I SA/Gl 185/25

I SA/Gl 185/25 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Monika Krywow /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow (spr.), , , po rozpoznaniu 24 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.K. (K.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 23 grudnia 2024 r. nr SKO.F/41.4/1217/2024/17992 w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione w sprawie podatku od nieruchomości za 2022 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W piśmie opatrzonym datą wpływu do organu: 9 stycznia 2025 r. L.K. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia. W postanowieniu tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uznało ponaglenie skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga podlegała odrzuceniu.
Sąd administracyjny rozpoznając skargę bada w pierwszej kolejności, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został zaś określony w art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych zawarty został w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2) oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3). Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a).
Zgodnie z art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111) dalej: O.p. na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do: 1) organu podatkowego wyższego stopnia; 2) dyrektora izby administracji skarbowej, jeżeli sprawa dotyczy rozpatrywania odwołań od decyzji, o których mowa w art. 83 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, wydanych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego; 3) Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby administracji skarbowej.
Przepis art. 141 § 2 O.p. stanowi z kolei, że organ podatkowy wymieniony w § 1, uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu sprawa zainicjowana skargą skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 23 grudnia 2024 r. nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu aktów poddanych kognicji sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi jest bowiem postanowienie rozpoznające ponaglenie skarżącego, złożone w trybie art. 141 § 1 pkt 1 O.p.
Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że Ordynacja podatkowa nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia wydawanego przez organ wyższego stopnia w związku z wniesionym ponagleniem. Dopuszczalność zaskarżenia takiego postanowienia do sądu administracyjnego nie wynika z jakiegokolwiek przepisu szczególnego (por. postanowienia: WSA w Poznaniu z 28 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Po 1373/15; WSA w Łodzi z 17 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 477/16; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto opisane postanowienie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie, ani rozstrzygającym sprawę co do istoty.
Wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia w trybie art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej jest wyłącznie warunkiem formalnym niezbędnym do wystąpienia przez stronę ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ podatkowy. Wniesienie ponaglenia jest bowiem równoznaczne z wyczerpaniem środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. Postanowienie organu podatkowego wyższego stopnia wydane na skutek rozpatrzenia ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie nie kończy więc postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie podlega również zażaleniu, nie należy więc do kategorii orzeczeń wymienionych w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 29 stycznia 2018 r. sygn. akt: II FSK 2814/17, II FSK 2815/17 i II FSK 2816/17 "(...) ponaglenie jest specyficznym środkiem ochrony praw strony w postępowaniu podatkowym, przysługującym w związku z bezczynnością lub przewlekłością organu podatkowego. Postanowienie wydane w odpowiedzi na ponaglenie jest rozstrzygnięciem podejmowanym w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad organem niższego stopnia. Postanowienie wydane na podstawie art. 141 Ordynacji podatkowej nie jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, jako że jego celem jest jedynie spowodowanie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie zostało podjęte, albo też poinformowanie strony, że jej zarzuty w tym zakresie ocenione zostały jako niezasadne. Na postanowienie wydane w trybie art. 141 Ordynacji podatkowej nie przysługuje środek zaskarżenia".
Tak więc wydanie postanowienia w przedmiocie ponaglenia umożliwia wniesienie skargi na bezczynność i przewlekłość organu podatkowego, który w ocenie strony pozostaje w bezczynności lub przewlekłości. Zaznaczyć jednak należy, że skargę na bezczynność i przewlekłość organu podatkowego należy złożyć za pośrednictwem organu podatkowego, który pozostaje w bezczynności lub przewlekłości, a nie organu wyższego stopnia, który rozstrzygał kwestię zasadności ponaglenia. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność oraz na przewlekłość prowadzenia postępowania organu podatkowego nie może być skargą na postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie.
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe postanowienie nie mieściło się w katalogu postanowień, na które mogła zostać wniesiona skarga do sądu administracyjnego, a w rezultacie wniesienie takiej skargi było niedopuszczalne.
Jedynie na marginesie Sąd orzekający wskazuje, że w tutejszym sądzie pod sygn. akt I SAB/Gl 18/24 został zarejestrowana sprawa ze skargi skarżącego na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta B. postępowania w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2021-2023. Wyrok w tej sprawie został wydany 6 lutego 2025 r.
Z powyższych przyczyn Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.