I SA/Gl 189/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że błędy formalne tytułów wykonawczych nie stanowiły podstawy do umorzenia egzekucji.
Spółka "A" S.A. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, argumentując niedopuszczalność egzekucji z powodu błędów formalnych w tytułach wykonawczych (niewłaściwe oznaczenie wierzyciela, brak pieczęci). Organy egzekucyjne i odwoławcze odmówiły umorzenia, wskazując, że takie wady nie są podstawą do umorzenia egzekucji na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a spółka powinna była wnieść zarzuty na tytuły wykonawcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że niedopuszczalność egzekucji w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 ustawy dotyczy innych sytuacji niż błędy formalne tytułów wykonawczych, a nie skorzystanie z prawa do wniesienia zarzutów uniemożliwia późniejsze kwestionowanie tych wad jako podstawy do umorzenia postępowania.
Spółka "A" S.A. złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, argumentując niedopuszczalność egzekucji z powodu błędów formalnych w tytułach wykonawczych. Wskazywała na niewłaściwe oznaczenie wierzyciela (Urząd Miasta K. zamiast Prezydenta Miasta K.) oraz brak pieczęci urzędowej wierzyciela. Prezydent Miasta K. odmówił umorzenia, uznając, że spółka uchybiła terminowi do wniesienia zarzutów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Prezydenta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając pismo spółki za wniosek o umorzenie. Po ponownym rozpatrzeniu Prezydent odmówił umorzenia, a Kolegium utrzymało tę decyzję w mocy. Kolegium wyjaśniło, że niedopuszczalność egzekucji w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 ustawy dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nie może być dochodzony w trybie egzekucji administracyjnej (charakter przedmiotowy lub podmiotowy), a nie błędów formalnych tytułów wykonawczych. Podkreślono, że błędy te stanowią podstawę do wniesienia zarzutów na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy, z czego spółka nie skorzystała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki. Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Podzielono stanowisko organów, że błędy formalne w tytule wykonawczym, takie jak niewłaściwe oznaczenie wierzyciela czy brak pieczęci, nie przesądzają o niedopuszczalności egzekucji w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 ustawy. Sąd podkreślił, że art. 29 § 2 ustawy, dotyczący zwrotu tytułu wykonawczego, ma zastosowanie na etapie wszczęcia postępowania i różni się od umorzenia postępowania na podstawie art. 59. Nie skorzystanie przez spółkę z prawa do wniesienia zarzutów na tytuły wykonawcze uniemożliwiło późniejsze kwestionowanie tych wad jako podstawy do umorzenia postępowania. Sąd oddalił również zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. (art. 6 i 8), uznając, że organy działały na podstawie i w granicach prawa, a zasada legalizmu nie oznacza działania zgodnie z oczekiwaniami stron.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, błędy formalne w tytule wykonawczym nie stanowią podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy. Niedopuszczalność egzekucji w rozumieniu tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nie może być dochodzony w trybie egzekucji administracyjnej, a nie błędów natury formalnej tytułu.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że błędy formalne tytułu wykonawczego, takie jak niewłaściwe oznaczenie wierzyciela czy brak pieczęci, nie są równoznaczne z niedopuszczalnością egzekucji w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 ustawy. Podkreślono, że takie wady stanowią podstawę do wniesienia zarzutów na podstawie art. 33 ustawy, a nie skorzystanie z tego prawa uniemożliwia późniejsze powoływanie się na nie jako podstawę umorzenia postępowania. Sąd rozróżnił także etap badania dopuszczalności egzekucji (art. 29 ustawy) od etapu umorzenia postępowania (art. 59 ustawy).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
k.p.a. art. 123 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 23 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27 § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 10
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 26 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
P.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Konst. art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędy formalne w tytułach wykonawczych (niewłaściwe oznaczenie wierzyciela, brak pieczęci) nie stanowią podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Nie skorzystanie z prawa do wniesienia zarzutów na tytuł wykonawczy (art. 33 u.p.e.a.) uniemożliwia późniejsze kwestionowanie wad tytułu jako podstawy do umorzenia postępowania. Organy egzekucyjne i nadzorcze działały zgodnie z prawem, nie naruszając zasad praworządności (art. 6 i 8 K.p.a.).
Odrzucone argumenty
Niedopuszczalność egzekucji z powodu błędów formalnych w tytułach wykonawczych (niewłaściwe oznaczenie wierzyciela, brak pieczęci urzędowej) stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Naruszenie art. 27 u.p.e.a. przy sporządzaniu tytułów wykonawczych przesądza o niedopuszczalności wszczęcia egzekucji i wypełnia przesłankę jej umorzenia. Organy egzekucyjne naruszyły zasady praworządności (art. 6 i 8 K.p.a.) poprzez utrzymanie w mocy odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego pomimo wadliwości tytułów wykonawczych.
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie "niedopuszczalność egzekucji" użyte w przywołanym przepisie odnosi się do przypadków, gdy dany obowiązek nie może być dochodzony w trybie egzekucji administracyjnej. Błędy natury formalnej dotyczących tytułów wykonawczych. Nie skorzystanie jednak z przysługującego prawa – w badanej sprawie z prawa zgłoszenia zarzutów – nie rodzi uprawnień do podnoszenia ich w trakcie dalszego postępowania, bądź też "cofania" tego postępowania na etap "badania dopuszczalności egzekucji" czy też etap "badania zarzutów". Nie jest też uprawnionym pogląd, że błędy formalne w wystawionym tytule wykonawczym – a na takie powołuje się skarżąca – przesądzają o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Czym innym jest zwrot tytułów wykonawczych na podstawie art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czym innym zaś umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 tej ustawy. Legalność i praworządność oznacza bowiem działanie na podstawie i w granicach prawa, a nie działanie zgodne z oczekiwaniami stron postępowania.
Skład orzekający
Teresa Randak
przewodniczący sprawozdawca
Przemysław Dumana
sędzia
Małgorzata Wolf-Mendecka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji (art. 59 u.p.e.a.) w kontekście błędów formalnych tytułów wykonawczych oraz znaczenia wniesienia zarzutów na tytuł wykonawczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędów formalnych w tytule wykonawczym i braku wniesienia zarzutów. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie, lecz utrwala ugruntowane stanowisko.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się egzekucją administracyjną ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących wad tytułów wykonawczych i ich wpływu na możliwość umorzenia postępowania.
“Błędy w tytule wykonawczym – czy to wystarczy, by umorzyć egzekucję?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 189/07 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2007-07-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-03-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Małgorzata Wolf-Mendecka Przemysław Dumana Teresa Randak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędziowie NSA Przemysław Dumana, Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2007 r. sprawy ze skargi "A" S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.– w dalszej części uzasadnienia określanym słowem "Kolegium" – utrzymało w mocy na podstawie art. 123 § 1 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. NR 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm. ) w związku z art. 18, art. 23 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. postępowanie egzekucyjne w administracji ( Dz. U. Nr 229, poz. 1954 z 2005 r. z późn. zm. ) postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] oddalającego wniosek "A" S.A. z siedzibą w W. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...],[...] i [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wyjaśnił, iż Spółka Akcyjna "A" zwróciła się wnioskiem z dnia [...] 2006 r. do Prezydenta Miasta K. o umorzenie postępowania egzekucyjnego powołując się na treść art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. na niedopuszczalność prowadzenia postępowania. W ocenie Spółki egzekucja została podjęta na podstawie nienależycie sporządzonych tytułów wykonawczych, poprzez niewłaściwe oznaczenie wierzyciela tj. Urzędu Miasta K. zamiast Prezydenta Miasta K. oraz nie zamieszczenie pieczęci urzędowej wierzyciela, co w jej ocenie wyczerpywało przesłankę określoną w art. 29 § 1 w związku art. 27 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdził bezskuteczność zarzutów wniesionych przez "A" S.A. z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Na postanowienie to Spółka wniosła zażalenie, podtrzymując twierdzenia zawarte we wniosku, a ponadto wskazując, że tytuły wykonawcze nie zawierały podstawy prawnej zaspokojenia należności. Zarzuciła także, iż Prezydent Miasta K. zakwalifikował wniosek Spółki jako zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, gdy tymczasem z jego treści wynikało, że był to wniosek o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. uchyliło w/w postanowienie Prezydenta Miasta K. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu, wskazując, iż pismo Spółki z dnia [...] 2006 r. należało ocenić jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zostało zaskarżone przez zobowiązaną do Kolegium. Kolegium oceniając podniesione w zażaleniu argumenty oraz uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Powołując się na art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Kolegium podniosło, że postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu, w sytuacji gdy organ egzekucyjny stwierdzi, iż egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo gdy zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo że obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Pojęcie "niedopuszczalność egzekucji" użyte w przywołanym przepisie odnosi się do przypadków, gdy dany obowiązek nie może być dochodzony w trybie egzekucji administracyjnej. Niedopuszczalność ta może mieć charakter przedmiotowy lub podmiotowy. Jako osobną podstawę umorzenia wskazano istotne uchybienie procesowe, którym dotknięte zostało postępowanie egzekucyjne tj. nie doręczenie zobowiązanemu upomnienia, pomimo że obowiązek ten ciążył na wierzycielu. Przepis ten przesądza zatem o przesłankach umorzenia postępowania egzekucyjnego, a okoliczności w nim wskazane nie uwzględniają błędów natury formalnej dotyczących tytułów wykonawczych. Za błędne uznało Kolegium stanowisko strony, która przyjęła, że braki w tytule wykonawczym przesądzają o niedopuszczalności prowadzenia egzekucji na podstawie art. 29 § 1 ustawy. W ocenie Kolegium zobowiązana posłużyła się błędnym przywołaniem treści art. 59 § 1 pkt 7 ustawy, zgodnie z który postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu jeżeli jego wszczęcie było niedopuszczalne. W treści wymienionego przepisu nie pojawia się "niedopuszczalność wszczęcia egzekucji" lecz "niedopuszczalność egzekucji" a zakres tych pojęć jest zasadniczo różny, czego nie dostrzegła żaląca się Spółka. O ile bowiem możliwą jest sytuacja, że egzekucja administracyjna może być prowadzona lecz postępowania nie można prowadzić np. w wyniku wstrzymania wykonania decyzji, o tyle w sytuacji niedopuszczalności egzekucji nie jest możliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Za nietrafne należy zatem uznać wywody Spółki wskazujące na naruszenie art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przy sporządzaniu tytułów wykonawczych jako przesłanki niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji niedopuszczalności wszczęcia egzekucji i zastosowania art. 29 § 2 ustawy. Sporządzenie tytułów wykonawczych z naruszeniem wymogów określonych w art. 27 ustawy stanowi wymienioną w art. 33 pkt 10 ustawy podstawę do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, jako obronę praw zobowiązanego na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w tym również do zwalczenia egzekucji prowadzonej w oparciu o tytuły wykonawcze zawierające wady formalne. Spółka nie skorzystała jednakże z tego prawa, a zatem nie była uprawniona do kwestionowania tychże tytułów jako przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. W końcowej części uzasadnienia Kolegium wskazało, iż zarzuty podniesione w piśmie z dnia [...] 2006 r., a dotyczące nie podania w spornych tytułach wykonawczych podstawy prawnej pierwszeństwa w zaspokojeniu dochodzonych należności oraz pieczęci urzędowej wierzyciela nie były zasadne, gdyż tytuły te zawierały wszystkie wymagane prawem elementy, w tym w poz. 74 wskazano jako podstawę pierwszeństwa art. 115 § 1ustawy, a w poz. 75 zamieszczono pieczęć urzędową posiadającą w otoku napis "Prezydent Miasta K.". Organ wskazał ponadto, że w miejscu oznaczenia wierzyciela zamieszczono pieczątkę Urzędu Miasta K., gdy tymczasem wierzycielem jest Miasto K., uchybienie to nie stanowi jednak podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego "A" S.A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi nadzoru: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 29 § 2 oraz art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że nie podanie w tytule wykonawczym wierzyciela nie stanowi o niedopuszczalności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, 2) naruszenia art. 6 i art. 8 Kpa poprzez przyjęcie, że niezłożeni zarzutów przez "A" S.A. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego konwaliduje niezgodne z prawem działania organu egzekucyjnego, a w konsekwencji legalność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez organ zależy nie od przestrzegania przez ten organ przepisów prawa, lecz od określonego działania lub zaniechania dłużnika. Uzasadniając skargę, w pierwszej kolejności przedstawiono przebieg postępowania egzekucyjnego oraz treść rozstrzygnięć organów w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a następnie podtrzymując stanowisko zawarte w tymże wniosku, wskazano, że tytuły wykonawcze, na podstawie których wszczęto postępowanie egzekucyjne zawierały błędy formalne poprzez niewłaściwe określenie wierzyciela oraz nie zastosowanie urzędowej pieczęci wierzyciela. W rozpatrywanej sprawie, organ egzekucyjny sprawdzając dopuszczalność egzekucji zgodnie z art. 29 § 2 ustawy powinien sprawdzić tytuły wykonawcze, w tym okoliczność, czy tytuł został wystawiony przez uprawniony podmiot, także czy sporządzono go prawidłowo zgodnie z wymogami określonymi w treści art. 27 ustawy. Jak wskazała skarżąca Spółka stanowisko takie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniach sygn. akt III SA/Wa 613/05 z dnia 4 sierpnia 2005 r. oraz sygn. akt III SA 3318/02 z dnia 19 maja 2004 r. Jak wskazała skarżąca, na pierwsze ze wskazanych rozstrzygnięć powołało się Kolegium jednakże jego treść została przytoczona tylko w zakresie niedopuszczalności egzekucji z pominięciem rozpatrywanego w tym wyroku stanu faktycznego. Sąd – wbrew twierdzeniu Kolegium – stwierdził w tym wyroku, że "Badanie niedopuszczalności egzekucji powinno w szczególności obejmować ustalenie, czy obowiązek oznaczony w tytule podlega egzekucji administracyjnej, czy tytuł wykonawczy został wystawiony przez uprawniony podmiot i sporządzono go prawidłowo oraz czy doręczone zostało upomnienie". W ocenie "A" S.A. na organie egzekucyjnym ciążył obowiązek zbadania dopuszczalności egzekucji, a okoliczność tę powinien zbadać przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W rozpatrywanej sprawie egzekucja była niedopuszczalna – z uwagi na nieprawidłowe sporządzenie tytułów wykonawczych – a pomimo tego organ wszczął postępowanie egzekucyjne. Jak wskazała skarżąca Spółka art. 59 § 1 ustawy stanowi, że egzekucja podlega umorzeniu, jeżeli jest niedopuszczalna. Wszczęcie natomiast egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych nie spełniających wymogów art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji było niedopuszczalne z mocy prawa. Naruszenie art. 27 w/w ustawy może być przesłanką zarówno zarzutu zgłaszanego na podstawie art. 33 ustawy, jak i wniosku o umorzenie egzekucji, co wynika także z pisma Ministerstwa Finansów z dnia 16 października 2002 r. nr SP – K – 861 – 736 – 911/02. Zdaniem skarżącej naruszenie art. 27 ustawy przesądza o niedopuszczalności wszczęcia egzekucji, a to z kolei wypełnia przesłankę jej umorzenia. Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...], 2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga uzasadniona nie jest, albowiem wbrew jej twierdzeniom, zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Na wstępie należy zauważyć, że przedmiot sporu w niniejszej sprawie dotyczy zasadności odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny oraz organ nadzoru konsekwentnie stały na stanowisku, iż w sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek określonych w treści art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z czym nie zgadzała się skarżąca Spółka podnosząc, iż przesłanka ta wynikała z treści art. 59 § 1 pkt 7 tej ustawy tj. z niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, z uwagi na jak ujęła to skarżąca we wniosku naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 ustawy, w związku z art. 27 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozstrzygnięcie zawisłego sporu wymaga w pierwszej kolejności wskazania na przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, uregulowane w treści art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem skarżącej wystąpiła przesłanka określona w pkt 7 zacytowanego przepisu tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, gdyż wystawione tytuły wykonawcze, nie spełniały wymogu określonego w treści art. 27 § 1 pkt 1 ustawy. W tym miejscu zasadne jest wskazanie – na co słusznie zwróciło uwagę Kolegium – że na wystawiony tytuł wykonawczy przysługuje zobowiązanemu prawo zgłoszenia zarzutów w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania tytułu wykonawczego i że z prawa tego skarżąca Spółka nie skorzystała. Podstawy zarzutów zostały ujęte w treści art. 33 ustawy egzekucyjnej, przy czym w pkt 6 ujęta została przesłanka "niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego", a także w pkt 10 "niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy". Zdaniem Sądu, nie do zaakceptowania jest pogląd wyrażony w skardze, że naruszenie przepisu art. 27 § 1 pkt 1 poprzez niepodanie w tytule wykonawczym wierzyciela przesądziło o wyczerpaniu przesłanki wynikającej z treści art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 29 § 2 tej ustawy. W pierwszej kolejności należy wyrazić spostrzeżenie natury ogólnej, że postępowanie egzekucyjne składa się z określonych etapów i na każdym z tych etapów zobowiązanemu przysługuje określone prawo. Nie skorzystanie jednak z przysługującego prawa – w badanej sprawie z prawa zgłoszenia zarzutów – nie rodzi uprawnień do podnoszenia ich w trakcie dalszego postępowania, bądź też "cofania" tego postępowania na etap "badania dopuszczalności egzekucji" czy też etap "badania zarzutów".Nie jest też uprawnionym pogląd, że błędy formalne w wystawionym tytule wykonawczym – a na takie powołuje się skarżąca – przesądzają o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W tym zakresie trafnie Kolegium podniosło, że zakres unormowania wynikający z treści art. 29 ustawy dotyczącego badania dopuszczalności egzekucji – na etapie wystawienia tytułów wykonawczych – jest zasadniczo różny od badania przesłanek wynikających z treści art. 59 tej ustawy. Pierwszy z tych przepisów dotyczy bowiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a to zgodnie z art. 26 § 4 ustawy następuje przez doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego lub doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny – po doręczeniu mu wniosku i tytułu wykonawczego bada dopuszczalność egzekucji z urzędu, jednakże organ ten nie jest uprawniony – na co wielokrotnie zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny – do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przepis art. 29 § 2 ustawy zawiera dyrektywę działania organu egzekucyjnego na etapie tego właśnie postępowania i zobowiązuje organ do zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi w sytuacji, gdy obowiązek, którego tytuł wykonawczy dotyczy nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie zawiera wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy. Podkreślenia wymaga także różnorodność rozstrzygnięć w przedmiocie oceny dopuszczalności egzekucji na etapie wynikającym z treści art. 29 i na etapie art. 59 ustawy. W pierwszym przypadku organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zwrocie tytułów wykonawczych, w drugim zaś postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Ujmując rzecz inaczej, nie jest możliwe zastosowanie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 29 § 2 tej ustawy – a więc w sposób w jaki wskazała to skarżąca Spółka – gdyż zakres regulacji i rozstrzygnięć zawarty w tych unormowaniach jest zasadniczo różny i dotyczy innego etapu postępowania. Organ bowiem nie jest uprawniony do zwrotu tytułów wykonawczych w sytuacji, gdy postępowanie się toczy i gdy nie dokonał tego na etapie wstępnej ich oceny. Oceniając natomiast zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy przyznać rację Kolegium, że pojęcie "niedopuszczalności egzekucji" użyte w przywołanym przepisie odnosi się do przypadków, gdy dany obowiązek nie może być dochodzony w trybie egzekucji administracyjnej. Niedopuszczalność ta może mieć charakter przedmiotowy lub podmiotowy. Trafnie też Kolegium podniosło, że jako osobną podstawę umorzenia wskazano istotne uchybienie procesowe, którym dotknięte zostało postępowanie egzekucyjne tj. nie doręczenie zobowiązanemu upomnienia, pomimo że obowiązek ten ciążył na wierzycielu. Przepis ten przesądza zatem o przesłankach umorzenia postępowania egzekucyjnego, a okoliczności w nim wskazane nie uwzględniają błędów natury formalnej dotyczących tytułów wykonawczych. Sąd podziela pogląd Kolegium, uznający za błędne stanowisko strony, która przyjęła, że braki w tytule wykonawczym przesądzają o niedopuszczalności prowadzenia egzekucji na podstawie art. 29 § 1 ustawy. Skarżąca posłużyła się błędnym przywołaniem treści art. 59 § 1 pkt 7 ustawy, zgodnie z który postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu jeżeli jego wszczęcie było niedopuszczalne. W treści wymienionego przepisu nie pojawia się "niedopuszczalność wszczęcia egzekucji" lecz "niedopuszczalność egzekucji", a zakres tych pojęć jest zasadniczo różny, chociażby z tego względu – na co wcześniej zwrócono uwagę, że dotyczy różnego etapu postępowania. Za takim rozumieniem tych przepisów przemawia także fakt, iż Ustawodawca uwzględnił je w dwóch różnych jednostkach redakcyjnych, a to oznacza, że nadał im także różne znaczenia. Konkludując, podkreślić zatem wypada, że czym innym jest zwrot tytułów wykonawczych na podstawie art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czym innym zaś umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 tej ustawy. Sąd stoi przy tym na stanowisku, że podstawą umorzenia na wyżej wskazanej podstawie mogą być tylko i wyłącznie przesłanki wynikające z tego przepisu i że nie jest uzasadnione stanowisko, iż przepis ten należy rozpatrywać w kontekście art. 29 § 2 w zw. z art. 27 § 1 pkt 1 wymienionej ustawy. Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty naruszenia przez organ egzekucyjny i organ nadzoru przepisów art. 6 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, które to przepisy na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają zastosowanie do postępowania egzekucyjnego. Zasada praworządności, zwana także zasadą legalności i praworządności, wyrażona w art. 6 i początkowej części art. 7 k.p.a., jest także zasadą konstytucyjną. Artykuł 7 Konstytucji, stanowiąc szeroko, iż "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa", obejmuje podmiotowo nie tylko organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne, ale także inne podmioty uprawnione do stosowania prawa. Przepis ten nawiązuje do zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w art. 2 Konstytucji. Na problematykę tę zwrócił także uwagę NSA w wyroku z dnia 19 października 1993 r., V SA 250/93, ONSA 1994, nr 2, poz. 84) stwierdzając, że "Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego. (...) w państwie prawnym wymagane jest nie tylko zrozumiałe, precyzyjne i zgodnie z innymi regułami, wynikającymi z istoty takiego państwa, unormowanie procedury, lecz również prawidłowe i ścisłe jej stosowanie w praktyce, w szczególności zaś tych jej przepisów, które określają uprawnienia procesowe uczestników postępowania". Podobne stanowisko sąd ten zajął w wyroku z dnia 28 kwietnia 1999 r. (IV SA 1229/96 LEX nr 47 188) oraz z dnia 11 lutego 1998 r. (IV SA 729/96, LEX nr 45 963), w którym wskazał, że organ administracyjny winien spełniać "funkcję gwaranta i strażnika praworządności, co w przypadku akceptacji poczynań stron stosunku prawno-administracyjnego ma oznaczać, że poczynania te są legalne i że w niczym nie naruszyły porządku prawnego". Odnosząc w/w spostrzeżenia na grunt rozpatrywanej sprawy – to w pierwszej kolejności należy zauważyć – że instytucja, jak ją to nazwała skarżąca "konwalidacji" co do zasady nie ma zastosowania w procedurze administracyjnej, a jak wynika z wcześniej powołanego orzecznictwa, gwarancje procesowe stron, wynikają z unormowań prawnych, do których przestrzegania zobowiązane są organy administracji publicznej, w tym organy egzekucyjne. W badanej sprawie – zasadność wskazanych zarzutów – zbadano zatem w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która to ustawa określa prawa i obowiązki tych organów, a także prawa zobowiązanych i wierzycieli. W pierwszym rzędzie, na co zwróciło też uwagę Kolegium, należy wskazać, że skarżącej doręczone zostały tytuły wykonawcze w dniu [...] r. i w dniu [...] r.( co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy ) i zawierały one prawidłowe pouczenie o przysługującym prawie zgłoszenia zarzutów tj. w terminie 7 dni od dnia ich otrzymania wraz ze wskazaniem podstawy tych zarzutów. Organy obu instancji orzekły w formie prawem przewidzianej uzasadniając podjęte rozstrzygnięcia, a postanowienia te zawierały prawidłowe pouczenie – w przypadku organu pierwszej instancji o prawie złożenia zażalenia, z czego strona skorzystała, w przypadku organu drugiej instancji o prawie złożenia skargi do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu organy nie naruszyły zasady legalizmu, a podejmowane przez nie działania mieściły się w granicy prawa i podejmowane były na jego podstawie. Nie jest bowiem tak – co wydaje się sugerować skarżąca – że zasada legalizmu i praworządności ma oznaczać działania organów zgodnie z oczekiwaniami stron postępowania. W rozpatrywanej sprawie uwzględnienie sugestii Spółki oznaczałoby de facto powrót na etap wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co byłoby niezgodne z w/w zasadami. Legalność i praworządność oznacza bowiem działanie na podstawie i w granicach prawa, a nie działanie zgodne z oczekiwaniami stron postępowania. Z tego też względu Sąd uznał, że zarzut naruszenia w/w przepisów nie zasługuje na uwzględnienie. Biorąc zatem pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny oraz uregulowania prawne, orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI