Orzeczenie · 2025-09-25

I SA/Gl 197/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-09-25
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonyodliczenie podatkuzwolnienienajemdzierżawadodatkowe zobowiązanie podatkowesankcja VATVAT marżaWNT

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę B. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach dotyczącą rozliczeń VAT za okres od lipca do grudnia 2019 r. Głównymi punktami sporu były: prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego z tytułu dzierżawy nieruchomości, ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego oraz sposób rozliczenia sprzedaży samochodu Volkswagen Caddy. Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo zastosował art. 90 ust. 3 ustawy o VAT do faktur dzierżawy, ograniczając odliczenie do 89% ze względu na częściowe wykorzystanie nieruchomości do działalności zwolnionej, co było konsekwencją zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że przyznanie pełnego odliczenia prowadziłoby do nieuzasadnionej korzyści podatnika. W kwestii sprzedaży samochodu Volkswagen Caddy, Sąd potwierdził, że nie było podstaw do zastosowania procedury VAT marża, a rozliczenie na zasadach ogólnych, z uwzględnieniem korekty podatku naliczonego w okresie 60 miesięcy, było prawidłowe. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było uchylenie decyzji w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego. Sąd uznał, że organ nieprawidłowo zastosował instytucję miarkowania sankcji, nie uwzględniając w pełni zmiennej wykładni przepisów przez organy interpretacyjne oraz wpływu wadliwej regulacji krajowej na rozliczenia WNT. Wskazano, że organ powinien ponownie rozważyć wysokość sankcji, biorąc pod uwagę te okoliczności, zgodnie z zasadą proporcjonalności i pewności prawa. W pozostałym zakresie skarga została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia prawa do odliczenia VAT w przypadku częściowego wykorzystania dóbr do działalności zwolnionej, zastosowanie procedury VAT marża, miarkowanie sankcji VAT oraz zasada zaufania do organów podatkowych w kontekście zmiennej wykładni przepisów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w określonym czasie. Zastosowanie zasady zaufania jest ściśle związane z konkretnymi działaniami organów i utrwaloną praktyką.

Zagadnienia prawne (4)

Czy spółce przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur za dzierżawę nieruchomości, jeśli część tych nieruchomości jest wynajmowana na cele mieszkalne podmiotom gospodarczym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego tylko w proporcji (89%) uzasadnionej wykorzystaniem do działalności opodatkowanej.

Uzasadnienie

Zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT do najmu lokali mieszkalnych podmiotom gospodarczym (na cele mieszkaniowe ich pracowników) skutkuje ograniczeniem prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z dzierżawą tych nieruchomości do proporcji wynikającej z art. 90 ust. 3 ustawy o VAT.

Czy sprzedaż samochodu Volkswagen Caddy, który został nabyty w ramach WNT, powinna być opodatkowana procedurą VAT marża?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedaż powinna być opodatkowana na zasadach ogólnych, ponieważ nabycie nie spełniało przesłanek do zastosowania procedury VAT marża.

Uzasadnienie

Nabycie samochodu od niemieckiego podatnika VAT zarejestrowanego jako podatnik VAT UE, udokumentowane fakturą z naliczonym VAT, stanowiło wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, a nie zakup towaru używanego od podmiotu niebędącego podatnikiem lub zwolnionego, co jest warunkiem zastosowania procedury VAT marża.

Czy zasadnie ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% od stwierdzonych nieprawidłowości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja w tej części jest wadliwa i wymaga ponownego rozpatrzenia.

Uzasadnienie

Organ nieprawidłowo zastosował instytucję miarkowania sankcji, nie uwzględniając w pełni zmiennej wykładni przepisów przez organy interpretacyjne, wpływu wadliwej regulacji krajowej na rozliczenia WNT oraz zasady proporcjonalności i pewności prawa. Należy ponownie ocenić wysokość sankcji, biorąc pod uwagę te okoliczności.

Czy zasada zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) wyłącza możliwość kwestionowania przez organ podatkowy sposobu rozliczenia podatku, jeśli podatnik działał zgodnie z utrwaloną praktyką interpretacyjną?

Odpowiedź sądu

Zasada zaufania może mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu w sytuacjach, gdy podatnik działał w dobrej wierze w oparciu o utrwaloną praktykę, ale nie nakłada na organ obowiązku powielania błędnej interpretacji.

Uzasadnienie

Sąd przywołał orzecznictwo NSA wskazujące, że zasada zaufania wymaga wyważenia z zasadą praworządności, a uchybienia organu nie mogą obciążać podatnika działającego w dobrej wierze. Jednakże organ nie jest zobowiązany do powielania błędnej interpretacji. W kontekście art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, mimo zmiennej wykładni organów, organ podatkowy ostatecznie przychylił się do stanowiska spółki, co nie było przedmiotem sporu, ale miało znaczenie dla oceny sankcji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach została uchylona w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2019 r. W pozostałej części skarga została oddalona.

Przepisy (15)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

u.p.t.u. art. 90 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Proporcja odliczenia podatku naliczonego, gdy towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych i zwolnionych, jest ustalana jako stosunek obrotu z tytułu czynności opodatkowanych do całkowitego obrotu.

u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa podstawę do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości do 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego lub zawyżenia zwrotu.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 43 § 1 pkt 36

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwolnienie z VAT dotyczy wynajmu lub dzierżawy nieruchomości o charakterze mieszkalnym, ale nie obejmuje usług wykonywanych na rzecz podmiotów gospodarczych, jeśli nie realizują one własnych celów mieszkaniowych. W przypadku spółki, wynajem na rzecz podmiotów gospodarczych na potrzeby zakwaterowania pracowników, mimo charakteru mieszkalnego lokali, nie korzystał ze zwolnienia w pierwotnej interpretacji organu, ale ostatecznie organ odwoławczy przychylił się do stanowiska spółki o możliwości zastosowania zwolnienia na podstawie utrwalonej praktyki interpretacyjnej.

u.p.t.u. art. 120 § ust. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa procedurę opodatkowania marży dla towarów używanych.

u.p.t.u. art. 9 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.

Dz.U. 2018 poz 2174 art. 43 § ust. 1 pkt 36

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zwolnienie z VAT dla usług wynajmu lub dzierżawy nieruchomości o charakterze mieszkalnym.

Dz.U. 2018 poz 2174 art. 90 § i art. 112b ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące proporcjonalnego odliczania VAT i dodatkowego zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania do organów podatkowych.

O.p. art. 14n § § 4 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Stosowanie się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej.

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przedawnienie zobowiązania podatkowego.

u.p.t.u. art. 86a § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Ograniczenie odliczenia VAT do 50% w przypadku pojazdów samochodowych.

u.p.t.u. art. 90b § ust. 1 pkt 2 i ust. 6

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Korekta podatku naliczonego przy zmianie wykorzystania pojazdu samochodowego.

u.p.t.u. art. 91 § ust. 4 - 6

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Korekta podatku naliczonego przy sprzedaży pojazdu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość decyzji w zakresie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego z powodu nieprawidłowego miarkowania sankcji.

Odrzucone argumenty

Prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego z tytułu dzierżawy. • Zastosowanie procedury VAT marża do sprzedaży samochodu Volkswagen Caddy. • Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych i pewności prawa w kontekście zmiennej wykładni przepisów.

Godne uwagi sformułowania

zasada zaufania (ochrony uzasadnionych oczekiwań) wyklucza możliwość żądania zapłaty a posteriori podatku VAT, którego podatnik w związku z będącymi przedmiotem sporu usługami nie naliczał swojemu partnerowi handlowemu oraz nie wpłacał na rachunek administracji podatkowej, w sytuacji gdy utrwalona wykładnia i praktyka stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe, na podstawie której podatnik ukształtował długoterminowe zobowiązanie do świadczenia usługi, dawały podstawy do wywołania u tego podatnika uzasadnionego przekonania, że nie jest zobowiązany do naliczania rzeczonego podatku • zasada wynikająca z art. 121 § 1 O.p. nie nakłada na organ podatkowy obowiązku powielania błędnej interpretacji, czy wadliwego stosowania prawa, nawet w odniesieniu do tego samego podatnika • zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych powinna mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu • zasada pewności prawa, którą uznać należy za naruszoną, gdy przy niejednoznaczności zakresu opodatkowania danej czynności organy państwa... określają stanowczo zakres tego opodatkowania... […]

Skład orzekający

Monika Krywow

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Kozłowska

sędzia

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia prawa do odliczenia VAT w przypadku częściowego wykorzystania dóbr do działalności zwolnionej, zastosowanie procedury VAT marża, miarkowanie sankcji VAT oraz zasada zaufania do organów podatkowych w kontekście zmiennej wykładni przepisów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w określonym czasie. Zastosowanie zasady zaufania jest ściśle związane z konkretnymi działaniami organów i utrwaloną praktyką.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych zagadnień VAT, takich jak prawo do odliczenia, sankcje i zasada zaufania, które są istotne dla wielu przedsiębiorców. Analiza zmiennej wykładni przepisów przez organy i jej wpływ na podatników jest szczególnie interesująca.

Sąd uchyla sankcję VAT: czy zmienna wykładnia przepisów przez organy chroni podatnika?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst