazanych w ustawie należności publicznoprawnych o ile w określonym czasie złożył wniosek zawierający zgłoszenie rodzajów należności, o których mowa w art. 6 ustawy o restrukturyzacji. Wniosek złożony po terminie nie podlegał rozpatrzeniu (art. 12 ust. 6 cytowanej ustawy). To przedsiębiorca decydował o tym, które z ciążących na nim zobowiązań – zaległości podatkowych – zgłosi do restrukturyzacji, a które z nich – z różnych przyczyn – nie włączy do tego postępowania. Zgłoszenie konkretnego rodzaju należności miało wpływ na zakres i tryb postępowania w sprawie restrukturyzacji. Zgłoszenie należności znanych bez należności spornych bądź należności znanych i spornych z wnioskiem o wyłączenie tych ostatnich z restrukturyzacji rodziło po stronie organu restrukturyzacyjnego obowiązek wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku przy czym termin ten nie mógł być przedłużony (art. 18 ust. 1 i 6 cytowanej ustawy).
Skoro złożenie wniosku wszczynało postępowanie restrukturyzacyjne, a decyzja o warunkach restrukturyzacji musiała być wydana w ustawowym terminie od dnia wszczęcia tego postępowania, przy czym rolą ustawodawcy było szybkie i sprawne przeprowadzenie tego postępowania w możliwie najbardziej uproszczonej formie (art. 13 ustawy o restrukturyzacji) to niewskazanie we wniosku jakichkolwiek należności w tym spornych podlegających restrukturyzacji skutkowało pominięciem ich w toczącym się postępowaniu restrukturyzacyjnym. Z tych przyczyn organ restrukturyzacyjny zwolniony był od badania czy przed zgłoszonym rodzajem należności istnieją należności inne w tym sporne, które mogłyby być objęte restrukturyzacją. Tym samym na organie restrukturyzacyjnym (urzędzie skarbowym) nie ciążył ustawowy obowiązek informowania przedsiębiorcy o tych należnościach i ich charakterze. Przedsiębiorca znając treść ustawy wiedział o obowiązku złożenia wniosku, jego wymaganej treści, terminie i trybie postępowania. W przypadku istnienia należności spornych, o ile chciał ich restrukturyzacji, powinien złożyć odpowiedni wniosek ze wskazaniem rodzaju tych należności. Jeżeli nie uczynił tego w odpowiednim czasie (art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy) tracił to uprawnienie niezależnie od przyczyn braku wniosku w tym zakresie.
Skarżąca nie mogła więc domagać się wznowienia postępowania w sprawie restrukturyzacji nieobjętej wnioskiem należności również z tego powodu, że upłynął termin do jego złożenia, a tym samym roszczenie to wygasło i nie może być dochodzone.
Tym samym zaistniała niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych, z uwagi na brak przedmiotu postępowania w sprawie jego wznowienia, skoro nie jest dopuszczalne rozstrzygnięcie istoty sprawy z powodu upływu terminu do skutecznego złożenia wniosku o restrukturyzację spornej należności. Samo istnienie tej należności w dacie złożenia wniosku o restrukturyzację oraz w momencie wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji, innej zgłoszonej w terminie należności, nie stanowi o dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną dotyczącą jedynie należności objętej wnioskiem i to według jej stanu na dzień wydania decyzji.
Innymi słowy niedopuszczalne jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną o warunkach restrukturyzacji, ustalającej wysokość należności znanych, podlegających restrukturyzacji, w sytuacji, gdy we wniosku wszczynającym to postępowanie nie wskazano należności spornej istniejącej w chwili wydania decyzji tylko na tej podstawie, że organ restrukturyzacyjny w momencie orzekania o warunkach restrukturyzacji wiedział o istnieniu i charakterze tej należności.
Dopiero wykazanie, że decyzja o warunkach restrukturyzacji została wydana mimo istnienia spornej i zgłoszonej do restrukturyzacji należności, o której mowa w art. 6 ustawy o restrukturyzacji, przy jednoczesnym braku wniosku o jej wyłączenie z tego procesu powoduje możliwość wystąpienia przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego taką decyzją. Brak wniosku o restrukturyzacji danej należności, bez względu na okoliczności które to spowodowały, stanowi o niedopuszczalności wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o warunkach restrukturyzacji.
Tym samym wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia przepisów art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej czy art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.).
Sąd uznał, że nie nastąpiło również naruszenie przepisów procedury podatkowej a w szczególności art. 127 w związku z art. 122 oraz art. 229 Ordynacji podatkowej, gdyż w żadnym razie organ odwoławczy nie uchybił zasadzie dwuinstancyjności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż nie dał wiary twierdzeniom spółki, że organ restrukturyzacyjny wprowadził ją w błąd. Stwierdził, że strona miała możliwość zaskarżenia decyzji organu restrukturyzacyjnego o warunkach restrukturyzacji jednakże nie skorzystała z tego uprawnienia.
Zgodzić się należy, że uzasadnienie tej kwestii nie było pełne i opierało się na uznaniu, iż skarżąca spółka nie mogła pozyskać w organie restrukturyzacyjnym żadnej innej informacji niż wynikająca z ustawy o restrukturyzacji. Twierdzenie to nie zostało poparte głęboką analizą zaistniałej sytuacji. Tym niemniej brak ten aczkolwiek uchybiał przepisom art. 240 § 1 pkt 6 Ordynacja podatkowa to jednak nie miał i nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Należy bowiem zauważyć, że strona w odwołaniu poza nie popartym żadnym dowodem twierdzeniem o wprowadzeniu jej w błąd nie wskazała żadnych okoliczności dotyczących tego zdarzenia. Nie żądała przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a nie zaistniała sytuacja, która nakładałaby na organ odwoławczy prowadzenie takiego postępowania z urzędu. Organ odwoławczy nie miał wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zasada dwuinstancyjności zostaje naruszona wówczas, gdy odmówiono stronie prawa do rozstrzygnięcia sprawy dwukrotnie. W niniejszej sprawie organ odwoławczy rozpatrując odwołanie przeprowadził postępowanie i wydał powtórnie decyzję w tej samej sprawie. W toku tego postępowania organ podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Należy przy tym pamiętać, że nie był on obowiązany do podjęcia wszelkich działań lecz tylko wszelkich działań w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Na organie podatkowym nie ciąży powinność poszukiwania innych dodatkowych dowodów w sytuacji, gdy nie istnieje wątpliwość co do ustalonego stanu faktycznego a strona nie uprawdopodobniła nawet, iż konkretny fakt miał miejsce i powinien być zbadany.
Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procesowego w sposób mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na mocy art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI